ကူးစက္ျမန္ ဇီကာဗိုင္းရပ္စ္ ကာကြယ္ေရးႏွင့္ ျပည္သူ႔အသံ

အဲဟ္ေလ့ဘိုက္(သ) (အလိုင္ေဟမြစ္စလာမ္) သတင္းဌာန ၊ အဗ္နာ

ေအးဒိစ္ျခင္က်ားကိုက္ပါက ျဖစ္ပြားတတ္သည့္ ကူးစက္ျမန္ ဇီကာဗိုင္းရပ္စ္သည္ ျမန္မာႏွင့္အိမ္နီးခ်င္း ထိုင္းႏိုင္ငံတြင္ ျဖစ္ပြားေနၿပီျဖစ္သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ ကူးစက္မႈမရွိေစရန္ ေလဆိပ္ႏွင့္နယ္စပ္ဂိတ္ေပါက္မ်ားတြင္ ေရာဂါေထာက္လွမ္းရွာေဖြမႈမ်ား ျပဳလုပ္ေနေၾကာင္း အစိုးရက ေျပာၾကားထားၿပီး ယင္းဗိုင္းရပ္စ္မွာ သာမန္လူထက္ အထူးသျဖင့္ ကိုယ္၀န္ေဆာင္မိခင္မ်ား၊ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ရန္ စီစဥ္ေနသည့္မိခင္ေလာင္းမ်ားတြင္ ကူးစက္ပါက ေမြးဖြားလာသည့္ကေလးမ်ား ေမြးရာပါဦးေခါင္းေသး ေရာဂါအပါအ၀င္ အျခားအာ႐ံုေၾကာဆိုင္ရာ ေရာဂါမ်ားပါ ျဖစ္ပြားႏိုင္သည့္ ဗိုင္းရပ္စ္လည္းျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ အဆိုပါဗိုင္းရပ္စ္ ကာကြယ္ေရးႏွင့္ပတ္သက္၍ ျပည္သူမ်ား၏ စိုးရိမ္ပူပန္မႈ၊ ျခင္အႏၲရာယ္အပါအ၀င္ ဗိုင္းရပ္စ္ကူးစက္ျခင္းမခံရေစေရး ကာကြယ္ေပးေစလိုမႈ စသည့္ အသံမ်ားကို စုစည္းေဖာ္ျပလုိက္ပါသည္။

ခိုင္ယဥ္မြန္ (ကိုယ္၀န္ေဆာင္၊ လႈိင္ၿမိဳ႕နယ္)

ကူးစက္ျမန္တဲ့ ဇီကာဗိုင္းရပ္စ္အေၾကာင္းကို သတင္းစာေတြမွာ ေရာ၊ ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္မွာေရာ ေတြ႕ေနရတယ္။ စင္ကာပူႏိုင္ငံက ျမန္မာ တစ္ေယာက္ ဒီဗိုင္းရပ္စ္ကူးတယ္ဆိုတဲ့သတင္းေတာင္ ဟိုတေလာက ဖတ္လိုက္ရေသးတယ္။ အခုက ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ သိပ္မေ၀းတဲ့ ခ်င္းမိုင္အထိ ေရာက္ေနၿပီဆိုေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္လည္း စိုးရိမ္စရာပဲ။ စင္ကာပူ လို ဖံြ႕ၿဖိဳးၿပီး က်န္းမာေရးကို ဂ႐ုစိုက္တဲ့ႏိုင္ငံေတာင္ ကူးစက္တဲ့သူေတြ ရွိေနၿပီဆိုေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံလို ျခင္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အစစအရာရာလိုအပ္ ေနတဲ့ ႏိုင္ငံဆိုေတာ့ ေရာဂါကူးစက္မႈႏႈန္းက ေတာ္ေတာ္မ်ားမွာ။ အစိုးရ အေနနဲ႔ကေတာ့ ဇီကာဗိုင္းရပ္စ္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး သတင္းထုတ္ျပန္တာက ေတာ့ ျမန္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကာကြယ္မႈအပိုင္းကိုေတာ့ ၿမိဳ႕နယ္အဆင့္၊ ရပ္ကြက္အဆင့္လုပ္တာမေတြ႕ရေသးဘူး။ သတိေပးႏႈိးေဆာ္တာမ်ိဳးကို ၿမိဳ႕နယ္အလိုက္၊ ရပ္ကြက္အလိုက္ လုပ္ေပးရင္ ပိုေကာင္းမယ္။ဒီဗိုင္းရပ္စ္က ကိုယ္၀န္ေဆာင္မိခင္ေတြ အကူးခံရရင္ ေမြးလာတဲ့ကေလးကိုပါထိခိုက္တာဆိုေတာ့ ကိုယ္၀န္ေဆာင္မိခင္ေတြ ဘယ္လိုေနထိုင္ရမယ္၊ ျခင္ကိုက္မခံရေအာင္ ဘယ္လိုကာကြယ္ရမယ္ဆုိတာမ်ိဳးေတြကုိ ရပ္ကြက္အလိုက္ လုပ္ေဆာင္ေပးသင့္တယ္။ အခုေတာ့ ကိုယ့္ဘာသာကိုယ္ပဲ ကာကြယ္ေနရ တယ္။ ကြၽန္မဆို ျခင္ကိုက္မခံရေအာင္ ျခင္မကိုက္ေဆးေတြ လိမ္းတယ္။ ျခင္ခိုေအာင္းတဲ့ ေနရာေတြကို ရွင္းတယ္။ အိမ္တြင္းေခ်ာင္က်တဲ့ေနရာေတြကို ျခင္ေဆးေတြဖ်န္းတယ္။ ညဘက္အိပ္ရင္လည္း ျခင္ေထာင္ကို ေသခ်ာေထာင္ၿပီးမွအိပ္တယ္။ ဒါ ကြၽန္မတို႔လို သိတဲ့သူေတြမို႔လို႔ပါ။ မသိတဲ့သူေတြအတြက္ အႏၲရာယ္မ်ား တယ္။ ဒါကို အစိုးရက ေသေသခ်ာခ်ာ ၿမိဳ႕နယ္၊ရပ္ကြက္အလိုက္ လုပ္ေပးသင့္တယ္။

ကိုစိုေျပ (လႈိင္ၿမိဳ႕နယ္)

ျမန္မာႏိုင္ငံထဲကို ၀င္မယ့္လမ္းေၾကာင္းေတြထဲမွာဆိုရင္ ဗိုင္းရပ္စ္ ကူးစက္ခံရတဲ့ ႏိုင္ငံေတြကလာတဲ့ သူေတြကို အဓိကထားစစ္ေဆးသင့္ တယ္။ သူတို႔ရဲ႕ က်န္းမာေရးအေျခအေန၊ ေသေသခ်ာခ်ာစမ္းသပ္ စစ္ေဆးၿပီးမွ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းကို ၀င္ခြင့္ျပဳသင့္တယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး ဒီေရာဂါက လိင္ကတစ္ဆင့္ကူးစက္တတ္တယ္ဆိုေတာ့ Awareness ေတြကို Port အ၀င္အထြက္ေတြမွာ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ လုပ္ေပးသင့္တယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံက လူေတြအေနနဲ႔လည္း ဇီကာဗိုင္းရပ္စ္  ကူးစက္ထားတဲ့ႏိုင္ငံေတြကို ခရီးမထြက္သင့္ဘူး။ အစိုးရက ဒီေရာဂါနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ထုတ္ျပန္ခ်က္တခ်ိဳ႕ေတာ့ ေတြ႕ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ထိ ေရာက္မႈ အားနည္းတယ္လို႔ျမင္ပါတယ္။ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ေတြအေနနဲ႔ လည္း ျခင္မကိုက္ေအာင္ ဂ႐ုတစိုက္ေနသင့္တယ္။ မိမိကိုယ္တိုင္ေတာ့ ျခင္မကိုက္ေအာင္ တတ္ႏိုင္သမွ် သတိထားေနေနပါတယ္။ အစိုးရအေနနဲ႔ ဒီထက္ပိုၿပီး ပညာေပးအစီအစဥ္ေတြ မ်ားမ်ားလုပ္သင့္တယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။

ေဒါက္တာခင္နန္းလံု (ဒုတုိင္းျပည္သူ႔က်န္းမာေရးဦးစီးဌာနမွဴး ၊ ရန္ကုန္ တိုင္းေဒသႀကီး ျပည္သူ႔က်န္းမာေရးဦးစီးဌာန၊)

ဇီကာဗိုင္းရပ္စ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ႀကိဳတင္ကာကြယ္ျခင္းလုပ္ငန္းေတြ လုပ္ေနပါတယ္။ ဇီကာသီးသန္႔ထက္ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးနဲ႔ ေပါင္းလုပ္ ေနတယ္။ ဖံုး၊ သြန္၊ လဲ၊ စစ္ လုပ္ငန္းေတြ၊ ျခင္ႏွိမ္နင္းေရးလုပ္ငန္းေတြစစ္ ေဆးတာေတြ လုပ္ေနတယ္။ ေလဆိပ္နဲ႔ ပင္လယ္ကူးသေဘၤာဆိပ္ အ  ၀င္မွာ ျခင္ဥေထာင္ေခ်ာက္ေတြလုပ္ၿပီး ေအးဒီစ္ျခင္ေတြရွိေနလားစစ္ ေဆးတယ္။ ေလဆိပ္မွာ ျခင္ႏွိမ္နင္းေရးကိစၥကို ငွက္ဖ်ားေရာဂါတိုက္ဖ်က္ ေရးအဖြဲ႕က လုပ္ေနတယ္။ ျပည္သူအတြက္က်ေတာ့ ေလဆိပ္မွာရွိတဲ့ က်န္းမာေရးအဖြဲ႕ (ဗဟိုကူးစက္ေရာဂါကာကြယ္ေရးဌာနခြဲ) က က်န္း မာေရးစစ္ေဆးမႈေတြ လုပ္တယ္။ ေနာက္ၿပီး ျပည္နယ္နဲ႔တိုင္းအလိုက္ ဇီကာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး သီးသန္႔ပြဲႀကီးေတြလုပ္ဖို႔ အစီအစဥ္ရွိတယ္။ ၿမိဳ႕နယ္နဲ႔ေက်းရြာရပ္ကြက္မွာရွိတဲ့ က်န္းမာေရး၀န္ထမ္းေတြကလည္း ျပည္သူေတြကို ပညာေပးမႈေတြလုပ္ကိုင္ေနပါတယ္။ ျပည္သူေတြအေနနဲ႔ အိမ္တိုင္းအိမ္တိုင္းမွာ ျခင္၊ ပိုးေလာက္လမ္း လံုး၀မရွိေအာင္ ကိုယ့္တာ၀န္ကိုယ္ယူႏိုင္ရင္ ျခင္ႏွိမ္နင္းေရး လုပ္ငန္းေတြ ပိုထိေရာက္ၿပီး ေရာဂါေတြကို ကာကြယ္ႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။

ကိုေသာ္ၿဖိဳးေရႊ (NGO ၀န္ထမ္း)

ဇီကာဗိုင္းရပ္စ္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ႏိုင္ငံေတာ္အဆင့္အေနနဲ႔ကို ဂ႐ုတ စိုက္ေသခ်ာၾကပ္မတ္ၿပီး ေဆာင္ရြက္သင့္တယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။ ၿမိဳ႕နယ္ ေတြကတစ္ဆင့္ ေက်းရြာေတြအထိ အသိပညာေပးတဲ့ လုပ္ငန္းေတြ လုပ္ေဆာင္ဖို႔လိုအပ္သလို ႀကိဳတင္ကာကြယ္ေရးအပိုင္းေတြကို အင္ တိုက္အားတိုက္ လုပ္ေဆာင္သင့္ပါတယ္။ ျမန္မာျပည္အေနအထားနဲ႔က ႏွစ္စဥ္လို ျခင္ေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ေသြးလြန္တုပ္ေကြး၊ ငွက္ဖ်ား စတာေတြ ေၾကာင့္ ကေလးသူငယ္နဲ႔ အသက္အရြယ္မေရြး အသက္ဆံုး႐ံႈးမႈေတြျဖစ္ ေပၚေနရတာပါ။ လူေနထိုင္မႈပံုစံနဲ႔ အစားအေသာက္အေနအထိုင္ စတာ ေတြေၾကာင့္လည္း ေရာဂါျဖစ္ပြားလာရင္ အခ်ိန္မီ ထိန္းခ်ဳပ္ဖို႔ေတာ္ေတာ္ ခက္ခဲပါတယ္။ Prevention is better than cure ေပါ့ေလ။ ကာကြယ္ ျခင္းက ကုသတာထက္ပိုေကာင္းတာေပါ့။ ကုိယ္၀န္ေဆာင္မိခင္ေတြ ကေလးေတြအေနနဲ႔က ျခင္မကိုက္ေအာင္ သတိထားေနထိုင္ရမယ့္အျပင္ မိမိပတ္၀န္းက်င္မွာ ျခင္ခိုေအာင္းႏိုင္မယ့္ေနရာေတြကို ရွင္းလင္းရမယ္။ ရပ္ကြက္ေက်းရြာေတြ တစ္ပတ္တစ္ႀကိမ္လို စုေပါင္းသန္႔ရွင္းေရးလုပ္တာ၊ အသိပညာေပးေဟာေျပာတာ စတဲ့လႈပ္ရွားမႈေတြ ျပဳလုပ္ရမွာ ပါ။ လက္ရွိအေနနဲ႔ ထုတ္ျပန္ခ်က္ေတြ အနည္းငယ္ အားနည္းေနေသး တယ္လို႔ ထင္မိပါတယ္။ ဒီထက္ကို ထိိေရာက္တဲ့လုပ္ေဆာင္မႈေတြ လိုအပ္မွာပါ။ ေက်းလက္ေတာရြာေတြကို ကြင္းဆင္းစစ္ေဆးတာ၊ပရဟိတအသင္းေတြ လူမႈေရးအသင္းေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းၿပီး လႈံ႔ေဆာ္မႈေတြ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ လုပ္ေဆာင္သင့္ပါတယ္။

မေအးေအးျမင့္ (ကိုယ္၀န္ေဆာင္၊ KBZ Bank)

ဒီေရာဂါက ျခင္ကေနတစ္ဆင့္ ကူးစက္တာဆိုေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံအ တြက္ေတာ့ အႏၲရာယ္မ်ားတယ္။ ထိုင္းႏိုင္ငံမွာပါ ေရာဂါကူးစက္တဲ့သူ ေတြရွိေနၿပီဆိုေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနနဲ႔ ေလဆိပ္ေတြ၊ သေဘၤာဆိပ္ ေတြနဲ႔ နယ္စပ္အ၀င္အထြက္ဂိတ္ေတြမွာ ေရာဂါ ရွိ၊ မရွိ ေသေသခ်ာခ်ာ စစ္ေဆးမႈေတြကို အရင္ထက္ပိုၿပီး ဂ႐ုတစိုက္လုပ္ေစခ်င္ပါတယ္။ အစိုးရအေနနဲ႔ သတိေပးထုတ္ျပန္တာေတြကိုေတာ့ သတိထားဖတ္မိပါ တယ္။ ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္မွာလည္း ဒီဗိုင္းရပ္စ္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေဆာင္ရန္ ေရွာင္ရန္ေတြ ဖတ္မိပါတယ္။ အစိုးရအေနနဲ႔ ဒီေရာဂါအေၾကာင္းကို လူ ေတြပိုသိလာေအာင္ ဒီထက္ပိုၿပီး လုပ္ေဆာင္ဖို႔လိုပါတယ္။ ေရာဂါကူး စက္ခံရတဲ့မိခင္က ဦးေခါင္းေသး၊ ဦးေႏွာက္ေသးတဲ့ ကေလးေတြ ေမြး ဖြားလာတယ္ဆိုေတာ့ အဓိကကိုယ္၀န္ေဆာင္မိခင္ေတြ ျခင္ကိုက္မခံရေအာင္ ဂ႐ုတစိုက္ေနထိုင္ဖို႔လိုပါတယ္။ ကြၽန္မက ေန႔ခင္းဆိုရင္ေတာ့ အလင္းေရာင္ရေအာင္၊ ေလ၀င္ေလထြက္ေကာင္းေအာင္ တံခါးေတြကိုေတာ့ ဖြင့္ထားတယ္။ ျခင္ခိုေအာင္းတတ္တဲ့ေနရာေတြကိုလည္း ျခင္ေဆးဖ်န္းတယ္။ ညဘက္ဆိုရင္လည္း ျခင္ေထာင္ေသေသခ်ာခ်ာေထာင္ၿပီးမွ အိပ္တယ္။ ျခင္ေပါက္ဖြားႏိုင္တဲ့၊ ေရ၀ပ္ေစႏိုင္တဲ့အရာေတြကိုလည္း ရွင္းသင့္ ပါတယ္။ ဥပမာ ဘုရားပန္းအိုး၊ ေသာက္ေရအိုး၊ ေရခ်ိဳးကန္၊ ေနာက္ဆံုး အိမ္သာေတြကိုပါ ေန႔စဥ္သန္႔ရွင္းေရး လုပ္သင့္ပါတယ္။ ဒီေရာဂါက ျခင္ကေနတစ္ဆင့္ အမ်ားဆံုးကူးစက္တတ္တဲ့ေရာဂါျဖစ္လို႔ ျခင္ကိုက္မခံမိ ေအာင္ေနဖိို႔က အေရးႀကီးပါတယ္။

ဦးထြန္းလင္း (ေဆးလူမႈဆက္ဆံေရးအရာရွိ၊ ရန္ကုန္ျပည္သူ႔ေဆး႐ံုႀကီး)

စင္ကာပူတို႔ ထိုင္းတို႔မွာ ဇီကာဗိုင္းရပ္စ္ကူးစက္ခံရမႈေတြရွိလာ ေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာလည္း ႀကိဳတင္ကာကြယ္မႈေတြ လုပ္ရမွာေပါ့။ လက္ရွိေလဆိပ္နဲ႔ ပင္လယ္ကူးသေဘၤာဆိပ္ေတြမွာ ျပင္ပက၀င္လာတဲ့သူ ေတြကို ဖ်ားနာျခင္းရွိ၊မရွိ စက္ေတြနဲ႔ စစ္ေဆးတာေတြလုပ္ေနတာ ေတြ႕ ရတယ္။ အဓိကက ျခင္ကိုက္မခံရေအာင္ ေနဖို႔ဆိုေတာ့ ကိုယ့္အိမ္ေဘး ပတ္၀န္းက်င္မွာ ျခင္ခိုေအာင္းႏိုင္မယ့္ေနရာေတြကို သန္႔ရွင္းေရးလုပ္ဖို႔လို တယ္။ ျခင္ေဆးဖ်န္းတာတို႔၊ ေန႔လယ္ေန႔ခင္းအိပ္တာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ညအိပ္ရင္ပဲျဖစ္ျဖစ္ ျခင္ေထာင္နဲ႔အိပ္ရမယ္။ ရန္ကုန္ျပည္သူ႔ေဆး႐ံုႀကီး မွာလည္း ျခင္ေအာင္းႏိုင္တဲ့ေနရာေတြကို သန္႔ရွင္းေရးလုပ္တာ၊ ျခင္ေဆးဖ်န္းတာေတြကို ဒီေန႔ စက္တင္ဘာ ၁၁ ရက္မွာ အင္န္အယ္လ္ဒီကလူေတြ လာလုပ္ေနတယ္။ အဓိကက ကိုယ့္ရဲ႕အသိစိတ္ဓာတ္နဲ႔ အိမ္နဲ႔ပတ္၀န္း က်င္သန္႔ရွင္းေရးကို ဂ႐ုတစိုက္ လုပ္ဖို႔လိုအပ္ပါတယ္။

ေဒါက္တာေက်ာ္စိုးမင္း

ေသြးလြန္တုပ္ေကြးျဖစ္တဲ့ ျခင္နဲ႔အတူတူပဲျဖစ္တယ္။ ေသြးလြန္တုပ္ ေကြးျဖစ္တဲ့ လကၡဏာခ်င္းဆင္တူတယ္။ ဒါေပမဲ့ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ေရာဂါထက္ေတာ့ ေရာဂါလကၡဏာညင္သာတယ္။ ဖ်ားတာ၊အနီစက္ ထြက္တာ၊ မ်က္စိနာတာေတြျဖစ္တယ္။ လက္ရွိမွာ ကုသေဆး၊ ကာ ကြယ္ေဆးမရွိေသးဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ျခင္ကိုက္မခံရေအာင္ဘဲ ကာကြယ္ ေနထိုင္ရမယ္။ လက္ရွိျမန္မာႏိုင္ငံမွာေတာ့ ျဖစ္ပြားမႈမရွိေသးဘူး။ ေရာ ဂါလကၡဏာက ျခင္ကိုက္ၿပီး ႏွစ္ရက္ကေန တစ္ပတ္အတြင္းမွာေပၚတာ ဆိုေတာ့ စစ္ေဆးဖို႔ကလည္း ခက္တယ္။ ႐ိုး႐ိုးဖ်ားတာနဲ႔လည္း ဆင္တူ ေတာ့ စစ္ေဆးဖို႔ခက္တယ္။ ျပည္သူေတြၾကားမွာေတာ့ ဇီကာဆိုတာကို ၾကားဖူးေပမယ့္ က်န္တာေတြကို သိပ္မသိၾကေသးဘူး။ နားလည္တတ္ ကြၽမ္းတဲဲ့ က်န္းမာေရးဘက္ကသူေတြ ပိုၿပီးက်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ သိေအာင္လုပ္ေပးရမယ္။ အဓိက ကိုယ္၀န္ေဆာင္မိခင္ေတြကို ထိခိုက္တယ္။ ေမြးလာတဲ့ ကေလးက ဦးေခါင္းေသးမယ္၊ ဦးေႏွာက္ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ တုန္႔ေႏွးေစ တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကိုယ္၀န္ေဆာင္မိခင္ေတြအေနနဲ႔ ျခင္ကိုက္မခံရေအာင္ ဂ႐ုစိုက္ရမယ္။ လက္ရွိကာကြယ္ေဆးလည္းမရွိ ေရာဂါျဖစ္တဲ့အခါမွာလည္း ကုသေဆးမရွိတာေၾကာင့္ လုပ္ႏိုင္တာအေနနဲ႔ကေတာ့ ျခင္ကိုက္မခံရ ေအာင္ ေနထိုင္လို႔ပဲရမယ္။ ဒီေရာဂါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ႏိုင္ငံတြင္းမွာ မျဖစ္ေသးတဲ့အတြက္ မေၾကာက္ၾကေသးဘူး။ သက္ဆိုင္ရာ တာ၀န္ရွိသူေတြဘက္ကလည္း ဒီေရာဂါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔သိရွိေအာင္၊ ဘယ္လိုကာကြယ္ရမလဲသိရွိေအာင္ အသိပညာေပးဖို႔ေတြ လိုအပ္မႈေတြေတာ့ရွိေနေသးတယ္။

ေရႊ၀တ္မႈံ (မရမ္းကုန္းၿမိဳ႕နယ္)

ဒီေရာဂါက ကူးစက္ျမန္ေရာဂါျဖစ္တဲ့အတြက္ လူတိုင္းက သတိ ထားၿပီးေတာ့ ေနသင့္တယ္လို႔ ထင္တယ္။ အမွန္ေတာ့ ျခင္ေၾကာင့္ျဖစ္ တာလို႔ သိရတယ္။ ေရၾကည္မွာေပါက္တာဆိုေတာ့  ျခင္ေတြမေပါက္ ပြားႏိုင္ေအာင္ ေနရာတိုင္းမွာ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ထားသင့္တယ္။ ေရာဂါ ကူးစက္ခံရရင္၊ ကိုယ္၀န္ေဆာင္မိခင္ေတြဆိုရင္ ကေလးေတြ ဦးေခါင္း ေသး ကေလးငယ္ေတြ ေမြးလာတတ္တယ္လို႔ သိထားတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကိုယ္၀န္ေဆာင္မိခင္ေတြအေနနဲ႔ပိုၿပီး သတိထားသင့္တယ္။ ျခင္ကိုက္ မခံရဖို႔နဲ႔ အိပ္စက္တဲ့အခါ ျခင္ေထာင္ေထာင္ၿပီး အိပ္ဖို႔လိုအပ္တယ္။

မထက္ထက္ (စင္ကာပူတြင္ ေနထိုင္သူ)

ဓာတ္ခြဲခန္းက သူငယ္ခ်င္းတစ္ေယာက္ေျပာတာေတာ့ ဒီက ဇီကာ က ဟိုအေနာက္ႏိုင္ငံေတြမွာေတြ႕တဲ့ ဇီကာနဲ႔ေတာ့ Sequence မတူဘူး တဲ့။ ဒီမွာျဖစ္ပြားေနေပမယ့္ အရမ္းျပင္းထန္တယ္လို႔ေတာ့ မသတ္မွတ္ ဘူးတဲ့။ ဒီမွာေတာ့ National Environment Agency ကေတာ့ ျခင္ မေပါက္ပြားေအာင္၊ လုပ္ငန္းခြင္ေတြမွာ ေရမ၀ပ္ေအာင္ အၿမဲလိုက္စစ္ တယ္။ အခုခ်ိန္မွာေတာ့ ပိုစစ္တယ္။ အိမ္ေတြကိုလည္း လိုက္စစ္တယ္။ အစ္မေနတာက ဆမ္ဘာ၀မ္၊ ျဖစ္ပြားတဲ့နယ္ေျမထဲကတစ္ခုေပါ့။ ဖ်ား တယ္ဆုိလည္း ေဆးခန္းျပရင္ ခ်က္ခ်င္းစစ္တယ္။ Zika Positive ရွိ၊မရွိ ေပါ့။ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ဆိုလည္း ေဆးခန္းျပခ်ိန္တိုင္းမွာ ဖ်ားလားဘာ လား စစ္တယ္လို႔ေတာ့ သူငယ္ခ်င္းကိုယ္၀န္သည္က ေျပာတယ္။ ဒီ ဗိုင္းရပ္စ္ကလည္း အခုျဖစ္ရင္ ဆိုးဆိုးရြားရြားမဟုတ္ေပမယ့္ ေနာက္ မ်ိဳးဆက္သစ္တစ္ခုကို ၿခိမ္းေျခာက္တာ။ ျမန္မာႏိုင္ငံလည္း ဆင္းရဲၿပီး မဖြံ႕ၿဖိဳးေသးတဲ့ႏိုင္ငံမွာ ဒီလိုျပန္႔ပြားသြားရင္ အစ္မတို႔အားကိုးရမယ့္ ေနာက္ မ်ိဳးဆက္သစ္အတြက္ ရင္ေလးစရာပါ။

ျပည့္စံု (ခ်င္းမိုင္ၿမိဳ႕တြင္ ေနထိုင္သူ)

ခ်င္းမိုင္ခ႐ိုင္ထဲမွာ ၁၁ ေယာက္ ဇီကာျဖစ္တယ္လို႔ သတင္းထုတ္ျပန္ ထားတယ္။ ဒီအထဲမွာ ဆန္ဆိုင္းက ကိုယ္၀န္ေဆာင္ျမန္မာအမ်ိဳးသမီးပါ တယ္။ ဆန္ဆိုင္းၿမိဳ႕နယ္ထဲမွာ ရွမ္းမ်ားတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဇီကာအေၾကာင္း သိတဲ့သူနည္းတယ္။ အမ်ားစုက ဘာသိဘာသာပဲ။က်န္းမာေရးဌာနက ေတာ့ ျခင္ေဆးဖ်န္းတာေလာက္ေတာ့ လုပ္ေပးတယ္။ ျမန္မာေကာင္ စစ္၀န္နဲ႔အဖြဲ႕က ျမန္မာေတြ၊ အလုပ္သမားေတြ၊ အမ်ားစုလာတတ္တဲ့ ေနရာေတြ၊ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းေတြမွာ ဇီကာအေၾကာင္း သတိေပးစာေတြ လိုက္ကပ္ထားတာေတြ႕ရတယ္။ ဒီမွာက ျမန္မာမွမဟုတ္ဘူး။ ထိုင္းေတြ ကအစ သိပ္အေလးထားပံုမရဘူး။ ခ်င္းမိုင္ေလဆိပ္မွာ အဖ်ားတိုင္း စကင္န္နာေတာ့ ထားတယ္။ တျခားစစ္ေဆးမႈေတာ့မရွိဘူး။ အစိုးရထုတ္ ျပန္ခ်က္သတိထားမိလားဆိုေတာ့ သိပ္သတိမထားၾကဘူးလို႔ပဲ ထင္တယ္။

မ၀င္း၀င္းခိုင္ (ပုဂၢလိကေဆး႐ံု၀န္ထမ္း၊ ျပည္ၿမိဳ႕)

ဇီကာဗိုင္းရပ္စ္ေရာဂါပိုးက ျခင္ကေန ကူးစက္ႏိုင္တာေၾကာင့္ ျခင္ ကိုက္မခံရေအာင္ ဂ႐ုစိုက္ေနဖို႔လိုပါတယ္။ ကိုယ့္ႏိုင္ငံ စတင္ျဖစ္ပြားတာ မဟုတ္ဘဲ တျခားႏိုင္ငံေတြကေန စတင္ခဲ့တာဆိုေတာ့ အဲဒီေရာဂါပိုး သယ္ေဆာင္လာသူေတြ ကိုယ့္ႏိုင္ငံအတြင္း ၀င္ေရာက္လာမႈကိုစစ္ေဆး မႈ၊ ႀကိဳတင္ကာကြယ္မႈေတြက အဓိကက်တယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံလို ျခင္ေပါ တဲ့၊ ဆင္းရဲတဲ့ႏိုင္ငံမွာ ဒီလိုေရာဂါကူးစက္ပ်ံ႕ပြားၿပီဆိုရင္ ထိန္းခ်ဳပ္ကုသ ဖို႔ အလြန္ခက္ခဲတာပါ။ ဒါေၾကာင့္ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ေရးက အဓိကက်ၿပီး ေလဆိပ္တို႔ နယ္စပ္ထြက္ေပါက္ေတြမွာ တင္းတင္းက်ပ္က်ပ္ စစ္ေဆးမႈ လိုအပ္တယ္။ အိမ္ဦးနဲ႔ၾကမ္းျပင္လိုသြားလာေနၾကတဲ့ ထိုင္းႏိုင္ငံနဲ႔ အာ ဆီယံေဒသတြင္းႏိုင္ငံေတြမွာေတာင္ ကူးစက္ပ်ံ႕ပြားေနတာေၾကာင့္ ခိုး ၀င္၊ ခိုးထြက္ သြားလာေနတဲ့လူေတြေၾကာင့္လည္း စိတ္ပူစရာပါ။ ျခင္ဆို တာက အခ်ိန္မေရြးကိုက္လိုက္ႏိုင္တယ္ေလ။ ကြၽန္မတို႔ဘက္က နတၱ လင္း၊ ေပါင္းတည္စတဲ့ၿမိဳ႕က လူေတြဆို ထိုင္းႏိုင္ငံဘက္ကို ေန႔ခ်င္းျပန္ သြားလာ လႈပ္ရွားေနၾကတာေတြရွိတယ္။ ကိုယ္၀န္ေဆာင္မိခင္ေတြ၊ မိခင္ေလာင္းေတြအေနနဲ႔ ဒီေရာဂါကူးစက္ ခံရၿပီဆိုရင္ ေခါင္းေသးတဲ့ ကေလးငယ္ေတြ ေမြးဖြားလာႏိုင္တာေၾကာင့္ ေပါ့ေပါ့ဆဆမေနဘဲ ျခင္ကိုက္မခံရ ေအာင္ ဂ႐ုစိုက္သတိထားေနသင့္တယ္။ တခ်ိဳ႕ဆို ဇီကာ ဗိုင္းရပ္စ္ေရာဂါပိုးအေၾကာင္း၊ ဘယ္လိုကူးစက္ႏုိင္ တယ္ဆုိတာကို မသိၾကသလို မိသားစုစား၀တ္ေနေရး ႐ုန္းကန္ေနရေတာ့လည္း သတိမထား မိၾကတာျဖစ္လိမ့္ မယ္။ ဇီကာဗိုင္းရပ္စ္ေရာဂါအေၾကာင္းကို အစိုးရနဲ႔ သက္ဆိုင္ရာဌာနေတြကက်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔အသိပညာ ေပးဖို႔လိုေနပါေသးတယ္။ အစုိုးရထုတ္ျပန္ခ်က္ေတြကို သတိထားမိသူနည္းပါတယ္။ ထိေရာက္ပ်ံ႕ႏွံ႔မႈ အားနည္းတယ္။

မေမာ္ေမာ္လင္း (လမ္းမေတာ္ၿမိဳ႕နယ္)

ဇီကာဗိုင္းရပ္စ္ ျမန္မာျပည္ေရာက္ရင္ေတာ့ မလြယ္ပါဘူး။ ျပည္ပ ၀င္ထြက္ေပါက္ေတြကေန ေသခ်ာေစာင့္ၾကည့္ စစ္ေဆးဖို႔ပဲလိုပါတယ္။ ႀကိဳတင္ကာကြယ္တာက ျမန္မာျပည္အတြက္ေတာ့ အေကာင္းဆံုးပါပဲ။  ဒီေရာဂါသာျဖစ္လာရင္ ငုတ္တုတ္ခံၾကရမွာပါ။ ႏိုင္ငံျခားခရီးထြက္တဲ့ သူေတြလည္း သတိထားသင့္ပါတယ္္။ အထူးသျဖင့္ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ေတြ စင္ကာပူ၊ ထိုင္းတို႔ကို မလိုအပ္ရင္ခရီးမသြားတာ အေကာင္းဆံုးပါပဲ။ ဇီကာဗိုင္းရပ္စ္နဲ႔ပတ္သက္လို႔ အစိုးရက ထုတ္ျပန္တဲ့ထုတ္ျပန္ခ်က္ေတြ ကို နည္းနည္းေတာ့ သတိထားမိပါတယ္။ ကိုယ္တိုင္လည္း လိုက္နာ သလို ပတ္၀န္းက်င္ကိုလည္း တုိက္တြန္းပါတယ္။ အစိုးရအေနနဲ႔ မီဒီယာ ေပါင္းစံုကေန ဒီထက္ပိုၿပီး ပညာေပးသင့္တယ္လို႔ထင္ပါတယ္။ အခုအ ေနအထားက ဇီကာဆိုေတာ့ ၿမိဳ႕ေနျပည္သူေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ၾကားသိေနၿပီးသားပါ။ Awareness ရေနတဲ့ အေနအထားေပါ့။ ေဆာင္ရန္၊ေရွာင္ရန္ေတြကို ျပည္သူအားလံုး၊ လူတန္းစားအားလံုး အတိအက် လိုက္နာဖို႔ေတာ့ လိုေသးတယ္ထင္ပါတယ္။

===================    
251 / End