က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္ႏွင့္စြႏၷတ္ေတာ္အေပၚအျမင္။
ဒုတိယကိစၥအျဖစ္ ကၽြႏု္ပ္တို႔အား ဆန္႔က်င္သူ၊ အယူသည္းသူမ်ားက အဟ္ေလ့ဘိုိက္(အ.စ)၏ ေနာက္လိုက္မ်ားအား အေၾကာင္းျပ ဆန္႔က်င္သည္ကား သကိုက္ယာ (تقيّه)ျဖစ္ေပသည္။
ေျပာၾကသည္မွာ အဘယ္ေၾကာင့္ အသင္တို႔ သကိုက္ယာ လုပ္ရတာ လဲ?၊ သကိုက္ယာဟာ အေရၿခဳံမႈ အမ်ဳိးအစားမွ တစ္ခုမဟုတ္ပါေလာ? ၎တို႔က
ဤကိစၥအား ဟရာမ္၊ ဂိုနာေယကဗီးရာ။ ထို႔ထက္ပို၍ပင္ ပုံႀကီးခ့်ဲ ေနၾက သည္။
က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္၌ အထူးသတ္မွတ္ခ်က္ စည္းမ်ဥ္းမ်ားႏွင့္အတူ သကိုက္ယာႏွင့္ပတ္သက္၍ အာယတ္ေတာ္ ေျမာက္မ်ားစြာ ရွင္းလင္းလာရွိေပ သည္။
၎(စြန္ႏၷီ)တို႔၏ က်မ္းကိုးက်မ္းကားမ်ား၌လည္း ဤအဓိပၸာယ္ကို ေဆာင္ေသာ ရီဝါယတ္ေတာ္မ်ားလာရွိေပသည္။ အသိဉာဏ္ကလည္း ရွင္းလင္း
ေသာ အမိန္႔ေပးေနသည္မွာ သကိုက္ယာကို ၎၏စည္းကမ္းခ်က္မ်ားႏွင့္ တကြ လက္ခံရန္ျဖစ္ေပသည္။ ၎(စြန္ႏၷီ)တို႔အေနျဖင့္ မိမိတို႔၏ ကိုယ္ပိုင္ဘဝ၌
သကိုယ္ယာႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး အေတြ႔အႀကဳံ ရွိၾကသည္။ ထို႔အျပင္ လက္ေတြ႔ လည္း က်င့္သုံးၾကပါသည္။
ဤကိစၥကို ရွင္းျပရန္အတြက္ အခ်ဳိ႕အခ်က္အလက္မ်ားကို မီးေမာင္း ထိုးျပဖို႔ လိုေပသည္။
၁။သကိုက္ယာဆိုသည္မွာအဘယ္နည္း?
သကိုက္ယာဆိုသည္မွာ မႏုႆလူသားသည္ မိမိ၏ ဘာသာေရး ကိုးကြယ္ ယုံၾကည္မႈအား၊ အယူသည္း၊ ေခါင္းမာ၍ မိမိအား အသက္အႏၱရာယ္ ျပဳႏိုင္သူ
မ်ားအားမသိေအာင္ ဖုံးကြယ္ျခင္းကို ဆိုလိုပါသည္။ ဥပမာအားျဖင့္ အလႅာဟ္တစ္ပါးတည္းကိုသာ လက္ခံယုံၾကည္ေသာ မြတ္စလင္တစ္ဦးအေနျဖင့္
အယူသည္း၊ ရန္လိုတတ္ေသာ ႐ုပ္ထုဆင္းထုကိုးကြယ္သူ အုပ္စုတစ္စုထံ၌ ပိတ္မိသြားၿပီး တစ္ပါးတည္းေသာ အရွင္ကိုလက္ခံေၾကာင္းႏွင့္ အစၥလာမ္
ဘာသာဝင္ျဖစ္ေၾကာင္း ထုတ္ေဖာ္သည့္အခါ၊ ၎တို႔အေနျဖင့္ ေသြးေျမက်ေအာင္လုပ္ႏိုင္ ေပသည္၊ သို႔မဟုတ္ ႀကီးမားေသာ ဆုံး႐ႈံးမႈ အသက္၊ ပစၥည္းဥစၥာ၊
အမ်ဳိးသမီး၊ သိကၡာကို ထိခိုက္ႏိုင္ေပသည္။ ထိုအခါမ်ဳိး၌ မြတ္စလင္ တစ္ဦးသည္ ၎တို႔၏ အႏၲရာယ္မွလြတ္ေျမာက္ရန္ မိမိ၏ အတြင္းယုံၾကည္မႈကို ကြယ္ဝွက္ ဖုံးကြယ္ရေပမည္။
သို႔မဟုတ္ မြတ္စလင္ရွီအာတစ္ဦး လူသူကင္းမဲ့သည့္ ေနရာ၌ ရွီအာအား သတ္လွ်င္ အျပစ္မရွိဟု လက္ခံထားေသာ အယူသည္း၊ တစ္ယူသန္
ဝဟာဘီ တစ္ေယာက္၏ အခ်ဳပ္အေႏွာင္ခံရခ်ိန္၊ ပိတ္မိေနခ်ိန္၌ မိမိ၏ အသက္၊ ပစၥည္း ဥစၥာ၊ အမ်ဳိးသမီး၊ သိကၡာကို မထိခိုက္ေစရန္ အလို႔ငွာ
မိမိ၏ ယုံၾကည္မႈအား ထိုသူမသိေအာင္ ကြယ္ဝွက္ျခင္းျဖစ္ေပသည္။
အသိဉာဏ္ရွိသူတိုင္း အတြက္ ဤလုပ္ရပ္ဟာ လုံးဝဒႆနက်ေၾကာင္း၊ သဘာဝက်ေၾကာင္း ေထာက္ခံ အတည္ျပဳေပမည္။ မိမိ၏အသက္ကိုအယူသည္း၊
တစ္ယူသန္၊ အစြန္းေရာက္္သူမ်ားအတြက္ အသုံးခ်ရန္ အသိဉာဏ္သည္ လုံးဝ ခြင့္ျပဳမည္ မဟုတ္ေခ်။ (အခြင့္အေရးရလွ်င္ ျပန္လည္ လက္စားေခ်ႏိုင္ေသာ ေၾကာင့္ ျဖစ္ေပသည္။)
၂။သကိုယ္ယာႏွင့္အေရၿခဳံမႈကြာျခားပုံ။
အေရၿခဳံမႈဟာ သကိုက္ယာ၏ ဆန္႔က်င္ဘက္ ျဖစ္ေပသည္။ အေရၿခဳံ ဆိုသည္မွာ မိမိ၏အတြင္း၌ အစၥလာမ္ဥပေဒမ်ားအေပၚ အယုံအၾကည္မထားသူ၊
သို႔မဟုတ္ လက္မခံသူ၊ သို႔မဟုတ္ ဇေဝဇဝါျဖစ္သူျဖစ္၏။ သို႔ေသာ္ မြတ္စလင္မ်ား အၾကား အစၥလာမ္ကို လက္ခံေၾကာင္း ေၾကျငာ၏။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေျပာေသာ
သကိုက္ယာဆိုသည္မွာ အတြင္း၌ စစ္မွန္ေသာ အစၥလာမ္ယုံၾကည္မႈထားရွိျခင္း ကို ေခၚဆိုပါသည္။
သို႔ေသာ္မိမိမွအပ အားလုံးေသာ မြတ္စ္စလင္လူထုႀကီးအား ကာေဖရ္ဟု လက္ခံထားေသာ အယူသည္း၊ အစြန္းေရာက္ ဝဟာဘီအခ်ဳိ႕သည္
ဤအခ်က္ကို လက္မခံေပ။ ၎(သကိုက္ယာလုပ္သူမ်ား)အတြက္ အတားအဆီး လုပ္ၾက၊ ႀကိမ္းေမာင္း ၾကေပသည္။ ေနရာတိုင္း၌ မိမိ၏ အသက္၊
ပစၥည္းဥစၥာ၊ အမ်ဳိးသမီး အား အယူသည္း၊ တယူသန္၊ ရန္လို၊ ရန္ႀကီးတတ္သည္အုပ္စုမွ လြတ္ေျမာက္ရန္ သက္ဝင္ယုံၾကည္သူ အီမာန္ရွင္
တစ္ေယာက္သည္ မိမိ၏ သက္ဝင္ယုံၾကည္မႈကို ထုတ္ေဖာ္ျပမည္ မဟုတ္ေခ်။ ဤအရာသည္ သကိုက္ယာ ျဖစ္ေပသည္။ အေရၿခဳံမႈ၏ ဆန္႔က်င္ဘက္ျဖစ္ေပသည္။
၃။ သကိုက္ယာ အသိဉာဏ္ ဆင္ျခင္တုံတရား၏ ခ်ိန္ခြင္အရ။
အမွန္တကယ္ေတာ့ သကိုက္ယာဟာ ကာကြယ္ေပးတဲ့ဒိုင္း တစ္ခုပါပဲ။ ဤအတြက္ေၾကာင့္ ကၽြႏ္ုပ္တို႔ ရီဝါယတ္ေတာ္မ်ား၌ «تُرس المُؤمن»အဓိပၸာယ္က
အီမာန္ရွင္တို႔၏ ဒိုင္းဟု ေက်ာ္ၾကားေပသည္။
မည္သည့္ စဥ္းစားႏိုင္ေသာ ဆင္ျခင္တုံတရားရွိေသာ ဉာဏ္မွ အႏၲရာယ္မ်ားသူမ်ား၊ ဒႆနႏွင့္ သဘာဝမက်သူမ်ားအေရွ႕၌ မိမိ၏ အတြင္း သက္ဝင္ယုံၾကည္မႈအား
ဖြင့္ဟ ျပသရန္ ခြင့္ေပးလိုက္မည္ မဟုတ္ေခ်။ မိမိ၏ အသက္၊ ပစၥည္းဥစၥာ၊ အမ်ဳိးသမီးအား အႏၲရာယ္ေရာက္ေအာင္ လုပ္မည္ မဟုတ္ ေခ်။
အေၾကာင္းသည္ကား အားအင္မ်ား၊ အခြင့္အေရးမ်ားကို အက်ဳိး အျမတ္ မရွိဘဲ လက္လြတ္ဆုံး႐ႈံးခံျခင္းသည္ အသိဉာဏ္ရွိသူ၏ လုပ္ရပ္မဟုတ္ေခ်။
သကိုက္ယာသည္ စစ္ေျမျပင္၌ စစ္သားတိုင္း အသုံးျပဳရေသာ ဗ်ဴဟာ တစ္ခုကဲ့သို႔ ျဖစ္ေပသည္။ မိမိအား (ရန္သူမျမင္ေအာင္) သစ္ပင္မ်ား၊
ဥမင္မ်ား၊ ေရကာတာမ်ားအၾကား ဖုံးကြယ္ျခင္း၊ မိမိတို႔၏ စစ္ဝတ္ကို သစ္ပင္၊ သစ္ရြက္မ်ား ၏ အေရာင္ႏွင့္တူေအာင္ ေရြးခ်ယ္ျခင္းကဲ့သို႔ ျဖစ္ေပသည္။
သို႔မွသာလွ်င္ အေၾကာင္းမဲ့၊ အလြယ္တကူ၊ က်ဆုံးႏိုင္မည္မဟုတ္ေပ။
ေလာကႀကီး၏ အသိဉာဏ္ရွင္ အားလုံးသည္ ေခါင္းမာ၊ၾကမ္းတမ္း ေသာရန္သူမ်ားထံမွ မိမိ၏အသက္အား ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ရန္အလ႔ိုငွာ
သကိုက္ယာတည္းဟူေသာ ဗ်ဴဟာကို အသုံးျပဳၾကရ၏။ ၎အျပင္ မည္သူမဆို ဤနည္းလမ္းကို အသုံးျပဳပါက လုံးဝကဲ့ရဲ့႐ႈတ္ခ်လိမ့္မည္ မဟုတ္ေပ။
ေလာကႀကီး တစ္ခုလုံးတြင္ အခက္အခဲက်ေရာက္ခ်ိန္၌္ သကိုက္ယာကိုအသုံးျပဳဖို႔ သေဘာမတူ သူဟူ၍ တစ္ဦးတစ္ေယာက္မွ် ရွာေတြ႔မည္မဟုတ္ေခ်။
၄။။က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္က ေဖာ္ျပထားေသာ သကိုက္ယာ။
က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္တြင္ ကာေဖရ္မ်ား၊ ဆန္႔က်င္ဘက္္ (ရန္သူ) မ်ားႏွင့္ ရင္္ဆိုင္ရာ၌ သကိုက္ယာကို အသုံးျပဳခြင့္ရွိေၾကာင္း
ေဖာ္ျပထားေသာ အာယတ္ေတာ္ အေျမာက္အမ်ား လာရွိေပသည္။ သာဓကအားျဖင့္-
(က)မိုမင္ အာေလေဖရ္ေအာင္ )ေဖရ္ေအာင္၏ေဆြမ်ဳိးသားခ်င္းမိုမင္တစ္
ေယာက္) ၏အျဖစ္အပ်က္ကိုတင္ျပပါမည္။
أَنْ يَقُولَ رَبِّى اللهُ وَقَدْ جَاءَكُمْ مُّؤْمِنٌ مِّنْ آلِ فِرْعَوْنَ يَكْتُمُ إِيمَانَهُ أَتَقْتُلُونَ رَجُلا ( وَقَالَ رَجُلٌ بِالْبَيِّنَاتِ... )
မိုမင္အာေလေဖရ္ေအာင္ အတြင္းမွ အီမာန္ရွင္တစ္ဦးသည္ မိမိ၏အီမာန္ (ဟဇရတ္(သ)မူဆာ(အ.စ) (ရွာရီအတ္အရ)အား ဖုံးကြယ္ထား၏။
ေျပာၾကား သည္မွာ အသင္အေနျဖင့္ ကၽြႏု္ပ္၏ ေမြးျမဴဖန္ဆင္းေတာ္မူေသာ အရွင္သည္ အလႅာဟ္ဟို အရွင္ျမတ္ျဖစ္ပါသည္ဟု ေျပာဆိုေနသူ၊
အၾကင္သူအား သတ္ရန္ ရည္ရြယ္ပါ သလား၊ အမွန္တကယ္ ၎ထံ၌ မိုအ္ေဂ်ဇာႏွင့္ ရွင္္းလင္း ျပတ္သား ေသာ အေထာက္အထား သက္ေသမ်ားရွိေပသည္။
ထို႔ေနာက္ ဆက္လက္ေျပာၾကားသည္မွာ ၎ကိုသူ႔အေျခအေနႏွင့္ သူသာ ေနပါေစ။ အကယ္၍ လိမ္လည္၊ မုသားဆိုပါက၊ မုသား၏ မေကာင္းမႈ
အက်ဳိးဆက္ကို ခံရေပမည္။ အကယ္၍ အမွန္အတိုင္းေျပာဆိုကာ ထိုသူအေနျဖင့္ အသိေပး၊ ႏႈိးေဆာ္ေနေသာ လူအခ်ဳိ႕ကို အလႅာဟ္အရွင္ျမတ္ထံမွ
အျပစ္ဒဏ္မ်ား သည္ အသင့္တို႔ထံေရာက္ရွိလာေပမည္။
ဤသို႔ျဖင့္ မိုမင္ေနအာေလ ေဖရ္ေအာင္သည္ ဤသကိုက္ယာကိုသာ အသုံးျပဳကာ အလႅာဟ္အရွင္ျမတ္၏ တမန္ေတာ္မူစာ(အ.စ) လုပ္ႀကံရန္ အစီအစဥ္
ဆြဲထားေသာ အစြန္းေရာက္၊ အယူသည္းသူ အုပ္စုအား အေရးႀကီး ေသာ ဆုံးမၾသဝါဒေတာ္ ေပးခဲ့ေလ၏။
(ခ) က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္၏ တစ္ေနရာ၌ ေဖာ္ျပထားေသာ ရွင္းလင္းျပတ္သား သည့္ အမိန္႔ တစ္ခုကိုတင္ျပပါမည္။
)لا يَتَّخِذِ الْمُؤْمِنُونَ الْكَافِرِينَ أَوْلِيَاءَ مِنْ دُونِ الْمُؤْمِنِينَ وَمَنْ يَفْعَلْ ذَلِكَ فَلَيْسَ مِنَ اللَّهِ فِي شَيْءٍ إِلا أَنْ تَتَّقُوا مِنْهُمْ تُقَاةً ( …
မိုမင္မ်ားသည္ ကာေဖရ္မ်ားကို မိမိတို႔၏ မိတ္ေဆြသူငယ္္ခ်င္းမ်ား အျဖစ္ မသတ္မွတ္ ရေပ။ မည္သူမဆို (မိုမင္)အေနျဖင့္ ဤကဲ့သို႔ျပဳလုပ္မည္ဆိုလွ်င္
အလႅာဟ္ အရွင္ျမတ္ႏွင့္ မပတ္သက္ေတာ့ေခ်။ သို႔ေသာ္သကိုက္ယာ လုပ္ခြင့္ ရွိေပသည္။
ဤအာယတ္ေတာ္၌ အမွန္တရား(အလႅာဟ္အရွင္ျမတ္)၏ ရန္သူမ်ားႏွင့္ မိတ္ေဆြဖြဲ႕ရန္ ၿခံဳငုံ၍ တားျမစ္ပိတ္ပင္ေတာ္မူထားေပသည္။ သို႔ေသာ္ မိတ္ေဆြမဖြဲ႔ ပါက
မြတ္စလင္မ်ားအတြက္ ဒုကၡ၊ အႏၲရာယ္ သက္ေရာက္ႏိုင္သည္ဆိုပါက ကာကြယ္သည့္အေနျဖင့္ သကိုက္ယာကို ဒိုင္းအျဖစ္ အသုံးျပဳခြင့္ ရွိေပသည္။
(ဂ)ဟဇရတ္(သ)အမာရ္ေရ ယာေဇရ္(ရ.သြ)၊ ၎၏မိဘႏွစ္ပါးႏွင့္ ပတ္သက္၍ ကုရ္အာန္ အက်ယ္ဖြင့္ သုခမိန္မ်ားအားလုံး ေရးသားထားၾကသည္မွာ-သုံးဦး
စလုံးသည္ အာရပ္မိုရွ္ေရကင္း (အလႅာဟ္အမ်ားႀကီး လက္ခံသူ အာရပ္မ်ား)ထံ အဖမ္းခံရေလ၏။ ၎တို႔သည္တမန္ေတာ္ျမတ္(ဆြ)အား မုန္းတီးေၾကာင္း
ဖြင့္ဟ ေျပာဆိုရန္ အက်ပ္ကိုင္ေလ၏။ ဟဇရတ္(သ)အမာရ္ေရယာေဇရ္(ရ.သြ)၊ ၎၏ မိဘႏွစ္ပါးသည္ ျငင္းဆန္ခဲ့ရာ ရွဟီးဒ္ ျဖစ္သြား ၾကကုန္၏။
သို႔ေသာ္ဟဇရတ္(သ)အမာရ္ေရယာေဇရ္(ရ.သြ)သည္ သကိုက္ယာကို အ သုံးျပဳကာ ၎တို႔အႀကိဳက္ လိုက္ေျပာခဲ့ေလ၏။ ထို႔ေနာက္ တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး (ဆြ)ထံ ငိုယိုၿပီးေရာက္ရွိလာ၏။
ထိုအခ်ိန္အတြင္း က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္ အာယတ္ေတာ္ က်ေရာက္ လာေပသည္။
)مَنْ كَفَرَ بِاللَّهِ مِنْ بَعْدِ إِيمَانِهِ إِلا مَنْ أُكْرِهَ وَقَلْبُهُ مُطْمَئِنٌّ بِالإيمَانِ ( …
အၾကင္သူတစ္ဦးတစ္ေယာက္သည္ အီမာန္သက္ဝင္ယုံၾကည္ၿပီး ေနာက္ ကာေဖရ္ ျဖစ္သြား၏။ …ႀကီးမားေသာျပစ္ဒဏ္ရွိေပသည္။
သို႔ေသာ္ ၎ (အလႅာဟ္ရန္သူ)တို႔၏ အႏုိင္ခံရမႈႏွင့္ အတင္းအက်ပ္ျပဳမႈေၾကာင့္ ျဖစ္ခ့ဲပါက အျပစ္မရွိေခ်။
တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)သည္ အမာရ္၏မိဘႏွစ္ပါးကို ရွဟီးဒ္ေတာ္မ်ား စာရင္း၌ ၀င္ေၾကာင္းေျဖၾကားေတာ္မူၿပီး ၎၏မ်က္ရည္မ်ားကို
သုတ္ေပး၍ မိန္႔ေတာ္မူ၏။ အသင္ေျပာတာမွ မဟုတ္ဘဲ။ အကယ္၍ အသင္ကို ေနာက္တဖန္ အတင္းအက်ပ္အႏၲရာယ္ေပးႏိုင္သည္အထိ ျပဳလုပ္လာပါက ဤအတိုင္း ျပန္ေျပာ ပါေလ။
(သကိုက္ယာကိုသုံးပါေလ။)
သဖ္စီးပညာရွင္မ်ား အားလုံးက တစ္ညီတစ္ညြတ္တည္း အထက္ပါ အာယတ္ေတာ္ သည္ဟဇရတ္(သ)အမာရ္ေရယာေဇရ္(ရ.သြ)၊ ၎၏ မိဘ ႏွစ္ပါးႏွင့္
ပတ္သက္၍ က်ေရာက္ လာေၾကာင္းေရးသားၾကသည္။ တမန္ေတာ္ ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏ (ဟဇရတ္(သ)အမာရ္(ရ.သြ)ႏွင့္ ၎မိဘႏွစ္ပါးႏွင့္ ပတ္သက္ ေသာ)
အမိန္႔ၾသဝါဒေတာ္ ၿပီးေနာက္ သကိုက္ယာကိစၥသည္ မြတ္စလင္မ်ား အားလုံး လက္ခံသေဘာတူရမည့္ ကိစၥျဖစ္သြားေလၿပီ။
ခိုင္မာေသာ က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္၊ မိုေဖရ္စီးရ္စြန္ႏၷီသာသနာ ပညာရွင္မ်ား၏ သကိုက္ယာႏွင့္ ပတ္သက္၍ အေထာက္အထား
အကိုးအကား အေသအခ်ာ ရွိေနသည့္ ၾကားမွ၊ သကိုက္ယာကို လက္ခံ က်င့္သုံးေနေသာ ရွီအာမ်ားကို သြားပုပ္ေလလြင့္ ေျပာေနၾကသည္မွာ
အမွန္တကယ္ပင္ အံ့ၾသစရာ မဟုတ္ပါသေလာ?
မိုမင္အာေလ ေဖရ္ေအာင္ႏွင့္ ဟဇရတ္(သ) အမာရ္(ရ.သြ) တို႔မွာ မိုနာဖိက္ (အေရၿခဳံ)မ်ားမဟုတ္ၾကသည့္ အျပင္ အလႅာဟ္ဟို အရွင္ျမတ္၏
အမိန္႔ေတာ္ ျဖစ္ေတာ္မူေသာ သကိုက္ယာျဖင့္ မိမိကိုယ္ကိုကာကြယ္ခဲ့ၾကသည္။
(၅) အစၥလာမ္ရီဝါယတ္ေတာ္မ်ား အျမင္၌သကိုက္ယာ
အစၥလာမ္ ရီဝါယတ္ေတာ္မ်ား၌ သကိုက္ယာႏွင့္ပတ္သက္၍ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ လာရွိေပသည္။ သာဓကအားျဖင့္တင္ျပရမည္ဆိုလွ်င္-
အဟ္ေလစြႏၷတ္၏ အေက်ာ္အေမာ္ မွန္ကန္ခိုင္လုံေသာ က်မ္းစာအုပ္မ်ားမွ၊ တစ္အုပ္ျဖစ္သည့္ مسند أبى شيبة ျဖစ္ပါသည္။ ၎စာအုပ္၌ မြစ္စလာမာ ဗင္
ကဇာပ္၏ အျဖစ္အပ်က္ကို တင္ျပထားေပသည္။
မြစ္စလာမာဗင္ ကဇာပ္သည္ မိမိ၏နယ္၌ တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏ သာဝကေတာ္ႀကီး ႏွစ္ပါးအား ဖမ္းဆီး၍ ၎သာဝကႏွစ္ပါးအား ေမးျမန္းေလ၏။
အသင္တို႔ ငါဟာ အလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္ေစလြတ္ ေတာ္မူတမန္ေတာ္ျဖစ္ေၾကာင္း သေဘာတူလက္ခံပါသလား? သာဝကေတာ္တစ္ပါးသည္
သေဘာတူလက္ခံခဲ့ရာ အသက္လြတ္ေျမာက္္သြား၍ က်န္တစ္ဦးမွသေဘာမတူလက္မခံခဲ့ရာ ေခါင္းအျဖတ္ခံ ရေလ၏။`
ဤသတင္း တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)ထံ ေရာက္ေတာ္မူသည္အခါ အသတ္ခံရသူသည္ စစ္မွန္ေသာလမ္းစဥ္အရ မွန္ကန္ေသာေျခလွမ္းကို လွမ္းခဲ့ၿပီး ဒုတိယတစ္ဦီးသည္ကား
အလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္၏ အခြင့္အေရးေပးမႈကို သုံးစြဲခဲ့ျခင္းျဖစ္ေသာေၾကာင့္ အျပစ္(ဂိုနာ)မရွိေပ။ (မွန္ေပသည္။)
အဟ္ေလ့ဘိုက္(အ.စ)၏ ဟဒီးေတာ္မ်ား၌ အထူးသျဖင့္ ဗနီးအိုမိုင္ယာ ႏွင့္ ဗနီးအဘာစ္တို႔၏ အာဏာလြမ္းမိုးခ်ိန္ေခတ္္ကာလရိွ ေအမာမ္မ်ားအေနျဖင့္ ေမာင္လာအလီ(အ.စ)အား အခ်စ္ထားေသာသူမ်ား(ရွီအာမ်ား)ကို ေတြ႔သည့္ ေနရာတိုင္း၌ သတ္ျဖတ္ေနသျဖင့္ သူတို႔၏ စက္ကြင္းမွလြတ္ေျမာက္ရန္ သကိုက္ယာျဖင့္ေနထိုင္ဖို႔ အမိန္႔ေတာ္အေျမာက္အမ်ား
ေပးထားေၾကာင္း ေတြ႔ရေပသည္။ အေၾကာင္းသည္ကား မိမိ၏ အသက္ကို ဆိုးသြမ္းေမာက္မာ ႏွိပ္စက္ညႇဥ္းပန္း လူသတ္သမား၊ အၾကင္နာတရားမဲ့သူမ်ား (အာဏာရွင္မ်ား)
ကာကြယ္ ေစာင့္ေရွာက္ဖို႔၊ သကိုက္ယာကို ဒိုင္းသဖြယ္ အသုံးျပဳေနရန္ အမိန္႔ ေပးထားေပသည္။
၆။။သကိုက္ယာသည္သီီးသန္႔ ကာေဖရ္မ်ားႏွင့္သာ ရင္ဆိုင္ရာ၌ အသုံးျပဳရ မည္ျဖစ္ပါေလာ့။
ကၽြႏ္ုပ္တို႔၏ ဆန္႔က်င့္ဘက္အုပ္စုမ်ားသည္ သကိုက္ယာႏွင့္ ပတ္္ သက္၍ အထက္ေဖာ္ျပပါ ရွင္းလင္းျပတ္သားေသာ အာယတ္ေတာ္မ်ား၊ ရီဝါယတ္ေတာ္မ်ားကို ေတြ႔ရွိရသည့္
အခါ သကိုက္ယာအား လက္မခံဘဲ မရ ျဖစ္ရေပသည္။ သို႔ေသာ္ ဆင္ေျခဆင္လက္ေပးသည္မွာ သကိုက္ယာသည္ ကာဖရ္မ်ားႏွင့္ ရင္ဆိုင္ရခ်ိန္၌ အသုံးျပဳရန္ ျဖစ္ေပသည္။
မြတ္စလင္မ်ားႏွင့္ ရင္ဆိုင္ရခ်ိန္ အတြက္မဟုတ္ေပ။
အမွန္တကယ္ အထက္ေဖာ္ျပပါ အေထာက္အထား အကိုးအကား မ်ားကို ေလ့လာသုံးသပ္ ၾကည့္မည္ဆိုလွ်င္ ဤ(သကိုက္ယာ (ကာေဖရ္၊ မြတ္စလင္)) အၾကားေျမာက္မ်ားစြာ ရွင္းလင္းကြာျခားေနပါသည္။
အေၾကာင္္းသည္ကား-
၁၊ အကယ္၍ သကိုက္ယာ၏ ဆိုလိုခ်က္ အဓိပၸာယ္သည္ အသက္၊ ပစၥည္းဥစၥာ၊ အမ်ဳိးသမီးအား အစြန္းေရာက္၊ အယူသည္း၊ အၿငိဳးအေတးႀကီးၿပီး အႏၲရာယ္ ေပးႏိုင္ေသာ သူမ်ားရန္မွ ကာကြယ္ျခင္းျဖစ္ပါက၊ မသိနားမလည္ေသာ ပညာမဲ့ မြတ္စလင္ႏွင့္၊ အစြန္းေရာက္ကာေဖရ္အၾကား ဘာမ်ား ျခားနားပါသနည္း? အကယ္၍အသိပညာႏွင့္ စဥ္းစားဉာဏ္သည္္ အသက္၊ ပစၥည္းဥစၥာ၊ အမ်ဳိးသမီး အား အေၾကာင္းမဲ့ စေတးခံရန္ ခြင့္ေပးမည္ မဟုတ္ဆိုပါက ဤအုပ္စုႏွစ္ခု အၾကား၌ ဘာမ်ားျခားနားပါသနည္း?
ျပင္းထန္ေသာ မသိနားမလည္မႈ၊ မွားယြင္းေသာ မဟုတ္မမွန္ သဗ္လီးဂ္ မ်ား ေၾကာင့္ရွီအာအား သတ္ျဖတ္လွ်င္ အလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္၏ နီးစပ္မႈရရွိ ေပသည္ဟု အယူအဆရွိသူမ်ား၏ သတင္း (အတိအက်) ကၽြန္ေတာ္တို႔ထံ ရွိပါသည္။ အကယ္၍ရွီအာ စစ္စစ္၊ ေမာင္လာအလီ(အ.စ)ႏွင့္ အဟ္ေလ့ဘိုက္ (အ.စ)၏ ေနာက္လိုက္အေနျဖင့္ ဤကဲ့သို႔ေသာ အစြန္းေရာက္အုပ္စု လက္ထဲ ေရာက္ကာ ပိတ္မိေနခ်ိန္၌ ထိုအုပ္စုမွ၊ ၎(ရွီအာ)အား မင္းရဲ့ မဇ္ဟပ္ဂိုဏ္းဟာ ဘာလဲ?ဟု ေမးခ်ိန္၌ ရွီအာဟု ေျဖပါက အစြန္းေရာက္မႈ၊ လူမဆန္မႈ၊ ႏွိပ္စက္ ညႇဥ္္းပန္းမႈ၏ ဓားေအာက္မိမိ၏ လည္အား စင္းေပးသကဲ့သို႔ ျဖစ္ေပမည္?
အသိဉာဏ္ရွိသူတိုင္း ဤလုပ္ရပ္ကို သေဘာတူ လက္ခံမည္ေလာ့?
ဒုတိယနည္းအရ ေျပာဆိုရမည္ဆိုလွ်င္ အာရပ္မိုရွ္ေရကင္း အေနျဖင့္ ဟဇရတ္(သ) အမာရ္(ရ.သြ)အား ျပဳမူဆက္ဆံခဲ့မႈ၊ မြစ္စလာမာေရကဇပ္၏ အုပ္စုအေနျဖင့္ တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏ သာဝကေတာ္ႏွစ္ပါးအား ျပဳမူ ဆက္ဆံခဲ့မႈ၊ ဗနီအြန္မိုင္ယာႏွင့္ ဗနီအဘာစ္မင္းဆိုးမ်ားအေနျဖင့္ ရွီအာ ယာေန အလီ(အ.စ)က ျပဳမူဆက္ဆံခဲ့မႈ အေျခအေနေရာက္ရွိလာခ်ိန္၌ ရာေထာင္ခ်ီ ေသာအဟ္ေလ့ဘိုက္(အ.စ)၏ေနာက္လိုက္အခ်စ္ေတာ္စစ္စစ္မ်ား၊ ေသေၾက ပ်က္စီး၊ မခံရေအာင္ သကိုက္ယာလုပ္ရန္္ အမိန္႔ေပးျခင္းသည္ ဟရမ္ ျဖစ္ပါ သလား? ဘာေၾကာင့္ဆိုေတာ့ ဒီအာဏာပိုင္ေတြဟာ အျပင္ပိုင္း မြတ္စလင္ ေတြျဖစ္ေနလို႔ပဲ။
သို႔ျဖစ္ပါ၍ အႏြယ္ေတာ္မြန္ အဟ္ေလ့ဘိုက္ ေအမာမ္(အ.စ)မ်ား သည္ သကိုက္ယာႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ေျမာက္မ်ားစြာ တိုက္တြန္းထားေပ သည္။ ေနာက္ဆုံး تِسْعَةُ أعْشَارِ الدِّينِ التَّقِيَّةُ၊ သကိုက္ယာသည္ဒီးန္သာသနာ၏ ဆယ္ပိုင္း၌ ကိုးပိုင္းျဖစ္ေပသည္ဟု မိန္႔ေတာ္မူထားသည္။
ဗနီအြန္မိုင္ယာႏွင့္ ဗနီအဘာစ္ မင္းဆိုးမ်ား လက္ထက္၌ ေယဘုယ် အားျဖင့္ ရာခ်ီ၊ေထာင္ခ်ီ၊ သိန္းခ်ီေသာ ရွီအာေျမာက္မ်ားစြာသည္ အၾကင္နာမဲ့၊ က႐ုဏာမဲ့၊ ရက္ရက္စက္စက္လုပ္ႀကံ သတ္ျဖတ္ခံခဲ့ရေပသည္။
ဤကဲ့သို႔ေသာ အခ်ိန္၌လည္း အနည္းဆုံးအေနျဖင့္ သကိုက္ယာကို က်င့္သုံးရန္ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ား လိုပါေသးသေလာ။
အဟ္ေလစြႏၷတ္ ဂိုဏ္းကြဲမ်ားအေနျဖင့္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ က်မ္းေတာ္ ျမတ္ကုရ္အာန္အား حادث သို႔ قديم ျဖစ္ေၾကာင္းအျပင္းအထန္းျငင္းခုံရာမွာ ေသြးေျမ က်ခဲ့ရေပသည္။ (ဤအျငင္းအခုံသည္ ယေန႔သုေတသီမ်ားအျမင္၌ လုံးဝ အဓိပၸာယ္မဲ့ေသာ ျငင္းခုံမႈတစ္ခုျဖစ္ေပသည္။) မိမိကိုလမ္းမွန္ေပၚ၌ ရပ္တည္ ေနပါသည္ဟု ဆိုေသာလူမ်ားအေနျဖင့္ မိမိတို႔၏ဆန္႔က်င္္ဘက္ အုပ္စုအၾကား၌ ပိတ္မိေနခ်ိန္တြင္ ၎တို႔အေနျဖင့္ ယုံၾကည္မႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေမးခြန္း ထုတ္လာ ပါက၊ လုံးဝအမွန္အတိုင္း ကၽြန္္ေတာ္ယုံၾကည္မႈဟာ ဤကဲ့သို႔ျဖစ္ပါသည္ဟု ထြက္ဆိုခဲ့ပါလွ်င္ အသတ္ခံရေပမည္။ အသတ္ခံရမႈသည္ အက်ဳိးရွိသည္ျဖစ္ေစ၊ မရွိသည္ျဖစ္ေစ။ (သကိုက္ယာမလုပ္မည္ေလာ-)
၂။ ဖခ္ေရရဇီးက အာယတ္ေတာ္ إِلاَّ أَنْ تَتَّقُوا مِنْهُمْ تُقَاةً ၏ သဖ္စီရ္အား ေျပာၾကား သည္မွာ-ဤအာယတ္ေတာ္၏ အျပင္ပိုင္းအရ ကာေဖရ္မ်ား အားသာခ်ိန္၌ သကိုက္ယာျပဳရန္ မိုဗာျဖစ္ေပသည္။ အျပစ္မရွိေပ။
إلاّ أنّ مذهب الشافعى ـ رض ـ أنّ الحالة بين المسلمين إذا شاكلت الحالة بين المسلمين و المشركين حلّت التقيّة محاماة على النفس
ေအမာမ္ ရွာေဖအီဂိုဏ္း၏ ခံယူခ်က္သည္ကား-အကယ္၍ မြတ္စလင္ဂိုဏ္း အခ်င္းခ်င္းတစ္ဖြဲ႕ႏွင့္ တစ္ဖြဲ႕ကာေဖရ္ႏွင့္ မြတ္စလင္မ်ားကဲ့သို႔ အသက္အႏ ၱရာယ္ အထိ စိုးရိမ္လာရခ်ိန္၌ မိမိအသက္အား ထိန္းသိမ္းကာကြယ္ရန္အတြက္ သကိုက္ယာ ဟလႅာဟ္ ျဖစ္ေပသည္။
ထို႔ေနာက္ ပစၥည္းဥစၥာအား ထိန္းသိမ္းကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ရန္ သကိုက္ယာကို အသုံးျပဳခြင့္ ေပးထားေၾကာင္း သက္ေသအျဖစ္ တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ) ဟဒီးစ္ေတာ္သည္ကား- حُرْمَة مَال الْمُسْلِمِ كَحُرْمَةِ دَمِهِ ِ မြတ္စလင္မ်ား၏ဥစၥာပစၥည္းအား ၎တို႔၏ အသက္အား ေလးစားျမတ္ႏိုးသကဲ့သို႔ ေလးစားျမတ္ႏိုး ရေပမည္။
ထိုေနာက္အျခားဟဒီးစ္ေတာ္တစ္ပါးသည္ကား- مَنْ قُتِلَ دُونَ مَالِهِ فَهُوَ شَهِيدٌ အၾကင္ မည္သူမဆို မိမိ၏ဥစၥာပစၥည္း ထိိန္းသိမ္းရန္အတြက္ အသက္စေတး လုိက္ရပါက ရွဟီးဒ္ ျဖစ္ေပသည္။
သဖ္စီးေရေနရွာပူး အတြင္း သဖ္စီးေရသပ္ရီး၏ မွတ္ခ်က္၊ ရွင္းလင္းခ်က္၌ ေအာက္ပါ အတိုင္းလာရွိပါသည္။
الامام الشافعى تجوز التقية بين المسلمين كما تجوز بين الكافرين محاماة عن النفس : قال
သကိုက္ယာ အသက္မ်ားကို ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ရန္ အတြက္ မြတ္စလင္မ်ား အၾကား၌လည္း ကာေဖရ္ႏွင့္ မြတ္စလင္မ်ားအၾကား သုံးသကဲ့သို႔ အသုံးျပဳ ႏိုင္ပါသည္။
၃။ စိတ္ဝင္စားဖြယ္ ေကာင္းသည္မွာ-ဗနီးအဘာစ္ လက္ထက္၌ က်မ္းေတာ္ျမတ္ ကုရ္အာန္အား قديم ဟု လက္ခံ ထားေသာ စြႏၷီဟဒီးစ္ပါရဂူအခ်ဳိ႕သည္ မိမိ အသက္မ်ားကို လြတ္ၿငိမ္းခြင့္ရရန္အလို႔ငွာ သကိုက္ယာကို အသုံးျပဳ၍ ကုရ္အာန္ အား حادث ဗနီးအဘာစ္အာဏာရွင္မ်ားအား ေလ်ာက္ခဲ့ၾကေသာ အခ်က္ ပင္တည္း။
ေက်ာ္ၾကားေသာ သမိုင္းဆရာ အဗ္ေနစအ္ဒ္၏ طبقات အမည္ရွိစာအုပ္၌ ၎အျခားေက်ာ္ၾကားေသာသမိုင္းဆရာ၊ သဗ္ရီးအေနျဖင့္မိမိ၏ သမိုင္းစာအုပ္ အတြင္းပါ စာႏွစ္ေဆာင္အား လမ္းညြန္ျပမည္။ မာမူး(န)အေနျဖင့္ ဘဂၢဒက္ ရဲအုပ္အစ္ဟက္ဗင္အီးဗရာဟီးမ္ဆီေရးပို႔ထားေသာစာ ႏွစ္ေဆာင္ ျဖစ္ပါသည္။
ပထမစာအေၾကာင္းကို အဗ္ေနစအ္ဒ္ ေရးသားသည္မွာ-မာမူး(န)က ရဲအုပ္အစ္ဟက္ထံ ေရးသားသည္မွာ ဟဒီးစ္ပါရဂူ ခုနစ္ပါး (မိုဟမၼဒ္ဗင္ စအ္ဒ္ကာသစ္(ပ)ဝါကဒီး-အဘူမြစ္စလင္-ရာဟ္ရာဗင္မိုအီး(န)-ဇိုဟိုင္းဗင္ဟရ္(ဗ)-အစ္မာအီးလ္ဗင္ဒါဝီးဒ္-အစ္မာအီးလ္ဗင္အဘီးမစ္အူးဒ္-အဟ္မဒ္ဗင္ အလ္ဒူရ္ဝရ္ဂီး)တို႔ကို ကၽြႏ္ုပ္ထံ လုံလုံၿခံဳၿခံဳျဖင့္ ပို႔ေပးပါ။
မာမူး(န)ထံ ေရာက္ရွိလာခ်ိန္၌ ၎တို႔အား စစ္ေဆးသည့္အခါ ကုရ္အာန္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ အသင္တို႔အေနျဖင့္ မည္ကဲ့သို႔လက္ခံယုံၾကည္ ထားပါ သနည္း?ဟု ေမးျမန္းေလ၏။
အားလုံးက အေျဖေပးသည္မွာ ကုရ္အာန္အား حادث အျဖင့္လက္ခံထား ပါသည္။ (အမွန္တကယ္တြင္ ဟဒီးစ္ပါရဂူမ်ား အၾကား၌ က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္ အာန္ အား قديم အျဖင့္လက္ခံထားမႈသည္ ေက်ာ္ၾကားေပသည္။)
မွန္ေလစြ၊ ၎တို႔သည္ မာမူး(န)၏ ႀကီးမားေသာ အျပစ္ေပးမႈကို ခံရမည္ စိုးရိမ္၍ ကာသကိုက္ယာကို အသုံးျပဳၿပီး ကုရ္အာန္အား حادث အျဖစ္ လက္ခံ ေၾကာင္း ဝန္ခံကာ အသက္ခ်မ္းသာ ရၾကခဲ့ၾကေပသည္။
ဒုတိယမာမူး(န)စာကို သဗ္ရီးက တင္ျပထားသည္မွာ-
၎စာသည္လည္းပဲ ဘဂၢဒ္ရဲအုပ္ထံ ေရးထားျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ဤကဲသို႔ ျဖစ္ေပ သည္။ မာမူး(န)စာရဲအုပ္ထံ ေရာက္ရွိသည္အခါ ၂၆ပါးခန္႔ ရွိေသာ ဟဒီးစ္ပါရဂူ မ်ားကို စုစည္းၿပီးမာမူး(န)၏စာကို ဖတ္ျပေလ၏။
ထို႔ေနာက္ တစ္ဦးခ်င္းဆီမွ က်မ္းေတာ္ျမတ္ ကုရ္အာန္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ယုံၾကည္ ခ်က္ကို ေမးျမန္းေလ၏။ ေလးပါးေသာ ဟဒီးစ္ပါရဂူမ်ားမွ အပအားလုံးက က်မ္းေတာ္ျမတ္ ကုရ္အာန္သည္ حادث ျဖစ္ပါသည္ဟု (သ ကိုက္ယာကို အသုံးျပဳ၍ အသက္ ခ်မ္းသာခြင့္ရခဲ့ ေလသည္။)
(သကိုက္ယာမျပဳ၍) ဝန္မခံခဲ့ေသာ ေလးပါးသည္ကား အဟ္မဒ္ဗင္ ဟန္ဗဲလ္ -စဂ်ေသဟ္ -အလ္ကိုဝါရီးရီး -မိုဟမၼဒ္ဗင္ႏူးရ္ ျဖစ္ေပ၏။ ရဲအုပ္သည္ ၎တို႔အား သံႀကိဳးမ်ားျဖင့္ ခ်ည္ေႏွာင္ကာ ေထာင္ခ်ရန္ အမိန္႔ေပးေလသည္။
ဒုတိယေျမာက္ရက္၌ ေမးခြန္းေဟာင္းကို ျပန္ေမးရာ စဂ်ေသဟ္ က က်မ္းေတာ္ျမတ္ ကုရ္အာန္သည္ حادث ျဖစ္ေၾကာင္း ဝန္ခံခဲ့၍ လြတ္ေျမာက္ခဲ့ၿပီး က်န္ပုဂၢဳိလ္မ်ားမွာ ထပ္မံ ျငင္းဆိုခဲ့ရာ ေထာင္ထဲဝင္ရျပန္ေလ၏။
ေနာက္ရက္၌ ၎သုံးေယာက္အား ျပန္ေမးရာ အလ္ကိုဝါရီးက ဝန္ခံခဲ့၍ လြတ္ေျမာက္ခဲ့ၿပီး က်န္ႏွစ္ခု အဟ္မဒ္ဗင္ဟန္ဗဲလ္ႏွင့္ မိုဟမၼဒ္ဗင္ႏူးရ္တို႔မွာ ျငင္းဆန္ဆဲမို႔ ရဲအုပ္က ၎တို႔ႏွစ္ဦးအား သာရ္သူးစ္ၿမိဳ႕သို႔ျပည္ႏွင္ ဒဏ္ေပးခဲ့ ေလသည္။
ဤအဖြဲ႔အား အခ်ဳိ႕က သကိုက္ယာျပဳလုပ္ခဲ့သျဖင့္ ေစာဒကတက္ရာ ၎တို႔အေနျဖင့္ ဂ်နာေဗအမာရ္(ရ.သြ)အေနျဖင့္ ကာေဖရ္မ်ား ေရွ႕ေတာ္ေမွာက္၌ သကိုက္ယာကို အသုံးျပဳခဲ့ေၾကာင္းကို သက္ေသအျဖစ္ တင္ျပေလသည္။
ဤအေၾကာင္းအရာမ်ား အားလုံးသည္ မႏုႆလူသားမ်ား အေနျဖင့္ ႏွိပ္စက္ ညႇဥ္းပန္းသူမ်ား၏ အျပင္းအထန္ ပိတ္ပင္မႈႏွင့္ ရင္ဆိုင္ရခ်ိန္တြင္ လြတ္ၿငိမ္း ခ်မ္းသာခြင့္ရႏိုင္ေသာ တစ္ခုတည္းေသာလမ္းသည္ သကိုက္ယာ ျဖစ္ေၾကာင္း မီးေမာင္းထိိုးျပေနပါသည္။ ရင္ဆိုင္ရခ်ိန္၌္ ကာေဖရ္ျဖစ္ပါေစ၊ မြတ္စလင္ျဖစ္ပါေစ သကိုက္ယာလုပ္ႏိုင္ခြင့္ ရွိေၾကာင္း ဂ႐ုျပဳရေပမည္။
၇။၊ဟရမ္သကိုက္ယာ
အခ်ဳိ႕ေနရာမ်ား၌ သကိုက္ယာျပဳလုပ္ရန္ ဟရမ္ျဖစ္ေပသည္။ အကယ္၍ တစ္ဦးတစ္ေယာက္ (သို႔)အုပ္စုတစ္အုပ္စုအေနျဖင့္ သကိုက္ယာျပဳလုပ္မည္၊ ဒါမွ မဟုတ္ မိမိတို႔၏ ဘာသာေရးယုံၾကည္မႈကို ဖုံးကြယ္မည္ဆိုပါက အစၥလာမ့္ အရင္း အျမစ္အတြက္ အႏၲရာယ္က်ေရာက္မည္၊ မြတ္စလင္မ်ားအတြက္ အႀကီးအက်ယ္ ထိခိုက္ဆုံး႐ႈံးမႈကိုႀကံဳရမည္ ဆိုသည့္အခါ၌ သကိုက္ယာ လုပ္လွ်င္ ဟရမ္ျဖစ္ေပ သည္။ ဤအခ်ိန္၌ မလြဲမေသြယုံၾကည္မႈ အစစ္အမွန္ကို ထုတ္ျပရေပမည္။ ၎ေနာက္ မိမိအတြက္ အႏၲရာယ္ ဆုံး႐ႈံးမႈပင္ျဖစ္ပါေစ။
မိမိကိုယ္ မိမိေသေၾကာင္းႀကံျခင္း၊ ပ်က္စီးျခင္း မေကာင္းသည္ လုပ္ရပ္ إلقاء النفس إلى التهلكة ဟုယူဆကာ က်မ္းေတာ္ျမတ္ ကုရ္အာန္မွ တိုက္႐ိုက္ တားျမစ္ ကာ မိန္႔ေတာ္မူထားေသာ بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ وَلاَ تُلْقُوا ျဖစ္သည္ဟု ေတြးလိုက္ပါက အမွားအယြင္းႀကီးပင္ ျဖစ္ေနေပသည္။
အေၾကာင္းသည္ကား ဤကဲ့သို႔မွတ္ယူပါက သာသနာအတြက္ စစ္ပြဲ ဆင္ႏႊဲျခင္းသည္လည္း ဟရမ္ျဖစ္္ဖို႔ အေျခအေနသို႔ မျဖစ္မေန ေရာက္လာေပမည္။ ဤကဲ့သို႔ အသိဉာဏ္ရွိသူ မည္သူမွ် ဤသို႔စကားဆိုမည္ မဟုတ္ေခ်။
ဤေနရာ၌ ေအမာမ္ဟိုစိုင္း(န)ဗင္ အလီအဗ္ေန အဘီသာလစ္(ဗ)(အ.စ)သည္ ယဇီးဒ္(လ.န)အား ေတာ္လွန္တိုက္ခိုက္ခဲ့မႈသည္ လုံးဝ သာသနာ့ သမိုင္းေပး တာဝန္ တစ္ခုျဖစ္ေၾကာင္း ရွင္္းလင္းျပတ္သားေပသည္။
ေအမာမ္(အ.စ)သည္ ယဇီးဒ္(လ.န)၏ ေနာက္လိုက္မ်ားႏွင့္ အစၥလာမ့္ အာဏာအား မတရားအတင္းယူထားေသာ သူမ်ားအတြက္ ေနာက္ဆုံး သကိုက္ယာကို အသုံးျပဳခဲ့ပါက၊ အစၥလာမ္အတြက္ ျပင္းထန္းေသာဆုံး႐ႈံးမႈႏွင့္ ရင္ဆိုင္ရေပလိမ့္မည္။ သို႔ျဖစ္ပါ ေအမာမ္(အ.စ) ေတာ္လွန္ေရးႏွင့္ ရွဟာဒတ္(သ) သည္ မြတ္စလင္မ်ား ႏိုးၾကား တက္ႂကြလာေစၿပီး အစၥလာမ္ သာသနာ့အား အေမွာင္ဘဝမွ ဆြဲထုတ္ႏိုင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ေပသည္။
၈။။ သကုိယ္ယာေအမိုသာရာယီ (تقيّه مدارايى)
ဤသကိုက္ယာသည္ သကိုက္ယာမ်ားမွ၊ တစ္မ်ဳိးျဖစ္ေပသည္။ မြတ္စ လင္မ်ားအေနျဖင့္ အခ်င္းခ်င္း အေျခခံ သာသနာအုတ္ျမစ္ႏွင့္ ဂိုဏ္းကိုမထိ ခိုက္ေစဘဲ စည္းလုံးမႈကို ျဖစ္ေစေသာ အရာမ်ား၌ သကိုက္ယာကို အသုံးျပဳ ေပးျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ဥပမာ အဟ္ေလ့ဘိုက္(အ.စ)၏ ေနာက္လိုက္မ်ား အေန ျဖင့္ ေကာ္ေဇာ္အခင္းေပၚ၌ စဂ်္သာျပဳလုပ္ခြင့္ မရွိေၾကာင္း လက္ခံ ယုံၾကည္ ထားေပ သည္။ မလြဲမေသြ ေက်ာက္ႏွင့္ ေျမထြက္ပစၥည္းမ်ားေပၚ၌သာ စဂ်္သာ ျပဳခြင့္ ရွိေပသည္။
သက္ေသအျဖစ္ တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏ ေက်ာ္ၾကားသည့္ ေအာက္ေဖာ္ျပပါ ဟဒီးစ္ေတာ္အား လက္ခံၾကေပသည္။ (ဟဒီးစ္ေတာ္သည္ကား-
جُعِلَتْ لِىَ الاْرْضُ مَسْجِداً وَطَهُوراً ေျမႀကီးအား ကၽြႏ္ုပ္(မိုဟမၼဒ္(ဆြ)) အတြက္ မက္စ္ဂ်စ္ အျဖစ္လည္းေကာင္း၊ သယမ္မြမ္ ျပဳလုပ္ရာ၌ ဝစီလာအျဖစ္လည္းေကာင္း သုံးႏိုင္ရန္ သတ္မွတ္ေပးထားသည္။
မြတ္စလင္မ်ား အခ်င္းခ်င္း စည္းရုံးေရးအတြက္ မြတ္စလင္ဗလီမ်ား (သို႔) မက္္စ္ဂ်စ္ဒြလ္ ဟရမ္ ႏွင့္မက္စ္ဂ်စ္ဒြလ္နဘီ၌ နမာဇ္ေဆာက္တည္သည့္ အခါတြင္ ဗလီ၏ ေကာ္ေဇာ္အခင္းႏွင့္ ၎ကဲ့သို႔အရာမ်ားေပၚ၌ စဂ်္သာျပဳရေပမည္။
ဤကဲ့သို႕ေသာ နမာဇ္သည္ ဝတ္ျပဳခြင့္ရွိၿပီး ကၽြန္္ေတာ္တို႔အကီသာ ယုံၾကည္မႈ အရ မွန္ကန္ေပသည္။ ဤသည္ကိုပင္ သကုိယ္ယာေအမိုသာရ္ရာယား ဟု ေခၚဆိုပါသည္။
ေခၚဆိုရသည့္ အေၾကာင္းသည္ကား အသက္၊ ဥစၥာပစၥည္းအတြက္ စိုးရိမ္စရာ မလိုဘဲ၊ အျခား အစၥလာမ္ဂိုဏ္းကြဲမ်ားႏွင့္ ေပ်ာ့ေပ်ာ့ေျပာင္းေျပာင္း ခ်မ္းၿငိမ္းစြာ ဆက္ဆံေရး ေျပလည္ရန္အတြက္သာ သတိျပဳေပးရေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ေပသည္။ သကိုယ္ယာ အေၾကာင္းကို သာသနာသုခမိန္ႀကီးတစ္ပါး၏ တရားဓမၼျဖင့္ တစ္ခုျဖင့္ အဆုံးသတ္ပါမည္။
ရွီအာသာသနာ သုခမိန္ပညာရွင္တစ္ပါးသည္ ဂ်ာေမအဇ္ဟဲရ္ အီဂ်စ္မွ ပညာရွင္တစ္ပါးႏွင့္ ေတြ႔ဆုံရာ ရွီအာသုခမိန္ပညာရွင္အား အရွက္ကြဲေစလိုေသာ ဆႏၵျဖင့္ ေမးျမန္းေလ၏။
ခင္ဗ်ားတို႔ သကိုက္ယာလုပ္တယ္လို႔ ၾကားရတယ္ ဟုတ္ပါသလား။?
ရွီအာသုခမိန္ပညာရွင္က ျပန္လည္အေျဖေပးသည္မွာ-
لعن الله من حملنا على التقيّة
အလႅာဟ္အရွင္ျမတ္သခင္ ကၽြႏ္ုပ္တို႔(ရွီအာမ်ား)ကို သကိုက္ယာ မလုပ္မေနရ အေျခအေန အထိသို႔ ေရာက္ေအာင္လုပ္သူ မည္သူမဆိုအား လအ္နတ္လုပ္ ပါေလ။
===========================
251/ End
