အဲဟ္ေလ့ဘိုက္(သ) (အလိုင္ေဟမြစ္စလာမ္) သတင္းဌာန ၊ အဗ္နာ
ဒီခ်ဳပ္အစိုးရလက္ထက္ ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီးအဆင့္ ခန္႔အပ္ခံရေသာ ဒုတိယေျမာက္ စစ္အစိုးရေခတ္ သံအမတ္ႀကီးေဟာင္းျဖစ္
ဦးေသာင္းထြန္း (ဓာတ္ပံု − ေအအက္ဖ္ပီ)
ျပည္ေထာင္စုအစိုးရအဖြဲ႕၏ အမ်ိဳးသားလံုၿခံဳေရးဆိုင္ရာ အႀကံေပး ပုဂၢိဳလ္အျဖစ္ သံအမတ္ေဟာင္းဦးေသာင္း ထြန္းအား သမၼတက ျပည္ေထာင္စု ၀န္ႀကီးအဆင့္ခန္႔အပ္၍ တာ၀န္ေပးခဲ့ သည္။
သမၼတႏွင့္ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရ အဖြဲ႕ကို ျပည္တြင္း၊ ျပည္ပအႏၲရာယ္မ်ား ႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ မဟာဗ်ဴဟာ႐ႈေထာင့္မွ ေလ့လာသံုးသပ္အႀကံျပဳႏိုင္ရန္ ယင္းရာ ထူး ခန္႔အပ္တာ၀န္ေပးအပ္ျခင္းျဖစ္ ေၾကာင္း ဇန္န၀ါရီ ၁၁ ရက္တြင္ထုတ္ျပန္ ေသာ ဇန္န၀ါရီ ၁၀ ရက္စြဲပါ သမၼတဦး ထင္ေက်ာ္၏ ေၾကညာခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပ ထားသည္။
အမ်ိဳးသားလံုၿခံဳေရးဆိုင္ရာ အႀကံေပးပုဂၢိဳလ္အျဖစ္ခန္႔အပ္ခံ ရသူ ဦးေသာင္းထြန္းသည္အၿငိမ္း စား သံအမတ္ႀကီး တစ္ဦးျဖစ္ သည္။
၎သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ မ ဟာဗ်ဴဟာႏွင့္ ႏုိင္ငံတကာ ေလ့ လာေရးအဖြဲ႕ (MISIS) ၏ အ တြင္းေရးမွဴးလည္းျဖစ္ခဲ့သည္။ ယခုရာထူးမခန္႔အပ္မီ ဇန္န၀ါရီ ၆ ရက္က ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာန တြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ MISIS အဖြဲ႕ေတြ႕ဆံုခဲ့သည္။
ဦီး ေသာင္းထြန္းသည္ ဒီခ်ဳပ္အစိုးရ လက္ထက္တြင္ ျပည္ေထာင္စု ၀န္ႀကီးအဆင့္ ခန္႔အပ္ျခင္းခံရ ေသာ ဒုတိယေျမာက္ စစ္အစိုးရ ေခတ္ သံအမတ္ႀကီးေဟာင္းျဖစ္ လာသည္။
‘‘အရပ္သားအစုိးရအေနနဲ႔ အမ်ိဳးသားလံုၿခံဳေရးကိစၥေတြကို အကူအညီေပးႏိုင္တဲ့ လံုၿခံဳေရး ဆိုင္ရာ ကြၽမ္းက်င္သူတစ္ဦးကို ခန္႔အပ္တာ သင့္ေတာ္တဲ့ကိစၥပါ။ တကယ္ဆိုရင္ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ႏိုင္ငံ အေျခအေနက လံုၿခံဳေရးျပႆနာ ေတြမ်ားၿပီး ႐ႈပ္လည္း႐ႈပ္ေထြး တယ္။ ဒါေၾကာင့္ အမ်ိဳးသားေရး လံုၿခံဳေရး အႀကံေပးအဖြဲ႕ေတာင္ လုပ္သင့္တယ္’’ ဟု တေကာင္း ႏိုင္ငံေရးေလ့လာမႈအဖြဲ႕ အမႈ ေဆာင္ဒါ႐ိုက္တာ ဦးရဲမ်ိဳးဟိန္းက ေျပာသည္။
ဆက္လက္ၿပီး ၎က ‘‘တပ္ ကေတာ့ အရင္တုန္းကအမ်ိဳးသား လံုၿခံဳေရးနယ္ပယ္ႀကီးတစ္ခုလံုး က သူတို႔လက္ထဲမွာလုိ႔ တြက္ ထားတာကိုး။ ဒါေပမဲ့ တကယ္ တမ္းအမ်ိဳးသားလံုၿခံဳေရးလို႔ေျပာ ရင္ စီးပြားေရးဆိုင္ရာ လံုၿခံဳေရး ကေန သတင္းအခ်က္အလက္ လံုၿခံဳေရး၊ ဆိုက္ဘာလံုၿခံဳေရး အထိ အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ ဒီေတာ့ အရပ္သားအစိုးရအေနနဲ႔ဒါမ်ိဳး ေတြကို အႀကံဉာဏ္ အကူအညီ ေပးမယ့္သူ လိုအပ္တယ္။ ဒါမွ အစိုးရအေနနဲ႔ အမ်ိဳးသားလံုၿခံဳ ေရးကိစၥမွာ တပ္ကိုမွီခိုေနရတာ ကေန ကိုယ့္ဘာသာရပ္တည္ႏိုင္ တယ္။ ဒီေတာ့ အရပ္သားအစိုးရ အေနနဲ႔ ကိုယ့္စြမ္းရည္ကို ပိုျမႇင့္ ႏိုင္မယ္’’ဟုေျပာသည္။
၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံ ဥပေဒအရ ကာကြယ္ေရး၊ ျပည္ ထဲေရးႏွင့္ နယ္စပ္ေရးရာ၀န္ႀကီး ဌာန သံုးခုစလံုးသည္ တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္၏ လက္ ေအာက္တြင္ တိုက္႐ိုက္ရွိေနၿပီး ဒီ ခ်ဳပ္အစိုးရသက္တမ္း ကိုးလတာ အတြင္း ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ ျပႆ နာႀကီးမ်ားအနက္ အမ်ားစုမွာ လံု ၿခံဳေရးဆုိင္ရာ ကိစၥရပ္မ်ားျဖစ္ေန သည္။
ထို႔ေၾကာင့္ ယခု အမ်ိဳး သားလံုၿခံဳေရးဆိုင္ရာ အႀကံေပး ပုဂၢိဳလ္ရာထူးကို ဖန္တီး၍ အရပ္ သားအစိုးရႏွင့္ တပ္မေတာ္အ ၾကား ဆက္သြယ္ေရး လမ္း ေၾကာင္းတစ္ခုေဖာက္ၿပီး လံုၿခံဳ ေရးအထူးျပဳ ေျဖရွင္းႏိုင္မည့္ ပုဂၢိဳလ္ရွာသည့္သေဘာဟု ဆန္း စစ္သံုးသပ္သူလည္းရွိသည္။
သို႔ေသာ္ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ အရ အင္အားအႀကီးဆံုးေကာင္စီ ျဖစ္သည့္ အမ်ိဳးသားကာကြယ္ေရး ႏွင့္ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီ အစည္းအ ေ၀းတက္ေရာက္ခြင့္ရွိသူ ၁၁ ဦး စာရင္းတြင္ ယခု အသစ္ဖန္တီး ခန္႔အပ္လိုက္ေသာ အမ်ိဳးသားလံု ၿခံဳေရးဆိုင္ရာ အႀကံေပးပုဂၢိဳလ္မ ပါ၀င္ေပ။
တေကာင္းႏိုင္ငံေရး ေလ့ လာမႈအဖြဲ႕ အမႈေဆာင္ဒါ႐ိုက္တာ တစ္ဦးျဖစ္သည့္ ကိုစိုးျမင့္ေအာင္ က ‘‘အရပ္ဘက္-စစ္ဘက္ ဆက္ ဆံေရး႐ႈေထာင့္က သံုးသပ္ရင္ ေတာ့ တုိးတက္မႈရယ္လို႔ ေျပာလို႔ မရဘူး။ လူပုဂၢိဳလ္အပိုင္းလည္း ပါလာမယ္။ ဒီမိုကေရစီနည္းလမ္း က် အရပ္သားက စစ္သားရဲ႕ ေလးစားလိုက္နာမႈကို လိုခ်င္ တယ္ဆိုရင္ေတာ့ သင့္ျမတ္မႈတစ္ ခုတည္းကိုပဲ ၾကည့္လို႔မရဘူး။ ခန္႔ အပ္ခံရတဲ့ပုဂၢိဳလ္ရဲ႕ အရင္ရွိခဲ့ဖူး တဲ့ တပ္နဲ႔ဆက္ဆံေရးအင္အား၊ သူ႔ရဲ႕ စစ္အစိုးရလက္ထက္ လုပ္ ေဆာင္ခ်က္ေတြကို ေလ့လာသံုး သပ္ၾကည့္မွ အခုရာထူးမွာလည္း သူဘာလုပ္မယ္ဆိုတာကို သိႏိုင္ မယ္။ ေခါက္႐ိုးက်ိဳး ဗ်ဴ႐ိုကရက္ ေဟာင္းေတြကို အလုပ္ျဖစ္ေရး အတြက္ ၾကားလူသေဘာမ်ိဳး စဥ္း စားတယ္ဆိုရင္ေတာ့ တစ္မ်ိဳးေပါ့။ အသစ္အဆန္းေတြ ထူးထူးျခား ျခားေတြလည္း ျဖစ္လာမွာမဟုတ္ ပါဘူး’’ဟုသံုးသပ္သည္။
ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံမ်ားတြင္ လံု ၿခံဳေရးႏွင့္ပတ္သက္၍ ဆံုးျဖတ္ ခ်က္ကို အရပ္သားေခါင္းေဆာင္ ကခ်မွတ္ၿပီး စစ္တပ္က အႀကံေပး႐ံုသာ ေပးႏိုင္သည္ကို ၎က ေထာက္ျပၿပီး ‘‘ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ လက္ရွိပံုစံကေတာ့ တပ္က သူ လုပ္ခ်င္တာ၊ လုပ္သင့္တယ္ထင္ တာကို လုပ္ေနမွာပဲ။ အစိုးရက သူ႔ကို သြားမထိန္းထားႏိုင္ဘူး။ တပ္လုပ္တဲ့ဟာေတြကသာ အ စိုးရအေပၚ ျပန္ဂယက္႐ိုက္တာ။ ဒါေၾကာင့္ ဒီရာထူးထြင္ၿပီး ဒီလူကို ခန္႔အပ္တာက အေပၚယံဆက္ဆံ ေရးလမ္းေၾကာင္းဖြင့္တာ၊ လံုၿခံဳ ေရးဆိုင္ရာ အစိုးရရဲ႕ ၀န္ထုပ္ ကို ေလွ်ာ့ဖို႔ ႀကိဳးစားတာကလြဲရင္ အ ႏွစ္သာရအရ ထူးမျခားနားပဲ။ NLD အစိုးရအေနနဲ႔ ဒီက႑ကို မႏိုင္နင္းတဲ့ပံုစံ၊ အားနည္းတဲ့ ပံုစံ လည္းေပါက္တယ္’’ဟု သံုးသပ္ သည္။
အႀကံေပးပုဂၢိဳလ္၏ တာ၀န္ ႏွင့္ လုပ္ပိုင္ခြင့္ကို သမၼတ႐ံုးထံ ဆက္သြယ္ေရး အေသးစိတ္ စံု စမ္းရာ သမၼတေၾကညာခ်က္ပါ အပိုဒ္(၁)ကိုသာ ေျဖၾကားႏိုင္ ေၾကာင္း တံု႔ျပန္မႈရရွိခဲ့သည္။
ထုိအပိုဒ္(၁)၌ ျပည္တြင္း၊ ျပည္ပအႏၲရာယ္မ်ားႏွင့္စပ္လ်ဥ္း ၍ မဟာဗ်ဴဟာ႐ႈေထာင့္မွ ေလ့ လာသံုးသပ္ အႀကံျပဳႏိုင္ရန္ဟူ၍ ပါရွိေသာေၾကာင့္ လက္ရွိျမန္မာ ႏိုင္ငံေျမာက္ပိုင္းတြင္ ျဖစ္ပြားေန ေသာ တိုက္ပြဲမ်ား၊ ရခိုင္ျပည္နယ္ ပဋိပကၡ စသည္တို႔တြင္လည္း ပါ ၀င္ပတ္သက္ႏိုင္ေၾကာင္း သံုးသပ္ ၾကသည္။ သို႔ေသာ္ အေစာပိုင္း ကာလတြင္ ရခိုင္အေရးႏွင့္ပတ္ သက္၍ ႏိုင္ငံတကာဇာတ္ခံု၌ တုံ႔ ျပန္ေျဖၾကားမည့္သူ ျဖစ္လိမ့္မည္ ဟု ေမွ်ာ္လင့္ေနၾကသည္။
‘‘ခန္႔တဲ့သူက သံတမန္လိုင္း က လာတဲ့သူဆိုေတာ့ လံုၿခံဳေရး နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး သံတမန္ေရးရာ ဘက္ကို အာ႐ံုစိုက္ခ်င္ပံုရတယ္။ ေလာေလာဆယ္ ရခိုင္ကိစၥနဲ႔ ကခ်င္ကိစၥမွာ UN မွာ ျပစ္တင္ ႐ႈတ္ခ်ခံရဖို႔နည္းလာၿပီေလ။ US ကလည္း ေဒၚနယ္ထရန္႔က အုိ ဘားမားလို ေဖးမပါ့မလား မေသ ခ်ာေသးတဲ့ အေျခအေနဆိုေတာ့ ေလ’’ဟု ျပည္တြင္းလက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡႏွင့္ တိုင္းရင္းသားေရးရာ သုေတသီ ဦးေမာင္ေမာင္စိုးက သံုးသပ္သည္။
ဦးေသာင္းထြန္းသည္ ၁၉၇၂ တြင္ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ဌာန၌ စတင္တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ ၿပီးေနာက္ ၂၀၁၀ ဧၿပီတြင္အၿငိမ္း စားယူသည္အထိ ႏိုင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးဌာန ႐ံုးခ်ဳပ္ႏွင့္ ျပည္ပ သံ ႐ံုးမ်ားတြင္ တာ၀န္မ်ားထမ္း ေဆာင္ခဲ့သည္။ ဆြစ္ဇာလန္ႏိုင္ငံ ဘန္းႏွင့္ ဂ်ီနီဗာ၊ ဘယ္လ္ဂ်ီယံ ႏိုင္ငံ ဘရပ္ဆဲလ္၊ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံ မနီလာ၊ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ နယူး ေယာက္ႏွင့္ ၀ါရွင္တန္ဒီစီ အစရွိ သည့္ေနရာမ်ားတြင္ သံတမန္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည္။
၂၀၀၈ မွ ၂၀၁၀ အထိ ဘယ္လ္ဂ်ီယံ၊ နယ္သာလန္ႏွင့္ ဥေရာပသမဂၢဆိုင္ရာ ျမန္မာသံ အမတ္ႀကီးအျဖစ္ တစ္ၿပိဳင္တည္း ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည္။
၂၀၀၅ မွ ၂၀၀၈ အထိ ဖိလစ္ပိုင္ဆိုင္ရာ ျမန္မာသံအမတ္ျဖစ္ခဲ့သည္။ ၎ သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ဌာန၏ ႏိုင္ငံေရးဆိုင္ရာ ၫႊန္ ၾကားေရးမွဴးျဖစ္ခဲ့သလို ၂၀၀၁ မွ ၂၀၀၅ အထိ အာဆီယံအဆင့္ျမင့္ အရာရွိမ်ား အစည္းအေ၀းမ်ား ဆိုင္ရာ ျမန္မာကိုယ္စားလွယ္အ ဖြဲ႕ေခါင္းေဆာင္လည္းျဖစ္ခဲ့သည္။
သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရး အမ်ိဳးသားေကာ္မရွင္ အတြင္းေရးမွဴးေဟာင္း၊ Myanmar Development Resource Institute (MDRI) ၏ အမႈေဆာင္ဒါ႐ိုက္တာေဟာင္း ျဖစ္သည္။
၎သည္ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ မွ သိပၸံဘဲြ႕၊ ရန္ကုန္ႏိုင္ငံျခား ဘာသာ တကၠသိုလ္မွ ျပင္သစ္ ဘာသာ ဒီပလိုမာတုိ႔ကို ရရွိထား သည္။
၁၉၈၄ မွ ၁၉၈၅ အထိ ဖူးလ္ဘ႐ိုက္ပညာသင္ဆုႏွင့္ ၀န္ ရွင္တန္ဒီစီရွိ ဂြၽန္ေဟာ့ပ္ကင္း တကၠသိုလ္၊ ႏိုင္ငံတကာေရးရာ အဆင့္ျမင့္ ေလ့လာေရးေက်ာင္း တက္ေရာက္ခဲ့ၿပီး ႏိုင္ငံတကာ ျပည္သူ႔ေရးရာ မူ၀ါဒဘာသာရပ္ မဟာဘဲြ႕ရရွိထားသည္။
၂၀၁၀ မွ ၂၀၁၅ အထိ အေရွ႕ေတာင္အာရွ ေလ့လာေရးဌာန- Yusof Ishak Institute တြင္ Visting Research Fellow တစ္ဦးျဖစ္သည္။ လတ္ တေလာတြင္ ျမန္မာ့ကုန္းတြင္းႏွင့္ ကမ္းလြန္ေရနံလုပ္ကြက္မ်ား လုပ္ကိုင္ခြင့္ရရွိေနေသာ ေရနံ ကုမၸဏီႀကီးတစ္ခုျဖစ္သည့္ Shell Myanmar Energy Pte Lt ကုမၸဏီ၏ အစိုးရဆက္ဆံေရး အႀကံေပးအျဖစ္ လုပ္ကိုင္ေန သည္။
