?>

အာဏာသိမ္းၿပီးေနာက္ ျမန္မာ့ အေရး ႏိုင္ငံေရး သုေတသီ ေဒါက္တာသန္းျမင့္ဦးႏွင့္ Foreign Policy တို႔ ၏ အင္တာဗ်ဴး

အာဏာသိမ္းၿပီးေနာက္ ျမန္မာ့ အေရး ႏိုင္ငံေရး သုေတသီ ေဒါက္တာသန္းျမင့္ဦးႏွင့္ Foreign Policy တို႔ ၏ အင္တာဗ်ဴး

အာဏာသိမ္းၿပီးေနာက္ ျမန္မာ့ အေရး ႏိုင္ငံေရး သုေတသီ ေဒါက္တာသန္းျမင့္ဦးႏွင့္ Foreign Policy တို႔ ၏ အင္တာဗ်ဴး ျဖစ္ပါတယ္။

အဲဟ္ေလ့ဘိုက္(သ) (အလိုင္းဟစ္စလာမ္ အဗ္နာ) သတင္းဌာနာ

ေမးခြန္း – အခုလုပ္ေနတဲ့ ဆႏၵျပမႈေတြ ဘယ္ေလာက္အထိ ခရီးေရာက္မယ္လို႔ထင္လဲ။ စစ္အစိုးရက ႏွိမ္းႏွင္းမႈ ပိုဆိုးလာမလား။ အခုအခ်ိန္အထိေတာ့ ဖမ္းဆီးတာ၊ ဒဏ္ရာအနတရျဖစ္တာ သိပ္မမ်ားဘူး။ ​ဒီလို မ်ားလာရင္ေရာ ဆႏၵျပမႈေတြ အဆုံးသတ္သြားမလား။

အေျဖ – ျပည္သူထူလုက စစ္တပ္အေပၚ ဘယ္လိုသေဘာထားလဲဆိုတာ ဆႏၵျပပြဲေတြက ရွင္းရွင္းလင္းလင္းကို ျပသေနတယ္။ သန္းနဲ႔ခ်ီတဲ့ သာမန္ျပည္သူလူထုရဲ႕ ခံစားခ်က္ကို ဒီဆႏၵျပပြဲေတြကေနတစ္ဆင့္ ကမာၻႀကီးျမင္ေအာင္ ေတာ္ေတာ္ေလးခ်ျပႏိုင္တယ္။ ျပည္သူ႔ဝန္ထမ္းေတြရဲ႕ သပိတ္ေမွာက္မႈေၾကာင့္လည္း အစိုးရယႏၲရား ခ်ိနဲ႔သြားတယ္။ ဆႏၵျပမႈ ပမာဏထက္ ဆႏၵျပမႈနည္းလမ္းေၾကာင့္ စစ္အာဏာပိုင္​ေတြ ေရွာ့ရသြားၾကတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ NLD ပါတီက လုပ္တာမ်ိဳးမဟုတ္ဘဲ ​တက္ႂကြလႈပ္ရွားတဲ့ လူငယ္ကြန္ယက္ေတြက စုၿပီး လုပ္ၾကတာပါ။ ​အင္တာနက္မလိုဘဲ Bluetooth သုံးၿပီး စာတိုပို႔တဲ့ Bridgefy လို နည္းပညာသစ္ေတြကိုလည္း သုံးလာၾကပါတယ္။
အာဏာသိမ္းမႈဟာ ဥပေဒနဲ႔ညီၿပီး ေခတၱသာျဖစ္တယ္လို႔ပုံေဖာ္ဖို႔ ႀကိဳးစားေနတဲ့ စစ္တပ္ဟာ ​အၾကမ္းဖက္ၿဖိဳခြင္းတာမ်ိဳးကို ​ေရွာင္ရွားေနပုံပါပဲ။ CDM ကို ဘယ္လိုကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းရမလဲဆိုတာ သိပုံမရဘူး။ CDM လုပ္တဲ့သူေတြဖက္ကလည္း ဒီအခ်ိန္ေရာက္မွ ေနာက္ျပန္ဆုတ္ရင္ ဗ်ဴဟာပ်က္သြားမယ္။ အာဏာသိမ္း စစ္ေကာင္စီအတြက္ လတ္တ​ေလာ အာဏာစုစည္းဖို႔က မလြယ္ေသးပါဘူး။

ေမးခြန္း – တပ္မေတာ္ရဲ႕ မဟာဗ်ဴဟာက ဘာျဖစ္မလဲ။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ NLD ပါတီအေပၚ ေထာက္ခံမႈက်ဆင္းေစဖို႔ လူမ်ိဳးေရးကြဲျပားမႈကို ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြက အသုံးခ်မလား။

အေျဖ – ရွင္းလင္းတဲ့ မဟာဗ်ဴဟာမ်ိဳးျမင္ရရင္ ကြၽန္ေတာ္ အံ့ဩမိလိမ့္မယ္။ လမ်ားစြာ စီစဥ္ၿပီးမွ လုပ္ရတဲ့ အာဏာသိမ္းမႈမ်ိဳး မလြဲဧကန္ျဖစ္လာမယ္လို႔ ကြၽန္ေတာ္ မထင္ခဲ့ဘူး။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ NLD ပါတီအေပၚ သိသိသာသာ စိတ္ပ်က္တာမ်ိဳး ရွိတယ္။ ဒါေပမယ့္ ႏိုဝင္ဘာေ႐ြးေကာက္ပြဲမွာ သူထင္သလိုျဖစ္လာမယ္လို႔ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီးမင္းေအာင္လႈိင္က ထင္ခဲ့တယ္။ လက္ရွိ ဖြဲ႕စည္းပုံအရ စစ္တပ္က လႊတ္ေတာ္မွာ ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္း အလိုအေလ်ာက္ ရထားတာေၾကာင့္ စစ္တပ္ဖက္ယိမ္းတဲ့ ျပည္ခိုင္ၿဖိဳးပါတီက အမတ္ေနရာ ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္ ႏိုင္ဖို႔​ပဲ လိုတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒါမ်ိဳးျဖစ္မလာဘူး။ ဒါ့ေၾကာင့္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမွာ မသမာမႈ ႀကီးႀကီးမားမားရွိတယ္ဆိုတဲ့ ျပည္ခိုင္ၿဖိဳးပါတီရဲ႕ စြပ္စြဲခ်က္ေတြေနာက္ကိုလိုက္ၿပီး စစ္ေဆးဖို႔ေတာင္းဆိုတယ္။ NLD က ဒီေတာင္းဆိုမႈကို ျငင္းဆန္တဲ့အခါ တင္းမာမႈေတြ ျမင့္တက္လာၿပီး ရာဇသံေပးတဲ့အထိ ျဖစ္လာတယ္။ ေစ့စပ္ဖို႔ႀကိဳးစားမႈကလည္း မေအာင္ျမင္ဘဲ အာဏာသိမ္းမႈ ေပၚေပါက္လာပါတယ္။

ေရွ႕ဆက္ၿပီး ဆႏၵျပမႈေတြကို ကိုင္တြယ္တာအျပင္ ​ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြဟာ ​အခ်က္ ၃ ခ်က္ကို အာ႐ုံစိုက္လုပ္ေဆာင္လာႏိုင္ပါတယ္။ ​

    ေ႐ြးေကာက္ပြဲ မသမာမႈအျပင္၊ ေခါင္းေဆာင္ပိုင္းမွာ ျခစားမႈ ႀကီးႀကီးမားမားရွိတယ္၊ ​ႏိုင္ငံျခားက ပူးေပါင္းႀကံစည္မႈရွိတယ္ဆိုၿပီး NLD အေပၚ စြပ္စြဲခ်က္ေတြကို က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန႔္လုပ္ေဆာင္တာ၊

    ေဒၚလာဘီလီယံနဲ႔ခ်ီတဲ့ က်ားကန္မႈအစီအစဥ္ အပါအဝင္ စီးပြားေရးဦးေမာ့လာေစမယ့္ ကိစၥေတြကို ခ်က္ျခင္းလက္ငင္းေဆာင္႐ြက္တာ၊

    အနည္းဆုံး တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္တစ္ခ်ိဳ႕နဲ႔ ​အပစ္ရပ္ေရး သေဘာတူညီခ်က္ ရေအာင္ယူတာေတြပါ

တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုေတြ လက္ခံလာေအာင္ ႀကိဳးစားတာမ်ိဳးလည္း ရွိလာႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဘယ္ေလာက္ ေအာင္ျမင္မလဲဆိုတာေတာ့ မွန္းဆဖို႔ ခက္ပါတယ္။ ဗမာစကားေျပာတဲ့ ဗုဒၶဘာသာလူ႔အဖြဲ႕အစည္းအတြင္း သေဘာထားတင္းမာတဲ့ အမ်ိဳးသားေရးအယူဆကို လႈံ႕ေဆာ္ေပးမယ္ဆိုတာကေတာ့ လြယ္လြယ္ကူကူ ခန႔္မွန္းႏိုင္တဲ့ ကိစၥမ်ိဳးပါ။ ဘယ္ေလာက္အလုပ္ျဖစ္မလဲဆိုတာ ေျပာဖို႔ခက္ပါတယ္။ တကယ္လို႔ အလုပ္ျဖစ္ခဲ့ရင္ ဗမာလူ႔အဖြဲ႕အစည္းဟာ ​သိသိသာသာကို ကြန္ဆာေဗးတစ္ ဆန္လာမယ္။ သေဘာထားတင္းမာတဲ့ အမ်ိဳးသားေရးအျမင္ေတြဟာ ထိေရာက္မႈ ေတာ္ေတာ္ရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ​အမ်ိဳးသားေရးဝါဒီေတြၾကားထဲမွာ စစ္တပ္ကိုေထာက္ခံမႈက သိပ္မျမင့္မားပါဘူး။ ျခစားတဲ့ စစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြဟာ တရားမဝင္ ဝင္လာတဲ့ မြတ္စလင္ေတြ၊ တ႐ုတ္ေတြရန္ကေန ​’တိုင္းရင္းသားေတြကို မကာကြယ္ေပးဘူး’ ဆိုတဲ့အျမင္မ်ိဳး တစ္ခ်ိဳ႕ သေဘာထားတင္းမာတဲ့ အမ်ိဳးသားေရးဝါဒီေတြမွာ ရွိေနပါတယ္။

ေမးခြန္း – စစ္သားေတြနဲ႔ရဲေတြ ဘက္ေျပာင္းၿပီး ဆႏၵျပသူေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းရင္ ဆႏၵျပမႈက ေအာင္ျမင္ႏိုင္ေျခရွိပါတယ္။ ဒါမ်ိဳးျဖစ္လာႏိုင္မလား။ မျဖစ္ႏိုင္ဘူးဆိုရင္ ဘာ့ေၾကာင့္ မျဖစ္ႏိုင္တာလဲ။

အေျဖ – အမိန႔္ကို သိသိသာသာ ဖီဆန္တာမ်ိဳး ​ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕ ေခတ္သစ္သမိုင္းမွာ မရွိပါဘူး။ ကမာၻေပၚက အျပင္းထန္ဆုံး​ ျပည္တြင္းစစ္ေတြထဲမွာပါတဲ့ စစ္ပြဲကို ၇၅ ႏွစ္ေလာက္ မရပ္မနားတိုက္လာတဲ့စစ္တပ္ပါ။ ဘုန္းႀကီးေတြအပါအဝင္ အရပ္သားေတြအေပၚမွာ အသက္ေသေစေလာက္ေအာက္ ႏွိမ္ႏွင္းမႈမ်ိဳးလုပ္ဖို႔လည္း စစ္တပ္က ေနာက္မတြန႔္ခဲ့ပါဘူး။ စစ္တပ္သာလွ်င္ တိုင္းျပည္ကို ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ႏိုင္တဲ့ တစ္ခုတည္းေသာ အဖြဲ႕အစည္းျဖစ္တယ္ဆိုတဲ့ အယူအဆကို စစ္သားေတြ အသက္ ၁၇ ႏွစ္ေလာက္ကတည္းက ႐ိုက္ထည့္ခဲ့တာပါ။ တစ္ခါတစ္ေလ တပ္တြင္းမွာ သေဘာထားမတိုက္ဆိုင္တာမ်ိဳး ရွိေပမယ့္ လူသိရွင္ၾကား ကြဲၿပဲတာမ်ိဳးေတာ့ မရွိပါဘူး။ ရဲတစ္ခ်ိဳ႕ ဘက္ေျပာင္း​ေကာင္းေျပာင္းလိမ့္မယ္။ ဒါေပမယ့္ ရဲတပ္ဖြဲ႕က အေရးတဲ့အဖြဲ႕မ်ိဳးမျဖစ္ေအာင္ စစ္တပ္က လုပ္ထားၿပီးသားပါ။

ေမးခြန္း – အာဏာသိမ္းမႈေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဒီမိုကေရစီ စမ္းသပ္က်င့္သုံးမႈ က်ရႈံးသြားတယ္လို႔ ေျပာလို႔ရမလား။ ဒါမွမဟုတ္ တိုင္းျပည္က ဒီမိုကေရစီစနစ္ကို ႀကဳံခဲ့ဖူးတဲ့အတြက္ ​ဒါကို ဖိႏွိပ္ဖို႔ ပိုၿပီးခက္ခဲသြားမလား။

အေျဖ – ၂၀၁၀ ခုႏွစ္မွာ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္မ်ိဳးဆက္တစ္ခု အနားယူသြားတယ္။ စစ္တပ္က ေ႐ြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ခံ ႏိုင္ငံေရးသမားေတြနဲ႔ အာဏာခြဲယူမယ့္ ကျပား အစိုးရတစ္ခု ခ်န္ထားေရးဟာ အနားယူမယ့္အစီအစဥ္ရဲ႕ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းပါ။ ဒါကို ေန႔ခ်င္းညခ်င္း ထလုပ္တာမဟုတ္ပါဘူး။ ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ နီးပါးေလာက္ စီစဥ္ခဲ့တာပါ။ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ကေန ၂၀၁၅ ခုႏွစ္အထိ အုပ္စိုးခဲ့တဲ့ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရဟာ ႏိုင္ငံေရးလြတ္လပ္ခြင့္ကို မႀကဳံစဖူးေပးခဲ့ၿပီး ဒါ့ေၾကာင့္ပဲ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြက ပိတ္ဆို႔မႈေတြ ေျဖေလ်ာ့ေပးခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ကေနစၿပီး ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ မ်ိဳးဆက္သစ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြနဲ႔ အာဏာမွ်ယူခဲ့တယ္။ အစကတည္းကတင္းမာမႈေတြ ရွိခဲ့တာပါ။ ဒါဟာ ဒီမိုကေရစီမဟုတ္ပါဘူး။ စီးပြားေရးတိုးတက္မႈ သိသိသာသာ ရွိလာတဲ့ ႏိုင္ငံေရးပုံစံသစ္တစ္ခုျဖစ္ၿပီး ျမန္မာ့လူ႔အဖြဲ႕အစည္းကို ျပန္လည္ပုံေဖာ္တာမ်ိဳးပါ။ အလ်င္အျမန္ဖြံၿဖိဳးလာတဲ့ ဒီလူ႔အဖြဲ႕အစည္းသစ္ဟာ လက္ရွိအခ်ိန္မွာေတာ့ အာဏာရွင္ေတြကို တြန္းလွန္ေနပါတယ္။ အခ်ိန္က စကားေျပာသြားပါလိမ့္မယ္။

ေမးခြန္း – အခုဆႏၵျပမႈေတြဟာ အရင္မ်ိဳးဆက္ေတြနဲ႔ ကြာျခားလား။ ​ဒီမိုကေရစီ ျပန္ရေရးသာမကဘဲ စီးပြားေရးမညီမွ်မႈနဲ႔ လူမ်ိဳးေရးေသြးကြဲမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးအတြက္ပါ သူတို႔ တိုက္ပြဲဝင္ၾကတာလား။ အခုဆႏၵျပသူေတြရဲ႕ နည္းစနစ္က အရင္ကထက္ ပိုေကာင္းလာလား။

ေျဖ – သန္းနဲ႔ခ်ီတဲ့ ဆႏၵျပသူေတြဟာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ​မဲထည့္ခဲ့ၾကသူေတြပါ။ သူမသည္သာလွ်င္ ႏိုင္ငံရဲ႕ တရားဝင္ေခါင္းေဆာင္လို႔ သူတို႔ မွတ္ယူထားပါတယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕ေတြက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ NLD ပါတီအေပၚ ေထာက္ခံတာထက္ စစ္တပ္ရဲ႕လႊမ္းမိုးမႈကို ရင္ထဲအသည္းထဲက မႏွစ္ၿမိဳ႕တာ၊ ၾကမ္းၾကဳတ္ၿပီး ျခစားလြန္းတဲ့ တစ္ေက်ာ့ျပန္ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ေအာက္မွာ မိဘေတြရဲ႕ဘ၀ ဖ်က္ဆီးခံခဲ့ရသလို ျဖစ္လာမွာကို ေၾကာက္တာေတြေၾကာင့္ ဆႏၵျပထြက္ျပၾကတာပါ။ မ်ိဳးဆက္သစ္ဆႏၵျပသူေတြဟာ မိမိကိုယ္ကို ယုံၾကည္မႈပိုရွိလာသလို နည္းပညာသစ္ေတြကိုလည္း ကြၽမ္းဝင္ပါတယ္။ ေနာက္ေၾကာင္းျပန္လွည့္ရင္ ဒါေတြ အားလုံးကို သူတို႔ ဆုံးရႈံးမွာပါ။ သူတို႔ရဲ႕ နည္းစနစ္ေတြကလည္း ေတာ္ေတာ္ အလုပ္ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အေျပာင္းအလဲအတြက္ ခိုင္မာတဲ့ဗ်ဴဟာတစ္ခု ရွိလားဆိုတာ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း မေတြ႕ရပါဘူး။ ​လိုေနတာတစ္ခုက လူမ်ိဳးေရးခြဲျခားမႈ၊ မဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ၊ လူတန္းစားမညီမွ်မႈ ေျဖရွင္းေရးကို အာ႐ုံစိုက္ၿပီး ​ကြဲလြယ္တဲ့ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းကို စည္းလုံးေစကာ လူမ်ိဳးေရးမတူညီမႈေတြကို ေဘးဖယ္ထားမယ့္ ေရရွည္ကိုေမွ်ာ္ေတြးတဲ့ အာဂ်င္ဒါမ်ိဳးပါ။

ေမးခြန္း – စစ္တပ္ဟာ ကတိေပးထားတဲ့အတိုင္း တစ္ႏွစ္အတြင္း ေ႐ြးေကာက္ပြဲလုပ္ေပးမယ့္ စိတ္ဆႏၵမ်ိဳးရွိတယ္လို႔ထင္လား။ ဒီေ႐ြးေကာက္ပြဲဟာ ​ေဒၚ​ေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ NLD တို႔ ႏိုင္ခဲ့တဲ့ ႏိုဝင္ဘာေ႐ြးေကာက္ပြဲနဲ႔ တူညီတဲ့ရလဒ္မ်ိဳး ထြက္မလား။

အေျဖ – မူလအစီအစဥ္က တစ္ႏွစ္အတြင္း ေ႐ြးေကာက္ပြဲ ျပန္က်င္းပေပးဖို႔ ျဖစ္ေကာင္းျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီေ႐ြးေကာက္ပြဲမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ NLD ျပန္ပါလာမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ၂၀၀၈ အေျခခံဥပေဒေအာက္မွာ ပထမဆုံးက်င္းပခဲ့တဲ့ ၂၀၁၀ ကပုံစံလို ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္ျဖစ္ၿပီး NLD က ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ခြင့္မရတဲ့ အေျခအေနအမ်ိဳး တစ္ေက်ာ့ျပန္ ျဖစ္လာပါလိမ့္မယ္။ ၂၀၁၀ ေ႐ြးေကာက္ပြဲဟာ လြတ္လပ္ၿပီး တရားမွ်မႈ မရွိဘူးလို႔ ပ်က္ရယ္ျပဳျခင္း ခံခဲ့ရပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အံ့ဩစြာနဲ႔ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲလိုတဲ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေဟာင္းေတြဦးေဆာင္တဲ့ အစိုးရတစ္ရပ္ တက္လာပါတယ္။ ​မတူတာတစ္ခုက ၂၀၁၀ ေ႐ြးေကာက္ပြဲဟာ အသက္ ၈၀ ထဲေရာက္လာတဲ့ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ေဟာင္း ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီးသန္းေ႐ႊရဲ႕ ဆုတ္ခြာေရး ဗ်ဴဟာျဖစ္ပါတယ္။ လက္ရွိ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ဟာ အသက္ ၆၄ ႏွစ္သာရွိေသးၿပီး၊ အရပ္သားပုံစံနဲ႔ အာဏာကို ဆက္ယူထားေကာင္း ယူထားႏိုင္ပါတယ္။

ေမးခြန္း – ဂ်ိဳးဘိုင္ဒန္အစိုးရက ပိတ္ဆို႔မႈအသစ္ေတြလုပ္ၿပီး အာဏာသိမ္းမႈကို တုန႔္ျပန္တယ္။ ထူးျခားမႈရွိမလားဗ်။ တ႐ုတ္နဲ႔ ႐ုရွားကေရာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြကို ဝင္ကယ္တာမ်ိဳး လုပ္ေနလား။

အေျဖ – ျမန္မာဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြဟာ ကမာၻေပၚမွာ အဖယ္က်ဥ္ခံရဆုံး ႏိုင္ငံေရးေရေပၚဆီအုပ္စု ျဖစ္ပါတယ္။ သူတို႔ရဲ႕ မိတ္ေဆြ၊ ရန္သူန္၊ အိပ္မက္ေကာင္း၊ အိပ္မက္ဆိုး အားလုံး ျမန္မာႏိုင္ငံမွာပဲရွိပါတယ္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္အမ်ားစုဟာ ခရီးေတာင္မသြားဖူးသလို ႏိုင္ငံျခားဘာသာစကားလည္းမတတ္၊ ႏိုင္ငံျခားမွာလည္း ပိုင္ဆိုင္မႈ မရွိပါဘူး။ ဆင္းရဲလြန္းလို႔ ႏိုင္ငံျခားကိုထြက္ၿပီး အလုပ္လုပ္ရတဲ့ သန္းနဲ႔ခ်ီတဲ့ ျပည္သူေတြထက္ သူတို႔က ပိုၿပီး အထီးက်န္ပါတယ္။ သူတို႔ကို ပစ္မွတ္ထားတဲ့ ပိတ္ဆို႔မႈေတြေၾကာင့္ သူတို႔ရဲ႕ အဓိကႏိုင္ငံေရးစီမံကိန္းေတြက ​ေျပာင္းလဲသြားမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ပိတ္ဆို႔မႈက်ယ္က်ယ္ျပန႔္ျပန႔္လုပ္ေဆာင္ရင္ စီးပြားေရးကို ပိုထိလာၿပီး၊ သန္းနဲ႔ခ်ီတဲ့ သာမန္ျပည္သူေတြရဲ႕ ဘ၀ေတြလည္း ပိုအေျခအေနဆိုးလာပါလိမ့္မယ္။

႐ုရွားကို ကြၽန္ေတာ္မသိေပမယ့္ တ႐ုတ္ကေတာ့ စစ္အစိုးရသစ္ကို ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ ေထာက္ခံမယ္လို႔ မထင္ပါဘူး။ တ႐ုတ္အစိုးရဟာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ ေတာ္ေတာ္ေကာင္းတဲ့ဆက္ဆံေရးရွိၿပီး NLD ရဲ႕ ဒုတိယသက္တမ္းအတြက္ ေတာ္ေတာ္ႀကီးကိုလည္း ေမွ်ာ္လင့္ထားတာပါ။ စစ္တပ္က တ႐ုတ္နဲ႔ အဖုအထစ္ေတြ ရွိပါတယ္။ စစ္တပ္ဟာ တ႐ုတ္ကိုအစိုးရိမ္ဆုံး ႏိုင္ငံေရးအဖြဲ႕တစ္ခုေတာင္ ျဖစ္ေကာင္းျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အနည္းဆုံးေတာ့ ၿပီးခဲ့တဲ့ ဆယ္စုႏွစ္​ေတြအတြင္း တိုက္ခိုက္ေနတဲ့ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ေတြကို အဓိကပံ့ပိုးေပးသူအျဖစ္ စစ္တပ္က တ႐ုတ္ကို ရႈျမင္ထားပါတယ္။ စစ္တပ္နဲ႔ တ႐ုတ္တို႔အၾကား သူ႔အက်ိဳး ကိုယ့္အက်ိဳးအတြက္ ကိုင္းကြၽန္းမွီ ကြၽန္းကိုင္းမွီ ျဖစ္လာတာမ်ိဳး လာမယ့္လ အနည္းငယ္အတြင္း ျမင္လာေကာင္း ျမင္လာရႏိုင္ပါတယ္။

ေမးခြန္း – ဒီလိုဆိုရင္ လက္ရွိ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ တ႐ုတ္က ဘာျဖစ္ေစခ်င္သလဲ။

အေျဖ – တ႐ုတ္-ျမန္မာဆက္ဆံေရးဟာ ေတာ္ေတာ္ရႈပ္ေထြးပါတယ္။ ၁၉၅၀ ျပည့္ႏွစ္ေတြမွာ တ႐ုတ္ကူမင္တန္အစိုးရရဲ႕ အႂကြင္းအက်န္တပ္ေတြဟာ အေမရိကန္ရဲ႕အကူအညီနဲ႔ ယူနန္ျပည္နယ္ကေန ျမန္မာႏိုင္ငံထဲ က်ဴးေက်ာ္လာၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံအေရွ႕ပိုင္းက ေတာင္တန္းေဒသ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို သိမ္းပိုက္လိုက္တယ္။ ျမန္မာစစ္တပ္ဟာ ဒီၿခိမ္းေျခာက္မႈကို အဓိကထားတုန႔္ျပန္ခဲ့ရၿပီး အျမစ္ျပတ္ဖို႔ ၁၀ စုႏွစ္တစ္ခုေလာက္ ၾကာပါတယ္။ ၁၉၆၀ ျပည့္ႏွစ္ေတြမွာ တ႐ုတ္စစ္တပ္ရဲ႕ ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံနဲ႔ ​ကြန္ျမဴနစ္တပ္ေတြက ယူနန္ကေနပဲ ျမန္မာႏိုင္ငံထဲ က်ဴးေက်ာ္လာၿပီး အဲဒီေနရာမွာပဲ ‘လြတ္ေျမာက္နယ္ေျမ’ ထူေထာင္တယ္။ ၁၉၈၉ ခုႏွစ္မွာ ကြန္ျမဴနစ္သူပုန္ထမႈ ၿပိဳလဲသြားၿပီး လက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႕အသစ္ေတြ အလွ်ိဳအလွ်ိဳေပၚလာကာ အဖြဲ႕အားလုံး တ႐ုတ္နဲ႔ နီးကပ္တဲ့ဆက္ဆံေရး ရွိပါတယ္။ ဒီတပ္ဖြဲ႕ေတြရဲ႕ ေခါင္းေဆာင္ပိုင္းဟာ ​တ႐ုတ္စကားေျပာသူေတြျဖစ္ၿပီး၊ ထိပ္တန္းအလႊာမွာလည္း တ႐ုတ္လူမ်ိဳး ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ပါဝင္ပါတယ္။ အဲဒီေဒသဟာ တစ္ႏွစ္ကို စိတ္ႂကြေဆးျပား ကန္ေဒၚ ၇၅ ဘီလီယံဖိုးေလာက္ထြက္တဲ့ေဒသျဖစ္ၿပီး၊ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသားေတြအတြက္ ဖန္တီးေပးထားတဲ့ ကာစီႏို႐ုံ ရာနဲ႔ခ်ီ ရွိပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ ၂၀ အတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ တ႐ုတ္ရဲ႕ စီးပြားေရးေျခရာဟာ တစ္ျဖည္းျဖည္း ႀကီးလာပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံက သိပ္ၿပီး အားသက္တေရာ မရွိတဲ့အတြက္ Belt and Road စီမံကိန္းက အေျခခံအ​ေအာက္ဦးလုပ္ငန္းေတြ ေဖာ္ေဆာင္မႈ ေႏွးေကြးေနေပမယ့္ အျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြ၊ ေထာင္နဲ႔ခ်ီတဲ့ အေသးစား၊ အလတ္စား တ႐ုတ္ကုမၸဏီေတြကေတာ့ သိသိသာသာကို ႀကီးထြားလာပါတယ္။ နယ္စပ္ေဒသအပါအဝင္ တစ္ႏိုင္ငံလုံး တည္ၿငိမ္ေရး၊ ၿပိဳင္ဘက္ႏိုင္ငံေတြနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံက စစ္ေရးမဟာမိတ္ တည္ေဆာက္တာကို တားဆီးဟန႔္တားေရး၊ စီးပြားေရးဆက္ဆံမႈ ပိုမိုနက္ရႈိင္းေရးဆိုတဲ့ တ႐ုတ္ရဲ႕ အရင္မူဝါဒက မေျပာင္းလဲပါဘူး။ တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပဲ ျမန္မာျပည္သူလူထုရဲ႕ သေဘာဆႏၵနဲ႔ ဆန႔္က်င္တဲ့ဖက္ကေန မရပ္တည္ဖို႔ တ႐ုတ္က လုပ္ေဆာင္ပါလိမ့္မယ္။

ေမးခြန္း – ဒီမိုကေရစီ ျပန္လည္ေဖာ္ေဆာင္ေရးအတြက္ အေမရိကန္နဲ႔ တ႐ုတ္တို႔ ပူးေပါင္းၿပီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြကို ဖိအားေပးမယ္လို႔ ထင္လား။

အေျဖ – ျဖစ္ေကာင္းျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ အာဏာသိမ္းခင္က အေျခအေနမ်ိဳးကို တ႐ုတ္နဲ႔ အေမရိကန္ ႏွစ္ႏိုင္ငံစလုံးက ေက်နပ္ပါတယ္။ မတည္မၿငိမ္ျဖစ္တာမ်ိဳး ႏွစ္ႏိုင္ငံစလုံးက မျမင္ခ်င္ပါဘူး။ အထူးသျဖင့္ တ႐ုတ္ပါ။ အိႏၵိယနဲ႔ ဂ်ပန္တို႔ကလည္း ဒီလိုပဲထင္ပါတယ္။ ကုလလုံၿခဳံေရးေကာင္စီရဲ႕ အေထာက္အပံ့နဲ႔အတူ သံတမန္ေရးရာ ခိုင္မာတဲ့ႀကိဳးပမ္းမႈတဲ့ ေအာင္ျမင္ဖို႔အခြင့္အလမ္း ပိုမ်ားပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သူ႔ရဲ႕ေနာက္ေဖးေပါက္လို႔ သတ္မွတ္ထားတဲ့ ႏိုင္ငံကကိစၥမွာ ျပင္ပႏိုင္ငံတစ္ခုနဲ႔ ပူးေပါင္းေျဖရွင္းေရးကို တ႐ုတ္က သေဘာတူဖို႔ သိပ္မလြယ္ပါဘူး။

ေမးခြန္း – ႏိုင္ငံျခားတိုင္းျပည္ေတြက အမွန္တကယ္ကူညီႏိုင္တာမ်ိဳး ရွိလားဗ်။

အေျဖ – စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ျပန္လာမႈကို မႀကိဳက္ေၾကာင္း ဆႏၵထုတ္ေဖာ္သူေတြကို ပံ့ပိုးေပးဖို႔က အေရးႀကီးတဲ့ ပထမအခ်က္ပါ။ ႏိုင္ငံတကာကေန စစ္ေရးအရ ဝင္ေရာက္ေျဖရွင္းေပးဖို႔ ဆႏၵျပသူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ေတာင္းဆိုတာေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံျပႆနာကို ျပင္ပကမာၻက ဝင္ေရာက္ေျဖရွင္းေပးေတာ့မယ္ဆိုတဲ့ လက္ေတြ႕မက်တဲ့ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မ်ိဳး မထားဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။ ဒုတိယတစ္ခ်က္က ​(ကိုဗစ္နဲ႔သက္ဆိုင္တဲ့ က်န္းမာေရးအစီအစဥ္ေတြ အပါအဝင္) အေရးပါတဲ့ အသက္ကယ္ေရး အကူအညီေတြကို ကာကြယ္ေပးဖို၊ အသက္ေမြးဝမ္းေၾကာင္း လုပ္ငန္းေတြ အရင္အတိုင္းရွိေန​ေအာင္ လုပ္ေပးဖို႔ အလြန္အေရးႀကီးပါတယ္။ စီးပြားေရးက ခ်ာလပတ္ရမ္း၊ သန္းနဲ႔ခ်ီတဲ့ ျပည္သူေတြက ေငြမရွိ၊ ေ႐ြးစရာလမ္းမရွိဘဲ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မဲ့တဲ့ အေျခအေနအမ်ိဳးကေန ေနာက္တစ္ေန႔မွာ ဒီမိုကေရစီစနစ္ႀကီး ခ်က္ျခင္းလက္ငင္း ေပၚလာတာမ်ိဳး ဘယ္တုန္းကမွ မရွိပါဘူး။

ေမးခြန္း – ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ လက္ရွိအေျခအေနကို ေစာင့္ၾကည့္ေနတဲ့ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြ လြတ္ေနတဲ့ အခ်က္မ်ိဳး ရွိလား။ ​အေနာက္ႏိုင္ငံေတြက နားလည္သင့္တာမ်ိဳး ေရာရွိလား။

​​အေျဖ – ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ႏိုင္ငံေရးျပႆနာတင္မကဘဲ အျခား ျပႆနာေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားလည္း တစ္ခ်ိန္တည္းတစ္ၿပိဳင္တည္း ျဖစ္ေနပါတယ္။ ​ႏွစ္ေပါင္း ၇၀ ေလာက္ အၾကမ္းဖက္ ပဋိပကၡေတြကို ႀကဳံေတြ႕ခဲ့ရၿပီး စိတ္ဒဏ္ရာရေနတဲ့ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းပါ။ ေတာင္တန္းေဒသမွာ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ေတြကလည္း အနည္းဆုံး ၂ ဒါဇင္ေက်ာ္ေလာက္ရွိၿပီး ျပည္သူ႔စစ္အဖြဲ႕ေတြက ရာနဲ႔ခ်ီ ရွိပါတယ္။ (အႀကီးဆုံးက အင္အား ၂၅၀၀၀ ေလာက္ရွိၿပီး တ႐ုတ္နဲ႔ ဆက္ႏြယ္ေနတဲ့ အဖြဲ႕ပါ) ဒုကၡသည္တစ္သန္းေလာက္ရွိၿပီး ႏိုင္ငံအတြင္း အိုးအိမ္စြန႔္ခြာထြက္ေျပးေနရသူေတြက သိန္းနဲ႔ခ်ီ ရွိပါတယ္။ ႏိုင္ငံတစ္ဝွမ္း အစိုးရအသင္းအဖြဲ႕ေတြက သိပ္ကိုအားနည္းတယ္။ အခြန္ေကာင္းေကာင္း မေကာက္ႏိုင္သလို က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈနဲ႔ ဝန္ေဆာင္မႈေတြ လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို မေပးႏိုင္ပါဘူး။ ဘ႑ာေရးမညီမွ်မႈ ေပါက္ကြဲလုနီးနီးျဖစ္ေနခ်ိန္မွာ ဘာသာေရးလူမ်ိဳးေရး ခြဲျခားဆက္ဆံမႈေတြလည္း ရွိေနတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္မွာ ကိုဗစ္ကပ္ေရာဂါေၾကာင့္ စီးပြားေရး ၿပိဳလဲလုနီနီး ျဖစ္ခဲ့တယ္။ တစ္ ရက္ကို ၃၀၀၀ ေအာက္သာ ဝင္ေငြရွိတဲ့ လူတန္းစာက ၂၀၂၀ ဇန္နဝါရီမွာ ၁၆ ရာခိုင္ႏႈန္းရွိရာကေန ေအာက္တိုဘာေရာက္ေတာ့ ၆၃ ရာခိုင္ႏႈန္း ျဖစ္လာတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ စီးပြားေရးဟာ အဓိက သယံဇာတေတြ တ႐ုတ္ကို ေရာင္းစားရတာမ်ိဳး ပိုျဖစ္လာတယ္။ စီးပြားေရးမွာ အထြပ္အထိပ္ျဖစ္ေနတာက စစ္တပ္မဟုတ္ဘဲ ႏိုင္ငံျဖတ္ေက်ာ္လုပ္ငန္းနဲ႔ ေငြရွာတဲ့ကြန္ယက္ေတြျဖစ္ၿပီး၊ ဒီအဖြဲ႕ေတြဟာ အားလုံးထက္လည္း အင္အားပိုႀကီးပါတယ္။ ႏိုင္ငံရဲ႕အနာဂတ္အတြက္ ဘာလုပ္ရမလဲဆိုတာ အမွန္တကယ္နားလည္ဖို႔ဆိုရင္ စီးပြားေရးအေျချပဳတဲ့ ဒီလို ႏိုင္ငံေရးအေျခအေနေတြကို ေျခေျချမစ္ျမစ္သိထားဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။

(Foreign Policy တြင္ ေဖေဖာ္ဝါရီ ၁၈ ရက္ေန႔က ေဖာ္ျပထားသည့္ ေဒါက္တာသန္းျမင့္ဦး၏ အင္တာဗ်ဴးကို ဘာသာျပန္ဆိုပါသည္)

******************************************
END / 251



လူႀကီးမင္း၏ အျမင္ကို ေဖာ္ျပပါ ။

လူႀကီးမင္း ၏ ေမးလ္အား အမ်ားသိ ေအာင္ေၾကျငာလိမ့္မည္မဟုတ္ပါ။အေရးႀကီးသည္ ဖိုင္ မ်ား * ခေရပြင့္ ျပထားပါသည္

*

پیام رهبر انقلاب به مسلمانان جهان به مناسبت حج 1441 / 2020
We are All Zakzaky
No to deal of the century