မိုအာေဝယာ ထြင္ခဲ့သည့္ ေဗဒအတ္မ်ား
ကၽြန္ေတာ္တို႔ အေနျဖင့္ အမွန္တရား ကို သိေစရန္ နီယသ္ ျဖင့္ မိုအာေဝယာ ထြြင္ခဲ့သည့္ ေဗဒအတ္မ်ားကို ေဖာ္ျပ လိုက္ရပါသည္။ ရာမဇန္ အီးဒ္ ႏွင့္ ကုရ္ဘာနီ အီးဒ္ နမာဇ္တို႔ တြင္ မိုအာေဝယာ ၏ ေဗဒအတ္ ရာမဇန္ အီးဒ္ ႏွင့္ ကုရ္ဘာနီ အီးဒ္ နမာဇ္ တို႔တြင္ အာဇန္ ေပးသည့္ ေဗဒအတ္ မိုအာေဝယာ မွ စထြင္ခဲ့ပါသည္။
ဂ်နာဗ္ ရွေဖအီ အေနျဖင့္ မိမိ၏ က်မ္း (အလ္ေအမာမ္) တြင္ဇဟ္ရီ မွတဆင့္ တင္ျပထားပါသည္။
မဟာတမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး (ဆြ) ၊ ဂ်နာေဗ အဗူဗက္ရ္ ၊ ဂ်နာေဗ အိုမရ္ ၊ ဂ်နာေဗ အြန္စမန္ လက္ ထက္ တို႔တြင္ရာမဇန္ အီးဒ္ ႏွင့္ ကုရ္ဘာနီ အီးဒ္ တြင္ အာဇန္ မေပးခဲ့ၾကေခ်။ ၿပီးမွ ဆီးရီးယား ႏိုင္ငံ တြင္ မိုအာေဝယာ မွ ဤ ေဗဒအတ္ အား စတင္ခဲ့ေလသည္။ သူၿပီးေနာက္ (ဟဂ်ာဂ်္ ) အေနျဖင့္ မဒီနာ ေရႊၿမိဳ႕ေတာ္တြင္ ဤဓေလ့ကို အားေပးအားေျမာက္ျပဳခဲ့ေလသည္။
ၾကည့္ရန္ - က်မ္း အစစ္ ။ ။235کتاب الاُمّ 1 : 208 ,1 /
အဗ္ေန ဟမ္ဇ္ အေနျဖင့္ မိမိ၏ စာအုပ္ ( အလ္မိုဟလ္လာ ) တြင္ေရးသားထားပါသည္။ ဗနီအြန္ မိုင္ယာ တို႔အေနျဖင့္ ထြင္ခဲ့သည့္ ေဗဒအတ္မ်ားမွ တခ်ဳိ႕မွာ ေအာက္ပါအတိုင္း ျဖစ္ ေပသည္။
၁ ။ ။ အီးဒ္နမာဇ္ အား ေနာက္က်ၿပီးမွာ သြားျခင္း
၂ ။ ။ အီးဒ္နမာဇ္ မဖတ္မည္ အလွ်င္ ခြသ္ဗာ ဖတ္ျခင္း
၃ ။ ။ အီးဒ္နမာဇ္ တြင္ အာဇန္ ၊အကာမတ္ ဆိုျခင္း
ၾကည့္ရန္ - က်မ္း အစစ္ ။ ။ المحلّى : 5 : 82
(ဒီယသ္) (ခ) ရွရီအီ နစ္နာေၾကး ကိစၥ တြင္ မိုအာေဝယာ ၏ ေဗဒအတ္
ဂ်နာေဗ (ဇါဟက္) အေနျဖင့္မိမိ၏ စာအုပ္ (အလ္ဒီယာသ္) တြင္ တင္ျပထားသည္။ ကၽြန္ေတာ္ အေနျဖင့္ မိုဟမၼဒ္ ဗင္ အစ္ၥဟက္ မွတဆင့္ တင္ျပပါမည္။
ကၽြန္ေတာ္အေနျဖင့္ (ဇဟ္ရီ) အား တ မန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး (ဆြ) ၏ လက္ထက္တြင္ ကာေဖရ္ဇင္မီး ၏ (ဒီယသ္) (ခ) ရွရီအီ နစ္နာေၾကး ၏ အတိုင္း အတာ မွာ မည္မွ်ရွိခဲ့ ပါသနည္း ၊ ဟုေမးၿပီး ဤကိစၥႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး အကြဲအလြဲ အဆိုမ်ား လာရွိေနသည့္အတြက္ေၾကာင့္ (အခုလို) ေမးရေၾကာင္း ဆိုေလသည္။
အေျဖေပးသည္မွာ - အေရွ႕ ႏွင့္ အေနာက္အရပ္တြင္ ဤကိစၥ အား ကၽြန္ေတာ္ထက္ပိုၿပီး သိသူ မရွိ ဟုဆိုေလသည္။ မဟာတမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး (ဆြ) ၊ ဂ်နာေဗ အဗူဗက္ရ္ ၊ ဂ်နာေဗ အိုမရ္ ၊ ဂ်နာေဗ အြန္စမန္ လက္ ထက္ တို႔တြင္ (ဒီယသ္) (ခ) ရွရီအီ နစ္နာေၾကး မွာ ဒီနာ (၁၀၀၀) ျဖစ္ေပသည္။ မိုအာေဝယာ အေနျဖင့္ မိမိလက္ထက္တြင္ အသတ္ခံရသည့္ ေအာင္လီယာခိုဒါ (အလႅာဟ္ ဟို အရွင္ျမတ္ သခင္ႀကီး၏ အခ်စ္ေတာ္မ်ား ) အတြင္ (ဒီယသ္) (ခ) ရွရီအီ နစ္နာေၾကး ကို ဒီနာ (၅၀၀) ၿပီးေနာက္ ျပည္သူ ဘ႑ာေငြ အျဖင့္ ဒီနာ (၅၀၀) ကို သတ္မွတ္ခဲ့ေပသည္။
ၾကည့္ရန္ - က်မ္း အစစ္ ။ ။ الدیات : 50
အဗ္ေန က စီးရ္ အေနျဖင့္ မိမိ၏ က်မ္း (အလ္ေဗဒါယဟ္ ဝါ အလ္ေနဟာယဟ္ ) တြင္ ေရးသားထားပါသည္။ ဂ်နာေဗ ဇဟ္ရီ အေနျဖင့္ ေျပာၾကားေလသည္။ (မဟာတမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး (ဆြ) ) ၏ စြႏၷတ္ ေတာ္မွာ ကာေဖရ္ဇင္မီး ၏ (ဒီယသ္) (ခ) ရွရီအီ နစ္နာေၾကး ၏ အတိုင္း အတာ မွာအတူတူပင္ ျဖစ္ပါသည္။ မိုအာေဝယာ သည္ ပထမဆုံး သူ အျဖစ္ (ဒီယသ္) (ခ) ရွရီအီ နစ္နာေၾကး ၏ အတိုင္း အတာတဝက္ ကိုသာ သတ္မွတ္ၿပီး တဝက္ကို မိမိ၏ (ဘ႑တိုက္) အတြက္ တဝက္ သတ္ မွတ္လိုက္သူ ျဖစ္ ေခ်သည္။
ၾကည့္ရန္ - က်မ္း အစစ္ ။ ။ البدایة والنهایة 8 : 139 [8/148 ، حوادث سال 60 هـ
မွတ္သားစရာႏွင့္စဥ္းစား စရာ ဤေနရာတြင္ေကာင္းသည့္ အခ်က္မွာ ဂ်နာေဗရွာဖီ၏(အလ္အြန္မို) က်မ္း အတြဲ ၇ ႏွင့္ အလာမာ အမီးနီး ၏(အလ္ဂဒီးရ္)က်မ္းအတြဲ၈တြင္ေရးသားေဖာ္ျပထားပါသည္။ ေျပာျပထားသည္မွာ ကာေဖရ္ဇင္မီး ၏ (ဒီယသ္) (ခ) ရွရီအီ နစ္နာေၾကး အျဖင့္ ဒီနာ(၁၀၀၀)ဂ်နာ ေဗ ဇဟ္ရီ တင္ျပထားခဲ့သည္ အတိုင္း မဟာတမန္ေတာ္ျမတ္ (ဆြ) ၏ လက္ထက္တြင္ မရွိခဲ့ေခ်။ ၿပီးေနာက္ စြန္နီ ေဖရ္ကာ ၄ခု တြင္ ဟနဖီ ေဖရ္ကာ မွအပ က်န္ ေဖရ္ကာ ၃ခု ၏ ကာေဖရ္ဇင္မီး အတြက္ (ဒီယသ္) (ခ) ရွရီအီ နစ္နာေၾကး မွာ ဒီနာ (၁၀၀၀) မဟုတ္ေခ်။ ဒီနာ (၁၀၀၀) ကို ပထမဆုံး သတ္မွတ္ခဲ့သူမွာ ဂ်နာေဗ အြန္စမန္း ျဖစ္ေၾကာင္း ေရးသားထားၾကပါ သည္။
ဤအတြက္ေၾကာင့္ မိုအာေဝယာ အေနျဖင့္ ေဗဒအတ္ (၃)ခု အားတြက္ခဲ့ေၾကာင္း ျငင္းမရ ေတာ့ေခ်။
၎ ေဗဒအတ္ (၃ )ခု မွာ ေအာက္ပါအတိုင္း ျဖစ္ပါသည္။
(က) (ဒီယသ္) (ခ) ရွရီအီ နစ္နာေၾကး အျဖင့္ ဒီနာ(၁၀၀၀) ကို သတ္မွတ ခဲ့္ျခင္း
(ခ) (ဒီယသ္) (ခ) ရွရီအီ နစ္နာေၾကး ကို အသတ္ခံရသူႏွင့္ဘ႑ေငြ အၾကား ပိုင္းျခား
သတ္မွတ္ ခဲ့ျခင္း
(ဂ) (ဒီယသ္) (ခ) ရွရီအီ နစ္နာေၾကး ကို မိမိ၏ ခလီဖြာ ဟဇရတ္ အြန္စမန္း သတ္မွတ္ထား
သည့္ ဒီနာ (၁၀၀၀)အတိုင္း ဆက္မထားဘဲ တဝက္ ကို အသတ္ခံရသူအတြက္ သတ္မွတ္ၿပီး
က်န္ တဝက္ကို မိမိ ၏ ဘ႑ေငြ အျဖင့္ သတ္မွတ္ခဲ့ျခင္း
နမာဇ္ တြင္ မိုအာေဝယာ ၏ ေဗဒအတ္
(ရွရ္ဟ္ ေဟ အလ္ေမာင္သြာ ) က်မ္းတြင္ဤကဲ့သို႔လာ ရွိေပသည္။ ဂ်နာေဗ သစ္ဗရီ အေနျဖင့္ ဂ်နာေဗ
အဗူဟိုရိုင္ရာ မွ တဆင့္ တင္ျပသည္။ နမာဇ္တြင္ မိုစ္သဟဗ္ သကၠ္ဗီး မ်ားကို ပထမဦးဆုံး ျပဳတ္ခဲ့သည့္ ပုဂၢဳိလ္မွာ မိုအာေဝယာ ျဖစ္ေခ်သည္။ အဗူအိုဗိုသ္ ၏ ရီဝါယတ္ေတာ္ အရဆို လွ်င္ နမာဇ္တြင္ မိုစ္သဟဗ္ သကၠ္ဗီး မ်ားကို ပထမဦးဆုံး ျပဳတ္ခဲ့သည့္ ပုဂၢဳိလ္မွာ ေဇယာသ္ (လ.န) ျဖစ္ ေပသည္။
အဗ္ေနဟဂ်္ရ္ အေနျဖင့္ မိမိ အက်ယ္ဖြင့္ က်မ္း (ဖသ္ဟိုလ္ဗရီ )တြင္ ေရးသားထားပါသည္။
အထက္ပါ ရီဝါယတ္ေတာ္ ၂ခု လုံးတြင္ မည္သို႔မွ် အက်ဳိး အျမတ္ မရွိေခ်။ အေၾကာင္းမွာ ေဇ ယာသ္ (လ.န) အေနျဖင့္ မိုအာေဝယာ ၏ လမ္းစဥ္ ေနာက္လိုက္ၿပီး သကၠ္ဗီး မ်ားကို မဆို ျခင္း ျဖစ္ေပသည္။
မိုအာေဝယာ အေနျဖင့္လည္း ဂ်နာေဗ အြန္စမန္း ၏ ေနာက္လိုက္ၿပီး သကၠ္ဗီး မ်ားကို ျပဳတ္လိုက္ျခင္း ျဖစ္ေပသည္။ သို႔ေသာ္ အိုလမာ မွ အုပ္စု တစ္စု အေနျဖင့္ ဤကိစၥကို တိုးတိုးတိတ္တိတ္ ေျပာဖို႔ ဆိုထားၾကေပသည္။
ၾကည့္ရန္ - က်မ္း အစစ္ ။ ။ احمد در مسند [5/597 ، ح 19380]
ၿပီးေနာက္ (الوسائل الی مسامرة الاوائل) က်မ္းတြင္ေရးသားထားပါသည္။ေရးသားထားသည္မွာ - သကၠ္ဗီး မ်ားကို ပထမဦးဆုံး ျပဳတ္ခဲ့သည့္ ပုဂၢဳိလ္မွာ မိုအာေဝယာ ျဖစ္ေခ်သည္။ မိုအာေဝယာ အေနျဖင့္ နမာဇ္ တြင္ (စမအအ္လႅာဟ္ စို ေလမန္ ဟမ္ေမဒဟ္ ) ဖတ္ၿပီး သကၠ္ဗီး မတိုင္ဘဲ စဂ်္သဟ္ ျပဳခဲ့ေပသည္။
ရွာေဖမီအေနျဖင့္ လည္း မိမိ၏က်မ္း (الام) တြင္ (အိုဗိုင္ဗင္ ေရဖာေအ) ထံ မွ ဆင့္ျပန္ထား ပါသည္။ မိုအာေဝယာ အေနျဖင့္ မဒီနာ ေရႊၿမိဳ႕ေတာ္ သို႔ လာေရာက္ၿပီး နမာဇ္ ဖတ္ခ်ိန္တြင္ ဗစ္္ေမလႅာဟ္ … ကို မဖတ္ခဲ့ေခ်။ နမာဇ္ တြင္ လႈပ္ရွားခ်ိန္ႏွင့္ တည္ၿငိမ္ခ်ိန္ တြင္ သကၠ္ဗီး မ်ား ကို မတိုင္ခဲ့ေပ။
နမာဇ္ၿပီးေနာက္ မိုဟာေဂ် ႏွင့္ အန္ဆြာ တို႔မွာ - ((အို မိုအာေဝယာ အသင္ အေနျဖင့္နမာဇ္ ကို ခိုးသူ ျဖစ္ေပသည္။ (နမာဇ္တြင္) ဗစ္္ေမလႅာဟ္ … ဘယ္ေရာက္ သြား ပါသနည္း ? နမာဇ္ တြင္ ထိုင္ ခ်ိန္ ၊ထခ်ိန္ တြင္ ရြတ္ဆိုရသည့္ သကၠ္ဗီး မ်ား ဘယ္ေရာက္သြားပါသနည္း ? )) ဟု အသံ က်ယ္ မ်ား ျဖင့္ ေမးလာၾကေလသည္။
ထိုအခ်ိန္ မိုအာေဝယာ မွ ေနာက္တႀကိမ္ ၎တို႔ ေစာဒကတက္ခ်က္မ်ား ကို ျပန္ျဖည့္ေပးၿပီး နမာဇ္ ဖတ္ေပးခဲ့ေလ သည္။ နမာဇ္ အီးဒ္တြင္ ခြသ္ဗာ ကို အရင္ဖတ္သည့္ မိုအာေဝယာ ၏ ေဗဒအတ္ ဂ်နာေဗ အဗ္ဒြလ္ရာဇတ္ခ္ ၊ ဂ်နာေဗ အဗ္ေန ဂ်ရီးဂ
