အဲဟ္ေလ့ဘိုက္(သ) (အလိုင္ေဟမြစ္စလာမ္) သတင္းဌာန ၊ အဗ္နာ
စစ္ေတြ၊ ၾသဂုတ္ ၂၄ ရက္ ။ ။ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္မွာ ရခုိင္ျပည္နယ္ကေန စတင္ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ဘာသာေရး၊ လူမ်ဳိးေရးအသြင္ေဆာင္တဲ့ ပဋိပကၡေတြဟာ ဒီကေန႔ခ်ိန္ထိ ႏုိင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္ေရးလႈပ္ရွားသူေတြရဲ႕ စိတ္ဝင္စားမႈကေန မက်ဆင္းေသးပါဘူး။
ဒါအျပင့္ ျပည္နယ္အတြင္းလူ႔အခြင့္ေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ၊ ႏုိင္ငံသားအခြင့္အေရးဆုံးရႈံးေနမႈေတြနဲ႔ ဘာသာေရးအရခြဲျခားဖိႏွိပ္မႈေတြ ျမင့္တက္လာတယ္လုိ႔ သုံးသပ္မႈေတြ ရွိေနပါတယ္။
ႏုိင္ငံေတာ္ အတုိင္ပင္ခံပုဂၢဳိလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္တဲ့ အရပ္သားအစုိးရဖြဲ႔စည္းၿပီးေနာက္မွာ ဒီလုိရခုိင္ျပည္နယ္က ျပႆနာေတြကုိ သိမ္ေမြ႔စြာေျဖရွင္းႏုိင္ဖုိ႔ ႏုိင္ငံတကာလူ႔အခြင့္အေရးလႈပ္ရွားသူေတြက ေမွ်ာ္လင့္ခဲ့ပါတယ္။
ၾသဂုတ္ ၂၄ ရက္ေန႔မွာ ရခုိင္ျပည္နယ္အေရးအၾကံေပးေကာ္မရွင္တရပ္ကုိ ဖြဲ႔စည္းခဲ့ၿပီးဥကၠဌအျဖစ္ ကမၻာ့ကုလသမဂၢ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴးေဟာင္း ကုိဖီအာနန္က တာဝန္ယူမွာ ျဖစ္သလုိ၊ ထင္ရွားတဲ့ ႏုိင္ငံတကာႏွင့္ ျပည္တြင္းက တတ္သိပညာရွင္ေတြ ပါဝင္လာပါတယ္။
ဒီေကာ္မရွင္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ရခုိင္ျပည္နယ္ကအေရးပါလွတဲ့ လူထုေခါင္းေဆာင္ေတြကုိ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။ ေကာ္မရွင္အေပၚသူတုိ႔ေတြရဲ႕ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္၊ သူတုိ႔ရဲ႕ မွတ္ခ်က္ေတြကုိလူထုကုိယ္စားေျပာျပထားတာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

ဦးေက်ာ္လွေအာင္ (႐ုိဟင္ဂ်ာအေရးလႈပ္ရွားေဆာင္ရြက္သူ)
ေကာ္မရွင္နဲ႔ က်ေနာ္ေတြ႔လုိပါတယ္။ ေတြ႔ၿပီးသမုိင္းအေထာက္အထားေတြကုိ ေျပာျပခ်င္တယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ရဲ႕ ခံစားခ်က္ကုိေျပာျပလုိပါတယ္။ ေနာက္ၿပီးဘယ္လုိရွာေဖြရင္ အေျဖမွန္ကုိရမယ္ဆုိတာကုိလည္း ေျပာျပလုိပါတယ္။ သူတုိ႔ကရခုိင္ျပည္နယ္ အႏွံ႔ကုိသြားၿပီးေတာ့ မူဆလင္ေတြ ေနတဲ့ေနရာ၊ ရခုိင္ေတြေနတဲ့ေနရာကုိ သြားေလ့လာၿပီးေတာ့ အရင္ ဘယ္လုိကူးလူးဆက္ဆံခဲ့သလဲဆုိတာသြားေရာက္ ေလ့လာေစခ်င္ပါတယ္။ အခ်ိန္ကလည္းတစ္ႏွစ္ရထားတာဆုိေတာ့ သူတုိ႔ အခ်ိန္လည္းရမွာလုိ႔ ယူဆပါတယ္။ ရခုိင္ေျမာက္ပုိင္းမွာဆုိရင္ ဘူးသီးေတာင္၊ ေမာင္ေတာ၊ ေတာင္ၿပိဳအဲဒီဘက္ေတြ ၿပီးရင္ ဒီဘက္ကေက်ာက္ေတာ္၊ ေျမာက္ဦး၊ မင္းျပား၊ ေပါက္ေတာ၊ ပလက္ဝ၊ စစ္ေတြဘက္ေတြကုိ သြားလုိက္မယ္ဆုိရင္ အေျဖမွန္ကုိရပါလိမ့္မယ္။ ေတာင္ပုိင္းဆုိရင္လည္းေျမပုံ၊ ေက်ာက္ျဖဴ၊ သံတြဲေဒသေတြကုိ သြားမယ္ဆုိရင္ ရခုိင္ျပည္နယ္ရဲ႕ အေျခအေနမွန္ကုိသိႏုိင္မွာပါ။ ဒီကိစၥတစ္ခုလုံးကုိစုံစမ္းမယ္ဆုိရင္ ပထဝီအေနထားအရလည္း ဒီေဒသရဲ႕ အေနအထားကုိသူတုိ႔ သိထားဖုိ႔ လုိအပ္ပါတယ္။ အဲလုိဆုိရင္ အရင္ကဘယ္လုိကူးလူးဆက္ဆံခဲ့တယ္။ ခုဘယ္လုိအေနထားရွိတယ္ဆုိတာသိသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဦးေမာင္ေမာင္ (႐ုိဟင္ဂ်ာအေရးတက္ၾကြလႈပ္ရွားသူ)
အၾကံျပဳလုိတာကေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ လူမ်ဳိးေတြရဲ႕ မွ်တမႈအတြက္ သမာသမတ္က်က် စစ္ေဆးဖုိ႔နဲ႔ မွန္ကန္တဲ့ ရလဒ္တစ္ခုထြက္ေပၚလာဖုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။ အေထာက္အထားျပပါဆုိရင္လည္း ကြ်န္ေတာ္တုိ႔ဆီမွာအားလုံးကုိ ျပႏုိင္ပါတယ္။ ရွိတယ္ဆုိတာကလည္းက်ေနာ္တုိ႔ကုိအစုိးရေနၿပီး ႏွစ္ေပါင္း ၃၀ ေလာက္ရွိပါၿပီ။ လူတုိင္းလုိလုိကုိ ေမြးစာရင္းထုတ္မေပးခဲ့ဘူး။ ၿပီးင္ အခုပဋိပကၡမွာေပါ့ ရခုိင္ပဋိပကၡမွာဆုိရင္ က်ေနာ္တုိ႔ရဲ႕ ရွိစုမဲ့စု စာရြက္စာတမ္းေတြဟာ မီးေလာင္မႈေတြထဲဆုံး႐ႈံးခဲ့ရပါတယ္။ ဒါေတြကုိယခုေကာ္မရွင္ကေန အေကာင္းဆုံးအေျဖတစ္ခုရရွိဖုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။

ဦးေမာင္ေမာင္ေစာ (ရခုိင္ႏုိင္ငံေရးေလ့လာေစာင့္ၾကည့္သူ)
ဆုိေတာ့ သူတုိ႔ကယခုေကာ္မတီဖြဲ႔ခဲ့ၿပီးၿပီေပါ့။ ကုလားကြန္ျမဴနတီနဲ႔ ရခုိင္ကြန္ျမဴနတီ ႏွစ္ခုကုိ ျပႆနာေျဖရွင္းဖုိ႔ ဒီေကာ္မတီကုိဖြဲ႔လုိက္ၾကတယ္။ ဒီေကာ္မတီကုိဖြဲ႔မယ္ဆုိရင္ ေကာ္မတီရဲ႕ ေရွ႕မွာသမၼတႀကီးဦးသိန္းစိန္ လက္ထက္တုန္းက ဖြဲ႔စည္းေဆာင္ရြက္သြားခဲ့တဲ့ ဒီစုံစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္ဆုိတဲ့ အဖြဲ႔အစည္းတစ္ခုရွိတယ္။ အဲဒီေကာ္မရွင္ရဲ႕ အစီရင္ခံစာကုိ အေကာင္ထည္ေဖာ္ၿပီးၿပီလား။ ဒီအစီရင္ခံစာကုိ အေကာင္ထည္မေဖာ္ဘဲ ေနာက္ထပ္တစ္ခုဖြဲ႔ၿပီးလုပ္မယ္ဆုိရင္ ပထမေကာ္မတီမွာလုပ္ေဆာင္သြားတဲ့၊ ျပဳစုခဲ့တဲ့ ရလဒ္ေတြဟာ အသုံးမဝင္ေတာ့ဘူးလား။ ဒါေၾကာင့္ ယခင္ေကာ္မတီရဲ႕ ရလဒ္ေတြကုိအေကာင္ထည္ေဖာ္ဖုိ႔ ဆက္လက္ေဆာင္ရြက္မႈေတြျပဳဖုိ႔ လုိအပ္ေနပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခုက အရင္ေကာ္မတီကေတြ႔ရွိခ်က္ေတြမွာ ဘာေတြကအားနည္းခ်က္ေတြရွိေနခဲ့သလဲ။ ဘာေၾကာင့္လဲဆုိတာ သုံးသပ္ၿပီးမွ လုိအပ္မယ္ဆုိရင္ေပါ့ အဲဒီေကာ္မတီကုိထပ္မံမြမ္းမံၿပီးေတာ့မွ ျပင္ဆင္လုိ႔ပဲဖြဲ႔စည္းသင့္တယ္။ အသစ္ဖြဲ႔စည္းလုိက္တဲ့ပုံစံမ်ဳိးေတာ့ မျဖစ္သင့္ဘူးလုိ႔ က်ေနာ္ျမင္ပါတယ္။

ဦးထြန္းေအာင္ေက်ာ္ (အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴး/ရခုိင္အမ်ဳိးသားပါတီ)
ဒီေန႔မနက္ကထုတ္ျပန္ခဲ့တဲ့ သတင္းအရဖြဲ႔စည္းလုိက္တဲ့ ေကာ္မရွင္မွာ ႏုိင္ငံတကာတတ္သိပညာေတြ ပါလာတဲ့အတြက္ ႀကဳိဆုိပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ျပည္တြင္းကပညာရွင္ေတြ ပါ၀င္ေနမႈအေပၚလည္း ႀကဳိဆုိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ က်ေနာ္တုိ႔အေနနဲ႔ ဒီထက္ပုိၿပီးေတာ့ ကုိယ့္ ရခုိင္ျပည္နယ္ရဲ႕ ပဋိပကၡကုိေသခ်ာစြာနားလည္တဲ့သူေတြနဲ႔ေပါ့ေနာ္ ျဖစ္ေစခ်င္တာေပါ့။ ေနာက္တစ္ခုကလည္း ထဲထဲ၀င္၀င္ေပါ့ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္မွာေတာ္ေတာ္ကုိ ႀကီးႀကီးက်ယ္က်ယ္ ျဖစ္သြားတဲ့ အေျခအေနေတြဟာကမၻာသိေပါ့။ ဒီလုိအနိဌာ႐ုံေတြကုိဘယ္လုိအေၾကာင္းခံေတြက ျဖစ္ေစခဲ့သလဲဆုိတာ ေနာက္ခံအေၾကာင္းအရင္းေတြ အပါအဝင္ေပါ့။ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ လူျမင္ေကာင္းေအာင္ လုပ္တာမဟုတ္ဘဲ တကယ့္တကယ္ ခက္ခဲနက္နဲတဲ့ ေျဖရွင္းႏုိင္တဲ့ ပုဂၢဳိလ္ေတြ။ အထူးသျဖင့္ က်ေနာ္တုိ႔ ရခုိင္ျပည္နယ္မွာ ပင္ရင္းေနထုိင္သူေတြျဖစ္ၿပီးေတာ့ ဇာတိေဒသဖြားရခုိင္ေတြကုိပါေစခ်င္တယ္။ ဘာျဖစ္လုိ႔လဲဆုိေတာ့ ကုိယ့္ရခုိင္ျပည္နယ္မွာ ျဖစ္သြားတဲ့ ကိစၥေတြကုိ ကုိယ့္ဇာတိေနရခိုင္လူမ်ဳိးေတြမွအပ သူတုိ႔ထက္ ပုိၿပီးေတာ့မွ ဘယ္သူမွ ေသေသခ်ာခ်ာမသိႏုိင္ပါဘူး။ ဒီေန႔ ဖြဲ႔စည္းခဲ့တဲ့ ေကာ္မရွင္မွာအဲဒီလုိလူေတြ မပါဝင္ခဲ့ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္လည္းပဲ ကြ်န္ေတာ္တုိ႔ စိတ္မသက္မသာခံစားရတယ္။ တဆက္တည္းမွာပဲ ဒီလုိခက္ခဲတဲ့ျပႆနာကိစၥရပ္ေတြကုိ ၁၂ လအတြင္းမွာ လုပ္ရမယ္ဆုိတာက အခ်ိန္အားျဖင့္ တုိလြန္းတယ္လုိ႔ ယူဆတယ္။ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ေပါ့ က်ေနာ္တုိ႔ကေတာ့ ေကာ္မရွင္ကုိ ႀကဳိဆုိတယ္။ ဒီ့ထက္ပုိၿပီးေတာ့လည္းေကာ္မရွင္အေနနဲ႔ ပုိမုိေဆာင္ရြက္ႏုိင္ဖုိ႔ ထပ္မံၿပီး ပါသင့္ပါထုိက္သူေတြနဲ႔ ဖြဲ႔စည္းဖုိ႔လည္းအႀကံျပဳလုိပါတယ္။

ေဒၚေ၀ေ၀ထြန္း (ရခုိင္အမ်ဳိးသမီးကြန္ရက္)
ရခုိင္ျပည္နယ္ထဲကအရပ္ဖက္အဖြဲ႔အစည္းေတြလည္း ပါဝင္သင့္တယ္လုိ႔ က်မထင္ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္ဆုိေတာ့ က်မတုိ႔ဆုိရင္ လူထုနဲ႔ အၿမဲထိေတြ႔မႈရွိေနတယ္ေပါ့ ဘယ္ကိစၥရပ္မွာမဆုိ။ ရခုိင္ျပည္နယ္အေရးကို လုပ္ေနတဲ့အတြက္ေပါ့။ ဒီေနရာမွာ တကယ္အားနည္းခ်က္ကေတာ့ အရပ္ဖက္အဖြဲ႔အစည္းေတြ မပါဝင္ႏုိင္တာအားနည္းခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။

ခုိင္ေကာင္းစံ (၀ံလက္ေဒသဖြံ႔ၿဖဳိးေရးေဖာင္ေဒးရွင္း)
ယူအန္မွာ အတြင္းေရးမွဴးတာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့တဲ့ ကုိဖီအာနန္ ကုိယ္တုိင္ ပါလာတယ္ဆုိတာကလည္း ထူးျခားတဲ့ အေၾကာင္းရာတစ္ခုေပါ့။ ေနာက္တစ္ခုက ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ျဖစ္စဥ္မွာ ကုိဖီအာနန္လုိပုဂၢဳိလ္က ရခုိင္ျပည္နယ္အေရးမွသာ ပါရမွာမဟုတ္ဘူး။ ႏွစ္ ၆၀ ေက်ာ္ ဆင္ႏြဲလာတဲ့ ျပည္တြင္းစစ္အေရးမွာလည္း ဝင္ေရာက္ လုပ္ေဆာင္ေစခ်င္တာေပါ့။ က်ေနာ္တုိ႔ ခု ျမန္မာႏုိင္ငံမွာကြန္ျမဴနတီ (လူ႔အသုိက္အဝန္း) ႏွစ္ခု ျဖစ္တယ္ဆုိတာက ႏုိင္ငံတကာမွာမတူကြဲျပားတဲ့ ဘာသာေၾကာင့္သာဆုိၿပီး လုပ္ေနၾကေပမယ့္ တကယ္တမ္းက်ေနာ္တုိ႔ႏုိင္ငံမွာ အေရးတႀကီးေျဖရွင္းရမွာက ျပည္တြင္းစစ္ေပါ့။ ျပည္တြင္းစစ္နဲ႔ ရခုိင္မွာျဖစ္တဲ့ ပဋိပကၡကုိ ႏႈိင္းယွဥ္မယ္ဆုိရင္ ရခုိင္မွာျဖစ္တာ ကေလးႏွစ္ေလာက္ပဲရွိေသးတယ္ေပါ့။ က်ေနာ္တုိ႔ ယုံၾကည္မႈေတြ အခ်င္းခ်င္းၾကားထဲမွာေတာင္ လုပ္လုိ႔ရႏုိင္ေသးတဲ့ အေျခအေနရွိတယ္။ ဒါေပမယ့္ အစုိးရကအေကာင္ထည္ေဖာ္မႈေတြ လုပ္တဲ့အခါေတာ့ ေဒသခံေတြရဲ႕ အသံ၊ ေဒသခံေတြရဲ႕ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ခြင့္ေတြကုိေပးဖုိ႔ လုိတာေပါ့။ အေပၚယံပါတာမ်ဳိးမဟုတ္ဘူးေပါ့။ ဒီအစုိးရလက္ထက္မွာဆုိရင္ ၁၉၈၂ ဥပေဒအရ NVC လုိကတ္ေတြ ေပးတယ္။ ႏွစ္ဖက္ ကြန္ျမဴနတီက ျငင္းဆန္ေနတဲ့အရာေတြ ေပးတယ္။ အဲဒါ ဘာေၾကာင့္လဲဆုိေတာ့ အစုိးရကုိယ္၌က ပြင့္လင္းျမင္သာစြာ ခ်ျပမႈမရွိဘူး။ ေနာက္တခါ ဒီေကာ္မရွင္မွာ အရပ္ဖက္အဖြဲ႔အစည္းကုိယ္စားလွယ္ေတြကုိ ႐ုံးမွာရွိတဲ့ တကယ္ သူရဲ႕ ႏုိင္ငံသားျဖစ္စဥ္ စာရြက္စာတမ္းေတြကုိ ၾကည့္ခြင့္မေပးရင္ ဒီလုိပဲ ျဖစ္ေနမွာပဲ။ ၿပီးခဲ့တဲ့ အစုိးရလက္ထက္ေတြက လာဘ္ေပးလာဘ္ယူေၾကာင့္ ႏုိင္ငံသားအခြင့္ေရးေတြကုိရခဲ့တယ္။ ဒါဟာ ျငင္းပယ္လုိ႔ ဘယ္လိုမွ မရဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ဒီလူဟာ ႏုိင္ငံသားျဖစ္ခဲ့တယ္ဆုိတာ ဘုိးစဥ္ေဘာင္ဆက္ စာရင္းဇယားေတြကုိ ဒီေဒသခံေတြကုိယ္၌က ၾကည့္ရႈခြင့္နဲ႔ ဝင္ေရာက္ ေျပာဆုိခြင့္၊ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ ခ်ခြင့္ေတြ ျပဳဖုိ႔ အေရးႀကီးတယ္လုိ႔ ျမင္ပါတယ္။

လင္းျမတ္ (သတင္းေထာက္/ေမာ္ကြန္း)
ေကာ္မရွင္ကအတည္မျဖစ္တျဖစ္ သေဘာမွာပဲရွိပါေသးတယ္။ ထုတ္ျပန္ခ်က္ အေရးအသားေတြက ျပတ္သားမႈရွိတာမေတြ႔ရေသးပါဘူး။ ဖြဲ႔စည္းမယ္။ ပါဝင္မယ္။ နားလည္မႈစာခၽြန္လႊာေရးထုိးမယ္ စတဲ့ အသုံးအႏႈန္းေတြကုိ ၾကည့္ၿပီးဖြဲ႔စည္း ၿပီးမၿပီးအေနအထားလုိ႔ပဲနားလည္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း အစုိးရသတင္းစာေခါင္းစီးမွာ “ဖြဲ႔စည္း” လုိ႔ ေရးထားတာမုိ႔လုိ႔ ဖြဲ႔စည္းတဲ့ သေဘာေတာ့ သက္ေရာက္ေနပါတယ္။ မေရရာေသးတဲ့ ထုတ္ျပန္ခ်က္တစ္ခုလုိ႔ ယူဆတာမုိ႔ ခုေလာေလာဆယ္မွာေတာ့ မွတ္ခ်က္ျပဳဖုိ႔ ခက္ခဲတယ္လုိ႔ ဆုိရမွာပါ။
==================
251/End