ျမန္မာ့ ႏိုင္ငံေရး မတည္ၿငိမ္ မႈ တြင္ တ႐ုတ္ လုပ္ငန္း မ်ား ၾကားညပ္ႏိုင္ သည္ ဟု တ႐ုတ္ ပညာရွင္ မ်ား ေထာက္ျပ

အဲဟ္ေလ့ဘိုက္(သ) (အလိုင္ေဟမြစ္စလာမ္) သတင္းဌာန ၊ အဗ္နာ


ျမန္မာလို အာဏာအေျပာင္းအလဲျဖစ္တတ္တဲ့ အေရွ႕ေတာင္အာရွႏိုင္ငံေတြမွာ စီးပြားေရးလုပ္မယ္ဆိုရင္ ျဖစ္လာႏိုင္တဲ့အႏၲရာယ္အတြက္ သုံးသပ္မႈေတြ ပိုလုပ္သင့္တယ္လို႔ တ႐ုတ္ သု​​ေတသန ပညာရွင္ေတြက အစိုးရနဲ႔ ပုဂၢလိကလုပ္ငန္းေတြကို သတိေပးလိုက္ပါတယ္။

တ႐ုတ္ဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အဓိက ကုန္သြယ္ဖက္ႏိုင္ငံ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ႀကီးမားတဲ့ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြကို တ႐ုတ္က ၂၀၀၄ ခုႏွစ္မွာ စတင္ခဲ့တာျဖစ္ၿပီး ရခိုင္ျပည္နယ္ ေက်ာက္ျဖဴၿမိဳ႕ ေရနပ္ဆိပ္ကမ္းကေန တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ ယူနန္ျပည္နယ္အထိ သြယ္တန္းထားတဲ့ ေရနံနဲ႔ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕ပိုက္လိုင္း ျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီေနာက္ပိုင္းကတည္းက ႏိုင္ငံရဲ႕ သတၳဳတြင္းလုပ္ငန္းနဲ႔ စြမ္းအင္လုပ္ငန္းေတြမွာ တ႐ုတ္အစိုးရက ႀကီးႀကီးမားမား ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြ ျပဳလုပ္ခဲ့သလို ၂၀၁၀ ဒီမိုကေရစီအသြင္ကူးေျပာင္းမႈအၿပီး ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ ႏိုင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြကို ဖိတ္ေခၚတဲ့အခါ တ႐ုတ္ကုမၸဏီ အမ်ားအျပား ဝင္ေရာက္လာခဲ့ပါတယ္။ ​တ႐ုတ္ရဲ႕ ခါးပတ္တစ္ကြင္း လမ္းတစ္စင္းစီမံကိန္း (Belt and Road) အတြက္ ႀကီးႀကီးမားမား လုပ္ငန္းေတြလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ရွိေနပါတယ္။

ေဘဂ်င္းအေျခစိုက္ တတ္သိပညာရွင္မ်ားအဖြဲ႕ Taihe အင္စတီက်ဳရဲ႕ သုေတသနပညာရွင္ ယင္ယီဟန္က ၅ ႏွစ္တာအာဏာရခဲ့တဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္လက္ထက္ဟာ ရင္းႏွီး​ျမႇဳပ္ႏွံဖို႔ စိတ္ခ်ရတဲ့ အေျခအေနတစ္ခုလို႔ လူေတြက ထင္ၾကေပမယ့္ တကယ္တမ္း ႏႈိက္ႏႈိက္ခြၽတ္ခြၽတ္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ စစ္တပ္ဟာ အာဏာရွိေနဆဲျဖစ္ၿပီး၊ ပထဝီႏိုင္ငံေရး အႏၲရာယ္ေတြကလည္း ျမင့္တက္ေနတုန္းပဲလို႔ သုံးသပ္ပါတယ္။

ေတာင္ကိုရီးယားနဲ႔ ဂ်ပန္တို႔ထက္စာရင္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံက စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြဟာ ျဖစ္လာႏိုင္တဲ့ ေဘးအႏၲရာယ္ဆိုင္ရာ သုံးသပ္မႈေတြ လုပ္ေဆာင္တာ အလြန္နည္းၿပီး၊ ​အဆင္ေျပသလို နားလည္မႈယူ လုပ္ေဆာင္တာေၾကာင့္ အာဏာအေျပာင္းအလဲျဖစ္တဲ့အခါ ဆုံးရႈံးမႈေတြ ရွိလာႏိုင္တယ္လို႔ ယင္က သတိေပးပါတယ္။

ႏိုင္ငံတကာ ႏိုင္ငံေရးသုေတသနအဖြဲ႕ Control Risks Group နဲ႔ မိတ္ဖက္အျဖစ္ေဆာင္႐ြက္ေနတဲ့ ပညာရွင္ ဒိန္း ခ်ာမို႐ိုက ေခတ္အဆက္ဆက္ ျမန္မာစစ္အာဏာရွင္ေတြကို လက္နက္ေတြေထာက္ပံ့ေပးခဲ့တဲ့ တ႐ုတ္အစိုးရဟာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဦးေဆာင္တဲ့ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ပါတီအစိုးရနဲ႔ အဆင္ေျပေအာင္ ဆက္ဆံခဲ့တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

“တ႐ုတ္က NLD အစိုးရကို အသိအမွတ္ျပဳတာမ်ိဳး ဆက္ရွိေနမွာပါ။ ျမန္မာလူထုၾကားမွာ NLD က အရမ္းလူႀကိဳက္မ်ားတာကိုး။ ဒါ့ေၾကာင့္ စစ္ေရး၊ စီးပြားေရးမွာ သူတို႔နဲ႔ အနီးကပ္ဆက္ဆံေရးရွိတဲ့အုပ္စုက အာဏာသိမ္းတာမ်ိဳးကိုေတာင္ လူသိရွင္ၾကား မေထာက္ခံရဲဘူး”

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ တစ္ေက်ာ့ျပန္ျဖစ္လာတဲ့ စစ္အာဏာသိမ္းမႈအတြက္ အေမရိကန္က ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ကန႔္ကြက္ရႈတ္ခ်ထားၿပီး အာဏာသိမ္းေခါင္းေဆာင္ေတြအေပၚ ပိတ္ဆို႔မႈေတြ ျပဳလုပ္ဖို႔လည္း စီစဥ္ေနပါတယ္။

တ႐ုတ္ ျပည္ပလုံၿခဳံေရးဆိုင္ရာအသင္း China Overseas Security Research Institute က အႀကီးတန္းတာဝန္ရွိသူ က်ီကိုင္က ျမန္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြကို အေမရိကန္က ပိတ္ဆို႔မႈေတြလုပ္ရင္ အေမရိကန္မွာ လိုင္စင္တင္ထားတဲ့ တ႐ုတ္စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြ ၾကားညပ္ႏိုင္တယ္လို႔ ေထာက္ျပခဲ့ပါတယ္။

တစ္ေက်ာ့ျပန္အာဏာသိမ္းမႈကို ရႈတ္ခ်တဲ့ ေၾကာျငာခ်က္တစ္ခု ကုသမဂၢ လုံၿခဳံးေရးေကာင္စီက ထုတ္ျပန္ဖို႔ ေဆာင္႐ြက္ရာမွာ တ႐ုတ္နဲ႔ ႐ုရွားတို႔က ကန႔္ကြက္မႈေၾကာင့္ ေႏွာင့္ေႏွးခဲ့ရပါတယ္။ ဒီအတြက္ ျမန္မာဆိုရွယ္မီဒီယာမွာ တ႐ုတ္အေပၚ ဆန႔္က်င္ရႈတ္ခ်မႈေတြလုပ္ခဲ့ပါတယ္။

တ႐ုတ္ပညာရွင္ ယင္ယီဟန္က အာဏာသိမ္းအစိုးရနဲ႔ ဆက္သြယ္ေဆာင္႐ြက္ရာမွာ လူထုကဆန႔္က်င္မႈေတြ၊ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႕ေတြက ေဝဖန္မႈေတြကို တ႐ုတ္အစိုးရက ပိုၿပီး သတိထားဖို႔လိုအပ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ေဘဂ်င္းအေျခစိုက္ Global Environmental Institute NGO အဖြဲ႕က အတြင္းေရးမႉး က်ီလင္က တ႐ုတ္လုပ္ငန္းရွင္ေတြဟာ ျမန္မာအပါအဝင္ အာဏာအေျပာင္းအလဲ ျဖစ္လြယ္တဲ့ အေရွ႕ေတာင္အာရွႏိုင္ငံေတြမွာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံေရးဗ်ဴဟာကို ျပန္လည္ စဥ္းစားသုံးသပ္ဖို႔လိုအပ္ၿပီး ေဒသခံ ျပည္သူလူထုနဲ႔ ေရရွည္ေျပျပစ္တဲ့ ဆက္ဆံေရးမ်ိဳး တည္ေဆာက္သင့္တယ္လို ေထာက္ျပခဲ့ပါတယ္။

********************************************
END / 251