အဲဟ္ေလ့ဘိုက္(သ) (အလိုင္းဟစ္စလာမ္ အဗ္နာ) သတင္းဌာနာ
ဒီတစ္ပတ္ ဂ်ာကာတာမွာ က်င္းပျပဳလုပ္သြားမဲ့ စည္းေဝးပြဲမွာ ျပင္းထန္ထိေရာက္တဲ့ေခါင္းေဆာင္ပိုင္းဆုံးျဖတ္ခ်က္ေတြခ်မွတ္သြားဖို႔နဲ႔ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ ခ်က္ျခင္းရပ္တန႔္ဖို႔ ေတာင္းဆိုမႈေတြဟာ အာဆီယံေခါင္းေဆာင္ေတြ အတြက္ ထိပ္တန္းဦးစားေပးေတြျဖစ္ရမွာျဖစ္ၿပီး အဲ့လိုမွမဟုတ္ရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ေဒသတြင္းရဲ႕ပထမဆုံးက်ရႈံးႏိုင္ငံျဖစ္လာလိမ့္မယ္လို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ မေလးရွားအႀကံေပးအဖြဲ႕က ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။
“ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕လက္ရွိမတည္မၿငိမ္ျဖစ္ေနမႈေတြကို ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားျခင္းမရွိဘူးဆိုရင္ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံေတြနဲ႔ ေဒသတြင္းႏိုင္ငံေတြကိုပါ ႐ိုက္ခတ္လာတာကိုျမင္ေတြ႕ရႏိုင္သလို ေနာက္ထပ္ေစာ္ကားမႈေတြ ရာဇဝတ္မႈေတြ အေျမာက္အမ်ားျမင္ေတြ႕ရႏိုင္တယ္” လို႔ အႀကံေပးအဖြဲ႕ဥကၠဌ တန္ဆရီဆာယိဒ္ဟာမစ္အလ္ဘာက ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။
“၁၉၆၇ခုႏွစ္မွာ စတင္ထူေထာင္ၿပီးကတည္းက ပထမဆုံးအႀကိမ္အျဖစ္ အာဆီယံဟာ သူတို႔ရဲ႕အဖြဲ႕ဝင္တစ္ႏိုင္ငံ ၿပိဳလဲၿပီးက်ရႈံးႏိုင္ငံတစ္ခုျဖစ္လာႏိုင္တဲ့ အေျခအေနေတြနဲ႔ရင္ဆိုင္ေနရပါတယ္။ ႏိုင္ငံက်ရႈံးမႈသက္ေရာက္ မႈေတြဟာ ျမန္မာနယ္စပ္ေတြကိုေက်ာ္လြန္ၿပီး ေဒသတြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ လုံၿခဳံေရးပိုင္းအတြက္ ႐ိုက္ခတ္မႈေတြနဲ႔ အမွန္တကယ္ၿခိမ္းေျခာက္မႈျဖစ္လာပါလိမ့္မယ္” လို႔ သူကေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ “ျမန္မာႏိုင္ငံ က်ရႈံးႏိုင္ငံမျဖစ္ေစေရး ကာကြယ္တားဆီးဖို႔ အာဆီယံရဲ႕ခ်က္ျခင္းလုပ္ေဆာင္ရမဲ့ ကာလရွည္ၾကာအက်ိဳးစီးပြားျဖစ္ပါတယ္” လို႔သူကဆက္လက္ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံကအေျခအေနေတြ တည္ၿငိမ္ေစေရးနဲ႔ ေဒသတြင္းတစ္ခုလုံးေပၚမွာ အႏုတ္လကၡဏာေဆာင္တဲ့သက္ေရာက္မႈေတြကိုထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားရင္း ျမန္မာႏိုင္ငံကို တည္ၿငိမ္ေရး ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ဒီမိုကေရစီေရးလမ္းေၾကာင္းေပၚျပန္ေလွ်ာက္ဖို႔ ၫႊန္ၾကားဖို႔ ျပင္းထန္ထိေရာက္တဲ့ ေဒသတြင္းေခါင္းေဆာင္ပိုင္းဆုံးျဖတ္ခ်က္ေတြနဲ႔ သံတမန္ေရးပိုင္း အေရးတႀကီးလုပ္ေဆာင္သြားဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္ လို႔ ဆာယိဒ္ဟာမစ္က ဒီကေန႔ထုတ္ျပန္ခ်က္ထဲမွာေရးသားခဲ့ပါတယ္။
“ျမန္မာႏိုင္ငံကအရပ္သားလူထုရဲ႕လုံၿခဳံေရးနဲ႔ သူတို႔ကိုကာကြယ္ေပးဖို႔က ဒီထိပ္သီးစည္းေဝးပြဲရဲ႕ထိပ္တန္းဦးစားေပးျဖစ္ရပါမယ္” လို႔ ဆာယိဒ္ဟာမစ္ကဆိုပါတယ္။ တပ္မေတာ္အစိုးရရဲ႕ အုပ္စိုးမႈေတြဟာ ေဒသတြင္းတည္ၿငိမ္ေရးကို သြယ္ဝိုက္ၿပီးဂယက္႐ိုက္ခတ္မႈေတြ ရွိတာကို အစည္းအေဝးအေနနဲ႔နားလည္ထားဖို႔နဲ႔ ႏိုင္ငံထိခိုက္ပ်က္ဆီးမႈေတြအတြက္ သူတို႔ကိုအေရးယူမႈေတြလုပ္ေဆာင္ဖို႔ သူတို႔ကအႀကံေပးခဲ့ပါတယ္။ “အဖြဲ႕ဝင္ႏိုင္ငံက်ရႈံးမႈဟာ ေဒသတြင္းတည္ၿငိမ္ေရးအတြက္ဆိုး႐ြားတဲ့ၿခိမ္းေျခာက္မႈတစ္ခုဆိုတာ အာဆီယံအေနနဲ႔ရွင္းရွင္းလင္းလင္းသိနားလည္ရပါမယ္ တပ္မေတာ္အေနနဲ႔တာဝန္ခံယူၿပီး ဒီအက်ပ္ အတည္းပဋိပကၡကိုေျဖရွင္းဖို႔နဲ႔ ေနာက္ထပ္အေျခအေနေတြပိုမိုဆိုး႐ြားလာျခင္းမရွိေအာင္ ကာကြယ္တားဆီးဖို႔ အာဆီယံနဲ႔ လက္တြဲလုပ္ေဆာင္ရပါမယ္” လို႔သူတို႔ကဆိုပါတယ္။
ဒါ့အျပင္လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားေရးအစီအစဥ္ ျမန္မာႏိုင္ငံတစ္ဝန္းအေကာင္အထည္ေဖာ္လုပ္ေဆာင္ဖို႔ အေျခအေနေတြကိုေခတၱရပ္ဆိုင္းဖို႔နဲ႔ ထိခိုက္သက္ေရာက္မႈေဒသေတြက လိုအပ္တဲ့ေနရာမွာ ကူညီကယ္ဆယ္ေရးေဆာင္႐ြက္ဖို႔ အာဆီယံအေရးေပၚတုံ႔ျပန္ေရးအသင္းအဖြဲ႕ေစလႊတ္ဖို႔ ဆာယိဒ္ဟာမစ္က ေတာင္းဆိုခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီထဲမွာ ကုလသမဂၢ ႏိုင္ငံတကာၾကက္ေျခနီအဖြဲ႕ေတြနဲ႔ တစ္ျခားNGOs အဖြဲ႕ေတြကိုပါ ဝင္ေရာက္ခြင့္ျပဳသြားဖို႔ပါ သူကေတာင္းဆိုထားပါတယ္။ ျမန္မာအေရးၾကားဝင္ေစ့စပ္ဖို႔ အာဆီယံေခါင္းေဆာင္ေတြအတြက္ ေနာက္ထပ္ေျခလွမ္းကေတာ့ ေဒသတြင္းအဖြဲ႕ဝင္ႏိုင္ငံေတြနဲ႔ စစ္အစိုးရတို႔ၾကား ပဏာ မေဆြးေႏြးေျပာဆိုဖို႔ အထူးသံတမန္ခန႔္အပ္သြားဖို႔ပဲျဖစ္တယ္ လို႔ သူကဆိုပါတယ္။
“တည္ၿငိမ္ေရး လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားေရး ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးအကူအညီေတြနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံကစီးပြားေရးျပန္လည္နလံထူေစေရး အစီအစဥ္ေတြအျဖစ္ ေဒသတြင္းပုဂၢလိကက႑ေတြအပါအဝင္ အာဆီယံအေနနဲ႔ ကုလနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအဝန္းနဲ႔ထိပ္တိုက္ေဆြးေႏြးအေျဖရွာသင့္ပါတယ္။ အရပ္သားေတြကိုကာကြယ္ေပးေရးနဲ႔ မရွိမျဖစ္ဝန္ေဆာင္မႈက႑ေတြျပန္လည္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္႐ြက္မႈေတြဟာ ဒီအစီအစဥ္ေတြရဲ႕ အဓိကအက်ဆုံးဦးစားေပးျဖစ္ရမယ္” လို႔သူကအခိုင္အမာေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံက်ရႈံးမႈဟာ ေဒသတစ္ဝန္း ရာဇဝတ္မႈေတြျမင့္တက္လာေစႏိုင္ေၾကာင္း အဲဒီထဲမွာ လက္နက္ေမွာင္ခိုသြင္းတာ မူးယစ္ေမွာင္ခို လူေမွာင္ခို တရားမဝင္ေလာင္းကစားလုပ္ငန္းေတြ တရားမဝင္ သား႐ိုင္းတိရစာၦန္ကုန္သြယ္မႈေတြ တရားမဝင္သံယံဇာတကုန္သြယ္မႈေတြစတဲ့ ေမွာင္ခိုလုပ္ငန္းေတြျမင့္တက္လာႏိုင္ေၾကာင္း သူကသတိေပးခဲ့ပါတယ္။ “အာဆီယံႏိုင္ငံေတြနဲ႔ တ႐ုတ္နဲ႔ အိႏၵိယလိုႏိုင္ငံေတြအေနနဲ႔ ဒီလိုရာဇဝတ္မႈကြန္ရက္ေတြျမင့္တက္လာႏိုင္တာကို ကာကြယ္တားဆီးဖို႔ အတူတကြလက္တြဲလုပ္ေဆာင္သင့္ပါတယ္” လို႔ သူကေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။
Malay Mail သတင္းဌာနပါ Emmanuel Santa Maria Chin ေရးသားသည့္ “Resolve Myanmar crisis or risk it bbecoming Asean’s first failed state, Syed Hamid tells regional leaders ahead of weekend summit” အမည္ျဖင့္ေဖာ္ျပထားသည့္ သတင္းကိုေညာင္နီ႐ြက္(Myanmar Muslim Media)က ျမန္မာဘာသာသို႔ဆီေလ်ာ္ေအာင္ျပန္ဆိုသည္။
*****************************************************************
END / 251
