ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို လက္ခံေတြ႕ဆံုေနေသာ တ႐ုတ္သမၼတ ရွီက်င္ဖ်င့္ (ဓာတ္ပံု – Reuters)
အဲဟ္ေလ့ဘိုက္(သ) (အ.စ) သတင္း ဌာန ၊ အဗ္နာ
ျမန္မာႏိုင္ငံႏိုင္ငံသည္ရာစုႏွစ္တဝက္ေက်ာ္ေက်ာ္အတြင္းႏိုင္ငံေရးအေျပာင္းအလဲႏွင္႔ပတ္သက္ၿပီးႀကီးမားေသာအံ႔ၾသဖြယ္အခ်ိန္ကာလကိုႀကံဳေတြ႕ေနရပါသည္။ယခုဆယ္စုႏွစ္မ်ားအတြင္းအလြတ္လပ္ဆံုးႏွင္႔အမွ်တဆံုးဟုဆိုရမည့္ႏိုဝင္ဘာလကလႊတ္ေတာ္အဆင္႔ဆင္႔ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားတြင္အတိုက္အခံပါတီအမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ (NLD) သည္အျပတ္အသတ္အႏိုင္ရသြားခဲ႔သည္။ႏိုဘယ္ဆုရွင္လည္းျဖစ္အတိုက္အခံေခါင္းေဆာင္လည္းျဖစ္သည္႔ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ေခါင္းေဆာင္ေသာအစိုးရတက္လာရန္ရိွေနပါသည္။အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကာလသည္တိုင္းျပည္ကိုဆယ္စုႏွစ္မ်ားစြာအုပ္ခ်ဳပ္ခဲ႔သည္႔ျမန္မာ႔တပ္မေတာ္အတြက္ေသာ႔ခ်က္က်ေသာအာဏာမ်ားထိန္းသိမ္းေပးထားသည္႔အေျခခံဥပေဒေအာက္တြင္ျဖတ္သန္းေနရသည္ဟုဆိုရမည္ျဖစ္ေသာ္လည္းယခုအေျပာင္းအလဲသည္ႏွစ္ေပါင္းေျခာက္ဆယ္ေက်ာ္ၾကာအာဏာရွင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္မွသိသိသာသာဖယ္ခြာလာျခင္းကိုကိုယ္စားျပဳေနပါသည္။လာမည္႔လမ်ားႏွင္႔ႏွစ္မ်ားသည္မေရရာေသးသည္႔အဆင္႔တြင္ရိွေနဆဲျဖစ္သည္႔ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ဒီမိုကေရစီကန္႔လန္႔ကာအဖြင္႔အတြက္လြန္စြာအေရးႀကီးေသာအခ်ိန္မ်ားျဖစ္သည္။
လြန္ခဲ႔ေသာႏွစ္အနည္းငယ္ခန္႔ကႏိုင္ငံတကာမီဒီယာမ်ားသည္ျမန္မာႏိုင္ငံ၏သိသိသာသာေျဖေလ်ာ႔လာမႈမ်ားႏွင္႔အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ားအေပၚတံခါးဖြင္႔လာမႈမ်ားႏွင္႔ပတ္သက္၍က်ိဳးေၾကာင္းဆီေလ်ာ္စြာခန္႔မွန္းခဲ႔ၾကသည္။တခ်ိန္တည္းမွာပင္ႏိႈင္းယွဥ္ၾကည္႔ပါကတရုတ္ႏိုင္ငံႏွင္႔ဆက္ဆံေရးအေပၚအေလးေပးမႈမွာအနည္းငယ္သာရိွခဲ႔သည္။၎မွာကံမေကာင္းအေၾကာင္းမလွျဖစ္ျခင္းဟုဆိုရေပမည္။တရုတ္ႏိုင္ငံ၏ႏိုးထလာမႈသည္ကမၻာႀကီးကိုျပန္လည္ပံုေဖၚလ်က္ရိွရာအဆိုပါျဖစ္စဥ္၏အားေကာင္းေသာသက္ေရာက္မႈကိုအိမ္နီးခ်င္းျမန္မာႏိုင္ငံေလာက္ခံစားရမည္႔ႏိုင္ငံမရိွဟုဆိုရလိမ္႔မည္။
လာမည္႔အစိုးရသည္ေသာ႔ခ်က္က်ေသာဦးစားေပးမႈ၂ခုရိွလိမ္႔မည္ျဖစ္သည္။၎တို႔မွာျမန္မာႏိုင္ငံ၏စီးပြားေရးဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးႏွင္႔၎၏ဆယ္စုႏွစ္၇ခုၾကာေနၿပီျဖစ္သည္႔ျပည္တြင္းစစ္အဆံုးသတ္ေရးျဖစ္သည္။အဆိုပါရည္မွန္းခ်က္၂ခုေပါက္ေျမာက္ေအာင္ျမင္ေရးသည္ဒီမိုကေရစီအသြင္ကူးေျပာင္းမႈေရရွည္စဥ္ဆက္မျပတ္ေရးအာမခံခ်က္ေပးႏိုင္ရန္မရိွမျဖစ္လိုအပ္ခ်က္ျဖစ္သည္။ထို႔အျပင္တရုတ္ႏိုင္ငံသည္အဆိုပါဦးစားေပးရည္မွန္းခ်က္၂ခုလံုးတြင္ႀကီးမားေသာအခန္းက႑မွပါဝင္ေနပါသည္။ျမန္မာႏိုင္ငံသည္အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ားႏွင္႔တံခါးဖြင္႔ခဲ႔ၿပီဆိုေသာ္လည္းတရုတ္ႏိုင္ငံသည္စဥ္းစားႏိုင္သမွ်အတိုင္းအတာအတြင္းအေရးအပါဆံုးေသာကုန္သြယ္ဘက္ျဖစ္ေနဆဲျဖစ္ပါသည္။ထို႔အျပင္ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ေျမာက္ဖက္အစြန္အဖ်ားနယ္ေျမမ်ားတေလွ်ာက္တြင္တရုတ္ႏိုင္ငံ၏ခန္႔မွန္းႏိုင္သည္ထက္ပို၍ႀကီးမားသည္႔ၾသဇာလႊမ္းမိုးမႈကမည္သည္႔ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္တြင္မဆို၎ကိုအလြန္အေရးပါေသာပေလယာ (player) ျဖစ္ေနေစသည္။
ဆက္ဆံေရးတြင္အေပါင္းလကၡဏာေဆာင္ေသာသြင္ျပင္မ်ားအလားအလာေကာင္းလာေရးမွာပို၍ပင္အေရးႀကီးပါသည္။ျမန္မာႏိုင္ငံသည္အာရွ၏အဆင္းရဲဆုံးႏိုင္ငံမ်ားတြင္တႏိုင္ငံျဖစ္သည္။သို႔ေသာ္တရုတ္ႏိုင္ငံ၊အိႏၵိယႏိုင္ငံႏွင္႔အေရွ႕ေတာင္အာရွတို႔၏ဆံုခ်က္၊အာရွ၏အသည္းႏွလံုးေနရာတြင္တည္ရိွေနပါသည္။ျမန္မာေခါင္းေဆာင္မ်ားအေနျဖင္႔ဤအထူးစပယ္ရွယ္ပထဝီအေနအထားကို၎၏ျပည္သူမ်ားအက်ိဳးအျမတ္ရေစရန္ပဲ႔ကိုင္ႏိုင္သည္႔သီးသန္႔အခြင္႔အလမ္းရိွေနပါသည္။ထိုသို႔လုပ္ေဆာင္ရာတြင္တိုင္းျပည္အေနျဖင္႔တရုတ္ႏိုင္ငံအေပၚမိတ္ေဆြမဆန္ေသာခ်ဥ္းကပ္မႈမ်ိဳးကိုေရွာင္ရမည္ျဖစ္ၿပီးႏွစ္ႏိုင္ငံဆက္ဆံေရးထံမွမည္သို႔အေကာင္းဆံုးအသံုးခ်ရမည္ကိုဆံုးျဖတ္ရမည္ျဖစ္သည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံ၏တရုတ္ႏိုင္ငံႏွင္႔သမိုင္းေၾကာင္းမွာရႈတ္ေထြးၿပီးျပႆနာမ်ားခဲ႔သည္သာျဖစ္ၿပီးဗ်ဴဟာမရိွပဲႀကံဳသည့္တက္ႏွင္႔ေလွာ္ရံုမွ်ျဖင္႔မလံုေလာက္ေတာ႔ေပ။ထို႔ေၾကာင္႔ေရွ႕လာမည္႔အစိုးရသည္ႏွစ္ႏိုင္ငံဆက္ဆံေရးတြင္အေျခခံက်က်ေျပာင္းလဲပစ္မႈကိုစတင္လုပ္ေဆာင္သင္႔ပါသည္။တရုတ္ႏိုင္ငံ၏မဟာဗ်ဴဟာဦးစားေပးမ်ားကိုေနရာေပးစဥ္းစားသည္႔အခ်ိန္တြင္ျမန္မာျပည္သူမ်ား၏အက်ိဳးစီးပြားကိုဦးထိပ္ထား၍ဗဟိုျပဳစဥ္းစားရေပမည္။
ထိုသို႔လုပ္ေဆာင္ရန္မွာလြယ္ကူလွသည္ေတာ႔မဟုတ္ေပ။ေဘဂ်င္းႏွင္႔ခ်စ္ၾကည္ရင္းႏီွးေသာဆက္ဆံေရးကိုျပဳစုပ်ိဳးေထာင္ရန္ဆိုသည္မွာ၎တို႔၏ႏိုင္ငံျခားေရးမူဝါဒ၏ပင္မအိုင္ဒီယာျဖစ္ေသာ္လည္းျမန္မာႏိုင္ငံမွအုပ္ခ်ဳပ္သူမ်ားသည္တခါတရံတရုတ္ႏိုင္ငံကိုအႏၱရာယ္ျပဳၿခိမ္းေျခာက္လာႏိုင္သူအျဖစ္ရႈျမင္ေလ႔ရိွၾကသည္။၁၉၆၀ခုႏွစ္မ်ား၏ေနာက္ပိုင္းကာလမ်ားကတရုတ္တို႔လက္နက္တပ္ဆင္ေပးထားေသာကြန္ျမဴနစ္သူပုန္မ်ားသည္နယ္စပ္ကိုျဖတ္၍ျမန္မာႏိုင္ငံအေရွ႕ေျမာက္တြင္“လြတ္ေျမာက္နယ္ေျမ” ထူေထာင္ခဲ႔ၾကသည္။၁၉၈၉ခုႏွစ္တြင္အဆိုပါသူပုန္ထမႈမ်ားၿပိဳလဲသြားခဲ႔ေသာ္လည္းျပည္သူ႔စစ္ဆန္ဆန္အမ်ိဳးမ်ိဳးေသာတိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္မ်ားႏွင္႔တရုတ္ႏိုင္ငံ၏အခ်ိတ္အဆက္မ်ားမွာက်န္ရိွေနဆဲျဖစ္သည္။ျမင္သာထင္သာအားျဖင္႔အင္အား၂၅၀၀၀ခန္႔ရိွညီညြတ္ေသာဝျပည္နယ္စစ္တပ္ (United Wa State Army) ျဖစ္သည္။
၂၀၁၁ခုႏွစ္တြင္ဆက္ဆံေရးမွာၿငိမ္သက္ေနေသာေရျပင္၌လိႈင္းထသြားသကဲ႔သို႔ရုတ္တရက္ေျပာင္းလဲသြားခဲ႔သည္။သမၼတဦးသိန္းစိန္ဦးေဆာင္ေသာျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးအစိုးရ၏ဦးစြာလုပ္ေဆာင္မႈမ်ားထဲမွတခုမွာျမန္မာႏိုင္ငံႏွင္႔နယ္စပ္ရိွယူနန္ျပည္နယ္သို႔လွ်ပ္စစ္မီးေပးမည္႔တရုတ္တို႔၏စီမံကိန္းျဖစ္သည္႔ေဒၚလာ၃.၆ဘီလီယံတန္ဖိုးရိွအျငင္းပြားဖြယ္ျမစ္ဆံုေရေလွာင္တမံကိုရပ္ဆိုင္းခဲ႔ျခင္းျဖစ္သည္။၎ကိုေဘဂ်င္းကေက်နပ္မႈမရိွခဲ႔ေပ။ေနာက္ပိုင္းတြင္ျမန္မာႏိုင္ငံေျမာက္ဖ်ား၌ဆယ္စုႏွစ္၂ခုခန္႔အတြင္းပထမဆံုးအႀကိမ္အျဖစ္ျမန္မာတပ္မေတာ္ႏွင္႔ကခ်င္လြတ္ေျမာက္ေရးတပ္ (Kachin Independence Army) တို႔အၾကားျပင္းထန္ေသာတိုက္ပြဲမ်ားျဖစ္ပြားခဲ႔ပါသည္။တရုတ္ႏိုင္ငံအတြင္းသို႔ဒုကၡသည္ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာထြက္ေျပးခဲ႔ၾကၿပီးလက္နက္ႀကီးက်ည္ဆန္မ်ားလည္းတရုတ္ႏိုင္ငံတြင္းသို႔က်ေရာက္ခဲ႔ပါသည္။၂၀၁၂ခုႏွစ္တြင္တရုတ္တို႔လုပ္ေဆာင္ေနေသာေၾကးနီသတၱဳမိုင္းတြင္ဆႏၵျပမႈမ်ားျဖစ္ပြားခဲ႔ပါသည္။၂၀၁၀-၁၁တြင္တရုတ္ျပည္မႀကီးမွကုမၸဏီမ်ားကေဒၚလာ၈.၂ဘီလီယံရင္းႏီွးျမွပ္ႏံွခဲ႔ၾကၿပီး၂၀၁၃-၁၄တြင္ရင္းႏီွးျမွပ္ႏံွမႈမွာေဒၚလာသန္း၁၀၀ေအာက္အထိေလ်ာ႔နည္းသြားခဲ႔ရသည္။
တကယ္ေတာ႔အံ႔ၾသစရာေတာ႔လည္းမဟုတ္လွေပ။ျမန္မာလူထု၏တရုတ္ႏိုင္ငံအေပၚအျမင္မွာလြန္ခဲ႔ေသာ၂၅ႏွစ္ခန္႔မွစ၍သိသိသာသာေျပာင္းလဲသြားၿပီးေအးစက္စက္ျဖစ္လာခဲ႔သည္။အစိုးရ၏ခရိုနီမ်ားႏွင္႔တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္မ်ားထဲမွအီလစ္အလႊာလူတန္းစားမ်ားသည္ယူနန္ႏွင္႔စီးပြားေရးလုပ္ကိုင္ရင္းခ်မ္းသာလာၾကသည္။သို႔ေသာ္လည္းျမန္မာအမ်ားစုကတရုတ္တို႔၏ေရအားလွ်ပ္စစ္မ်ား၊သတၱဳတြင္းမ်ားႏွင္႔စိုက္ပ်ိဳးေရးစီမံကိန္းမ်ားအေပၚအဂတိလိုက္စားမႈကိုအားေပးျခင္း၊ေက်းရြာေနလူထုကိုအိုးမဲ႔အိမ္မဲ႔ျဖစ္ေစျခင္း၊ပတ္ဝန္းက်င္ပ်က္ယြင္းမႈမ်ားျဖစ္ေပၚေစျခင္းတို႔အတြက္အျပစ္တင္လ်က္ရိွၾကသည္။အားနည္းေသာအစိုးရအင္စတီက်ဴးရွင္းမ်ားႏွင္႔အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ား၏အေရးယူပိတ္ဆို႔မႈမ်ား၊တရုတ္စီးပြားေရးအက်ိဳးစီးပြားမ်ားကသာရယူခံစားသြားၾကေသာအေရးယူအျပစ္ေပးျခင္းမရိွသည္႔အေလ႔အထတို႔သည္အခြင္႔အေရးရယူျခင္းကိုအေျချပဳေသာျမန္မာႏိုင္ငံ၏ႏိုင္ငံေရးေဘာဂေဗဒကိုေမာင္းႏွင္သည္႔ခရိုနီအရင္းရွင္ဝါဒ၏အေရးႀကီးေသာအေၾကာင္းတရားမ်ားျဖစ္ၾကသည္။
လြန္ခဲ႔သည္႔တႏွစ္ကအသစ္တစ္ဖန္ျပန္လည္လူစုၿပီးလက္နက္ေကာင္းစြာတပ္ဆင္ေပးထားသည္႔တိုင္းရင္းသားတရုတ္ကိုးကန္႔လက္နက္ကိုင္မ်ားသည္ယူနန္မွျမန္မာႏိုင္ငံတြင္းသို႔ျဖတ္ေက်ာ္ဝင္ေရာက္ၿပီးနယ္စပ္ၿမိဳ႕ျဖစ္ေသာေလာက္ကိုင္ၿမိဳ႕ကိုတိုက္ခိုက္ခဲ႔ပါသည္။ျမန္မာ႔တပ္မေတာ္ကအဆက္မျပတ္ျပန္လည္တိုက္ခိုက္ခဲ႔ရာျပည္သူမ်ား၏လိႈက္လိႈက္လွဲလွဲေထာက္ခံမႈကိုရရိွခဲ႔သည္။၂၀၁၅ေဖေဖၚဝါရီလကထိပ္တန္းဗိုလ္ခ်ဳပ္တစ္ဦးမွကိုးကန္႔လက္နက္ကိုင္မ်ားတြင္တရုတ္စစ္သားေဟာင္းမ်ားပါဝင္သည္ဟုစြပ္စြဲခဲ႔ရာေဘဂ်င္းကက်ယ္က်ယ္ေလာင္ေလာင္ျပန္လည္ျငင္းဆိုခ႔ဲသည္။မတ္လကျမန္မာေလတပ္သည္ကိုးကန္႔မ်ားအေပၚေလေၾကာင္းမွတိုက္ခိုက္ခဲ႔ရာအခ်ိဳ႕ဗံုးမ်ားသည္တရုတ္ပိုင္နက္ထဲသို႔မေတာ္တဆက်ေရာက္ခဲ႔သည္။
အဆိုပါအခ်င္းအရာမ်ားသည္ျမန္မာအစိုးရကတိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္တဒါဇင္ေက်ာ္ႏွင္႔တႏိုင္ငံလံုးပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈရပ္စဲေရးသေဘာတူညီခ်က္လက္မွတ္ေရးထိုးႏိုင္ရန္အၿပီးသတ္ႀကိဳးပမ္းေနခ်ိန္တြင္ျဖစ္ပ်က္ခဲ႔ျခင္းျဖစ္သည္။လက္မွတ္ေရးထိုးျဖစ္ပါကလက္ရိွအစိုးရအတြက္သရဖူေဆာင္းႏိုင္သည္႔အေမြက်န္ရစ္ႏုိင္မည္။တရုတ္နယ္စပ္ရိွလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕မ်ားတဖြဲ႕ကမွ်လက္မွတ္ေရးထိုးျခင္းမျပဳသည္႔ေနာက္တြင္အႀကီးတန္းျမန္မာေစ႔စပ္ညိွႏိႈင္းသူတစ္ဦးကတရုတ္ႏိုင္ငံအား၎တို႔အားလက္မွတ္ေရးထိုးျခင္းမျပဳရန္တိုက္တြန္းခဲ႔သည္ဟုလူသိရွင္ၾကားေဝဖန္ခဲ႔သည္။
တရုတ္အေနျဖင္႔ကလည္းစိုးရိမ္ရမႈမ်ားရိွပါသည္။တိတိပပဆိုရေသာ္ျမန္မာႏိုင္ငံကအေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုႏွင္႔ဆက္ဆံေရးေကာင္းလာျခင္းအေပၚေဘဂ်င္းအေနျဖင္႔စိုးရိမ္ပူပန္ရမႈအေတာ္အတန္ရိွလာသည္။နည္းလမ္းအားျဖင္႔ျမန္မာအစိုးရသည္ကာလရွည္ၾကာကပင္တရုတ္တို႔အႀကံျပဳသည္႔အတိုင္းတေသြမတိမ္းလုပ္ေဆာင္ခဲ႔ရာျပုျပင္ေျပာင္းလဲေရးလုပ္ေဆာင္ျခင္း၊အေနာက္ႏွင္႔ဆက္ဆံေရးကိုျပန္လည္ျပဳျပင္ျခင္း၊အေရးယူပိတ္ဆို႔မႈမ်ားရုတ္သိမ္းသြားျခင္း၊ကုလသမဂၢလံုၿခံဳေရးေကာင္စီတြင္တရုတ္ေထာက္ခံမႈကိုမီွခိုရျခင္းအားေလ်ာ႔ခ်လာျခင္းမ်ားလုပ္ေဆာင္ခဲ႔ပါသည္။သို႔ေသာ္ေဘဂ်င္းအေနျဖင္႔အသြင္ကူးေျပာင္းျခင္း၏အျမန္ႏႈန္း၊အေနာက္အေပၚ၎တို႔၏ႏိုင္ငံျခားေရးမူဝါဒကိုျပန္လည္ထိန္းညိွရန္ျမန္မာဗိုလ္ခ်ဳပ္ေဟာင္းမ်ား၏စိတ္အားထက္သန္မႈ၊တိုင္းျပည္အတြင္းႏိုင္ငံေရးအရလုပ္သာကိုင္သာပြင္႔လာခ်ိန္တြင္တရုတ္ဆန္႔က်င္ေရးစိတ္ဓါတ္မ်ားလ်င္ျမန္စြာျပန္႔ႏံွ႔သြားျခင္းတို႔အေပၚလက္ခံရန္အဆင္သင္႔မျဖစ္ေပ။
ယခုအခါတရုတ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားကေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ေခါင္းေဆာင္ေသာအစိုးရသစ္ကမည္သို႔ပံုေဖၚမည္ဆိုသည္ကိုေစာင္႔ၾကည္႔လ်က္ရိွသည္။ေဘဂ်င္းသည္ျမန္မာႏိုင္ငံမွၿပီးခဲ႔သည္႔စစ္အစိုးရအေပၚဆယ္စုႏွစ္၂ခုေက်ာ္ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခိုင္မာစြာျဖင္႔ေထာက္ခံခဲ႔ၿပီးေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏အစိုးရအုပ္ခ်ဳပ္ေရးအေျပာင္းအလဲတြင္ရုတ္တရက္အေနာက္၏ၾသဇာလႊမ္းမိုးမႈေအာက္ေရာက္သြားမလားဟုစိုးရိမ္လ်က္ရိွသည္။သို႔ေသာ္ေလကမည္သည္႔ဖက္သို႔အေလးသာျပီးတိုက္မည္ဆိုသည္ကိုသေဘာေပါက္ေနသည္႔သေဘာတြင္ရိွေနပါသည္။၂၀၁၄အေစာပိုင္းကေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္တရုတ္ႏိုင္ငံသို႔ပထမဆံုးအႀကိမ္သြားေရာက္ခဲ႔ရာတ႐ုတ္သမၼတရီွက်င္ဖ်င့္ကိုယ္တိုင္ႏွင္႔ေတြ႕ဆံုခဲ႔ၿပီးေဘဂ်င္းႏွင္႔ေကာင္းမြန္ေသာဆက္ဆံေရးကိုႀကိဳဆိုေၾကာင္းထပ္တလဲလဲအေလးေပးေျပာၾကားခဲ႔သည္။
ယခုအခါျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္၎၏အင္အားႀကီးအိမ္နီးခ်င္းတရုတ္ႏွင္႔ဆက္ဆံေရးကိုအသစ္ျပန္စရန္အခ်ိန္ေကာင္းျဖစ္ပါသည္။ယခုဆက္ဆံေရးအသစ္ကိုပံုသ႑ာန္အမ်ိဳးမ်ိဳးလုပ္ေဆာင္ႏိုင္ပါသည္။သို႔ေသာ္အေရးႀကီးေသာအစိတ္အပိုင္း၃ခုပါဝင္သင္႔ပါသည္။ပထမဆံုးမွာတရုတ္အားဦးေဆာင္ေစျခင္းထက္စာလွ်င္ျမန္မာႏိုင္ငံက၎၏စီးပြားေရးကိုျပန္လည္သန္စြမ္းလာေစရန္လိုအပ္ခ်က္ႏွင္႔အညီဘီလီယံမ်ားစြာတန္သည္႔အေျခခံအေဆာက္အဦဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးအတြက္အလုံုးစံုပါဝင္ေသာကိုယ္ပိုင္အစီအစဥ္ကိုေရးဆြဲသင္႔သည္။တရုတ္ကိုဖိတ္ၾကားသင္႔ၿပီးအဓိကအခန္းက႑တြင္ပါဝင္ရန္အားေပးသင္႔သည္။သို႔ေသာ္သက္ေရာက္မႈဒဏ္ခံစားခဲ႔ၾကရမည့္ရပ္ရြာေနျပည္သူမ်ားႏွင္႔ေတြ႕ဆံုအႀကံဥာဏ္ယူ၍ျမန္မာအစိုးရေရးဆြဲထားေသာမူေဘာင္အတြင္းပါဝင္ေစသင္႔သည္။
ဒုတိယအခ်က္အားျဖင္႔ျမန္မာႏိုင္ငံမွေခါင္းေဆာင္မ်ားအသိအမွတ္ျပဳထားရမည္႔အခ်က္မွာၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆံုးရံႈးလွ်င္ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးကိုေရွ႕ဆက္ရန္မျဖစ္ႏိုင္ဟူေသာအခ်က္ျဖစ္သည္။ဥပမာအားျဖင္႔ျမစ္ဆံုေရေလွာင္တမံတြင္ဝန္းရံေနေသာအျငင္းပြားဖြယ္ကိစၥမ်ားမွာစီးပြားေရးကိုအေျခအတင္ျငင္းခုန္ေနျခင္းမ်ိဳးရိုးရိုးေလးမဟုတ္ေပ။စီးပြားေရးမွာကခ်င္ျပည္နယ္မွပဋိပကၡအေပၚေရရွည္ခံသည္႔အေျဖရရိွႏိုင္မႈႏွင္႔နီးစပ္စြာဆက္စပ္ေနသည္။ေဒသခံအသိုင္းအဝိုင္းမ်ားကတရုတ္၏စီမံကိန္းမ်ားသည္၎တို႔၏ေနအိမ္မ်ားႏွင္႔အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္းမ်ားကိုဖ်က္ဆီးပစ္လိမ္႔မည္ဟုေၾကာက္ရြံ႕ေနသည္မွာေကာင္းမြန္ေသာအေၾကာင္းျပခ်က္ျဖစ္ေနသည္။အနာဂတ္အစိုးရသည္တိုင္းရင္းသားလူနည္းစုနယ္ေျမမ်ားမွဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးကိုစဥ္းစားရာတြင္တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္မ်ားႏွင္႔ခ်ိတ္ဆက္ေနေသာစီးပြားေရးအက်ိဳးစီးပြားမ်ားသို႔မဟုတ္တပ္၏ေျမယာသိမ္းဆည္းမႈမ်ားကဲ႔သို႔ေသာထိလြယ္ရွလြယ္သည္႔ႏိုင္ငံေရးကိစၥရပ္မ်ားကိုထည္႔သြင္းစဥ္းရန္လိုအပ္သည္။
တတိယအခ်က္မွာျမန္မာႏိုင္ငံမွၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္သည္ႏိုင္ငံစံုပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ရန္သာျဖစ္သင့္ျပီးဦးတည္ရာမဲ႔ၿပိဳင္ဆိုင္သည္႔ေနရာတခုမျဖစ္သင္႔ေပ။တရုတ္သည္ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္အေပၚအေနာက္ႏိုင္ငံမ်ားႏွင္႔ဂ်ပန္တို႔လိုအပ္သည္ထက္ပိုမိုၾသဇာလႊမ္းမိုးေနၿပီးထိုလႊမ္းမိုးမႈသည္တရုတ္-ျမန္မာနယ္စပ္၏အနာဂတ္အေပၚအက်ိဳးဆက္မ်ားရိွသည္ဟုရႈျမင္ေနရာထိုအခ်က္အေပၚတိုး၍စိုးရိမ္လာေနပါသည္။ေျမျမွပ္မိုင္းမ်ားရွင္းလင္းေရးမွသည္အပစ္အခတ္ရပ္စဲမႈေစာင္႔ၾကည္႔ေရးအထိလိုအပ္ခ်က္မ်ားမွာႀကီးမားလွပါသည္။သို႔ေသာ္လုပ္ငန္းစဥ္မွာပြင္႔လင္းျမင္သာမႈရိွသင္႔ၿပီးျဖစ္ႏိုင္လွ်င္စနစ္အသစ္ျဖင္႔ကုလသမဂၢႏွင္႔ခ်ိတ္ဆက္လုပ္ကိုင္ပါကတရုတ္လည္းပါဝင္လာႏိုင္ပါသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံအေနျဖင္႔ႏွစ္ႏိုင္ငံဆက္ဆံေရးကိုအသစ္တဖန္ျပန္လည္စတင္ရန္ေဘဂ်င္းအားစြဲေဆာင္ႏိုင္လိမ္႔မလား။တရုတ္အေနျဖင္႔၎၏စီးပြားေရးအက်ိဳးစီးပြားကိုအားေပးလိုလိမ္႔မည္ျဖစ္ၿပီးနယ္စပ္ေဒသမ်ားတြင္ၾသဇာလႊမ္းမိုးမႈအားပါဝါသဖြယ္အသံုးျပဳ၍ဘယ္ေလာက္မ်ားမ်ားလုပ္ေဆာင္ႏိုင္မည္ဆိုသည္ကိုရႈျမင္လိမ္႔မည္ျဖစ္သည္။ထို႔အျပင္တရုတ္အေနျဖင္႔၎၏အိမ္နီးခ်င္းကအေနာက္၏ၾသဇာလႊမ္းမႈနွင္႔ပတ္သက္ၿပီး၎တို႔၏ပူပန္မႈမ်ားကိုကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းေပးသည္ဟုရႈျမင္ၿပီးရပ္ဆိုင္းေနေသာစီးပြားေရးစီမံကိန္းမ်ားအလ်င္အျမန္တိုးတက္မႈရိွလာသည္ဟုရႈျမင္လာသည္အထိျမန္မာႏိုင္ငံ၏ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္အတြက္အေရးပါေသာအကူအညီမ်ားေပးရန္ျငင္းဆိုေနဖြယ္ရိွသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ႏိုင္ငံေရးနယ္ပယ္တလႊားမွအားေကာင္းေသာအမ်ိဳးသားေရးဝါဒီမ်ား၏တုန္႔ျပန္မႈကိုအားေပးျခင္းသည္အမွားတခုျဖစ္ေပလိမ္႔မည္။တဖန္ျမန္မာအစိုးရသစ္အေနျဖင္႔ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္အတြက္အကူအညီမ်ားပိုမိုရလာရန္ေမွ်ာ္လင္႔လွ်က္တရုတ္တို႔၏ေတာင္းဆိုမႈမ်ားကိုသီးျခားစီခြဲလ်က္စဥ္းစားျခင္းသည္လည္းအမွားတခုပင္ျဖစ္ေပလိမ္႔မည္။ထိုသို႔လုပ္ေဆာင္မည္႔အစားႏွစ္ဖက္စလံုးသည္၎တို႔၏ဆက္ဆံေရးအတြက္အလုံးစံုပါဝင္ေသာေရွ႕ကိုစဥ္းစားထားသည္႔ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္အသစ္ကိုထုဆစ္ၾကရမည္ျဖစ္သည္။
တရုတ္ႏိုင္ငံအေနျဖင္႔ျမန္မာႏိုင္ငံမွရလိုသည္႔အရာမ်ားရိွသည္မွာအေသအခ်ာျဖစ္ရာျမန္မာႏိုင္ငံအေနျဖင္႔ဤအခ်က္ကိုအားသာခ်က္အျဖစ္အသံုးျပဳႏိုင္ပါသည္။တရုတ္ႏိုင္ငံယူနန္ျပည္နယ္၏စီးပြားေရးဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈသည္ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚတြင္တည္ေနပါသည္။ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္အေရးပါေသာစားသံုးသူေစ်းကြက္ႀကီးရိွေနၿပီးဆယ္စုႏွစ္ႏွစ္ခုနီးပါးအေျခခံက်ေသာကုန္ပစၥည္းမ်ားကိုအေရးပါစြာျဖည္႔သြင္းေပးေနပါသည္။ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္မၾကာမီကမွၿပီးစီးခဲ႔သည္႔ေရနံႏွင္႔သဘာဝဓါတ္ေငြ႕ပိုက္လိုင္းမ်ား၊ေရအားလွ်ပ္စစ္စီမံကိန္းမ်ားသည္ယူနန္ႏွင္႔တရုတ္၏က်ယ္ျပန္႔ေသာအေနာက္ေတာင္ေဒသအတြက္စြမ္းအင္လိုအပ္ခ်က္ကိုျဖည္႔ဆီးရာတြင္မရိွမျဖစ္လိုပ္လွပါသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံ၏တည္ရိွေနပံုသည္တရုတ္ႏွင္႔အိႏၵိယႏိုင္ငံ၊အိႏၵိယသမုဒၵရာသို႔ဆက္သြယ္ေပးသည္႔ေျမသားတံတားတစင္းသဖြယ္ျဖစ္ေနျခင္းကလည္းအေရးပါလွပါသည္။ရီွက်င္ဖ်င့္ထုတ္ေဖၚခဲ႔သည္႔ထူးျခားေသာအိုင္ဒီယာ“One Belt One Road” (အာရွပတ္လမ္းတခုတည္း) လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရးစီမံကိန္းတြင္ျမန္မာႏိုင္ငံသည္အေရးပါသည္႔အစိတ္အပိုင္းတြင္ရိွေနပါသည္။တရုတ္သည္၎၏ကုန္းတြင္းပိုင္းကိုဘဂၤလားပင္လယ္ေအာ္ေရနက္ဆိပ္ကမ္းႏွင္႔ဆက္သြယ္ရန္ရထားလမ္းအသစ္ရလိုသည္။အိႏၵိယသို႔အေဝးေျပးလမ္းမႀကီးခ်ဲ႕လိုသည္။အေနာက္သို႔ဦးတည္မည္႔တရုတ္ကုန္ပစၥည္းမ်ားသယ္ေဆာင္ရန္အတြက္ေရေၾကာင္းအျဖစ္ဧရာဝတီျမစ္ကိုအသြင္ေျပာင္းလိုသည္။အဆိုပါစီမံကိန္းမ်ားအားလံုးသည္ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈအေပၚတည္ေနပါသည္။
ေနာက္ဆုံုးအားျဖင္႔ျမန္မာႏိုင္ငံသည္တရုတ္ႏွင္႔အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုၾကားၿပိဳင္ဆိုင္ေနမႈ၌အေရးပါေသာေနရာတြင္ထိုင္ေနမိရက္သားျဖစ္ေနပါသည္။ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ၿငိမ္းခ်မ္းစြာတံခါးဖြင္႔လာမႈႏွင္႔အေနာက္ႏွင္႔ခ်ိတ္ဆက္လာမႈကိုတရုတ္အေနျဖင္႔ႏွစ္ႏိုင္ငံအၾကားမိုင္၁၃၀၀ရွည္ေသာနယ္စပ္တေလွ်ာက္အေနာက္ႏိုင္ငံစစ္တပ္တည္ရိွမႈ၏အရိပ္ထိုးမႈဆီသို႔ဦးတည္မသြားပါကဝမ္းသာစြာရႈျမင္လိုေပလိမ္႔မည္။
ျမန္မာႏို္င္ငံတြင္ေရရွည္အတြက္အႀကီးဆံုးစိန္ေခၚမႈတခုရိွေနပါသည္။၎မွာလူဦးေရ၁.၂ဘီလီယံရိွအာဏာရွင္စနစ္က်င္႔သံုးေသာတရုတ္ႏိုင္ငံ၏ေဘးတြင္ထိုင္လ်က္တံခါးဖြင္႔ေပးလာျခင္း၊ေျဖေလ်ာ႔မႈမ်ားလုပ္ေဆာင္လာရျခင္း၊တိုင္းရင္းသားလူနည္းစုအသိုင္းအဝိုင္းမ်ားထံမွကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင္႔ပိုမိုရရိွရန္တရားဝင္ေတာင္းဆိုလာမႈမ်ားအေပၚကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းေပးရျခင္းမ်ားျဖစ္သည္။စိုးရြံ႕ရသည္႔အခ်က္မွာျမန္မာႏိုင္ငံအေနျဖင္႔ယခုလိုအားနည္း၍ဆင္းရဲေနေသးသည္႔အခ်ိန္တြင္တံခါးဖြင္႔လာျခင္းသည္တရုတ္၏ေနရာယူသြားျခင္းကိုခံရဖြယ္ရိွသည္႔အခ်က္ျဖစ္ပါသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ႏိုင္ငံတကာမွမိတ္ေဆြမ်ားကလည္းျမန္မာႏိုင္ငံ၏ေဘဂ်င္းႏွင္႔သိမ္ေမြ႕ေသာအေနအထားကိုအသိအမွတ္ျပဳ၍လိုအပ္ေသာလုပ္သာကိုင္သာအေနအထားကိုေပးၾကဖို႔လည္းအေရးႀကီးပါသည္။ျမန္မာႏိုင္ငံအေနျဖင္႔ႏိုင္ငံအားလံုးႏွင္႔ျဖစ္ႏိုင္သမွ်အေကာင္းဆံုးဆက္ဆံေရးရိွသင္႔ပါသည္။သို႔ေသာ္ျမန္မာႏိုင္ငံသားမ်ားကိုအက်ိဳးအျမတ္ရိွေစမည္႔နည္းလမ္းမ်ိဳးသာျဖစ္သင္႔သည္။အက်ိဳးမ်ား၍ေကာင္းမြန္သည္ဟုဆိုရမည္႔တရုတ္-ျမန္မာဆက္ဆံေရးဆိုသည္အေမရိကန္အပါအဝင္လူတိုင္း၏အက်ိဳးစီးပြားပါဝင္ပါသည္။ယခုအခ်ိန္သည္ျမန္မာႏွင္႔တရုတ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားအတြက္ႏွစ္ႏိုင္ငံဆက္ဆံေရးကိုအသစ္ေျပာင္း၍စတင္က်င္႔သံုးၾကရန္လိုအပ္ၿပီဟုအသိအမွတ္ျပဳရမည္႔အခ်ိန္အခါျဖစ္ေပသည္။
(သန္႕ျမင့္ဦးသည္ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္ေဟာင္းဦးသန္႕၏ေျမးျဖစ္ျပီးရန္ကုန္အေမြအႏွစ္ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ေရးအဖြဲ႕ကိုဦးစီးေနသည္)
ဆက္စပ္သတင္းမ်ား
==================
251/ End
