အီရန် လူ့အခွင့်အရေးကော်မတီ၏ ကြေညာချက် / ဆေးဝါးတင်ဆောင်သည့် အီရန် အရပ်ဘက် လေယာဉ်များ ကို တိုက်ခိုက်မှုအား ပြင်းထန်စွာရှုတ်ချ

အဲဟ်လေ့ဘိုက်(သ) (အလိုင်ဟေမွစ်စလာမ်) သတင်းဌာန ၊ အဗ်နာ

လူ့အခွင့်အရေးကော်မတီက ထုတ်ပြန်သော ကြေညာချက်တွင် အဆိုပါ တိုက်ခိုက်မှုကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဥပဒေ၏ အခြေခံသဘောတရားများ၊ အထူးသဖြင့် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ ဥပဒေများကို ပွင့်လင်းထင်ရှားစွာ၊ ပြင်းထန်စွာ ချိုးဖောက်သည့် လုပ်ရပ်တစ်ရပ်ဟု သတ်မှတ်ခဲ့ပါတယ်။

ကြေညာချက်အရ တိုက်ခိုက်ခံခဲ့ရသော လေယာဉ်များသည် ဆေးဝါးများနှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ကိရိယာ ပစ္စည်းများ ကို ပို့ဆောင်ရန် ရည်ရွယ်ထားသည့် လုံးဝ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားရေး မစ်ရှင်တစ်ခုကို ဆောင်ရွက် နေစဉ် ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ အဆိုပါ လုပ်ဆောင်ချက်သည် လူ့အသက်ရှင်ခွင့်၊ ကျန်းမာရေး အခွင့်အရေးနှင့် ဆေးကုသရေးဝန်ဆောင်မှုများရရှိနိုင်ရေးတို့နှင့် တိုက်ရိုက် ဆက်နွယ်နေသည်ဟု ဆိုပါတယ်။

ထို့အပြင် ဤကဲ့သို့သော် လုပ်ရပ်များကို တိုက်ခိုက်ခြင်းသည် မပြစ်မရှိသည့် လူများ၏ အသက်ကို အန္တရာယ် ဖြစ်စေခြင်း သာမက၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အသိုက်အဝန်းက သဘောတူထားသော လူသားရေးနှင့် ကျင့်ဝတ် ဆိုင်ရာ အခြေခံသဘောတရားများကိုပါ ချိုးဖောက်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ကြေညာချက်တွင် ထပ်လောင်း ဖော်ပြ ထား ပါတယ်။

ကြေညာချက်တွင် ထပ်မံ၍ ၁၉၄၄ ခုနှစ် Chicago Convention နှင့် ၁၉၇၁ ခုနှစ် Montreal Convention တို့အရ အရပ်ဘက်လေယာဉ်များ၏ လုံခြုံရေးကို ဆန့်ကျင်သည့် မည်သည့်လုပ်ရပ်မဆို ၊ ထိုလေယာဉ်များကို တိုက်ခိုက် ခြင်း သို့မဟုတ် ၎င်းတို့၏ လုပ်ဆောင်မှုကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေခြင်း  သည် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေကြောင်း ဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်မှုများအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရကြောင်းလည်း ဖော်ပြထားပါတယ်။

ထို့အပြင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားရေး ဥပဒေများအရ၊ အထူးသဖြင့် Geneva Conventions ၏ Additional Protocol I အရ အရပ်ဘက်ပစ်မှတ်များနှင့် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားရေး အကူအညီတင်ဆောင်သည့် ယာဉ်များကို တိုက်ခိုက်ခြင်းသည် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဥပဒေကို ပြင်းထန်စွာ ချိုးဖောက်ခြင်းဖြစ်ပြီး အချို့အခြေအနေများတွင် စစ်ရာဇဝတ်မှုအဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်ကြောင်းလည်း ဆိုထား ပါတယ်။

လူ့အခွင့်အရေးကော်မတီက အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အရပ်ဘက်လေကြောင်းအဖွဲ့အစည်း ICAO (International Civil Aviation Organization) ကိုလည်း တိုက်ရိုက် မေးခွန်းထုတ်ထားပြီး အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေကြောင်း လုံခြုံရေး နှင့် အကာအကွယ်အတွက် တာဝန်ရှိသည့် အဖွဲ့အစည်းအနေဖြင့် ဤအန္တရာယ်ရှိပြီး ဥပဒေမဲ့လုပ်ရပ်ကို ပြင်းထန်စွာ၊ ရှင်းလင်းစွာ ရှုတ်ချကာ ထိုကဲ့သို့သော အရပ်ဘက်လေယာဉ်များအပေါ် ခြိမ်းခြောက်မှုများ ထပ်မံ မဖြစ်ပွားစေရန် လိုအပ်သည့် အရေးယူမှုများ ဆောင်ရွက်ရန် မျှော်လင့်ကြောင်း ဖော်ပြထားပါတယ်။

ကြေညာချက်အရ ထိုကဲ့သို့သော လုပ်ရပ်များအပေါ် မည်သည့်အသံမှ မထုတ်ဘဲ သို့မဟုတ် မည်သည့် အရေး ယူမှုမှ မလုပ်ပါက အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေကြောင်းစနစ်အပေါ် အများပြည်သူ၏ ယုံကြည်မှုနှင့် လုံခြုံရေးကို ပြင်းထန်စွာ ထိခိုက်စေနိုင်ပြီး လေကြောင်းပို့ဆောင်ရေးကဏ္ဍတွင် မလုံခြုံမှုများ ပိုမိုဖြစ်ပွား လာစေနိုင် ကြောင်း လည်း သတိပေးထားပါတယ်။

နောက်ဆုံးတွင် လူ့အခွင့်အရေးကော်မတီက ဤလုပ်ရပ်၏ တာဝန်ရှိသူများကို တာဝန်ခံစေရန် အရေးကြီး ကြောင်း အလေးထားပြောကြားပြီး ဤပွင့်လင်းထင်ရှားသော ဥပဒေချိုးဖောက်မှုကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ သက်ဆိုင် ရာ မကန့်ကွက်စနစ်များမှတစ်ဆင့် ဥပဒေကြောင်းအရ ဆက်လက် လိုက်နာ စုံစမ်း ဆောင်ရွက် သွားမည် ဟု ကြေညာခဲ့ပါတယ်။

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

END / 251