ၿငိမ္းခ်မ္းေရးမွတစ္ဆင့္ မူးယစ္ေဆး၀ါးျပႆနာကို ေျဖရွင္းရန္ ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္မည္ဟု ဒုသမၼတေျပာ

အဲဟ္ေလ့ဘိုက္(သ) (အလိုင္ေဟမြစ္စလာမ္) သတင္းဌာန ၊ အဗ္နာ


ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္း ေရး လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားမွတစ္ဆင့္ ႏုိင္ငံ၏ မူးယစ္ေဆး၀ါးျပႆနာကို ေလ်ာ့နည္းက်ဆင္းသြားရန္ ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ဒုသမၼတဦးျမင့္ေဆြက ေျပာၾကား သည္။

‘‘ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ ငန္းမ်ားမွတစ္ဆင့္ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ ႏုိင္ငံရဲ႕ မူးယစ္ေဆး၀ါးျပႆနာကို သိသိသာသာ ေလ်ာ့နည္းက်ဆင္း သြားေအာင္ ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ဖို႔ဆက္ လက္ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္သြားရ မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ တစ္ဖက္မွာ လည္း ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ ငန္းစဥ္မ်ားမွာ တုိးတက္ေအာင္ ျမင္မႈေတြ ရရွိလာတာနဲ႔အမွ် ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ မူးယစ္ေဆး၀ါးထိန္း ခ်ဳပ္မႈေတြဟာလည္း ပိုမိုခိုင္မာ အားေကာင္းလာမွာ ျဖစ္ပါတယ္’’ ဟု ဇြန္လ ၂၆ ရက္က ေနျပည္ ေတာ္ရွိ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ကြန္ ဗင္းရွင္းဗဟိုဌာန၌ က်င္းပေသာ (၂၉)ႀကိမ္ေျမာက္ အျပည္ျပည္ ဆုိင္ရာ မူးယစ္ေဆး၀ါးအလဲြသုံးမႈ ႏွင့္ တရားမ၀င္ေရာင္း၀ယ္မႈ တုိက္ဖ်က္ေရးေန႔ အခမ္းအနားတြင္ ဒုသမၼတက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

မူးယစ္ဗဟိုဌာနက မူးယစ္ ေဆး၀ါးပေပ်ာက္ေရးအတြက္ ၁၅ ႏွစ္ စီမံကိန္းကို ၁၉၉၉ မွ ၂၀၁၄ အထိ ၿမိဳ႕နယ္ေပါင္း ၅၁ ၿမိဳ႕ နယ္တြင္ ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ခဲ့ေၾကာင္း ၂၀၁၅ ျမန္မာႏုိင္ငံ မူးယစ္ေဆး၀ါးထိန္းခ်ဳပ္ေရးႏွစ္ပတ္လည္ အစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

‘‘မူးယစ္ေဆး၀ါးျပႆနာ ဟာ ျပည္တြင္းလက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡေတြနဲ႔ နက္နက္႐ႈိင္း႐ႈိင္း ပတ္သက္ေနတဲ့ ထူးျခားတဲ့ သမုိင္းေနာက္ခံအေျခအေနေတြ ရွိေနပါ တယ္။ လက္နက္ကုိင္ ပဋိပကၡေတြ နဲ႔အတူ မူးယစ္ေဆး၀ါးထုတ္လုပ္မႈေတြ၊ တရားမ၀င္ေရာင္း၀ယ္ ေဖာက္ကားမႈေတြ ႀကီးထြားခဲ့တာ ဟာလည္း ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာၾကာ ျမင့္ခဲ့ၿပီ ျဖစ္ပါတယ္’’ဟု ဒုသမၼတ က ေျပာသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံအေနျဖင့္ ျပည္ တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္မ်ား အရ ၂၀၁၅ တြင္ တစ္ႏုိင္ငံလုံး ပစ္ခတ္တုိက္ခုိက္မႈ ရပ္စဲေရး သေဘာတူစာခ်ဳပ္ကို တုိင္းရင္း သားလက္နက္ကိုင္အဖဲြ႕အစည္း ရွစ္ဖဲြ႕ျဖင့္ လက္မွတ္ေရးထိုးႏုိင္ခဲ့ ၿပီး ဘိန္းစိုက္ပ်ဳိးမႈပေပ်ာက္ေရး၊ မူးယစ္ေဆး၀ါး တရားမ၀င္ေရာင္း ၀ယ္ေဖာက္ကားမႈ က်ဆင္းေရးမ်ားေဆာင္ရြက္ခဲ့ေၾကာင္း ဒုသမၼတက ဆုိသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ မူးယစ္ေဆး ၀ါးဥပေဒမ်ား ေရးဆဲြျပ႒ာန္းခဲ့ရာ ၁၉၄၇ တြင္ မူးယစ္ထုံထုိင္းေဘး ျဖစ္ေစေသာ ေဆး၀ါးမ်ားဥပေဒ၊ ၁၉၉၃ တြင္ မူးယစ္ေဆး၀ါးႏွင့္ စိတ္ကို ေျပာင္းလဲေစေသာ ေဆး ၀ါးမ်ားဆုိင္ရာ ဥပေဒ၊ ၁၉၉၅ တြင္ မူးယစ္ေဆး၀ါးႏွင့္ စိတ္ကို ေျပာင္းလဲေစေသာ ေဆး၀ါးမ်ား ဆုိင္ရာနည္းဥပေဒမ်ားကို ျပ႒ာန္း ခဲ့သည္။

၁၉၇၆ တြင္ ဥပေဒပါ ျပ႒ာန္းခ်က္မ်ားႏွင့္အညီ မူးယစ္ေဆး၀ါးႏွင့္ စိတ္ကိုေျပာင္းလဲေစေသာ ေဆး၀ါးမ်ား အႏၲရာယ္ တားဆီး ကာကြယ္ေရးဗဟိုအဖဲြ႕ကို စတင္ဖဲြ႕စည္းၿပီး ေခတ္စနစ္ႏွင့္ ညီေစရန္၂၀၁၁ တြင္ ျပန္လည္ဖဲြ႕စည္းခဲ့ သည္။

‘‘၁၉၉၉-၂၀၀၀ မွာ ဘိန္း စိုက္ဧရိယာဟက္တာတစ္သိန္း ေက်ာ္ရွိခဲ့ရာမွ ၂၀၀၆ မွာ ၈၀ ရာ ခိုင္ႏႈန္းေက်ာ ္(၂၁၆၀၀ ဟက္တာ သာ က်န္သည္အထိ) ထိ ေလွ်ာ့ခ် ႏုိင္ခဲ့ပါတယ္’’ ဟု ဒုသမၼတေျပာ သည္။

ေလ့လာဆန္းစစ္ခ်က္မ်ားအ ရ မူးယစ္ေဆး၀ါးျပႆနာသည္ အမ်ဳိးအစားသစ္မ်ား ေပၚထြက္ လာမႈအပါအ၀င္ ျပည္သူ႔က်န္းမာ ေရးႏွင့္ လူမႈေရးက႑၊ စီးပြားေရး ဖံြ႕ၿဖိဳးတုိးတက္မႈက႑၊ လူ႔အခြင့္ အေရး၊ တရားဥပေဒစိုးမုိးေရးႏွင့္ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းေရးဆုိင္ရာ က႑မ်ားမွာ သက္ေရာက္မႈမ်ား စြာႏွင့္ အေျခအေနမ်ားကို ပိုမို႐ႈပ္ ေထြးေစေၾကာင္း ဒုသမၼတက ဆုိသည္။

ကမၻာ့မူးယစ္ေဆး၀ါး ေစ်း ကြက္၏ တရားမ၀င္ေရာင္း၀ယ္ မႈ လည္ပတ္ေငြမ်ားသည္ အေမရိ ကန္ေဒၚလာ ၃၃၂ ဘီလီယံရွိၿပီး မူးယစ္ေဆး၀ါးမွ ရရွိလာေသာ အက်ဳိးအျမတ္မ်ားသည္ ေငြေၾကး ခ၀ါခ်မႈမ်ား၊ အဂတိလုိက္စားမႈ မ်ား၊ တရား၀င္စီးပြားေရးလုပ္ငန္း မ်ား၊ ေစ်းကြက္မ်ားအေပၚ သက္ ေရာက္မႈမ်ားစြာလည္း ရွိေန ေၾကာင္း ကုလသမဂၢမူးယစ္ေဆး ၀ါးႏွင့္ ျပစ္မႈဆုိင္ရာ႐ုံး (UNODC) ၏ အစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပထား သည္။

===================
251 / End