$icon = $this->mediaurl($this->icon['mediaID']); $thumb = $this->mediaurl($this->icon['mediaID'],350,350); ?>

ရိုက္တာ အထူး အစီရင္ခံခ်က္ – မြတ္စလင္ ဆန္႔က်င္ေရး ဘုန္းၾကီးမ်ားကို အစိုးရမွ တရား၀င္ အမႊန္းတင္

  • News Code : 435881
  • Source : myanmar media
Brief

အဟ္ေလ့ဘိုက္ (အ.စ) သတင္းဌာန ၊ အဗ္နာ

 မူရင္းေဆာငး္ပါးရွင္ – အန္ဒရူး အရ္၊စီ မာရွယ္ ကိုယ္ေရးအက်ဥ္း (http://blogs.reuters.com/andrew-rc-marshall) ျဖည့္စြက္သတင္းေပးပို႔မွဳ – မင္းေဇယ်ာဦး၊ တည္းျဖတ္ – ဘီလ္ တာရန္႔ ႏွင့္ မိုက္ကယ္ ၀ီလ်ံ ရိုက္တာ  Special Report  ( http://www.reuters.com/article/2013/06/27/us-myanmar-969-specialreport-idUSBRE95Q04720130627)

ဘာသာျပန္ – သာကီထက္ေကာင္း တည္းျဖတ္ – အမ္-မီဒီယာ

 

Buddhist monk Wirathu (C), leader of the 969 movement, greets other monks as he attends a meeting on the National Protection Law at a monastery outside Yangon June 27, 2013.Credit: REUTERS/Soe Zeya Tun

ရန္ကုန္၊ ရိုက္တာ။    ။ ၉၆၉ ဟုေက်ာ္ၾကားေသာ ျမန္မာဗုဒၶအစြန္းေရာက္လႈပ္ရွားမႈမွာ အေျခခံလူတန္းစားတစ္ရပ္လံုးအတြက္ယံုၾကည္ခ်က္ အျဖစ္ မိမိဖာသာ ရုပ္လံုးေဖာ္လ်က္ရိွ၏။ ၄င္း၏အမာခံေခါင္းေဆာင္ႀကီး ဦး၀ီရသူသည္ မြတ္စ္လင္မ္ဆန္႕က်င္ေရး အၾကမ္းဖက္မႈ အတြက္ စစ္အစိုးရေဟာင္းမွ ေထာင္သြင္း အက်ဥ္းခ်ျခင္း ခံခဲ့ရသူ ျဖစ္သလို  ယင္းဘုန္းေတာ္ႀကီးက မိမိကုိယ္ကို “ဗမာဘင္လာဒင္” ဟု ေခၚေ၀ၚခဲ့ဖူးသည္။

၉၆၉ ၏ မူလျမစ္ဖ်ားခံရာကို ရိုက္တာသတင္းေထာက္မ်ားမွ ေျခရာခံၾကည့္ေသာအခါ တစ္ခါက ျမန္မာျပည္၏အာဏာရွင္စနစ္၏ အရာရိွတစ္ဦးမွ စတင္ခဲ့ေၾကာင္း ေတြ႕ရသည္။  ယေန႕ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးအစိုးရသည္လည္း ယင္းအာဏာရွင္စနစ္ မ်ဳိးဆက္ေဟာင္းမွ တိုက္ရိုက္ဆင္းသက္လာျခင္းျဖစ္သည္။ ယခုတြင္မူ ၉၆၉ လႈပ္ရွားမွဳတြင္ အထက္တန္းအစိုးရအရာရိွမ်ား၊ ၾသဇာရိွဘုန္းေတာ္ႀကီးမ်ားသာမက ႏိုဗယ္လ္ဆုရွင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ အတိုက္အခံႏိုင္ငံေရးပါတီ NLD မွ အဖြဲ႕၀င္တစ္ခ်ဳိ႕ပင္လွ်င္ ေထာက္ခံပါ၀င္ေနၾကေပသည္။

ဦး၀ီရသူမွ မြတ္စ္လင္မ္တို႕၏ဆိုင္မ်ားကို သပိတ္ေမွာက္ရန္အျပင္ ဘာသာျခားတို႕ႏွင့္ထိမ္းျမားမႈပိတ္ပင္ဖို႔ကိုပါ ဗုဒၶဘာသာ၀င္တို႕အား ႏိႈးေဆာ္လ်က္ရိွသည္။ သူသည္ ဗလီ္မ်ားကို “ရန္သူ႕စစ္စခန္းမ်ား”ဟု ေခၚေ၀ၚ သမုတ္ ေနေပသည္။ သူ႕အားၾကည္ညိဳသူမ်ားအနက္ သာသနာေရး၀န္ႀကီးဌာနလည္း အပါအ၀င္ ျဖစ္သည္။

“ ဦး၀ီရသူရဲ႕ေဟာၾကားခ်က္မ်ားဟာ ေမတၱာတရားကို ေဖာ္က်ဴးျခင္း နဲ႕ ဘာသာတရားမ်ားအၾကားနားလည္မႈထားရိွေရး အေၾကာင္းေတြသာျဖစ္တယ္။ ဘာသာေရးအၾကမ္းဖက္မႈျဖစ္လာေအာင္ သူကလႈံ႕ေဆာ္ေနတယ္ဆိုတာ မျဖစ္ႏိုင္ ပါဘူး ” ဟု သာသနာေရး၀န္ႀကီး ဦးဆန္းဆင့္က ႏိုင္ငံတကာမီဒီယာမ်ားႏွင့္ ပထမဆံုး အင္တာဗ်ဴးလုပ္စဥ္ ရိုက္တာသတင္းဌာနသို႔ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ျမန္မာစစ္တပ္၌ ဒုတိယဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးျဖစ္ခဲ့ေသာ ဦးဆန္းဆင့္သည္ ၉၆၉ သံဃာမ်ားမွဦးေဆာင္၍ မြတ္စ္လင္မ္တို႕၏ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားအား သပိတ္ေမွာက္ေနျခင္းကို မွားယြင္းခၽြတ္ေခ်ာ္မႈဟု မျမင္သည့္အလား “ ကၽြန္ေတာ္တို႕ဟာ ေစ်းကြက္ စီးပြားေရးစံနစ္ကို က်င့္သံုးေနပါတယ္။ ဘယ္သူမွ ဒါကို တားလို႕မရပါဘူး။ ဒီစံနစ္က ၀ယ္ယူသူမ်ားအေပၚမွာပဲ မူတည္ပါတယ္ ” ဟု ဆိုသည္။

သမၼတဦးသိန္းစိန္သည္လည္း ၉၆၉ အေပၚ ေပ်ာ့ေျပာင္းသည့္သေဘာထားကို ျပသလာေနသည္။ သမၼတရံုးကမူ ထုိကိစၥႏွင့္ပတ္သတ္၍ တစ္စံုတစ္ရာမွတ္ခ်က္ေပးေျပာဆိုဖုိ႔ ျငင္းဆိုခဲ့ပါသည္။ ထိုလႈပ္ရွားမႈႏွင့္ပတ္သက္ေသာအျငင္းပြားဖြယ္မ်ား ႀကီးထြားလာေသာအခါ တုန္႕ျပန္ေခ်ပေသာအားျဖင့္ ၿပီးခဲ့သည့္တနဂၤေႏြေန႕က “ ၉၆၉ သည္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးသေကၤတ ” ျဖစ္ေၾကာင္း၊  ဦး၀ီရသူသည္ ဗုဒၶ၏သားေတာ္ျဖစ္ေၾကာင္း ေဖာ္ျပပါရွိသည့္ ေၾကညာခ်က္ကို သမၼတရံုးမွ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

ဦး၀ီရသူႏွင့္ အျခားေသာ ဘုန္းၾကီးမ်ားမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံအႏွံ႔အျပားတြင္ ျဖစ္ပ်က္ခဲ့သည့္ လူမ်ိဳးေရးအဓိကရုဏ္းမ်ားႏွင့္ နီးနီးကပ္ကပ္စပ္ဆက္ေနေပသည္။ ရာစုႏွစ္တစ္၀က္နီးပါး အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့သည့္ အာဏာရွင္္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေအာက္၌ မြတ္စ္လင္မ္ဆန္႕က်င္ေရးမွာ တအံုေႏြးေႏြးျဖစ္ေနခဲ့သည္။ သို႕ေသာ္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္၊ မတ္လတြင္ စစ္တပ္တစ္ပိုင္းလူထုတစ္ပိုင္း အစိုးရမွအာဏာရလာၿပီးမွ အျပင္းထန္ဆံုးတိုက္ခိုက္မႈ ျဖစ္ပြားလာသည္။

ယမန္ႏွစ္က ရခိုင္ျပည္နယ္၌ ႏွစ္ႀကိမ္တိုင္ ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာအဓိကရုဏ္းတြင္ အနည္းဆံုး လူ ၁၉၂ ဦးေသဆံုးခဲ့ၿပီး၊ တစ္သိန္းေလးေသာင္းအထိ အိုးမဲ့အိမ္မဲ့ျဖစ္ခဲ့ရသည္။ ထိုသူတို႕ထဲမွအမ်ားစုမွာ ဌာနီမဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာမြတ္စ္လင္မ္မ်ား ျဖစ္ၾကသည္။ ရိုက္တာ၏ စံုစမ္းမႈ တစ္ခုကဆိုသည္မွာ ၿပီးခဲ့သည့္ေအာက္တိုဘာလအတြင္း မြတ္စ္လင္မ္တို႕အား စံနစ္တက်ျပင္ဆင္ တိုက္ခိုက္ရာ၌ ဗုဒၶဘာသာဘုန္းေတာ္ႀကီးမ်ားမွလံႈ႕ေဆာ္ေပးခဲ့ေသာ ရခိုင္အမ်ဳိးသားေရး၀ါဒီတို႕က ဦးေဆာင္ခဲ့ၾကသည္။ ရံဖန္ရံခါ ေဒသတြင္းရိွလံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕ ၀င္မ်ားကလည္း ပါ၀င္ကူညီေပးခဲ့ၾကသည္ဟု ဆို၏။

ယခုႏွစ္ မတ္လအတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံအလယ္ပိုင္း မိတၳီလာၿမိဳ႕အၾကမ္းဖက္မႈ၌ လူ ၄၄ ဦးထက္မနည္း ေသေၾကကာ တစ္ေသာင္းသံုးေထာင္ အိုးမဲ့အိမ္မဲ့ ျဖစ္ပြားခဲ့သည္။ ယခုတစ္ၾကိမ္တြင္လည္း ဒုကၡသည္အမ်ားစုမွာ မြတ္စ္လင္မ္မ်ား ျဖစ္ေနျပန္သည္။ ရိုက္တာ၏ ဧၿပီလမွတ္တမ္း တင္ ခ်က္တြင္ ေသြးဆူေနေသာ ဗုဒၶဘာသာ၀င္လူရမ္းကားတို႕ကို သံဃာမ်ားဦးေဆာင္လိုက္သည့္ေနာက္မွာမွ သတ္ျဖတ္မႈမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့ေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားသည္။ ေမလတြင္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံ ေျမာက္ပိုင္း လားရိႈး ၿမိဳ႕၌ ဗုဒၶဘာသာလူရမ္းကားတို႕သည္ မြတ္စ္လင္မ္ရပ္ကြက္မ်ားကို မီးရိႈ႕ဖ်က္ဆီး အၾကမ္းဖက္ခဲ့ျပန္သည္။ သို႕ျဖင့္ တိုင္းျပည္တစ္ခုလံုး မၿငိမ္သက္မႈသတင္းမ်ား က်ယ္ျပန္႕လာေတာ့သည္။

၉၆၉ နံပါတ္သည္ ဗုဒၶ၊ ဓမၼ၊ သံဃာ့ဂုဏ္ေတာ္မ်ားကို ရည္ၫႊန္းထားျခင္းျဖစ္၍ ပင္ကိုသဘာ၀အားျဖင့္ အႏၱရာယ္ျဖစ္ေစေသာအရာ မဟုတ္။ သုိ႕ရာတြင္ ၉၆၉ ဘုန္းႀကီးတို႕သည္ ေသြးေခ်ာင္းစီးမြတ္စ္လင္မ္ဆန္႕က်င္ေရးလိႈင္းတံပိုး အတြက္ စိတ္ဓာတ္မႈိင္းတိုက္လ်က္သာရိွေနေသာေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အရိွန္တက္စ ျပန္လည္ျပဳျပင္ေရး လုပ္ငန္းစဥ္အား ႏွင္ထုတ္တြန္းဖယ္ရာေရာက္သြားေစသည္။ နာမည္ေက်ာ္ ၉၆၉ ဘုန္းႀကီးေနာက္တစ္ဦးျဖစ္ေသာ ဦး၀ိမလဘိ၀ံသ ကလည္း မြတ္စ္လင္မ္တို႕အား ေလွာင္အိမ္ထဲမွသားေကာင္တို႕ကို သုတ္ခ်ီရန္ ၀င္ေရာက္လာေသာ က်ားအျဖစ္ ခိုင္းႏႈိင္းေနေလ့ရိွသည္။ “ စည္းကမ္းခ်က္မျပ႒ာန္းယင္ လူမ်ဳိးနဲ႕ဘာသာ ကြယ္ေပ်ာက္သြားမယ္။ ႏိုင္ငံကိုပင္လွ်င္ ဆံုးရံႈးသြားႏိုင္တယ္ ” ဟု မၾကာေသးမီက တရားပြဲတစ္ခုတြင္ သူက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ႏိုင္ငံေတာ္ဘာသာ ဟူ၍ တရား၀င္ မရိွ။ သို႕ေသာ္ အစဥ္အဆက္အုပ္ခ်ဳပ္သူမ်ားက ဗုဒၶဘာသာအား ထိပ္တန္းတင္ဦးစားေပးၾကသည္။ မြတ္စ္လင္မ္တို႕သည္ ႏိုင္ငံ့လူဦးေရ၏ ၄ ရာခိုင္ႏႈန္း(ခန္႕မွန္း)သာရိွၿပီး ႏိုင္ငံသား သန္း ၆၀ ၌ ဗုဒၶဘာသာ၀င္မွာ ၉၀ ရာခိုင္ႏႈန္း အထိ ရိွေနသည္။ သို႕ပင္သို႕ျငား စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကာလအတြင္း သာသနာေရး ၀န္ႀကီးဌာနအတြင္း၌ ဗုဒၶဘာသာအတြက္ အထူးသီးသန္႕ဌာနတစ္ခုကိုလည္း ထပ္မံတိုးခ်ဲ႕ခဲ့သည္။

Wimala Biwuntha shows a 969 logo during the introduction speech ceremony in a monastery in Yangon Credit: REUTERS/Soe Zeya Tun

အသံုးခ် ဓားစာခံမ်ား

ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးတြင္ ဘုန္းေတာ္ႀကီးတို႕သည္ အခန္းက႑မ်ားစြာတြင္ ဆက္စပ္ပါ၀င္ေနသည္။ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္က စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကို ဆန္႕က်င္ၿပီး ဒီမိုကေရစီကိုေထာက္ခံေသာ ေရႊ၀ါေရာင္ေတာ္လွန္ေရးတြင္ သံဃာမ်ားသည္ အဓိကအခန္းက႑မွ ပါ၀င္ခဲ့ၾကသည္။ လက္