အဟ္ ေလဘိုက္ (အ.စ) သတင္းဌာန ၊ အဗ္ နာ မိခင္တစ္ဦး၏ ညည္းညဴသံ
"ေက်ာင္းမွာ စာေကာင္းေကာင္း မသင္ဘူး။ ဆရာမေတြက ဝတၱရားမေက်ဘဲ သင္တယ္။ အဂၤလိပ္စာကုိ ဖတ္ျပ၊ ရွင္းျပျခင္း၊ ေမးခြန္းကုိ ထုတ္ၿပီး သင္ၾကားျခင္း၊ စာလုံးေပါင္း အဓိပၸာယ္ရွင္းျပျခင္း လုံးဝမရွိဘူး။ ကေလးေတြ စာမတတ္ေတာ့ က်ဴရွင္ ပုိ႔ရတယ္၊ သခ်ၤာဆုိလည္း ေရွ႕ကတြက္ျပ၊ ေနာက္က ကေလးေတြ လုိက္ကူး႐ုံပဲ။ အဲဒါေၾကာင့္ ပုဂၢလိက ေက်ာင္းေျပာင္းဖုိ႔ စုံစမ္းေနတယ္"
ဆရာမတစ္ဦး၏ ညည္းညဴသံ
"ေက်ာင္းသားေတြက ဆရာမသင္ျပ၊ ရွင္းျပတာကုိ အေလးမထားဘူး။ သူတုိ႔ ေက်ာင္းလာတက္တာ စာတတ္ဖုိ႔၊ ပညာတတ္ဖုိ႔လာသင္တာမွ ဟုတ္ရဲ႕လားလုိ႔ တစ္ခါတေလ စိတ္ထဲကေတြးမိတယ္။ ကုိယ္ေတြက တတ္ေျမာက္ နားလည္ေအာင္ ရွင္းျပသမွ် သူတုိ႔မွာလုိက္နာမွတ္ယူျခင္းမရွိ၊ ေတြးေတာၾကံဆ ျခင္းမရွိ ေငးငုိင္ေနတယ္။ (Creative Thinking) ဆုိတာေဝးေရာ အခုဆရာမထြက္ သူတုိ႔လည္းႀကိဳက္ တာလုပ္ေတာ့တာပဲ"
ေက်ာင္းသားအမ်ားစု၏ အသံ
"အခ်ိန္က်ရင္ ဆရာမေတြက စာေမးပဲြမွာ က်က္ရမယ့္ဟာေတြ ေျပာမွာပါပဲကြာ။ လုပ္မေနနဲ႔ ဂိမ္းသြား ေဆာ့မယ္။ အခ်ိန္က်ရင္ ငါတုိ႔အတန္းတက္ရမွာပဲ"
ရန္ကုန္ ဆင္ေျခဖုံးရပ္ကြက္မွ လယ္အုပ္ ဆရာမႀကီးတစ္ဦး၏အသံ
"ကေလးေတြက ေက်ာင္းမွန္မွန္မတက္ဘူး။ တခ်ဳိ႕က မိဘလုပ္ငန္းကူ၊ တခ်ဳိ႕က ေန႔တစ္ပုိင္းအလုပ္ လုပ္၊ တခ်ဳိ႕ကလည္း ဂိမ္းဆုိင္သြားၾကတယ္။ ဆရာမေတြစည္းကမ္း ကုိင္လည္းမရဘူး။ အတန္းတစ္ တန္းမွာ ၆ဝ နဲ႔အထက္ရွိလုိ႔ အတန္းပုိင္ေတြကလည္း တစ္ဦးခ်င္းဂ႐ုစုိက္မႈကုိ မလုပ္ႏုိင္ၾကဘူး။ (Indivial Attention) ဆုိတာမ်ဳိး မလုပ္ေပးႏုိင္ၾကဘူး။ ဆရာမေတြကုိယ္တုိင္ကလည္း မိသားစုတာဝန္ အရ၊ လစာနဲ႔ မေလာက္လုိ႔ တခ်ဳိ႕လည္း က်ဴရွင္ျပ၊ တခ်ဳိ႕လည္း အေသးစားပဲြစားလုပ္၊ တခ်ဳိ႕လည္း နည္းမ်ဳိးစုံနဲ႔ ေစ်းေရာင္းဝယ္လုပ္ၾကနဲ႔၊ သူတုိ႔ရဲ႕ ပင္မလုပ္ငန္းေပၚမွာ စိတ္ေရာကိုယ္ပါ မထမ္းေဆာင္ ႏုိင္ၾကဘူး"
ယေန႔ျဖစ္ေနေသာ အေျခခံအလယ္တန္းအဆင့္ႏွင့္ အထက္တန္းအဆင့္တုိ႔တြင္ မိဘ၊ ဆရာ၊ ေက်ာင္း သားမ်ား၏ စိတ္တြင္ ထင္ဟပ္ေနေသာ အေတြးမ်ားျဖစ္ပါသည္။ အၿငိမ္းစားယူၿပီးေနာက္ ပတ္ဝန္းက်င္ လူ႔အဖဲြ႕အစည္းအသီးသီးမွ ၾကားေနရေသာ အေျခခံပညာေရးႏွင့္ သက္ဆုိင္သည့္ အသံမ်ားျဖစ္ပါ သည္။
"ပညာေရးကုိ နိမ့္က်တယ္လုိ႔ ေဝဖန္ေနၾကတယ္။ ဘယ္လိုျမႇင့္တင္မလဲဆုိတာကုိေတာ့ အၾကံဉာဏ္ မေပးၾကဘူး" ဟူေသာ စကားကုိ ဂ်ာနယ္တစ္ေစာင္တြင္ ပညာေရးဝန္ႀကီးဌာနမွ ထိပ္ပုိင္းအရာရွိ တစ္ဦး၏ ညည္းညဴသံကုိ ဖတ္လုိက္ရပါတယ္။ အနာသိလွ်င္ ေဆးရွိရမည္။ အနာသိေအာင္ ဂ်ာနယ္ အေစာင္ေစာင္က ေရးလုိက္ၾကသည့္ ပညာေရးေဆာင္းပါးမ်ား၊ ျဖစ္ခဲ့၊ ပ်က္ခဲ့၊ စနစ္မွားခဲ့၍ ပညာေရး အေျခအေန နိမ့္က်ရသည္ကုိ သိေနၿပီးသားျဖစ္ပါလ်က္ ေဆးကုဖုိ႔ မႀကိဳးစားဘဲ ပညာေရးနိမ့္က်သည္ ဟု ေျပာသူမ်ားကုိပင္ အျပစ္တင္ေဝဖန္ လုိၾကသည္။
အစုိးရသစ္လက္ထက္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္၊ အမ်ဳိး သားလႊတ္ေတာ္ အစည္းအေဝးမ်ားတြင္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကုိယ္စားလွယ္မ်ားက ပညာေရးႏွင့္ သက္ဆုိင္သည့္ ေမးခြန္းအခ်ဳိ႕ကုိ ျပန္လည္ေျဖၾကား ရာတြင္လည္း အားရစရာမရွိ၊ မူလတန္းေက်ာင္း ဘယ္ႏွေက်ာင္း တုိးတက္ဖြင့္လွစ္ေပးၿပီးပါၿပီဆုိတာမ်ဳိး၊ ေတာနယ္အခ်ဳိ႕တြင္ မူလတန္းေက်ာင္းဖြင့္ၿပီး ႐ုံျဖင့္ ဆရာ မလုံေလာက္ပါ။ အတန္း ၅ တန္း (သူငယ္တန္းမွ စတုတၳတန္း) ထိကုိ ဆရာ (၂) ေယာက္ ျဖင့္သင္ၾကားေနရတာမ်ဳိး၊ ေက်ာင္းသားမရွိလုိ႔ အိမ္လုိက္ေခၚရတာမ်ဳိး၊ အခ်ဳိ႕ေတာရြာရွိ မိဘမ်ားက လည္း စီးပြားေရးမေျပလည္၍ အရြယ္ေရာက္စျပဳကေလးမ်ား၏ အကူအညီျဖင့္ ဝမ္းေက်ာင္းရတာမ်ဳိး၊ ပညာ၏ တန္ဖုိးကုိ နက္႐ႈိင္းစြာ မသိရွိတာမ်ဳိးေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ေနပါသည္။ ေအာက္ဆုံးအဆင့္ျဖစ္ ေသာ မူလတန္းအဆင့္ကုိမွ်ပင္ ပညာေရးမွဴးက မကုိင္တြယ္ႏုိင္ၾကေသးသည့္ အေျခအေနတြင္ ရွိေန ဆဲျဖစ္ပါသည္။
မူလတန္းေက်ာင္းမွ အလယ္တန္းေက်ာင္းသုိ႔လည္းေကာင္း၊ အလယ္တန္းေက်ာင္းမွ အထက္တန္း ေက်ာင္းသုိ႔လည္းေကာင္း၊ ဘယ္ႏွေက်ာင္းတုိးျမႇင့္ေပးၿပီးပါၿပီ။ တကၠသုိလ္ေက်ာင္း ဘယ္ႏွေက်ာင္းတုိး ျမႇင့္ေပးၿပီးပါၿပီ စသည္ျဖင့္ ျပန္လည္ေျဖၾကားေသာအခါ အတုိက္အခံ အမတ္က "ပညာေရးကုိ အေရ အတြက္ျဖင့္ ဆုံးျဖတ္ရမွာလား၊ အရည္အခ်င္းျဖင့္ ဆုံးျဖတ္ရမွာလား" ဆုိေသာ ေမးခြန္းမ်ဳိး အေမးခံရ သည္။
မူလတန္းဆင့္၊ အလယ္တန္းဆင့္၊ အထက္တန္းဆင့္၊ ပညာေရးစနစ္ကုိ ျပဳျပင္ရမည္။ အဆင့္လုိက္ ေခတ္မီတုိးတက္ေသာ သင္႐ုိးမ်ားကုိ ခ်မွတ္ထားေသာ ပညာေရးရည္မွန္းခ်က္ႏွင့္ ေလ်ာ္ညီစြာ ျပန္လည္ျပင္ဆင္ေရးဆဲြရမည္။ အဆုိပါ သင္႐ုိးသစ္ မ်ားအတုိင္း ကေလးမ်ားကုိ တတ္ေျမာက္ေအာင္ သင္ၾကားေပးႏုိင္ေသာ အရည္အခ်င္းျပည့္ဆရာမ်ားကုိ ေမြးထုတ္ေပးႏုိင္ရမည္။ ပညာေရးရည္မွန္း ခ်က္မ်ားကုိ ေခတ္စနစ္ႏွင့္အညီ ျပန္လည္ေရးဆဲြရမည္။
သင္႐ုိးမ်ား ျပန္လည္ျပင္ဆင္ၿပီးပါက သင္ၾကား နည္းစနစ္မ်ားကုိလည္း ေျပာင္းလဲသြားရပါမည္။ ကေလးမ်ားကုိယ္တုိင္ စာစီစာကုံး တစ္ပုဒ္ (ျမန္မာ-အဂၤလိပ္) ေရးႏုိင္သည့္ အဆင့္ေရာက္ေအာင္၊ ျပ႒ာန္းကဗ်ာတစ္ပုဒ္ကုိ စကားေျပျပန္ aရးႏုိင္ေအာင္ သင္ၾကားေပး ရမည္။ ဆရာကို္ယ္တုိင္ ေရးေပးစရာမလုိ၊ ျပင္ပမွ ထုတ္ေသာစာစီကုံး စာအုပ္မ်ားဖတ္ပါ ေစ။ အေတြးအေခၚ ရလာလွ်င္ စာဖတ္ျခင္း အက်င့္ရပါလွ်င္ မိမိဘာသာ စာစီစာကုံးေရးသားလာႏုိင္ မည္သာ ျဖစ္ပါသည္။ ဆရာမမ်ားက ဘာသာရပ္ အေၾကာင္းအရာ တစ္ခုကုိ ေခါင္းစဥ္ေပးၿပီး လုိအပ္ ေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကုိ ကုိယ္တုိင္ စာၾကည့္တုိက္မ်ား၊ စာအုပ္အညႊန္းမ်ားတြင္ ရွာေဖြရန္ျဖစ္ သည္။
ယခုအခါ ၿမိဳ႕ျပ၊ ေက်းရြာမ်ားတြင္ အမည္အမ်ဳိးမ်ဳိးျဖင့္ စာၾကည့္တုိက္မ်ားကုိ တုိးခ်ဲ႕ဖြင့္လွစ္ၾကသည္မွာ ဝမ္းသာစရာ ျဖစ္ပါသည္။ ေက်ာင္းစာၾကည့္တုိက္မ်ားကုိလည္း မရွိမျဖစ္ ဖြင့္လွစ္ေပးၿပီး ေက်ာင္းသား မ်ားအသုံးျပဳတတ္ေအာင္ ေလ့က်င့္သင္ၾကားေပး ရမည့္စနစ္ကုိ ေျပာင္းရမည္။ ေက်ာင္းမ်ားတြင္ ေက်ာင္းစာၾကည့္တုိက္တာဝန္ခံ ဆရာမမ်ား ခန္႔ထားေပးရမည္။ ဘာသာရပ္အလုိက္ စာအုပ္မ်ားကုိ ညႊန္ျပႏုိင္ရမည္။ ထုိကဲ့သုိ႔ အရည္အခ်င္းျပည့္ေအာင္ ေလ့က်င့္ပ်ဳိးေထာင္ေပးရမည္။
တကၠသုိလ္ဝင္တန္းေအာင္ ေက်ာင္းသားမ်ားဝင္ေရာက္သင္ၾကားလုိသည့္ တကၠသုိလ္မ်ားသုိ႔ အရည္ အခ်င္းစစ္ေဆးၿပီး ဝင္ေရာက္ႏုိင္သည့္ စနစ္ကုိ က်င့္သုံးသင့္သည္။ ဤအယူအဆကုိ ေရးသူမ်ားၿပီး ထပ္ဆင့္ေထာက္ခံ၍ ေရးလုိက္ျခင္း ျဖစ္သည္။)
ပညာေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လုပ္ငန္းမ်ားလုပ္လွ်င္ ေငြေၾကးပမာဏ သုံးစဲြခြင့္မရလွ်င္ ပညာရွင္ႏွင့္ လုပ္ပုိင္ခြင့္ရွိသူမ်ားလည္း လုပ္ႏုိင္မည္မဟုတ္ပါ။ စနစ္ေျပာင္းျခင္းျပဳလွ်င္ အနည္းဆုံး သုေတသန ပညာရွင္အဖဲြ႕ေ
