$icon = $this->mediaurl($this->icon['mediaID']); $thumb = $this->mediaurl($this->icon['mediaID'],350,350); ?>

ေရြးေကာက္ပြဲ မသမာမႈ မျဖစ္ေအာင္ ဥပေဒအရ ဘယ္လို တားဆီးမလဲ

  • News Code : 718081
  • Source : eleven media
ဒီအခ်ိန္မွာ ႏိုင္ငံေရး ပါတီေတြ၊ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြ၊ မီဒီယာေတြ၊ မဲ႐ံုကိုယ္စားလွယ္ေတြ၊ ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္သူေတြ အျပင္ ျပည္သူ တစ္ဦးခ်င္းစီရဲ႕ ပါ၀င္မႈက အေရးႀကီး လာပါတယ္။ေရြးေကာက္ပြဲ မသမာမႈ လုပ္ႏိုင္တာကို သူတို႔ကပဲ တားဆီးႏိုင္ပါမယ္။

အဲဟ္ေလ့ဘိုက္(သ) (အ.စ) သတင္းဌာန ၊ အဗ္နာ

ေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ အခ်ိန္ ၅ ရက္ပဲ က်န္ပါေတာ့တယ္။

ဒီအခ်ိန္မွာ ႏိုင္ငံေရး ပါတီေတြ၊ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြ၊ မီဒီယာေတြ၊ မဲ႐ံုကိုယ္စားလွယ္ေတြ၊ ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္သူေတြ အျပင္ ျပည္သူ တစ္ဦးခ်င္းစီရဲ႕ ပါ၀င္မႈက အေရးႀကီး လာပါတယ္။
ေရြးေကာက္ပြဲ မသမာမႈ လုပ္ႏိုင္တာကို သူတို႔ကပဲ တားဆီးႏိုင္ပါမယ္။

ေရြးေကာက္ပြဲ အခင္းအက်င္းကို  ေလ့လာတဲ့ အခါ ေရြးေကာက္ပြဲ မသမာမႈ လုပ္ခဲ့မယ္ ဆိုရင္ အသံုးျပဳႏိုင္ေျခ ရွိတဲ့ နည္းလမ္း ခုနစ္မ်ဳိးထက္ မနည္း ေတြ႕ရပါတယ္။ ဒီနည္းလမ္းေတြ သံုးလို႔မရေအာင္ ဥပေဒနဲ႔ပဲ တားဆီးႏိုင္ပါတယ္။
 

ႏို၀င္ဘာ ၁ ရက္ေန႔က မဲဆႏၵရွင္ သက္ေသခံ လက္မွတ္မ်ား ထုတ္ေပးေနသည္ကို ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပံု-ေက်ာ္ဇင္၀င္း)


■ (၁) မဲစာရင္းကို အသံုးျပဳျခင္း  

ေရြးေကာက္ပြဲ မသမာမႈ လုပ္သူေတြ အသံုးျပဳတဲ့ နည္းလမ္း တစ္ခုက မဲစာရင္း ျဖစ္ပါတယ္။ အခုလည္း ျပည္ေထာင္စု ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္က မွန္ကန္ ျပည့္စံုတဲ့ မဲစာရင္း ျဖစ္ဖို႔ တာ၀န္ မယူခဲ့ပါဘူး။

ႏို၀င္ဘာ ၁ ရက္မွာ မဲဆႏၵရွင္ သက္ေသခံ လက္မွတ္ေတြ ထုတ္ေပးေနပါၿပီ။ မဲဆႏၵရွင္ သက္ေသခံ လက္မွတ္ သြားထုတ္ထားဖို႔ လိုသလို ေနာက္ဆံုး မဲစာရင္းမွာ ကိုယ္ ပါ၊ မပါ ဆိုတာ ျပန္စစ္ဖို႔ လိုပါတယ္။

ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒပုဒ္မ ၁၉၊ ပုဒ္မခြဲ (က) အရ ေနာက္ဆက္တြဲ မဲစာရင္း ရွိႏိုင္တာေၾကာင့္ အရင္ မဲစာရင္းမွာ နာမည္ မပါခဲ့သူေတြ ေနာက္ဆက္တြဲ စာရင္းမွာ ပါ၊ မပါ သြားၾကည့္လို႔ ရပါတယ္။ ေနာက္ဆက္တြဲ မဲစာရင္းမွာ မပါဘူးခဲ့ဘူး ဆိုရင္ သက္ဆိုင္ရာ ေကာ္မရွင္ အဖြဲ႕ခြဲကို ကန္႔ကြက္ၿပီး ကိုယ္နဲ႔ သက္ဆိုင္တဲ့ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း၊ မဲ႐ံုကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြကို အသိေပးဖို႔ လိုပါမယ္။ ဒီလို လုပ္ျခင္းအားျဖင့္ မဲေပးပိုင္ခြင့္ ဆံုး႐ံႈးမႈ မျဖစ္ေအာင္ ႀကိဳးစားလို႔ ရပါတယ္။

ေနာက္ထပ္ သတိထားရမွာက ကိုယ့္အမည္ မဲစာရင္း ပါေပမယ့္ ကိုယ့္ရဲ႕ မဲစာရင္းမွာ မပါသင့္သူေတြ ပါေနမယ္ ဆိုရင္ ကန္႔ကြက္လို႔ရတဲ့ အခ်က္ ျဖစ္ပါတယ္။

ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒပုဒ္မ ၁၈၊ ပုဒ္မခြဲ (က) မွာ “ရပ္ကြက္ သို႔မဟုတ္ ေက်းရြာအုပ္စု တစ္ခု၏ မဲစာရင္းတြင္ ဆႏၵမဲ ေပးပိုင္ခြင့္ မရွိသူ တစ္ဦး၏ အမည္ ပါ၀င္ေနေၾကာင္း ယင္းမဲစာရင္း၌ ပါ၀င္ေနသူ တစ္ဦးက ကန္႔ကြက္လိုလွ်င္ သက္ဆိုင္ရာ ရပ္ကြက္ သို႔မဟုတ္ ေက်းရြာအုပ္စု ေကာ္မရွင္ အဖြဲ႕ခြဲသို႔ သတ္မွတ္ထားသည့္အတိုင္း ကန္႔ကြက္လႊာ တင္သြင္းႏိုင္သည္” လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ဒါဟာ မဲစာရင္းမွာ လူပို ပါေနတာကို ဖယ္ရွားႏိုင္တဲ့ အခ်က္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလို ဖယ္ရွားႏိုင္တာကို လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြ၊ မဲ႐ံု ကိုယ္စားလွယ္ေတြတင္ မကဘဲ မဲဆႏၵရွင္ ျပည္သူေတြပါ လုပ္ႏိုင္ပါတယ္။

မဲစာရင္းမွာ ပါ၀င္ခြင့္ မရွိဘဲ ပါ၀င္ေနသူေတြကို ဖယ္ရွားဖို႔ ကန္႔ကြက္လာၿပီ ဆိုရင္ ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒပုဒ္မ ၁၉၊ ပုဒ္မခြဲ (ခ)အရ ေကာ္မရွင္နဲ႔ ေကာ္မရွင္ အဖြဲ႕ခြဲေတြက ပယ္ဖ်က္လို႔ ရပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ ဥပေဒအရ ကန္႔ကြက္ဖို႔ပဲ လိုပါတယ္။
 

■ (၂) လုပ္ငန္းစဥ္ ႐ႈပ္ေထြးျခင္းႏွင့္ ႀကိဳတင္မဲ

မဲစာရင္း ျပဳစုမႈ၊ မဲေပးမႈမွာ လုပ္ငန္းစဥ္ ႐ႈပ္ေထြးမႈ ျဖစ္ေနတာကလည္း မဲမသမာ လုပ္ခ်ိန္မွာ သံုးေလ့ရွိတဲ့ နည္းလမ္း တစ္ခုပါ။ အခု ေရြးေကာက္ပြဲမွာလည္း လုပ္ငန္းစဥ္ ႐ႈပ္ေထြးမႈမ်ားစြာ ေတြ႕ရပါတယ္။

မဲစာရင္း ျပဳစုတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး လုပ္ငန္းစဥ္ ႐ႈပ္ေထြးမႈေတြ ျဖစ္ခဲ့ၿပီးပါၿပီ။ အခု ႀကိဳတင္မဲ ေပးေနခ်ိန္မွာလည္း ႐ႈပ္ေထြးမႈ ရွိေနတာ ေတြ႕ရပါတယ္။

ဥပမာ ၿပီးခဲ့တဲ့ ရက္ပိုင္းက ေနျပည္ေတာ္မွာ ႀကိဳတင္မဲ ထည့္တဲ့အခါ တံဆိပ္တံုး ႏွိပ္ရမွာ ျဖစ္ေပမယ့္ အမွန္ျခစ္နဲ႔ ေပးခဲ့တဲ့အတြက္ တံဆိပ္တုံးႏွိပ္ၿပီး ေပးဖို႔ ညႊန္ၾကားခဲ့ရတာ ရွိပါတယ္။

ႀကိဳတင္မဲနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး မဲေပးရမယ့္ ပံုစံအမ်ဳိးမ်ဳိး ခြဲထားတာကလည္း ႐ႈပ္ေထြးမႈေတြ ျဖစ္ေစပါတယ္။ တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပဲ မဲေပးပိုင္ခြင့္ ရွိသူ ၃၂ သန္းေက်ာ္ ရွိေနခ်ိန္မွာ ႀကိဳတင္မဲ စာအိတ္သံုးသန္း ႐ိုက္ႏွိပ္ထားတဲ့ အတြက္ မဲေပးပိုင္ခြင့္ရွိသူ အားလံုးရဲ႕ ၁၀ ရာခိုင္ႏႈန္း နီးပါးကို ႀကိဳတင္မဲ လုပ္မလားဆိုတဲ့ သံသယ ျဖစ္ေစပါတယ္။

ႀကိဳတင္မဲနဲ႔ မသမာမႈ မလုပ္ႏိုင္ေအာင္ ဥပေဒအရ တားဆီးလို႔ ရပါတယ္။ အခု စေပးေနၿပီျဖစ္တဲ့ ႀကိဳတင္မဲေပးမႈ၊ ျဖန္႔ေ၀မႈ၊ စာရင္း စတဲ့ အရာအားလံုးကို လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြ၊ မဲ႐ံုကိုယ္စားလွယ္ေတြ တရား၀င္ ေစာင့္ၾကည့္လို႔ ရပါတယ္။

ႀကိဳတင္မဲနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ႏွစ္မ်ဳိး ခြဲထားပါတယ္။ ပထမ တစ္မ်ဳိးက ေရြးေကာက္ပြဲေန႔မွာ မဲဆႏၵနယ္ ျပင္ပကို ေရာက္ေနတဲ့သူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒုတိယ တစ္မ်ဳိးက ေရြးေကာက္ပြဲေန႔မွာ မဲဆႏၵနယ္အတြင္း ရွိေနေပမယ့္ လာၿပီး မဲမေပးႏိုင္သူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

တာ၀န္နဲ႔ ခရီးသြားဖို႔ရွိတဲ့ ၀န္ထမ္းေတြကို ေအာက္တိုဘာ ၂၉ ရက္ေန႔မွာ စၿပီး ႀကိဳတင္မဲထည့္ခြင့္ ေပးထားေပမယ့္ မဲ႐ံုမွာ တာ၀န္ယူမယ့္သူေတြ၊ ေရြးေကာက္ပြဲရက္ ခရီးသြားလာသူေတြကို ႏို၀င္ဘာ ၆ နဲ႔ ၇ ရက္မွာ ႀကိဳတင္မဲထည့္ဖို႔ ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္က ေအာက္တိုဘာ ၂၇ ရက္မွာ ညႊန္ၾကားထားပါတယ္။

လက္ေတြ႕မွာေတာ့ ေအာက္တိုဘာ ၂၉ ရက္ကစလို႔  နားလည္မႈယူၿပီး ႀကိဳတင္မဲ ထည့္ေနသူေတြ ရွိပါတယ္။ ဒါဟာ စိုးရိမ္စရာ ျဖစ္ေပမယ့္ ဥပေဒအရ ေစာင့္ၾကည့္ စိစစ္ႏိုင္တဲ့ အေျခအေန ရွိပါတယ္။

ႀကိဳတင္မဲနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး သတိထား ၾကည့္ရမွာလည္း ႏွစ္ခ်က္ပဲ ရွိပါတယ္။

ပထမ တစ္ခ်က္က ပံုစံ (၁-၁)၊ ပံုစံ (၁-၂) နဲ႔ ပံုစံ (၁-၃) တို႔နဲ႔ ေရာက္လာမယ့္ ႀကိဳတင္မဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ပံုစံ(၁-၁) က ပံုစံ ၁၅ နဲ႔ ႀကိဳတင္မဲေပးဖို႔ ေတာင္းဆိုထားတဲ့ ေက်ာင္းသား၊ သင္တန္းသား၊ အခ်ဳပ္ခံေနရသူ၊ ေဆး႐ံုတက္ေနရသူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ပံုစံ(၁-၂)က သက္ဆိုင္ရာ မဲဆႏၵနယ္ျပင္ပ ေရာက္ေနတဲ့ ဆႏၵမဲ ေပးပိုင္ခြင့္ရွိသူ တပ္မေတာ္သားမ်ားနဲ႔ အတူေန အိမ္ေထာင္စု၀င္ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ တပ္ႀကိဳတင္မဲစာရင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ပံုစံ(၁-၃) ကေတာ့ ပံုစံ ၁၅ နဲ႔ ႀကိဳတင္မဲေပးဖို႔ ေတာင္းဆိုထားတဲ့ သက္ဆိုင္ရာ မဲဆႏၵနယ္ ျပင္ပေရာက္ ႏိုင္ငံျပင္ပမွာ အစိုးရ ခြင့္ျပဳခ်က္နဲ႔ ေရာက္ေနသူေတြရဲ႕ ႀကိဳတင္မဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီသံုးမ်ဳိးထဲမွာ ပံုစံ (၁-၁) ႀကိဳတင္မဲနဲ႔ ပံုစံ (၁-၃) ႀကိဳတင္မဲ ကိစၥက ရွင္းပါတယ္။ အဲဒီပံုစံ ႏွစ္မ်ဳိးနဲ႔ ထုတ္ယူသြားတဲ့ ႀကိဳတင္မဲစာရင္း၊ ျပန္ေရာက္လာတဲ့ ႀကိဳတင္မဲေတြကို သိရွိထားၿပီး ျဖစ္တဲ့အတြက္ အဲဒီကတစ္ဆင့္ မဲမသမာမႈ လုပ္ဖို႔ အခြင့္အေရး နည္းသြားပါၿပီ။

ပံုစံ (၁-၃) တပ္ႀကိဳတင္မဲစာရင္းကို သတိထားရမယ့္ အေျခအေန ရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အခုခ်ိန္မွာ တပ္ႀကိဳတင္မဲအတြက္ ထုတ္ေပးလိုက္တဲ့ စာရင္းေတြ ေကာ္မရွင္ ႐ံုးခြဲေတြမွာ ရွိေနၿပီး လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြ သိထားၿပီး ျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ဒုတိယ သတိထားရမွာက ပံုစံ ၁၃ ႀကိဳတင္မဲစာရင္း ျဖစ္ပါတယ္။

ပံုစံ ၁၃ နဲ႔ ႀကိဳတင္မဲေပးမႈဟာ ႏို၀င္ဘာ ၇ ရက္အထိပဲ ရပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲ လုပ္မယ့္ ႏို၀င္ဘာ ၈ ရက္ နံနက္ ၆ နာရီ အခ်ိန္ကစၿပီး ပံုစံ ၁၃ ႀကိဳတင္မဲေတြကို လက္ခံလို႔ မရေတာ့ပါဘူး။ ေနာက္ၿပီး ပံုစံ ၁၃ နဲ႔ ႀကိဳတင္မဲထည့္ခဲ့သူ စာရင္းကို သက္ဆိုင္ရာ မဲ႐ံုေတြမွာ ကပ္ထားရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲဆိုင္ရာ နည္းဥပေဒ ပုဒ္မ ၅၉ ပုဒ္မခြဲ (ခ)၊ ပုဒ္မငယ္ (၅)၊ ပုဒ္မခြဲ (ဇ)မွာ ဒီအတိုင္း လုပ္ဖို႔ ျပ႒ာန္းထားပါတယ္။

အဲဒီအတိုင္း လုပ္ခဲ့မယ္ ဆိုရင္ ပံုစံ ၁၃ ႀကိဳတင္မဲနဲ႔ ေရြးေကာက္ပြဲ မသမာမႈ လုပ္ႏိုင္ေတာ့မွာ မဟုတ္ပါဘူး။

ပံုစံ (၁-၁)၊ ပံုစံ(၁-၂)၊ ပံုစံ (၁-၃) ေတြနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ႀကိဳတင္မဲစာရင္းကို ၿမိဳ႕နယ္ ဒါမွမဟုတ္ ရပ္ကြက္ ေက်းရြာအုပ္စု ေကာ္မရွင္ အဖြဲ႕ခြဲေတြမွာ ကပ္ထားရပါမယ္။ အဲဒီ ပံုစံ သံုးမ်ဳိးနဲ႔ ေပးပို႔မယ့္ ႀကိဳတင္မဲကို ညေန ၄ နာရီ ေနာက္ဆံုးထား လက္ခံရမွာပါ။ ညေန ၄ နာရီ ေက်ာ္တာနဲ႔ လက္ခံလို႔ မရေတာ့ပါဘူး။ ေရြးေကာက္ပြဲ ဆိုင္ရာ နည္းဥပေဒ ပုဒ္မ ၇၁၊ ပုဒ္မ ခြဲ (က) နဲ႔ (ဃ) မွာ ဒီအတိုင္း လုပ္ရမယ္လို႔ ျပ႒ာန္းထားတဲ့အတြက္ ညေန ၄ နာရီ ေနာက္ပိုင္း ေရာက္လာတဲ့ ႀကိဳတင္မဲေတြကို လက္ခံတာနဲ႔ ဥပေဒ ခ်ဳိးေဖာက္တာပါပဲ။

ေနာက္ၿပီး ပံုစံ (၁-၁)၊ ပံုစံ(၁- ၂)၊ ပံုစံ (၁-၃)နဲ႔ ႀကိဳတင္မဲ ပို႔မယ့္သူေတြဟာ ႀကိဳတင္မဲ အားလံုးကို စုစည္းၿပီး ပို႔လို႔ မရပါဘူး။ အရင္ရတဲ့ ႀကိဳတင္မဲ လက္မွတ္ေတြကို အရင္ပို႔ရတဲ့ စနစ္ကို က်င့္သံုးရမယ္။ အားလံုးေပါင္းၿပီး စုျပံဳပို႔လို႔ မရပါဘူး။

ဒါေၾကာင့္ ႀကိဳတင္မဲ ကိစၥရပ္မွာ ေစာင့္ၾကည့္ၿပီး ဥပေဒ ခ်ဳိးေဖာက္တာနဲ႔ ကန္႔ကြက္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလို လုပ္မယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ႀကိဳတင္မဲနဲ႔ ေရြးေကာက္ပြဲ မသမာမႈ လုပ္တာကို တားဆီးႏိုင္ပါတယ္။
 

■ (၃) ဘာသာေရးကို ခုတံုးလုပ္ျခင္း

ဘာသာေရးကို တိုက္႐ိုက္၊ သြယ္၀ိုက္အားျဖင့္ ခုတံုးလုပ္ၿပီး မဲဆြယ္တာ၊ မဲထည့္ခိုင္းတာကလည္း ေရြးေကာက္ပြဲ မသမာမႈ လုပ္ရာမွာ အသံုးျပဳလာႏိုင္တဲ့ နည္းလမ္းတစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကိုလည္း ဥပေဒအရ တားဆီးလို႔ ရပါတယ္။

ေရြးေကာက္ပြဲ မတိုင္ခင္မွာ ဒီလိုလုပ္တာကို တားဆီးဖို႔ဆိုရင္ ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒ ပုဒ္မ ၅၇၊ ပုဒ္မ ၅၈(ဂ) အရ တိုင္ၾကားႏိုင္ၿပီး ျပစ္မႈထင္ရွားတယ္ ဆိုရင္ ေထာင္ခ်လို႔ ရပါတယ္။

ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒပုဒ္မ ၅၇ မွာ “မည္သူမဆို ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားတြင္ ပုဂၢိဳလ္တစ္ဦး၏ ဆႏၵမဲ ေပးပိုင္ခြင့္ႏွင့္ ေရြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ခံပိုင္ခြင့္တို႔ကို က်င့္သံုးျခင္း မျပဳႏိုင္ေစရန္ အၾကမ္းဖက္ျခင္း၊ ၿခိမ္းေျခာက္ျခင္း၊ မေလ်ာ္ၾသဇာသံုးျခင္း၊ လိမ္လည္လွည့္ဖ်ားျခင္း၊ လာဘ္ေပးျခင္း သို႔မဟုတ္ လာဘ္ယူျခင္းကို ျပဳလုပ္ေၾကာင္း ျပစ္မႈထင္ရွား စီရင္ခံရလွ်င္ ထိုသူအား တစ္ႏွစ္ထက္ မပိုေသာ ေထာင္ဒဏ္ ျဖစ္ေစ၊ က်ပ္တစ္သိန္းထက္ မပိုေသာ ေငြဒဏ္ ျဖစ္ေစ၊ ဒဏ္ႏွစ္ရပ္လံုး ျဖစ္ေစ ခ်မွတ္ရမည္” လို႔ ဖြင့္ဆိုထားပါတယ္။

ဥပေဒ ပုဒ္မ ၅၈(ဂ)မွာေတာ့ “လူမ်ဳိးေရးကို ျဖစ္ေစ၊ ဘာသာေရး ျဖစ္ေစ အေၾကာင္းျပ၍ ဆႏၵမဲေပးရန္ေသာ္ လည္းေကာင္း၊ ဆႏၵမဲ မေပးရန္ေသာ္ လည္းေကာင္း ေျပာဆိုျခင္း၊ ေဟာေျပာျခင္း၊ ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္ျခင္း သို႔မဟုတ္ ယင္းသို႔ ျပဳလုပ္ရန္ အားေပး လံႈ႔ေဆာ္ျခင္း” လုပ္ခဲ့မယ္ဆိုရင္ အဲဒီလူကို ေထာင္တစ္ႏွစ္ ျဖစ္ေစ၊ က်ပ္တစ္သိန္းထက္ မပိုေသာ ဒဏ္ေငြ ျဖစ္ေစ၊ ဒဏ္ႏွစ္ရပ္လံုး ျဖစ္ေစ ခ်မွတ္ရမယ္လို႔ ျပ႒ာန္းထားပါတယ္။

တကယ္လို႔ အဲဒီ နည္းလမ္းကို သံုးၿပီး ေရြးေကာက္ပြဲမွာ အႏိုင္ရခဲ့မယ္ ဆိုရင္လည္း အဲဒီနည္းနဲ႔ အႏိုင္ရေအာင္ လုပ္ခဲ့သူကို အေရးယူလို႔ ရပါေသးတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲ ၿပီးရင္လည္း ရရွိတဲ့ အေထာက္အထားေတြနဲ႔ အေရးယူႏိုင္တဲ့ အေျခအေနပါ။ ဒီလို အေရးယူလို႔ ရေအာင္ ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒ ပုဒ္မ ၇၁(င) မွာ အတိအက် ျပ႒ာန္းထားပါတယ္။

ဒီလို ကန္႔ကြက္ တိုင္ၾကားတဲ့ အခါမွာလည္း လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း သာမကဘဲ မဲဆႏၵရွင္ ျပည္သူ ဘယ္သူမဆို တိုင္ၾကားလို႔ ရပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ ဘာသာေရးကို ခုတံုးလုပ္ၿပီး ေရြးေကာက္ပြဲ မသမာမႈ လုပ္မယ္ဆိုရင္ အေထာက္အထား ခိုင္မာစြာနဲ႔ ဥပေဒအရ တိုင္ၾကားပိုင္ခြင့္ ရွိတယ္။ တိုင္ၾကားမႈကို ေရြးေကာက္ပြဲ မတိုင္ခင္မွာေရာ ေရြးေကာက္ပြဲ အၿပီးမွာပါ လုပ္လို႔ရတယ္။ ျပစ္မႈထင္ရွားတယ္ ဆိုရင္ ေရြးေကာက္ တင္ေျမႇာက္ခံရၿပီး ျဖစ္ရင္ေတာင္ အဲဒီ ေရြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ခံရမႈ ပ်က္ျပယ္ၿပီး ေထာင္ခ်ႏိုင္တဲ့အထိ အေရးယူလို႔ ရပါတယ္။
 

■ ၄။ မဲ၀ယ္ျခင္း

မဲ၀ယ္ျခင္းကို အသံုးျပဳၿပီး ေရြးေကာက္ပြဲ မသမာမႈ လုပ္တဲ့ နည္းလမ္းကို သံုးႏိုင္ပါေသးတယ္။ မဲ၀ယ္ျခင္းဟာ လာဘ္ေပး၊ လာဘ္ယူမႈနဲ႔ သက္ဆိုင္ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒ ပုဒ္မ ၅၇ နဲ႔ ၿငိစြန္းပါတယ္။ ဒါက တိုက္႐ိုက္အားျဖင့္ မဲ၀ယ္ခဲ့တယ္ ဆိုရင္ သံုးလို႔ရတဲ့ ဥပေဒ ျပ႒ာန္းခ်က္ ျဖစ္ပါတယ္။

သြယ္၀ိုက္အားျဖင့္ မဲ၀ယ္တာေတြ ရွိခဲ့တယ္ ဆိုရင္ အေထာက္အထားျပၿပီး တိုင္လို႔ ရပါတယ္။ အခုခ်ိန္မွာ အာဏာရ ပါတီက အစိုးရ အဖြဲ႕၀င္ ၀န္ႀကီးအခ်ဳိ႕၊ အစိုးရ အဖြဲ႕၀င္ အခ်ဳိ႕ မဲဆြယ္တဲ့အခါ ေဒသဖြံ႕ၿဖိဳးေရးအတြက္ အစိုးရဘတ္ဂ်က္ အသံုးျပဳၿပီး လုပ္ေဆာင္ေနတာေတြကို ခုတံုးလုပ္ မဲဆြယ္ခဲ့မယ္ ဆုိရင္ ဒါဟာ သြယ္၀ိုက္အားျဖင့္ မဲ၀ယ္တယ္ဆိုတဲ့ သေဘာ သက္ေရာက္ေနပါတယ္။

အကယ္၍ ဒီလိုပံုစံနဲ႔ မဲ၀ယ္ခဲ့တာ ထင္ရွားတယ္ဆိုရင္ ေရြးေကာက္ပြဲ အၿပီးမွာလည္း ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒ ပုဒ္မ ၇၁ အရ တိုင္ၾကားလို႔ ရပါတယ္။
 

■ ၅။ နယ္မည္ဖ်က္ျခင္း

ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ၿပိဳင္ဘက္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းကို နာမည္ဖ်က္ၿပီး ေရြးေကာက္ပြဲ မသမာမႈ လုပ္ႏိုင္တဲ့ နည္းလမ္းကိုလည္း လုပ္ႏိုင္ပါေသးတယ္။

အခုခ်ိန္မွာလည္း ဒီလိုလုပ္တဲ့ လုပ္ေဆာင္မႈေတြ ရွိေနပါတယ္။ ဒီအတြက္လည္း ဥပေဒအရ တားဆီးႏိုင္ပါတယ္။ ဒီလို လုပ္ေဆာင္မႈေတြဟာ ေရြးေကာက္ပြဲ တရားမဲ့ ျပဳက်င့္မႈကို က်ဴးလြန္တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီလိုလုပ္ၿပီး ေရြးေကာက္ပြဲကို အႏိုင္ယူခဲ့မယ္ ဆိုရင္လည္း ေရြးေကာက္ပြဲဆိုင္ရာ ဥပေဒပုဒ္မ ၆၆ (က)ပါ ဖြင့္ဆိုခ်က္ေတြအရ အေရးယူလို႔ ရႏိုင္သလို အျခားတည္ဆဲ ဥပေဒေတြနဲ႔လည္း အေရးယူလို႔ ရပါတယ္။

ဒီအတြက္ ခိုင္မာတဲ့ အေထာက္အထား ရွာထားမယ္ ဆိုရင္ ေရြးေကာက္ပြဲ ကာလမွာတင္ မဟုတ္ဘဲ ေရြးေကာက္ပြဲ အၿပီးမွာလည္း ဥပေဒအရ အေရးယူလုပ္ဖို႔ ဘယ္သူမဆို တိုင္ၾကားႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။
 

■ ၆။ ၿခိမ္းေျခာက္ျခင္း

ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ၿခိမ္းေျခာက္ၿပီး မသမာမႈ လုပ္ႏိုင္တာလည္း ထည့္စဥ္းစာရမယ့္ အခ်က္တစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါကို လုပ္လာခဲ့ၿပီ ဆိုရင္လည္း ခိုင္လံုတဲ့ အေထာက္အထား ရထားဖို႔ပဲ လိုပါတယ္။ ၿပီးရင္ ဥပေဒအရ အေရးယူႏိုင္ဖို႔ ဆက္လုပ္ႏိုင္ပါတယ္။

ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ၿခိမ္းေျခာက္ၿပီး မဲထည့္ေစျခင္းဟာ ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒ ပုဒ္မ ၅၇ ကို ခ်ိဳးေဖာက္တာ ျဖစ္ၿပီး ေထာင္ဒဏ္တစ္ႏွစ္အထိ ခ်လို႔ရတဲ့ ျပစ္မႈ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီနည္းလမ္းကို သံုးၿပီး ေရြးေကာက္ပြဲမွာ အႏိုင္ယူခဲ့မယ္ ဆိုရင္လည္း ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒ ပုဒ္မ ၇၁ ကို အသံုးျပဳၿပီး အႏိုင္ရမႈ ပ်က္ျပယ္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္လို႔ ရပါတယ္။ ဒါကိုလည္း ဘယ္သူမဆို တိုင္ၾကားလို႔ ရပါတယ္။
 

■ ၇။ ကန္႔ကြက္ျခင္း

ေရြးေကာက္ပြဲ အၿပီး အႏိုင္ရခဲ့တဲ့ ကိုယ္စားလွယ္ကို ေရြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ျခင္း ပ်က္ျပယ္ေအာင္ ကန္႔ကြက္မႈ လုပ္ၿပီး ေရြးေကာက္ပြဲ မသမာမႈ လုပ္ဖို႔ ႀကိဳးစားတဲ့ နည္းလမ္းတစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီနည္းလမ္းကို အာဏာရ ပါတီေတြက အသံုးျပဳၿပီး ေရြးေကာက္ပြဲ မသမာမႈ လုပ္ႏိုင္တယ္ ဆိုေပမယ့္ အတိုက္အခံ ပါတီေတြ အျပင္ မဲဆႏၵရွင္ ျပည္သူေတြလည္း အသံုးခ်လို႔ ရပါတယ္။

ေရြးေကာက္ပြဲ ဆိုင္ရာ ဥပေဒ ပုဒ္မ ၆၈ (က)၊ နည္းဥပေဒ ပုဒ္မ ၈၇ အရ ေရြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ ခံရတဲ့ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း တစ္ဦးကို ကန္႔ကြက္ခ်င္တယ္၊ သူ႔ရဲ႕ မဲဆႏၵနယ္မွာ က်င္းပခဲ့တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲဟာ တရားမွ်တမႈ မရွိဘူးလို႔ ယူဆတဲ့အတြက္ ကန္႔ကြက္ခ်င္တယ္ ဆိုရင္ ေရြးေကာက္တင္ေျမႇာက္တဲ့ ကိုယ္စားလွယ္ စာရင္း ေၾကညာၿပီးလို႔ ၄၅ ရက္အတြင္း ကန္႔ကြက္လႊာ တင္သြင္းလို႔ ရပါတယ္။

ကန္႔ကြက္တဲ့ အခါမွာလည္း ၿပိဳင္ဘက္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းတင္ မကဘဲ မဲဆႏၵရွင္ ဘယ္သူမဆို ကန္႔ကြက္ပိုင္ခြင့္ ရွိပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ ဥပမာ အေနနဲ႔ အာဏာရ ပါတီက ကန္႔ကြက္ျခင္း နည္းလမ္းကို သံုးၿပီး ေရြးေကာက္ပြဲ ညစ္ဖို႔ ႀကိဳးစားမယ္ ဆိုရင္လည္း ဒါကို ျပည္သူေတြကပါ ဥပေဒအရ တန္ျပန္နည္းလမ္း သံုးၿပီး တားဆီးလို႔ ရပါတယ္။

ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒအရ ဥပေဒ ေဖာက္ဖ်က္တဲ့ ျပစ္မႈေတြဟာ ရဲအေရးပိုင္တဲ့ အမႈေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ အကယ္၍ မဲဆႏၵနယ္ တစ္ခုမွာ ေရြးေကာက္ပြဲဆိုင္ရာ ျပစ္မႈေတြနဲ႔ စပ္လ်ဥ္းတဲ့ ကိစၥ ျဖစ္ခဲ့ၿပီ ဆိုရင္ ဆႏၵမဲ ေပးပိုင္ခြင့္ရွိသူ တစ္ဦးဦးက ျဖစ္ေစ၊ ေရြးေကာက္ပြဲ ကိုယ္စားလွယ္ တစ္ဦးဦးက ျဖစ္ေစ၊ ေကာ္မရွင္ အဖြဲ႕ခြဲ၊ မဲ႐ံုအဖြဲ႕ တစ္ခုခုမွာ ပါ၀င္သူ တစ္ဦးဦးက ျဖစ္ေစ သက္ေသအေထာက္အထားျပၿပီး တိုင္ၾကားပိုင္ခြင့္ ရွိပါတယ္။ ဒီတိုင္ၾကားမႈဟာ ေရြးေကာက္ပြဲ မလုပ္ခင္မွာေရာ၊ ေရြးေကာက္ပြဲ လုပ္ေနစဥ္မွာေရာ၊ ေရြးေကာက္ပြဲ လုပ္ၿပီးလို႔ ၁၅ ရက္အတြင္းမွာေရာ တိုင္ၾကားႏိုင္တယ္ဆိုၿပီး ဥပေဒမွာ ျပ႒ာန္းထားပါတယ္။

ဒါဟာ ေရြးေကာက္ပြဲ အၿပီးမွာလည္း ေရြးေကာက္ပြဲ မသမာမႈ လုပ္သူေတြကို အေရးယူႏိုင္တယ္လို႔ သတိေပးထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။    


ႀကိဳတင္မဲေပးပိုင္ခြင့္ ရွိသူမ်ား ခြဲျခားထားမႈ

ေရြးေကာက္ပြဲ မသမာမႈကို တားဆီးႏိုင္ေသာ ဥပေဒပါ ျပ႒ာန္းခ်က္မ်ား

■ လူပိုမ်ားကို ပယ္ဖ်က္ႏိုင္သည့္ ဥပေဒ ေပးထားခ်က္

ဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၈ (က)

ရပ္ကြက္ သို႔မဟုတ္ ေက်းရြာ အုပ္စုတစ္ခု၏ မဲစာရင္းတြင္ ဆႏၵမဲေပးပိုင္ခြင့္ မရွိသူ တစ္ဦး၏ အမည္ ပါ၀င္ေနေၾကာင္း ယင္းမဲစာရင္း၌ ပါ၀င္ေနသူ တစ္ဦးက ကန္႔ကြက္လိုလွ်င္ သက္ဆိုင္ရာ ရပ္ကြက္ သို႔မဟုတ္ ေက်းရြာအုပ္စု ေကာ္မရွင္ အဖြဲ႕ခြဲသို႔ သတ္မွတ္ထားသည့္အတိုင္း ကန္႔ကြက္လႊာ တင္သြင္းႏိုင္သည္။

ဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၈ (ခ)

သက္ဆုိင္ရာ ရပ္ကြက္ သို႔မဟုတ္ ေက်းရြာအုပ္စု ေကာ္မရွင္အဖြဲ႕ခြဲက ယင္းအမည္ကို မဲစာရင္းမွ ပယ္ဖ်က္ေပးခဲ့ျခင္း မရွိခဲ့လွ်င္ သတ္မွတ္ထားသည့္အတိုင္း ၿမိဳ႕နယ္ေကာ္မရွင္ အဖြဲ႕ခြဲသို႔ အယူခံခြင့္ ရွိသည္။ ယင္း ေကာ္မရွင္ အဖြဲ႕ခြဲ၏ ဆံုးျဖတ္ခ်က္သည္ ပုဒ္မ ၅၃ ပါ ျပ႒ာန္းခ်က္မွ တစ္ပါး အၿပီးအျပတ္ ျဖစ္ေစသည္။

(ပုဒ္မ ၅၃ ျပ႒ာန္းခ်က္မွာ - ေရြးေကာက္ပြဲ ကိစၥအတြက္ ေကာ္မရွင္ အဖြဲ႕ခြဲ အသီးသီး၏ ေရြးေကာက္ပြဲဆုိင္ရာ ေဆာင္ရြက္ခ်က္၊ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ ေကာ္မရွင္သည္ မိမိ၏ ဆႏၵအေလ်ာက္ သက္ဆိုင္ရာ အမႈတြဲ၊ စာရြက္စာတမ္းမ်ားကို ေတာင္းယူ ၾကည့္႐ႈ၍ လိုအပ္သလို အဆံုးအျဖတ္ ခ်မွတ္ႏိုင္သည္။ ယင္းဆံုးျဖတ္ခ်က္သည္ အၿပီးအျပတ္ ျဖစ္ေစရမည္)
 

■ လူပိုမ်ားကို ပယ္ဖ်က္ျခင္းအတြက္ ေကာ္မရွင္ အဖြဲ႕ခြဲမ်ား၏ လုပ္ပိုင္ခြင့္ နည္းဥပေဒ ေပးထားခ်က္

ဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၉ (ခ)  

ေကာ္မရွင္ႏွင့္ ေကာ္မရွင္ အဖြဲ႕ခြဲ အသီးသီးတို႔သည္ မဲစာရင္း ျပဳစုရာတြင္ မဲစာရင္းတြင္ ပါ၀င္ခြင့္ မရွိဘဲ ပါ၀င္ေၾကာင္း ေတြ႕ရွိလွ်င္ ထိုအမည္မ်ားကို မဲစာရင္းမွ ပယ္ဖ်က္ရမည္။

နည္းဥပေဒ ၁၃

(က) နည္းဥပေဒ ၈ အရ ထုတ္ျပန္ ေၾကညာၿပီးေသာ မဲစာရင္းမ်ားႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ ရပ္ကြက္ သို႔မဟုတ္ ေက်းရြာအုပ္စု ေကာ္မရွင္ အဖြဲ႕ခြဲသည္ မွန္ကန္ စံုလင္ေသာ မဲစာရင္းမ်ား ျဖစ္ေစရန္ လိုအပ္ေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ျဖည့္စြက္ျခင္း၊ ကြယ္လြန္သူမ်ား၏ အမည္မ်ားႏွင့္ ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒအရ ဆႏၵမဲ ေပးပိုင္ခြင့္ မရွိသူမ်ား၏ အမည္မ်ားကို ထုတ္ပယ္ျခင္း၊ သတ္ပံုသတ္ညႊန္း အမွားမ်ားႏွင့္ အေရးအကူး ခြၽတ္ယြင္းေသာ အမွားမ်ားကို ျပင္ဆင္ျခင္းမ်ား ျပဳႏိုင္သည္။ ယင္းသို႔ ျပင္ဆင္ထားသည့္ မဲစာရင္းမ်ားကို သက္ဆိုင္ရာ ၿမိဳ႕နယ္ေကာ္မရွင္ အဖြဲ႕ခြဲသို႔ တင္ျပရမည္။

(ခ) ၿမိဳ႕နယ္ေကာ္မရွင္ အဖြဲ႕ခြဲသည္ နည္းဥပေဒခြဲ (က)အရ တင္ျပခ်က္မ်ားအျပင္ မဲစာရင္းမ်ား၌ မိမိ ေတြ႕ရွိသည့္ အေရးအကူး ခြၽတ္ယြင္းေသာ အမွားမ်ားႏွင့္ မေတာ္တဆ အမွားမ်ားကို ျပင္ဆင္ႏိုင္သည္။ ယင္းသို႔ ျပင္ဆင္ထားသည့္ မဲစာရင္းမ်ားကို သက္ဆိုင္ရာ ရပ္ကြက္ သို႔မဟုတ္ ေက်းရြာအုပ္စု ေကာ္မရွင္ အဖြဲ႕ခြဲသို႔ လိုအပ္သလို ဆက္လက္ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ရန္ ေပးပို႔ရမည္။

နည္းဥပေဒ ၁၄ (ခ)

တစ္ဦး တစ္ေယာက္၏ အမည္သည္ မဲစာရင္းတြင္ ပါ၀င္ခြင့္ မရွိဘဲ ပါ၀င္ေနေၾကာင္း ေတြ႕ရွိလွ်င္ ထိုအမည္မ်ားအား မဲစာရင္းမွ ပယ္ဖ်က္ျခင္းကို ေကာ္မရွင္ႏွင့္ ေကာ္မရွင္ အဖြဲ႕ခြဲ အဆင့္ဆင့္တို႔က ေဆာင္ရြက္ႏိုင္သည္။

(ထိုအခ်က္ကို ေျပာဆိုရာ၌ နည္းဥပေဒ ၁၁ (ဃ)တြင္ မည္သို႔ ဆိုထားေစကာမူဟု ဖြင့္ဆိုထားၿပီး နည္းဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၁ (ဃ) ဖြင့္ဆုိခ်က္တြင္ “သက္ဆိုင္ရာ ရပ္ကြက္ သို႔မဟုတ္ ေက်းရြာအုပ္စု ေကာ္မရွင္ အဖြဲ႕ခြဲသည္ နည္းဥပေဒခြဲ (က) တြင္ သတ္မွတ္ထားသည့္ ကာလ အပိုင္းအျခားထက္ ေက်ာ္လြန္ေသာ ေတာင္းဆိုလႊာ သို႔မဟုတ္ ျပင္ဆင္လႊာ သို႔မဟုတ္ ကန္႔ကြက္လႊာကို လက္ခံျခင္း မျပဳရ” ဟု ဆိုထားသည္။ နည္းဥပေဒ ၁၄ (ခ) ဖြင့္ဆိုခ်က္ အရ မဲစာရင္းတြင္ ပါ၀င္ခြင့္ မရွိသူမ်ား ပါ၀င္ေနသည္ ဆိုပါက ေကာ္မရွင္ႏွင့္ ေကာ္မရွင္ အဖြဲ႕ခြဲမ်ားက ကန္႔သတ္ခ်က္မရွိ ပယ္ဖ်က္ျခင္းကို လုပ္ေဆာင္ႏိုင္မည္ ျဖစ္ပါသည္)
 

■ ႀကိဳတင္မဲႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး နည္းဥပေဒ ေပးထားခ်က္

နည္းဥပေဒ ပုဒ္မ ၅၁ (ဃ)

ရပ္ကြက္ သို႔မဟုတ္ ေက်းရြာ အုပ္စု ေကာ္မရွင္ အဖြဲ႕ခြဲသည္ ေကာ္မရွင္ သတ္မွတ္ေပးေသာ ေန႔ရက္ႏွင့္ အခ်ိန္အတြင္း၌သာ ႀကိဳတင္ ဆႏၵမဲေပးျခင္းကို ေဆာင္ရြက္ေပးရမည္။ ဆႏၵျပဳၿပီးေသာ ႀကိဳတင္ ဆႏၵမဲ လက္မွတ္ပါ စာအိတ္မ်ား ထည့္သြင္းရန္ မဲပံုးမ်ားကို ရပ္ကြက္ သို႔မဟုတ္ ေက်းရြာအုပ္စု ေကာ္မရွင္ အဖြဲ႕ခြဲ အဖြဲ႕၀င္မ်ားႏွင့္ မဲ႐ံုကိုယ္စားလွယ္ အပါအ၀င္ ေရာက္ရွိေနသူမ်ားအား ျပသၿပီး ခ်ိတ္ပိတ္ရမည္။

နည္းဥပေဒ ပုဒ္မ ၅၁ (င)     

ရပ္ကြက္ သို႔မဟုတ္ ေက်းရြာ အုပ္စု ေကာ္မရွင္ အဖြဲ႕ခြဲသည္ ႀကိဳတင္ဆႏၵမဲ ေပးသူမ်ား၏ အမည္စာရင္းကို ယင္းတို႔ႏွင့္ သက္ဆိုင္ေသာ မဲစာရင္းမ်ားႏွင့္ ယွဥ္တြဲၿပီး ေရးမွတ္ထားရမည္။ ယင္းတို႔က ဆႏၵျပဳၿပီးေသာ ႀကိဳတင္ ဆႏၵမဲ လက္မွတ္မ်ား ပါရွိသည့္ စာအိတ္မ်ားကို မဲ႐ံုအလိုက္ ခ်ိပ္ပိတ္ထားသည့္ သက္ဆိုင္ရာ မဲပံုးမ်ား အတြင္းသို႔ ထည့္သြင္း၍ လံုျခံဳစြာ သိမ္းဆည္းထားရမည္။

နည္းဥပေဒ ပုဒ္မ ၅၁ (ဆ)

ရပ္ကြက္ သို႔မဟုတ္ ေက်းရြာ အုပ္စု ေကာ္မရွင္ အဖြဲ႕ခြဲသည္ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပသည့္ေန႔တြင္ မဲ႐ံု မဖြင့္မီ ဆႏၵျပဳၿပီးေသာ ႀကိဳတင္ဆႏၵမဲ လက္မွတ္မ်ား ပါရွိသည့္ ခ်ိတ္ပိတ္ထားေသာ မဲပံုးအသီးသီးကို သက္ဆိုင္ရာ မဲ႐ံုမ်ားသို႔ သယ္ေဆာင္သြားၿပီး မဲ႐ံုမွဴးထံ အပ္ႏွံရမည္။ ဤသို႔ အပ္ႏွံရာတြင္ ရပ္ကြက္ သို႔မဟုတ္ ေက်းရြာအုပ္စု ေကာ္မရွင္ အဖြဲ႕ခြဲ ဥကၠ႒ သို႔မဟုတ္ အတြင္းေရးမွဴး လက္မွတ္ ေရးထိုးထားသည့္ ပံုစံ (၁၃) ေလးေစာင္ႏွင့္အတူ ဆႏၵမဲ လက္မွတ္ ျဖတ္ပိုင္းမ်ားလည္း တစ္ပါတည္း ပါရွိေစရမည္။ ယင္းပံုစံ (၁၃) မ်ားတြင္ မဲ႐ံုမွဴးက လက္မွတ္ေရးထိုး၍ တစ္ေစာင္ကို သိမ္းဆည္းထားၿပီး တစ္ေစာင္ကို မိမိ၏ မဲ႐ံုတြင္ ကပ္ထားရမည္။

က်န္ႏွစ္ေစာင္ကို ရပ္ကြက္ သို႔မဟုတ္ ေက်းရြာ အုပ္စု ေကာ္မရွင္ အဖြဲ႕ခြဲသို႔ ျပန္လည္ ေပးအပ္ရမည္။

ရပ္ကြက္ သို႔မဟုတ္ ေက်းရြာ အုပ္စု ေကာ္မရွင္ အဖြဲ႕ခြဲသည္ တစ္ေစာင္ကို သိမ္းဆည္းထားၿပီး တစ္ေစာင္ကို မိမိတို႔၏ ႐ံုးတြင္ ကပ္ထားရမည္။

နည္းဥပေဒ ပုဒ္မ ၅၂      

သက္ဆိုင္ရာ မဲ႐ံုမွဴးသည္ ပံုစံ (၁၃) ပါ ႀကိဳတင္ဆႏၵမဲ လက္မွတ္ျဖင့္ ဆႏၵမဲေပးၿပီး သူမ်ား၏ အမည္မ်ားကို သက္ဆိုင္ရာ မဲစာရင္းတြင္ ႀကိဳတင္ဆႏၵမဲ ေပးၿပီးေၾကာင္း မွတ္သားထားရမည္။

နည္းဥပေဒ ပုဒ္မ ၇၁ (က)      

ၿမိဳ႕နယ္ ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္သည္ ႀကိဳတင္ ဆႏၵမဲ လက္မွတ္မ်ားႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပသည့္ေန႔ မဲ႐ံုပိတ္ခ်ိန္ ညေန ၄ နာရီအထိသာ လက္ခံရမည္။

နည္းဥပေဒ ပုဒ္မ ၇၁ (ဃ)      

ၿမိဳ႕နယ္ ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္သည္ ႀကိဳတင္ဆႏၵမဲ လက္မွတ္မ်ားႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပသည့္ေန႔ မဲ႐ံုပိတ္ခ်ိန္ ညေန ၄ နာရီအထိသာ လက္ခံရမည္။  
 

■ သူတစ္ပါး အေယာင္ေဆာင္ ဆႏၵမဲ ထုတ္ယူျခင္းကို ကန္႔ကြက္ႏိုင္ျခင္း နည္းဥပေဒ ေပးထားခ်က္

နည္းဥပေဒ ပုဒ္မ ၅၃ (က)  

ဆႏၵမဲ လက္မွတ္ကို ေတာင္းဆိုသူသည္ သူတစ္ပါး အေယာင္ေဆာင္ေသာ ျပစ္မႈကို က်ဴးလြန္သူျဖစ္ေၾကာင္း လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းက ျဖစ္ေစ၊ ယင္း၏ ေရြးေကာက္ပြဲ ကိုယ္စားလွယ္က ျဖစ္ေစ၊ မဲ႐ံုမွဴးက သင့္ေလ်ာ္သည္ဟု ထင္ျမင္သူက ျဖစ္ေစ ကန္႔ကြက္လာလွ်င္ မဲ႐ံုမွဴးသည္ ကန္႔ကြက္ မဲစာရင္းပံုစံ (၁၄) တြင္ လိုအပ္သည္မ်ား ျဖည့္စြက္၍ ထိုဆႏၵမဲ လက္မွတ္ ေတာင္းဆိုသူကို လက္မွတ္ေရးထိုး ေစရမည္။ ကန္႔ကြက္သူမ်ားကိုလည္း လက္မွတ္ေရးထိုးေစရမည္။ စာမေရးတတ္လွ်င္ လက္၀ဲလက္မ လက္ေဗြႏွိပ္ေစရမည္။ ဆႏၵမဲလက္မွတ္ ေတာင္းဆိုသူက ပံုစံ (၁၄) တြင္ ျဖည့္စြက္ျခင္း၊ လက္မွတ္ေရးထိုးျခင္း မျပဳလွ်င္ ထိုသူအား ဆႏၵမဲေပးခြင့္ မျပဳရ။
 

■ မဲစာရင္းအား လြတ္လပ္စြာ ေတာင္းယူႏိုင္ခြင့္ အတြက္ နည္းဥပေဒ ေပးထားခ်က္

နည္းဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၅ (ခ)  

ၿမိဳ႕နယ္ေကာ္မရွင္ အဖြဲ႕သည္ မဲစာရင္း မိတၱဴကို ကူးယူခြင့္ျပဳရန္ ေလွ်ာက္ထားလာပါက

(၁) လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း တစ္ဦးဦးက ေလွ်ာက္ထားျခင္းျဖစ္လွ်င္ မဲစာရင္း မိတၱဴကို အခမဲ့ ကူးယူခြင့္ ျပဳႏိုင္သည္။
(၂) အျခားသူ တစ္ဦးဦးက ခိုင္လံုေသာ အေၾကာင္းျပခ်က္ျဖင့္ ေလွ်ာက္ထားျခင္းျဖစ္လွ်င္ တစ္မ်က္ႏွလွ်င္ ေငြ ၂၅ က်ပ္ႏႈန္း ေပးသြင္းေစ၍ ကူးယူခြင့္ ျပဳႏိုင္သည္။
 

■ မဲ႐ံုပိတ္ခ်ိန္ ေက်ာ္လြန္ပါက မဲေပးႏိုင္မည့္ ဥပေဒ ေပးထားခ်က္

ဥပေဒ ပုဒ္မ ၄၂

(က) ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပသည့္ေန႔တြင္ မဲ႐ံုမ်ားကို နံနက္ ၆ နာရီမွ ညေန ၄ နာရီအထိ ဖြင့္လွစ္ထားရမည္။ သို႔ရာတြင္ ဆႏၵမဲေပးပိုင္ခြင့္ ရွိသူ အားလံုး ဆႏၵမဲ ေပးၿပီးပါက မဲ႐ံုမ်ားကို ညေန ၄ နာရီထက္ ေစာ၍ ပိတ္ႏိုင္သည္။
(ခ) မဲ႐ံုကို ညေန ၄ နာရီတိတိ အခ်ိန္တြင္ ပိတ္သည့္အခါ မဲ႐ံု မပိတ္မီ ထိုမဲ႐ံု ပရ၀ဏ္ အတြင္း၌ ဆႏၵမဲ ေပးရန္ ေရာက္ရွိေနသူမ်ား အနက္ ဆႏၵမဲ မေပးရေသးသူမ်ား ရွိပါက ယင္းတို႔ကို စာရင္းေကာက္ယူ၍ ထိုစာရင္းတြင္ ပါသူမ်ားကိုသာလွ်င္ ဆႏၵမဲေပးခ်ိန္ ေက်ာ္လြန္ၿပီး ျဖစ္ေစကာမူ ဆႏၵမဲေပးခြင့္ ျပဳသည္။
 

■ ဆႏၵမဲ ေရတြက္ျခင္းအတြက္ ဥပေဒ ေပးထားခ်က္

ဥပေဒ ပုဒ္မ ၄၈ (က)

ရပ္ကြက္ သို႔မဟုတ္ ေက်းရြာအုပ္စု ေကာ္မရွင္ အဖြဲ႕ခြဲသည္ မိမိႏွင့္ သက္ဆိုင္ေသာ မဲ႐ံု အသီးသီးအတြက္ ပုဒ္မ ၄၅၊ ပုဒ္မခြဲ(ခ)၊ (ဂ)ႏွင့္ ပုဒ္မ ၄၆ တို႔အရ ဆႏၵျပဳထားေသာ ႀကိဳတင္ဆႏၵမဲ လက္မွတ္မ်ားႏွင့္ ဆႏၵျပဳခဲ့ေသာ မဲဆႏၵရွင္ အမည္စာရင္းတို႔ကို ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပသည့္ေန႔တြင္ မဲ႐ံုမဖြင့္မီ သက္ဆိုင္ရာ မဲ႐ံုမွဴး၏ လက္၀ယ္သို႔ အေရာက္ ေပးပို႔ရမည္။

ဥပေဒ ပုဒ္မ ၄၈ (ခ)

သက္ဆိုင္ရာ မဲ႐ံုအလိုက္ ဆႏၵမဲေပးျခင္းၿပီး ျပတ္လွ်င္ၿပီးျပတ္ခ်င္း မဲ႐ံုမွဴးကိုယ္တိုင္ ျဖစ္ေစ၊ ယင္းက တာ၀န္ေပးအပ္ထားေသာ မဲ႐ံု အဖြဲ႕၀င္က ျဖစ္ေစ မဲ႐ံုတြင္ပင္ မဲ႐ံု အဖြဲ႕၀င္မ်ား၊ မဲ႐ံု ကိုယ္စားလွယ္မ်ားႏွင့္ အမ်ားျပည္သူတို႔၏ ေရွ႕ေမွာက္၌ ဆႏၵမဲ လက္မွတ္မ်ားကို ေရတြက္ရမည္။ ဆႏၵမဲမ်ား ေရတြက္ရာတြင္ ခိုင္လံုေသာ ဆႏၵမဲႏွင့္ မခိုင္လံုေသာ ဆႏၵမဲမ်ားကို နည္းဥပေဒမ်ားႏွင့္အညီ ခြဲျခား၍ ေရတြက္ရမည္။ မဲ႐ံုမွဴးသည္ ေရတြက္ရရွိေသာ ဆႏၵမဲ အေရအတြက္ကို သတ္မွတ္ထားသည့္ အတိုင္း ဆႏၵမဲ စာရင္းဇယားမ်ား ျပဳစုၿပီး ရပ္ကြက္ သို႔မဟုတ္ ေက်းရြာအုပ္စု ေကာ္မရွင္ အဖြဲ႕ခြဲသို႔ ေပးပို႔ရမည္။ မိတၱဴ တစ္ေစာင္ကို ၿမိဳ႕နယ္ေကာ္မရွင္ အဖြဲ႕ခြဲသို႔ ေပးပို႔ရမည္။

ဥပေဒ ပုဒ္မ ၄၈ (ဂ)

ရပ္ကြက္ သို႔မဟုတ္ ေက်းရြာ အုပ္စု ေကာ္မရွင္ အဖြဲ႕ခြဲသည္ မိမိနယ္ေျမ အတြင္းရွိ မဲ႐ံုမွဴးမ်ားက ျပဳစုထားေသာ ဆႏၵမဲ စာရင္းဇယားမ်ားကို သတ္မွတ္ထားသည့္အတိုင္း ၿမိဳ႕နယ္ေကာ္မရွင္ အဖြဲ႕ခြဲသို႔ အခ်ိန္မီ ေရာက္ရွိေစရန္ အျမန္ဆံုး ေပးပို႔ေရးအတြက္ လိုအပ္သလို ႀကီးၾကပ္ေဆာင္ရြက္ရမည္။

ဥပေဒ ပုဒ္မ ၄၈ (ဃ)

ၿမိဳ႕နယ္ ေကာ္မရွင္ အဖြဲ႕ခြဲမ်ားသည္ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပသည့္ေန႔ ညေန ၄ နာရီ မတိုင္မီ မိမိလက္၀ယ္သို႔ ေရာက္ရွိေနေသာ ပုဒ္မ ၄၅၊ ပုဒ္မခြဲ (က)ႏွင့္ ပုဒ္မ ၄၇ တို႔အရ ဆႏၵျပဳထားသည့္ ႀကိဳတင္ဆႏၵမဲ လက္မွတ္မ်ားကို လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းမ်ား သို႔မဟုတ္ ယင္းတို႔၏ ေရြးေကာက္ပြဲ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားႏွင့္ အမ်ားျပည္သူတို႔၏ ေရွ႕ေမွာက္၌ ေရတြက္ၿပီး သက္ဆိုင္ရာ မဲစာရင္းဇယားမ်ားကို သတ္မွတ္ထားသည့္အတိုင္း လႊတ္ေတာ္မဲဆႏၵနယ္ တစ္နယ္စီအတြက္ ေပါင္း႐ံုး စုစည္းရမည္။  
 

■ ပယ္မဲ သတ္မွတ္ရန္ နည္းဥပေဒ ေပးထားခ်က္

နည္းဥပေဒ ပုဒ္မ ၆၆ (ဂ)

ဆႏၵမဲ လက္မွတ္မ်ားကို ေရတြက္ရာတြင္ ဆႏၵမဲလက္မွတ္ တစ္ေစာင္ခ်င္းစီအား မဲ႐ံု အဖြဲ႕၀င္မ်ား၊ သက္ေသမ်ား၊ မဲ႐ံု ကိုယ္စားလွယ္မ်ားကို ျပသ၍ ေရတြက္ရမည္။ ေအာက္ပါ ဆႏၵမဲ လက္မွတ္မ်ဳိးကို ပယ္ရမည္။

(၁) ေကာ္မရွင္က အတည္ျပဳထားေသာ အမွတ္အသား မပါသည့္ ဆႏၵမဲ လက္မွတ္၊
(၂) မဲ႐ံုမွဴးလက္မွတ္ မပါသည့္ ဆႏၵမဲ လက္မွတ္၊
(၃) လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း တစ္ဦးထက္ ပို၍ ဆႏၵျပဳထားသည့္ ဆႏၵမဲ လက္မွတ္၊
(၄) ဆႏၵျပဳထားျခင္း မရွိေသာ ဆႏၵမဲ လက္မွတ္၊
(၅) ဆႏၵျပဳထားျခင္း မေသခ်ာ မထင္ရွားေသာ ဆႏၵမဲ လက္မွတ္၊
(၆) ဆႏၵမဲလက္မွတ္ အတုျဖစ္သည္ဟု မဲ႐ံုမွဴးက ဆံုးျဖတ္သည့္ ဆႏၵမဲ လက္မွတ္၊
(၇) ဆႏၵမဲေပးသူကို သိရွိႏိုင္ေအာင္ အမွတ္အသား ျပဳထားသည့္ ဆႏၵမဲ လက္မွတ္၊
(၈) ဆုတ္ျဖဲထားသည့္ ဆႏၵမဲ လက္မွတ္၊
(၉) ေကာ္မရွင္က ပယ္မဲအျဖစ္ သတ္မွတ္ရန္ ထုတ္ျပန္ထားေသာ ဆႏၵမဲ လက္မွတ္မ်ား။

နည္းဥပေဒ ပုဒ္မ ၆၆ (ဃ)

ႀကိဳတင္ ဆႏၵမဲ လက္မွတ္ကို ေရတြက္ရာတြင္ ႀကိဳတင္ဆႏၵမဲ လက္မွတ္ တစ္ေစာင္ခ်င္းစီအား မဲ႐ံု အဖြဲ႕၀င္မ်ား၊ သက္ေသမ်ား၊ မဲ႐ံု ကိုယ္စားလွယ္မ်ားကို ျပသ၍ ေရတြက္ရမည္။ ေအာက္ပါ ႀကိဳတင္ ဆႏၵမဲ လက္မွတ္မ်ားမ်ဳိးကို ပယ္ရမည္။

(၁) ေကာ္မရွင္က အတည္ျပဳထားေသာ အမွတ္အသား မပါသည့္ ႀကိဳတင္ဆႏၵမဲ လက္မွတ္၊
(၂) ေကာ္မရွင္ အဖြဲ႕ခြဲ၏ တံဆိပ္ မပါရွိေသာ ႀကိဳတင္ဆႏၵမဲ လက္မွတ္၊
(၃) တာ၀န္ခံ ထုတ္ေပးသူ၏ အမည္ႏွင့္ လက္မွတ္ မပါသည့္ ႀကိဳတင္ဆႏၵမဲ လက္မွတ္
(၄) လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း တစ္ဦးထက္ ပို၍ ဆႏၵျပဳထားသည့္ ႀကိဳတင္ဆႏၵမဲ လက္မွတ္၊
(၅) ဆႏၵျပဳထားျခင္း မရွိေသာ ႀကိဳတင္ဆႏၵမဲ လက္မွတ္၊
(၆) ဆႏၵျပဳထားျခင္းမွာ မေသခ်ာ မထင္ရွားေသာ ႀကိဳတင္ဆႏၵမဲ လက္မွတ္၊
(၇) ႀကိဳတင္ဆႏၵမဲ လက္မွတ္ အတု ျဖစ္သည္ဟု ေကာ္မရွင္၊ ေကာ္မရွင္ အဖြဲ႕ခြဲ သို႔မဟုတ္ မဲ႐ံုမွဴးက ဆံုးျဖတ္သည့္ ႀကိဳတင္ဆႏၵမဲ လက္မွတ္၊
(၈) ဆႏၵမဲေပးသူကို သိရွိႏိုင္ေအာင္ အမွတ္အသား ျပဳထားသည့္ ႀကိဳတင္ဆႏၵမဲ လက္မွတ္၊
(၉) ဆုတ္ျဖဲထားသည့္ ႀကိဳတင္ဆႏၵမဲ လက္မွတ္၊
(၁၀) ေကာ္မရွင္က ပယ္မဲအျဖစ္ သတ္မွတ္ရန္ ထုတ္ျပန္ထားေသာ ဆႏၵမဲ လက္မွတ္မ်ား။

နည္းဥပေဒ ပုဒ္မ ၆၆ (စ)

မဲ႐ံုမွဴးက ပယ္သည့္ ဆႏၵမဲ လက္မွတ္မ်ားႏွင့္ ႀကိဳတင္ဆႏၵမဲ လက္မွတ္မ်ားကို ဆႏၵမဲ ေရတြက္ရာတြင္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းမ်ား၊ ယင္းတို႔၏ ေရြးေကာက္ပြဲ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား၊ မဲ႐ံု ကိုယ္စားလွယ္မ်ား သို႔မဟုတ္ အကူ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားအား ၾကည့္႐ႈရန္ အခြင့္အေရး ေပးရမည္။ ပယ္ရသည့္ အေၾကာင္းကို သတ္မွတ္ထားသည့္ ပံုစံ (၁၇) ျဖင့္ မွတ္တမ္းတင္၍ မဲ႐ံုမွဴးက လက္မွတ္ေရးထိုး ထားရမည္။
 

■ ေရြးေကာက္ပြဲအၿပီး ကန္႔ကြက္ပိုင္ခြင့္အတြက္ ဥပေဒ ေပးထားခ်က္

ဥပေဒ ပုဒ္မ ၆၈ (က)

လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္အျဖစ္ ေရြးေကာက္ တင္ေျမႇာက္ ခံရသူအား ကန္႔ကြက္ေသာ ကန္႔ကြက္လႊာကို ယွဥ္ၿပိဳင္ အေရြးခံရေသာ မည္သည့္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းက မဆို မည္သည့္ မဲဆႏၵရွင္က မဆို ပုဒ္မ ၅၃ အရ ေကာ္မရွင္က ဆုံးျဖတ္ၿပီးသည့္ ကိစၥရပ္မ်ားမွအပ ယင္းေရြးေကာက္ပြဲႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ ဆီေလ်ာ္ေသာ အေၾကာင္းျပခ်က္မ်ားကို ေဖာ္ျပၿပီး ေကာ္မရွင္သို႔ သတ္မွတ္ထားသည့္အတိုင္း တင္သြင္း ေလွ်ာက္ထားႏိုင္သည္။

နည္းဥပေဒ ပုဒ္မ ၈၇

ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒပုဒ္မ ၆၈ (က) ပါ ပုဂၢိဳလ္ တစ္ဦးဦးက ေရြးေကာက္ တင္ေျမႇာက္ခံရေသာ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ တစ္ဦးကို ကန္႔ကြက္လိုလွ်င္ ျဖစ္ေစ၊ ယင္း မဲဆႏၵနယ္အတြက္ က်င္းပခဲ့ေသာ ေရြးေကာက္ပြဲသည္ တရားမွ်တမႈ မရွိေၾကာင္း အေၾကာင္းျပ၍ ကန္႔ကြက္လိုလွ်င္ ျဖစ္ေစ ထိုမဲဆႏၵနယ္မွ ေရြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ ခံရသူ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္၏ အမည္ကို နည္းဥပေဒ ၇၂ (က) အရ တိုင္းေဒသႀကီး သို႔မဟုတ္ ျပည္နယ္ေကာ္မရွင္ အဖြဲ႕ခြဲက ေၾကညာသည့္ေန႔မွ စ၍ ၄၅ ရက္အတြင္း ေကာ္မရွင္သို႔ ကိုယ္တိုင္ေသာ္ လည္းေကာင္း၊ စာျဖင့္ အခြင့္အာဏာ လႊဲအပ္ထားေသာ ကိုယ္စားလွယ္ေသာ္ လည္းေကာင္း ကန္႔ကြက္လႊာ တင္သြင္းႏိုင္သည္။
 

■ ေရြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ျခင္း ပ်က္ျပယ္ႏိုင္သည္ဟု ဆံုးျဖတ္ႏိုင္ေသာ ဥပေဒ ေပးထားခ်က္  

ဥပေဒ ပုဒ္မ ၇၁  

ေရြးေကာက္ တင္ေျမႇာက္ခံရသူ တစ္ဦးသည္ ေအာက္ပါအခ်က္ တစ္ရပ္ရပ္ႏွင့္ ၿငိစြန္းေၾကာင္း ေတြ႕ရွိလွ်င္ ယင္းအား လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္အျဖစ္ ေရြးေကာက္ တင္ေျမႇာက္ခဲ့ျခင္းသည္ ပ်က္ျပယ္ေၾကာင္း ေရြးေကာက္ပြဲ ခံုအဖြဲ႕က ဆံုးျဖတ္ႏိုင္သည္။

(က) ေရြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ ခံရေသာ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္သည္ တရားမဲ့ ျပဳက်င့္မႈမ်ားျဖင့္ မဲအမ်ားဆံုးကို ရယူခဲ့သည္ဟု လည္းေကာင္း၊ ထိုနည္းျဖင့္ပင္ ေသြးေဆာင္၍ ရယူခဲ့သည္ဟု လည္းေကာင္း၊ ေရြးေကာက္ပြဲ အႏိုင္အ႐ံႈးသည္ တရားမဲ့ ျပဳက်င့္မႈမ်ားေၾကာင့္သာ ျဖစ္ရသည္ဟု လည္းေကာင္း ေပၚလြင္ ထင္ရွားျခင္း၊
(ခ) ေရြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ခံေရေသာ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္၏ အက်ဳိးငွာ တရားမဲ့ ျပဳက်င့္မႈ တစ္ခုခုကို ျပဳေၾကာင္းေပၚလြင္ ထင္ရွားျခင္း၊
(ဂ) လြတ္လပ္၍ တရားမွ်တေသာ ေရြးေကာက္ပြဲ မဟုတ္ေၾကာင္း ေပၚလြင္ထင္ရွားျခင္း၊
(ဃ) လာဘ္ေပးလာဘ္ယူမႈ ျပဳျခင္း၊ ေရြးေကာက္မႈဆိုင္ရာ အခြင့္အေရးမ်ားကို ေႏွာင့္ယွက္ျခင္းတို႔ေၾကာင့္ လြတ္လပ္စြာ မဲေပးႏိုင္ခြင့္ ရွိေသာ ေရြးေကာက္ပြဲ မဟုတ္ေၾကာင္း ေပၚလြင္ထင္ရွားျခင္း၊ ယင္းသို႔ ျပဳလုပ္မႈမ်ားေၾကာင့္ ေရြးေကာက္ တင္ေျမႇာက္ခံရေၾကာင္း ေပၚလြင္ ထင္ရွားျခင္း၊
(င) ပုဒ္မ ၁၀၊ ပုဒ္မခြဲ(စ)၊ (ဆ)၊ (ဇ)၊ (စ်) သို႔မဟုတ္ (ဌ) ပါ ပုဂၢိဳလ္ သို႔မဟုတ္ အဖြဲ႕အစည္း တစ္ရပ္၏ အဖြဲ႕အစည္း၀င္ ျဖစ္ေၾကာင္း ေပၚလြင္ ထင္ရွားျခင္း။

(ဥပေဒပုဒ္မ ၇၁ ပုဒ္မခြဲ (င) ပါ ျပ႒ာန္းခ်က္အရ ပုဒ္မ ၁၀၊ ပုဒ္မ ခြဲ (စ)တြင္ ဖြင့္ဆိုထားသူမွာ “ႏိုင္ငံျခား အစိုးရ၏ ေက်းဇူးသစၥာကို ခံယူေစာင့္ေရွာက္ ႐ိုေသသူ၊ ႏိုင္ငံျခား အစိုးရ၏ ၾသဇာခံယူသူ၊ ႏိုင္ငံျခား အစိုးရ၏ လက္ေအာက္ခံျဖစ္သူ သို႔မဟုတ္ တိုင္းတစ္ပါး၏ ႏိုင္ငံသား ျဖစ္သူ” ကို ဆိုလိုပါသည္။

ပုဒ္မ ၁၀၊ ပုဒ္မခြဲ (ဆ) တြင္ ဖြင့္ဆိုထားသူမွာ “ႏိုင္ငံျခား အစိုးရ၏ လက္ေအာက္ခံျဖစ္သူေသာ္ လည္းေကာင္း၊ တိုင္းတစ္ပါး၏ ႏိုင္ငံသားေသာ္ လည္းေကာင္း၊ ခံစားရေသာ အခြင့္အေရးမ်ား သို႔မဟုတ္ ေက်းဇူးခံစားခြင့္မ်ားကို ခံစားႏိုင္ခြင့္ ရွိသူ” ျဖစ္သည္။     

ပုဒ္မ ၁၀၊ ပုဒ္မခြဲ(ဇ)တြင္ ဖြင့္ဆိုထားသူမွာ “ႏိုင္ငံျခား တိုင္းျပည္ တစ္ခုခု၏ အစိုးရ သို႔မဟုတ္ ဘာသာေရး အဖြဲ႕အစည္း တစ္ခုခု သို႔မဟုတ္ အျခားအဖြဲ႕အစည္း တစ္ခုခု သို႔မဟုတ္ ပုဂၢိဳလ္ တစ္ဦးဦးထံမွ ေငြေၾကး၊ ေျမ၊ အိမ္၊ အေဆာက္အအံု၊ ယာဥ္၊ ပစၥည္း စသည္တို႔ကို တိုက္႐ိုက္ျဖစ္ေစ၊ သြယ္၀ိုက္ေသာနည္းျဖင့္ ျဖစ္ေစ အေထာက္အပံ့ရယူ သံုးစြဲသူ သို႔မဟုတ္ ယင္းသို႔ အေထာက္အပံ့ရယူ သံုးစြဲသည့္ အဖြဲ႕အစည္း၀င္ ျဖစ္သူ” ကို ဆိုလိုသည္။

ပုဒ္မ ၁၀၊ ပုဒ္မခြဲ (စ်) တြင္ “ႏိုင္ငံေရး ကိစၥအတြက္ ဘာသာေရးကို အေၾကာင္းျပဳ၍ ဆႏၵမဲေပးရန္ေသာ္ လည္းေကာင္း၊ ဆႏၵမဲ မေပးရန္ေသာ္ လည္းေကာင္း ေျပာဆိုျခင္း၊ ေဟာေျပာျခင္း၊ ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္ျခင္းႏွင့္ ယင္းသို႔ ျပဳလုပ္ရန္ အားေပးလံႈ႔ေဆာ္ျခင္းျပဳသူ သို႔မဟုတ္ ယင္းသို႔ ျပဳလုပ္သည့္ အဖြဲ႕အစည္း၀င္ ျဖစ္သူ” ကို ဆိုလိုပါသည္။

ပုဒ္မ ၁၀၊ ပုဒ္မခြဲ (ဌ) တြင္ ဖြင့္ဆိုထားသည္မွာ “ႏိုင္ငံေတာ္ပိုင္ ေငြေၾကး၊ ေျမ၊ အိမ္၊ အေဆာက္အအံု၊ ယာဥ္၊ ပစၥည္း စသည္တို႔ကို တိုက္႐ိုက္ျဖစ္ေစ၊ သြယ္၀ိုက္ေသာနည္းျဖင့္ ျဖစ္ေစ ရယူသံုးစြဲသူ သို႔မဟုတ္ ယင္းသို႔ ရယူ သံုးစြဲသည့္ အဖြဲ႕အစည္း၀င္ ျဖစ္သူ” ကို ဆိုလိုျခင္း ျဖစ္သည္။

ပုဒ္မ ၁၀၊ ပုဒ္မခြဲ (ဌ) ကို ဖြင့္ဆိုရာ၌ ျခြင္းခ်က္ ထည့္သြင္းထားၿပီး “ႏိုင္ငံေတာ္ေငြေၾကးဟူေသာ စကားရပ္တြင္ အၿငိမ္းစား လစာ၊ စရိတ္၊ ေငြေၾကးေသာ္ လည္းေကာင္း၊ ႏိုင္ငံေတာ္ အက်ဳိးအတြက္ ေဆာင္ရြက္သျဖင့္ ႏိုင္ငံေတာ္က တရား၀င္ ေထာက္ပံ့ ခ်ီးျမႇင့္ထားေသာ လစာ၊ စရိတ္၊ ေငြေၾကးေသာ္ လည္းေကာင္း မပါ၀င္” ဟု ေျပာဆိုထားၿပီး “ႏိုင္ငံေတာ္ပိုင္ေျမ၊ အိမ္၊ အေဆာက္အအံု၊ ယာဥ္၊ ပစၥည္းဟူေသာ စကားရပ္တြင္ ဥပေဒ တစ္ရပ္ရပ္ အရေသာ္ လည္းေကာင္း၊ တာ၀န္အရေသာ္ လည္းေကာင္း ႏိုင္ငံေတာ္က သံုးစြဲခြင့္ ျပဳထားေသာ သို႔မဟုတ္ ႏိုင္ငံေတာ္ထံမွ အခေၾကးေငြျဖင့္ ငွားရမ္းသံုးစြဲေသာ ႏိုင္ငံေတာ္ပိုင္ေျမ၊ အိမ္၊ အေဆာက္အအံုႏွင့္ အခန္းမ်ား၊ အျခားအေဆာက္အအံုႏွင့္ အခန္းမ်ား၊ ႏိုင္ငံေတာ္ပိုင္ ေလယာဥ္၊ ရထား၊ သေဘၤာ၊ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္၊ ပစၥည္း စသည္တို႔ မပါ၀င္” ဟု ဆိုထားသည္)    

ကိုးကား
(က) ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒမ်ား
(ခ) ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ေရြးေကာက္ပြဲ နည္းဥပေဒမ်ား
Writer:
ေနထြန္းႏုိင္

==========================

251 / End


လူႀကီးမင္း၏ အျမင္ကို ေဖာ္ျပပါ ။

လူႀကီးမင္း ၏ ေမးလ္အား အမ်ားသိ ေအာင္ေၾကျငာလိမ့္မည္မဟုတ္ပါ။အေရးႀကီးသည္ ဖိုင္ မ်ား * ခေရပြင့္ ျပထားပါသည္

*