အစိုးရသစ္ လက္ထက္မွာလည္း အရွိန္မေသေသးတဲ့ တရားမဝင္ သစ္ေမွာင္ခုိ လုပ္ငန္းမ်ား

အဲဟ္ေလ့ဘိုက္(သ) (အလိုင္ေဟမြစ္စလာမ္) သတင္းဌာန ၊ အဗ္နာ

ေရွးဘုရင္ေတြ လက္ ထက္တုန္းက ဆိုရင္ေတာ့ စစ္ကိုင္းတိုင္း ေျမာက္ပိုင္းဟာ သစ္ေတာေတြ ထူထပ္စိမ္းညိဳ႕ေနခဲ့တယ္လုိ႔ ဆို  ပါတယ္။ အတိတ္တုန္းကေတာ့ အဲဒီ ေတာႀကီးမ်က္မည္းေတြဟာ ရာဇဝတ္သားေတြ နယ္ႏွင္ခံရတဲ့ ေနရာမ်ိဳးလို႔ ပါးစပ္ရာဇဝင္ေတြ ရွိ ခဲ့တယ္။ ၿပီးေတာ့ ေတာထူထပ္

လြန္းတဲ့အတြက္ နယ္ႏွင္ခံရသူ တိုင္းအတြက္ ေသဒဏ္နဲ႔မျခား ဘူးလို႔လည္း ဆိုတယ္။ ဒီေန႔ေခတ္ မွာေတာ့ တရားမဝင္သစ္ခိုးထုတ္ မႈေတြရဲ႕ အက်ိဳးဆက္ေၾကာင့္ တစ္ခ်ိန္က ေတာႀကီးမ်က္မည္း ထူထပ္ခဲ့တဲ့ ေဒသကို ေတာင္ ကတံုး ခပ္က်ဲက်ဲနဲ႔ ေျပာင္တလင္း ခါေနတဲ့ ေျမျပင္လို ေျပာင္းလဲ သြားခဲ့ပါၿပီ။

ျမန္မာအစိုးရသစ္ဟာ ႏုိင္ငံ အတြင္း သစ္ထုတ္လုပ္မႈေတြကို ယာယီရပ္ဆိုင္းဖို႔ အမိန္႔ထုတ္ျပန္ ခဲ့ေပမယ့္ AP သတင္းဌာနက ေတာ့ လူသူအေရာက္အေပါက္ နည္းပါးရာ သစ္ေတာ ဧရိယာေတြ ထဲမွာ သစ္ခုတ္သမားေတြက လက္က်န္ သစ္ပင္အိုႀကီးေတြကို ခုတ္ထြင္ေနဆဲလို႔ ေဖာ္ထုတ္ႏိုင္ ခဲ့ပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ခုတ္လွဲထား တဲ့ သစ္ေတြကို သစ္ခုတ္သမား ေတြက တရားမဝင္ ခုတ္ျဖတ္စိတ္ ပိုင္းၿပီး ေစ်းကြက္ထဲ တင္ပို႔ေရာင္း  ခ်ေနတယ္လုိ႔လည္း ဆိုပါတယ္။ အစိုးရက အခုလို သစ္တံုးေတြကို ဖမ္းဆီးသိမ္းယူႏုိင္ဖုိ႔ ဥပေဒသတ္ မွတ္ထားေပမယ့္ ရြာသားေတြရဲ႕ အဆိုအရေတာ့ အာဏာပိုင္ေတြ ကို လာဘ္ေပးၿပီး ျဖတ္သန္းသယ္ ယူႏုိင္ဆဲလို႔ သိရပါတယ္။

၂၀၁၁ ကစလို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံ မွာ ကြၽန္းသစ္၊ ပိေတာက္နဲ႔ သစ္မာ ပမာဏ အေျမာက္အျမားဟာ တရားမဝင္ ခုတ္လွဲၿပီး ျပည္ပကို တင္ပို႔ေနခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ သစ္ လံုးအမ်ားစုကို စစ္ကိုင္းတိုင္း သစ္ေတာေတြထဲက ထုတ္ယူၿပီး ဧရာဝတီ ျမစ္ေၾကာင္းကေနတစ္ ဆင့္ ပို႔ေဆာင္ပါတယ္။ ေနာက္ ဆံုးမွာေတာ့ အိမ္နီးခ်င္း တ႐ုတ္နဲ႔ အိႏၵိယတို႔ကို ေရာက္သြားေလ့ရွိ တယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ ၁၉၉၀ ျပည့္ လြန္ႏွစ္ေတြနဲ႔ ယွဥ္ၾကည့္ရင္ သစ္ ေတာဧရိယာ စုစုေပါင္း ေလးပံု တစ္ပံုေလာက္ကို ဆံုး႐ံႈးခဲ့ၿပီး ျဖစ္ ပါတယ္။ ကုလသမဂၢရဲ႕ စာရင္း ေတြအရဆိုရင္ေတာ့ ေျမာက္ပိုင္း ေဒသေတြျဖစ္တဲ့ စစ္ကိုင္းတိုင္း၊ ရွမ္းျပည္နယ္၊ ကခ်င္ျပည္နယ္ ေတြမွာ သစ္ေတာေတြ ဆံုး႐ံႈးမႈ အဆိုးဆံုး ျဖစ္ေနတယ္လုိ႔ သိရပါ တယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ အစိုးရ လက္ထက္ မွာေတာ့ သစ္ေတာျပဳန္းတီးမႈ အ ရွိန္အဟုန္က ပိုျမင့္တက္လာၿပီး ၂၀၁၄ မွာေတာ့ ျပည္ပကို သစ္လံုး ေတြ တရားဝင္ တင္ပို႔မႈကို တား ဆီး ပိတ္ပင္လုိက္ရပါတယ္။

‘‘သစ္ကုမၸဏီေတြက အမ်ား အားျဖင့္ေတာ့ ခြင့္ျပဳထားတဲ့ ပမာ ဏထက္ ပိုၿပီး သစ္ခုတ္ေနၾက တာပါပဲ’’ လုိ႔ လယ္သမားတစ္ဦးနဲ႔ သဘာဝ ပတ္ဝန္းက်င္ထိန္းသိမ္း ေရး လႈပ္ရွားေဆာင္ရြက္သူတစ္ ဦးျဖစ္တဲ့ ကိုမင္းမင္းကဆိုတယ္။ သူဟာ တစ္ခ်ိန္တုန္းက တရား မဝင္သစ္ေတြ တင္ပို႔မႈ လုပ္ငန္း ခြင္မွာ ကိုယ္တုိင္ အလုပ္လုပ္ခဲ့ဖူး ပါတယ္။

‘‘ကြၽန္ေတာ့္ အေတြ႕အႀကံဳ အရ ေျပာရရရင္ေတာ့ အစိုးရဟာ သစ္ကုမၸဏီေတြက သူတို႔လိုခ်င္ တဲ့ အရြယ္အစားအတိုင္း သစ္ေတြ စိတ္ႀကိဳက္ခုတ္ေနတာကို အစိုးရ က ဘယ္တုန္းကမွ အေရးယူခဲ့ တာမျမင္ဖူးဘူး’’ လုိ႔လည္း သူက မွတ္ခ်က္ေပးတယ္။

စစ္ကိုင္းက သဘာဝပတ္ ဝန္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရးလႈပ္ရွား သူ ေလးေယာက္ေလာက္ကေတာ့ အစိုးရရဲ႕ ယာယီသစ္ထုတ္ လုပ္ခြင့္ တားျမစ္မိန္႔ ရွိေနေပမယ့္ ပမာဏ အေသးစားနဲ႔ သစ္ခုတ္မႈေတြကေတာ့ ဆက္ရွိေန တုန္းပဲလုိ႔ ေျပာပါတယ္။ ဒါက လည္း နိစၥဓူဝ ေတြ႕ျမင္ေနရတဲ့ ထရပ္ကားေပၚ တင္သြားတဲ့ သစ္ လံုးေတြ အေရအတြက္ကို ေတြ႕ ျမင္ေနရတဲ့အေပၚ အေျခခံထား တဲ့ မွတ္ခ်က္ပါ။ ၿပီးေတာ့ အခုက ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ မိုးရာသီက်ေရာက္ ေနပါတယ္။ တရားမဝင္သစ္ခိုး ထုတ္သူေတြက ဒီကာလမွာ လုပ္ ငန္း ရပ္ဆိုင္းထားတတ္ၾကပါ တယ္။

သစ္ခိုးထုတ္သူေတြကို ဖမ္း ဆီးရမိရာမွာလည္း တပ္မေတာ္ က အရာရွိေတြ ပါဝင္ေနေလ့ရွိပါ တယ္။ တပ္မေတာ္ဟာ ႏုိင္ငံကို အုပ္ခ်ဳပ္ေနမႈ မရွိေတာ့ေပမယ့္ ဩဇာႀကီးမားေနဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။ မၾကာေသးခင္ကေတာ့ စစ္ကိုင္း မွာ စစ္ကားတစ္စီးနဲ႔ သယ္ေဆာင္ လာတဲ့ ပိေတာက္ခြဲသား သံုးတန္ ေလာက္ကို ၾကားျဖတ္ဖမ္းဆီးရ မိခဲ့ေၾကာင္း မီဒီယာေတြက ေဖာ္ ျပခဲ့ပါေသးတယ္။

ဒီႏွစ္ ေႏြရာသီမွာေတာ့ AP ရဲ႕ သတင္းေထာက္ေတြဟာ ရႊံ႕ထူ ေနတဲ့ လမ္းၾကမ္းေတြမွာ ဂ်စ္ကား ေတြ၊ ဆိုင္ကယ္ေတြနဲ႔ နာရီေပါင္း ၂၀ ေလာက္ ခရီးႏွင္ခဲ့တဲ့ေနာက္ စစ္ကိုင္းေျမာက္ပိုင္းက ေက်းရြာ ေတြဆီကို ေရာက္ရွိခဲ့တယ္။ တ ရားမဝင္ သစ္ထုတ္လုပ္သား ေဟာင္းေတြ၊ ေဒသခံရြာသား ေတြ၊ ဆင္ထိန္းေတြနဲ႔ ေတြ႕ဆံုၿပီး စကား ေျပာျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ လူသူ အေရာက္အေပါက္ ခက္ခဲလြန္း တဲ့ ေနရာမ်ိဳးမွာေတာင္ ေတာင္နံရံ ေတြ ကတံုးျဖစ္ေနၿပီး သစ္ေတာ ဧရိယာေတြ ျပဳန္းတီးေနတာကို ေတြ႕ခဲ့ရတယ္လုိ႔ AP က ဆို တယ္။

သက္တမ္း ၁၀ ႏွစ္ဝန္းက်င္ ေလာက္သာ ရွိဦးမယ့္ ပင္ပ်ိဳတခ်ိဳ႕ က ၿပိဳလဲေနတဲ့ သစ္ပင္ေဟာင္း ႀကီးေတြနားမွာ ေပါက္ေရာက္ေန တယ္။ ေျမေပၚလဲေနတဲ့ သစ္ပင္ ႀကီးေတြရဲ႕ လံုးပတ္ကေတာ့ ပင္ပ်ိဳ ေတြနဲ႔ မယွဥ္သာေအာင္ ႀကီးမား ေနပါတယ္။ ေဒသခံရြာသား အ နည္းငယ္ေလာက္ကေတာ့ သက္ တမ္း ရင့္ ေတာႀကီးေတြကို တန္ဖိုး ထား ဖက္တြယ္ထားခဲ့ၾကတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီအသိုက္အဝန္းမွာေတာ့ အေရအတြက္ အရမ္းနည္းပါ တယ္။

‘‘အရင္တုန္းကဆို အရမ္း ေတာထူေတာ့ ဒီဘက္ကိုလာဖို႔ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ ေၾကာက္ေနတတ္ ၾကတယ္။ အခုေတာ့ၾကည့္ပါဦး။ ေတာင္ကတံုးေတြ ျဖစ္ကုန္ၿပီ။ သစ္ႀကီးဝါးႀကီး ဘာမွမရွိေတာ့ ဘူး။ သစ္ပင္အႀကီးစားေတြ အ ကုန္လံုးကုန္ၿပီ’’ လုိ႔ သဘာဝပတ္ ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးလႈပ္ရွား သူ ကိုေအာင္မိုးေက်ာ္က ေျပာပါ တယ္။

စစ္ကိုင္းတိုင္းမွာ သစ္ထုတ္ လုပ္ငန္းေတြကို အစဥ္အလာအရ ေတာ့ ဆင္ေတြအသံုးျပဳၿပီး လုပ္ ကိုင္ေလ့ရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီေန႔ ေခတ္မွာေတာ့ ဆင္ေတြအသံုးျပဳ မႈ ဆက္ရွိေနေပမယ့္ ဧရာမစက္ ယႏၲရားႀကီးေတြက ပိုၿပီး အစား ထိုး ေနရာယူလာေနပါၿပီ။

‘‘တကယ္လုိ႔ သစ္ထုတ္လုပ္ ငန္းကို အစိုးရက တိုက္႐ိုက္ကိုင္ တြယ္ၿပီး ဆင္ေတြကိုပဲ သီးသန္႔ အသံုး ျပဳေနမယ္ဆိုရင္ သစ္ေတာ ျပဳန္းတီးမႈက ဒီေလာက္ဆိုးမွာ မဟုတ္ဘူး’’ လုိ႔ ဆင္ထိန္းတစ္ ေယာက္ျဖစ္တဲ့ ကိုသံလြင္က ေျပာပါတယ္။

သူက ဆင္စခန္းမွာ ရွိေနတဲ့ ဆင္ေျခာက္ေကာင္အနက္ ႏွစ္ ေကာင္က ငါးတန္ေလာက္ အ ေလးခ်ိန္ရွိမယ့္ ခုတ္လွဲထားတဲ့ သစ္တံုးတစ္တံုးကို ဆြဲယူေနတာ ကို စိတ္လိုလက္ရ လုိက္ျပတယ္။

‘‘သစ္လုပ္ငန္း ကုမၸဏီေတြ ကေတာ့ သူတို႔လိုခ်င္သေလာက္ သစ္အေရအတြက္ကို စိတ္တိုင္း က် ခုတ္ယူၾကတာပါပဲ’’ လုိ႔လည္း သူက ရွင္းျပတယ္။

သိပ္မၾကာေသးခင္တုန္းက စစ္ကိုင္းတိုင္း တစ္နံတစ္လ်ားမွာ တရားမဝင္ ခုတ္ယူသြားတဲ့ သစ္ ေတြက ေဒၚလာသန္းေပါင္း အ ေတာ္မ်ားမ်ား တန္ဖိုးရွိခဲ့ပါလိမ့္ မယ္။ AP သတင္းအဖြဲ႕ ျမင္လုိက္ ရတာကေတာ့ သစ္အမ်ားစုဟာ Rosewood ေတြ ျဖစ္ၾကၿပီး တ႐ုတ္ေတြ သိပ္မက္ေမာတဲ့ သစ္ အမ်ိဳးအစားလို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒီ သစ္ေတြဟာ သဘာဝအရ နီျမန္း တဲ့ အေရာင္မ်ိဳး ရွိေနတယ္။

ေလ့လာသူေတြကေတာ့ ဒီ သစ္ အမ်ိဳးအစားဟာ ၂၀၁၅ ေႏွာင္း ပိုင္းကစလုိ႔ ေမွာင္ခိုသမား ေတြဆီမွာ အစိုးရက အမ်ားဆံုး ဖမ္းဆီးရမိတဲ့ သစ္ေတြလို႔ ေျပာပါ တယ္။ ဒါေပမဲ့ တရားမဝင္သစ္ ခုတ္သူေတြကေတာ့ သက္ဆိုင္ ရာ အာဏာပိုင္အဖြဲ႕အစည္းေတြ ကို လာဘ္ေငြေပးၿပီး ဖမ္းဆီး ထိန္းသိမ္းထားတဲ့ သစ္ေတြကို ျပန္ထုတ္ယူသြားႏိုင္တယ္လို႔လည္း ဆိုတယ္။

AP ရဲ႕ သတင္းအဖြဲ႕ဟာ ကသာၿမိဳ႕ျပင္မွာ သစ္ခုတ္သမား ေတြက သစ္ပင္ေတြကို ခုတ္လွဲ ေနတာ မ်က္ျမင္ေတြ႕ခဲ့ပါေသး တယ္။ ကသာဟာ စစ္ကိုင္းတိုင္း ထဲမွာ တည္ရွိၿပီး သစ္လံုးေတြ သယ္ယူ ပို႔ေဆာင္တဲ့ လုပ္ငန္းရဲ႕ ဗဟိုခ်က္ေနရာတစ္ခုလို ျဖစ္ေန တယ္။ AP သတင္းအဖြဲ႕နဲ႔အတူ လုိက္ပါသြားတဲ့ သဘာဝ ပတ္ဝန္း က်င္ ထိန္းသိမ္းေရး လိုလားလႈပ္ ရွားသူ တစ္ေယာက္က အခုလို သစ္ခုတ္ေနတာဟာ တရားမဝင္ ဘူးလို႔ ေျပာပါတယ္။ အဲဒီေနာက္ မွာေတာ့ သစ္ေတာဌာန တာဝန္ရွိ သူေတြနဲ႔ ဆက္သြယ္ခဲ့တဲ့အခါ သစ္ခုတ္သမားေတြကို ဌာနက ဖမ္းဆီးၿပီး သူတို႔ရဲ႕ ပစၥည္းေတြကို သိမ္းယူထားလိုက္ပါတယ္။

သစ္ခြဲတဲ့ လုပ္ငန္းကိုေတာ့ အနီးဆံုး ေက်းရြာနဲ႔ေတာင္ အ ေတာ္ႀကီး အလွမ္းေဝးတဲ့ ေတာင္ ေျခတစ္ေနရာမွာ ေနရာခ်ထား တာပါ။ တရားမဝင္တင္ပို႔တဲ့ ေနရာမွာ သစ္လံုးအၾကမ္းထည္ နဲ႔ သစ္ခြဲသားေတြအေပၚ ဥပေဒရဲ႕ အေရးယူမႈကေတာင္ မတူပါဘူး။ ဒီေတာ့ သစ္ခြဲလုပ္ငန္းကိုလည္း ပုန္းလွ်ိဳးကြယ္လွ်ိဳး လုပ္ေဆာင္ ၾကရေလ့ ရွိတယ္။

ေဒသခံရြာသားေတြက ေတာ့ တရားမဝင္ သစ္ခြဲလုပ္ငန္း ေတြအေၾကာင္း သတင္းစံုစမ္းသိ ရွိလာရင္ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရး လႈပ္ရွားသူေတြဆီ လက္ဆင့္ကမ္း အသိေပးတတ္ ၾကပါတယ္။ သဘာဝပတ္ဝန္း က်င္ ထိန္းသိမ္းေရး လႈပ္ရွားေနသူ ေတြရယ္၊ သတင္းေထာက္ေတြ ရယ္ သူတို႔လုပ္ငန္းခြင္ဆီ ေရာက္ သြားတဲ့ အခ်ိန္မွာ သစ္ခုတ္အ ဖြဲ႕ ေခါင္းေဆာင္က စိတ္လႈပ္ရွား တုန္လႈပ္ေနပံုေပၚတယ္။ သစ္လံုး ေတြ ဘယ္ကရလာသလဲ ေမးတဲ့ အခါ သူက အစ္ကိုျဖစ္သူက အ သံုးမလုိေတာ့တဲ့ သစ္ေတြကို ေပး သြားတာျဖစ္ေၾကာင္း၊ ဒီသစ္ေတြ ကိုလည္း အိမ္ေဆာက္ဖို႔အတြက္ ပဲ အသံုးျပဳမွာျဖစ္ေၾကာင္း ေျဖ ရွင္းခ်က္ေပးပါတယ္။

ဖြံ႕ၿဖိဳးဆဲ ႏုိင္ငံေတြမွာ တရား မဝင္ သစ္ခုတ္မႈေတြကို တိုက္ဖ်က္ ဖို႔ အကူအညီ ေပးေနတဲ့ ဥေရာပ သမဂၢ သစ္ေတာဆိုင္ရာ တရား ဥပေဒစိုးမိုးေရး၊ စီမံထိန္းသိမ္းေရး နဲ႔ ကုန္သြယ္ေရးအဖြဲ႕လက္ေအာက္ မွာ အလုပ္လုပ္ေနတဲ့ ေဒသခံ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္း ေရး လႈပ္ရွားသူေတြက ခြဲသားသစ္ ေတြဟာ ကသာကေနတစ္ဆင့္ ဧရာဝတီ ျမစ္ေၾကာင္းအတိုင္း ကခ်င္ျပည္နယ္နဲ႔ မႏၱေလးတိုင္း ေတြကို ပို႔ေဆာင္ေလ့ရွိတယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္။ အဲဒီေနာက္မွာ ေတာ့ ျမန္မာနဲ႔ နယ္နိမိတ္ထိစပ္ ေနတဲ့ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ အေနာက္ပိုင္း ယူနန္ေဒသကို ေရာက္သြားေလ့ ရွိတယ္။ လာဘ္ေငြ ေဖာေဖာသီသီ အသံုးျပဳလုိက္တဲ့အခါ တရားဝင္ စစ္ေဆးေရး ဂိတ္ေတြကို အဲဒီသစ္ လံုးေတြ ေအးေအးလူလူပဲ ေက်ာ္ ျဖတ္သြားႏုိင္တယ္လုိ႔လည္း ဆို တယ္။

ကိုမင္းမင္းက တစ္ခါက သူ က်င္လည္ခဲ့ဖူးတဲ့ သစ္ေမွာင္ခုိ လုပ္ငန္း အေတြ႕အႀကံဳကို ေျပာ ျပပါတယ္။ စစ္ေဆးေရး ဂိတ္ တစ္ခုကို သူေရာက္သြားခ်ိန္မွာ သစ္လုပ္ငန္းရွင္ေဟာင္းတစ္ ေယာက္က ရဲေတြနဲ႔ သစ္ေတာ ေရးရာဌာန အရာရွိေတြကို လာဘ္ ေငြေပးဖို႔ ညႇိထားပါတယ္။ ကိုမင္း မင္းတို႔ရဲ႕ သစ္လံုးတင္ထရပ္ကား ေရာက္သြားခ်ိန္မွာ ဂိတ္က အဲဒီအ ရာရွိက စစ္ေဆးေမးျမန္းတာေတြ ဘာမွမလုပ္ဘဲ ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ပဲ ထြက္ခြာခြင့္ေပးခဲ့တယ္။

‘‘လာဘ္ေငြေပးထားေတာ့ အဲ ဒီအရာရွိေတြက ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ကို အကာအကြယ္ေပးတယ္။ တစ္ခါ တေလဆိုရင္ ထရပ္ကားေပၚမွာ ေတာင္ လုိက္လာၿပီး ေနာက္ဆံုး ခရီးဆံုးမယ့္ ေနရာထိ ကြၽန္ေတာ္ တို႔ကို ၫႊန္ျပတတ္ေသးတာ’’ လုိ႔ သူက ရွင္းျပတယ္။

သယံဇာတႏွင့္ သဘာ၀ပတ္ ၀န္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရး ၀န္ႀကီး ဌာန၊ သစ္ေတာဦးစီးဌာန ၫႊန္  ၾကားေရးမွဴး ဦးမိ်ဳးမင္းကေတာ့ အ စိုးရဟာ အက်င့္ပ်က္မႈေတြကို တိုက္ဖ်က္ဖို႔ အစြမ္းကုန္ အား ထုတ္ေနတယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္။

‘‘တစ္ဦးတစ္ေယာက္ခ်င္း လာဘ္စားတဲ့ ကိစၥေတြကေတာ့ အေတာ္မ်ားမ်ား ရွိေနတယ္။ ဒါေပမဲ့ သစ္ေတာဦးစီးဌာနက ဝန္ထမ္း အားလံုး အက်ံဳးဝင္ေနတာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ အတိတ္က လာဘ္ ေငြယူတဲ့ ဝန္ထမ္းေတြကို ကြၽန္ ေတာ္တုိ႔ ေဖာ္ထုတ္အေရးယူခဲ့ပါ တယ္။ အခုလည္း ဒီအေရးယူမႈ ေတြ ဆက္လုပ္ေနဆဲပါ’’ လုိ႔ သူ က ဆိုတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံ ရဲတပ္ဖဲြ႕က လည္း သစ္ေတာဦးစီးဌာနမွာ လာဘ္ယူမႈေတြ ရွိေနတယ္ဆိုတဲ့ ကိစၥကို စံုစမ္းေနပါတယ္။

ဦးမ်ိဳးမင္းကေတာ့ ဌာနအ ေနနဲ႔ ကသာက ဝန္ထမ္းတခ်ိဳ႕ကို အရင္တုန္းက အေရးယူဖူးတာ ေတြ ရွိခဲ့ဖူးေၾကာင္း ေျပာပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေဒသဆိုင္ရာ ဌာနခြဲ ၫႊန္ ၾကားေရးမွဴး ဦးစိုးတင့္ကေတာ့ ဌာန အရာရွိေတြဟာ တရားမဝင္ သစ္ခိုးထုတ္သူေတြနဲ႔ ပူးေပါင္း အလုပ္လုပ္ေနတယ္ဆိုတဲ့ စြပ္စြဲ ခ်က္ေတြကို ျငင္းဆိုပါတယ္။

‘‘တ႐ုတ္ေတြက သစ္မာေတြ ကို ေတာင္းဆိုလြန္းေတာ့ လုပ္ ငန္းရွင္ေတြဘက္မွာေတာ့ တရားမဝင္ သစ္ခုတ္သမားေတြနဲ႔ ပူး ေပါင္းေဆာင္ရြက္တာမ်ိဳး ရွိေကာင္း ရွိလိမ့္မယ္’’ လုိ႔ သူက ေျပာတယ္။

ေမးခြန္းကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံ မွာ သစ္ေမွာင္ခိုလုပ္ငန္း ဘယ္ ေလာက္ ႀကီးမားေနၿပီလဲဆိုတာ ပါပဲ။ ၂၀၁၁ ကေန ၂၀၁၄ ခုႏွစ္အ တြင္း အၾကမ္းအားျဖင့္ သစ္မာေတြ တင္ပို႔မႈကေန ေဒၚလာ ၂ ဒသမ ၈၃ ဘီလီယံေလာက္ ရရွိခဲ့တယ္ လုိ႔ တရားဝင္ စာရင္းေတြက ေဖာ္

ျပထားတယ္။ ဒါေပမဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံ ရဲ႕ အဓိကကုန္သြယ္ဖက္ေတြက ေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံက သစ္ေတြ တင္ပို႔မႈဟာ ေဒၚလာ ၅ ဒသမ ၅၇ ဘီလီယံဖိုးေလာက္ ရွိတယ္ လုိ႔ ေျပာပါတယ္။ ဒီေတာ့ တရား မဝင္ သစ္ေမွာင္ခိုလုပ္ငန္းေတြ က တိုင္းျပည္ဘ႑ာ ၂ ဒသမ ၇၄ ဘီ လီယံေလာက္ကို နစ္နာဆံုး႐ံႈးေစ ခဲ့တဲ့ သေဘာပါပဲ။ သစ္ခြဲလုပ္ ငန္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး တိက်တဲ့ မွတ္တမ္းမွတ္ရာမ်ိဳးေတြလည္း ရွိမေနဘူး။

အိႏၵိယနဲ႔ တ႐ုတ္တို႔ကေတာ့ ျမန္မာ့သစ္ေတြကို အဓိကတင္ သြင္းတဲ့ ႏုိင္ငံေတြပါ။ ၂၀၁၁ က ေန ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ အေတာအတြင္း အဲဒီႏွစ္ႏုိင္ငံက ျမန္မာ့ကြၽန္းသစ္နဲ႔ Rosewood ေတြကို တျခား ကမၻာ့ ႏုိင္ငံ အားလံုးေပါင္းထက္ ေျခာက္ ဆေလာက္ မွာယူတင္သြင္းခဲ့ တယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။

‘‘တရားမဝင္ သစ္ခုတ္တဲ့သူ အမ်ားစုကေတာ့ သစ္လံုးေတြကို ကခ်င္ျပည္နယ္က တစ္ဆင့္ တ႐ုတ္ကို တင္ပို႔ၾကတာပါပဲ’’ လုိ႔ ကခ်င္ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ကြန္ရက္က မခြန္ဂ်ာက ေျပာပါတယ္။

‘‘တရားမဝင္ သစ္ခုတ္သူ ေတြက တပ္မေတာ္အရာရွိေတြနဲ႔ အရပ္ဘက္အရာရွိေတြကို ဘယ္ လိုဘယ္ပံု လာဘ္ေငြေပးၿပီး တရား မဝင္သစ္ေတြကို ျဖတ္သန္းသယ္ ယူေနၾကတယ္ဆိုတာ ကြၽန္ေတာ္ တို႔ မ်က္ျမင္ပဲေလ။ ႏုိင္ငံအတြက္ ဘယ္ေလာက္ေတာင္ ႀကီးမားတဲ့ ဆံုး႐ံႈးမႈေတြ ျဖစ္မလဲဆိုတာ ေျပာျပစရာ မလိုပါဘူး။ သိပ္ကို တန္ဖိုး ရွိတဲ့ သဘာဝသယံဇာတေတြကို ေစ်းေပါေပါနဲ႔ ေရာင္းေနၾကတာ ပါ’’ လုိ႔လည္း သူက ဆိုပါတယ္။

၂၀၁၀ ကေန ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ အေတာအတြင္း ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ တစ္ကမၻာလံုးမွာ သစ္ေတာဆံုး႐ံႈး မႈ တတိယအမ်ားဆံုး ႏိုင္ငံျဖစ္လာ တယ္။ အဲဒီအေတာအတြင္း တစ္ ႏွစ္ကို သစ္ေတာေျမဟက္တာ ၅၄၆,၀၀၀ (စတုရန္းမုိင္ ၂,၁၀၀) ေလာက္ ဆံုး႐ံႈးခဲ့တယ္လုိ႔ ကုလ သမဂၢက စားနပ္ရိကၡာနဲ႔ စိုက္ပ်ိဳး ေရး အဖြဲ႕ႀကီးက ေၾကညာခဲ့ပါ တယ္။ ၂၀၁၁ မွာေတာ့ တပ္မ ေတာ္ အစိုးရ အာဏာစြန္႔လႊတ္ၿပီး တပ္မေတာ္က ေက်ာေထာက္ ေနာက္ခံ ျပဳထားၿပီး ဦးသိန္းစိန္ဦး ေဆာင္တဲ့ အရပ္သားတစ္ပိုင္း အစိုးရက ၂၀၁၆ ထိ တာဝန္ယူ အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ပါ တယ္။

ဦးသိန္းစိန္ရဲ႕ အစိုးရဟာ ႏိုင္ငံေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ လုပ္ ငန္းစဥ္ေတြ အေတာ္မ်ားမ်ား အစျပဳခဲ့ၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံကို ဆယ္ စုႏွစ္မ်ားစြာ ႏိုင္ငံတကာ အသိုက္ အဝန္းနဲ႔ ကင္းကြာမႈကို ဖယ္ရွား ႏုိင္ဖုိ႔ အကူအညီ ေပးခဲ့တဲ့အတြက္ အသိအမွတ္ျပဳ ခံခဲ့ရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဆက္ဆံေရး ပြင့္လင္းလာ မႈရဲ႕ သိသာတဲ့ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳး တစ္ခုကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ႂကြယ္ဝလွတဲ့ သယံဇာတ ရင္းျမစ္ ေတြကို ကိုယ္က်ိဳးရွာထုတ္ယူသံုး စြဲဖို႔ ပိုၿပီး လြယ္ကူလာတာပါပဲ။

‘‘ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရ လက္ ထက္ကေတာ့ အဆိုးဆံုးေပါ့ေလ’’ လုိ႔ စစ္ကိုင္းတိုင္းက ေ႐ွ႕ေနတစ္ ဦးျဖစ္တဲ့ ဦးသန္းလိႈင္က မွတ္ ခ်က္ေပးတယ္။

‘‘အစိုးရကိုယ္တုိင္က စီးပြား ေရး လုပ္ငန္းရွင္ေတြနဲ႔ ေပါင္းေနရ တာကိုး။ အဲဒီတုန္းက တရားမဝင္ သစ္ခုတ္လုပ္ငန္းေတြက ေဒသ တစ္ခုလံုး အရမ္းက်ယ္ျပန္႔ေနခဲ့ တာ’’ လုိ႔ သူက ဆိုတယ္။

၂၀၁၄ ကစလို႔ အစိုးရဟာ သစ္႐ိုင္းတံုးေတြ ျပည္ပတင္ပို႔မႈ ကို တားျမစ္ပိတ္ပင္ၿပီး သစ္ေတာ ေတြကို ထိန္းသိမ္းႏုိင္ဖို႔ ႀကိဳးစား လာပါတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစု ၾကည္ရဲ႕ ဦးေဆာင္မႈနဲ႔ အာဏာရ လာတဲ့ အစိုးရသစ္ကေတာ့ ေမလ အတြင္းမွာ တစ္ႏုိင္ငံလံုးအတိုင္း အတာနဲ႔ သစ္ခုတ္မႈကို ဒီႏွစ္ ဘ႑ာေရးႏွစ္အတြက္ တားျမစ္ ထားေၾကာင္း သတ္မွတ္ေၾက ညာခဲ့တယ္။ ဘ႑ာေရးႏွစ္တစ္ ႏွစ္ဟာ မတ္လ ၃၁ ရက္မွာ အ ဆံုးသတ္ပါတယ္။

ကသာၿမိဳ႕က သစ္ေတာဦးစီး ဌာနရဲ႕ ၿခံဝင္းကေတာ့ အခုေလာ ေလာဆယ္ ထရပ္ကားေတြ၊ ဘတ္စ္ ကားေတြ၊ ဗင္ကားေတြနဲ႔ စုပံုေန ပါတယ္။ အဲဒီကားေတြဟာ ၿပီးခဲ့ တဲ့ႏွစ္ ေႏွာင္းပိုင္းေလာက္ကစလို႔ အစိုးရက တရားမဝင္သစ္ခိုး ထုတ္သူေတြဆီက ဖမ္းဆီးသိမ္း ယူထားတာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

သစ္ေတာဦးစီးဌာန ၫႊန္ ၾကားေရးမွဴး ဦးမိ်ဳးမင္းကေတာ့ ဧၿပီကေန ၿပီးခဲ့တဲ့လအထိ အစိုးရ အေနနဲ႔ တရားမဝင္ခုတ္ယူထား တဲ့ သစ္တန္ခ်ိန္ ၁၆,၀၀၀ ေက်ာ္ ကို ဖမ္းဆီးရမိထားၿပီလုိ႔ ေျပာျပ ပါတယ္။ အစိုးရသစ္တက္လာၿပီး တဲ့ ေနာက္ပိုင္း သစ္ခိုးထုတ္မႈ ၁,၀၀၀ ေက်ာ္ကို ေဖာ္ထုတ္ထား ႏုိင္ၿပီလုိ႔လည္း ဆိုတယ္။ အစိုးရ ေဟာင္း လက္ထက္က ဒီလုပ္ငန္း စဥ္ေတြကို အစျပဳခဲ့ၿပီး လက္ရွိအ စိုးရက ဆက္လက္အေကာင္အ ထည္ေဖာ္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ၿပီး ခဲ့တဲ့ ဘ႑ာေရးႏွစ္ထဲမွာေတာ့ စုစုေပါင္း တရားမဝင္သစ္တန္ ခ်ိန္ ၃၀,၀၀၀ ေက်ာ္ကို ဖမ္းဆီးရမိ ခဲ့ၿပီး အမႈေပါင္း ၂,၂၀၀ ေက်ာ္ကို ေဖာ္ထုတ္ႏိုင္ခဲ့ေၾကာင္းလည္း သိ ရပါတယ္။

အနည္းဆံုးေတာ့ အဲဒီအမႈ က်ဴးလြန္ၾကသူေတြထဲက တခ်ိဳ႕ ေသာ တရားမဝင္ သစ္ခုတ္သူေတြ ကို စြဲခ်က္တင္ႏုိင္ခဲ့တယ္။ အဲဒီထဲ ကမွ ေထာင္ကလြတ္ၿပီး ဝန္းသိုကို ေရာက္ရွိေနသူ တစ္ေယာက္ကို AP သတင္းအဖြဲ႕က သြားေရာက္ ေတြ႕ဆံုခဲ့ပါတယ္။ သူက ေထာင္ ထဲမွာ ေလးလေလာက္ ေနခဲ့ရ တယ္။

အစိုးရက တရားမဝင္ သစ္ခိုး ထုတ္မႈေတြကို အင္နဲ႔အားနဲ႔ တိုက္ ဖ်က္ဖို႔ လိုလားေပမယ့္ လာဘ္ ေပးလာဘ္ယူမႈ၊ အက်င့္ပ်က္မႈ ေတြက အတားအဆီး အဟန္႔အ တားအျဖစ္ ရွိေနဆဲပါ။

‘‘တကယ္ေတာ့ တရားမဝင္ သစ္ခိုးထုတ္သူေတြဟာ သိပ္ေတာ္ ၿပီး ပေရာ္ဖက္ရွင္နယ္ ဆန္တယ္ လုိ႔ ေျပာရမယ္။ ဒါကလည္း ဒီလုပ္ ငန္းမွာ သူတို႔က အၾကာႀကီး အ ေတြ႕အႀကံဳ ရွိေနၿပီးသားကိုး’’ လုိ႔ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စား လွယ္တစ္ဦးျဖစ္ၿပီး သယံဇာတႏွင့္ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္း ေရးဆိုင္ရာ ေကာ္မတီအဖြဲ႕ဝင္ တစ္ဦးျဖစ္တဲ့ ဦးမင္းေနာင္က မွတ္ခ်က္ေပးခဲ့တယ္။

‘‘တရားမဝင္ သစ္ေတြကို ဘယ္အခ်ိန္က်ရင္၊ ဘယ္ေနရာ ကို ဘယ္လိုပို႔ရမလဲ ဆိုတာကို သူတို႔ ေကာင္းေကာင္းသိတယ္။ အစိုးရ ရဲ႕ ေပ်ာ့ကြက္ကို ေသခ်ာ နားလည္ထားတယ္။ အဖမ္းမခံ ရေအာင္ ဘယ္လိုေရွာင္လို႔ လြတ္ မလဲ ဆိုတာကိုလည္း သိၾကတယ္ ေလ’’ လို႔လည္း သူက မွတ္ခ်က္ ေပးခဲ့တယ္။

ဒါ့အျပင္ တခ်ိဳ႕ေသာ ဌာန ဆိုင္ရာ ဝန္ထမ္းေတြက လာဘ္ေငြ နည္းနည္းပဲ ေပးတာကိုေတာင္ လက္ခံေနၾကတယ္လုိ႔ ေျပာပါ ေသးတယ္။ ဒီအပိုင္းကို သစ္ေတာ ဦးစီးဌာနက ထိထိေရာက္ေရာက္ တင္းက်ပ္ႏုိင္စြမ္း မရွိေသးဘူး။

‘‘တရားမဝင္ သစ္ခုတ္ေနတဲ့ ေနရာေတြကို ဝင္ဖမ္းဆီးဖို႔ လံု ေလာက္တဲ့ လူအင္အားမရွိေသး ဘူး။ ၿပီးေတာ့ ဌာနက ဝန္ထမ္း ေတြအတြက္ ဒါမ်ိဳးကလည္း အင္ မတန္ အႏၲရာယ္မ်ားတယ္။ သူတို႔ ဆီမွာ ေဘာပင္ပဲရွိတာ။ ဘာလက္ နက္မွ မရွိဘူး’’ လုိ႔ ဦးမင္းေနာင္ က ဆိုတယ္။

သိပ္မၾကာခင္ကပဲ စစ္ကိုင္း မွာ သစ္ေတာဝန္ထမ္းတစ္ဦးဟာ တရားမဝင္ သစ္ခုတ္သူေတြ လက္ ခ်က္ေၾကာင့္ အသက္ဆံုး႐ံႈးခဲ့ပါ တယ္။

‘‘ဒီလိုကိစၥမ်ိဳးကို ကြၽန္ေတာ္ တုိ႔ ဘာမွလုပ္လုိ႔ မရဘူး။ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ ဝန္ထမ္းတစ္ေယာက္ အ ခုလို ျဖစ္ပ်က္သြားတာကို အရမ္း ဝမ္းနည္းတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကြၽန္ေတာ္ တို႔ သူ႔ကို အကာအကြယ္ မေပးႏုိင္ ခဲ့ဘူး’’ လုိ႔ ဦးမင္းေနာင္က ဖြင့္ဟ ပါတယ္။

သစ္ေတာအရာရွိ တစ္ဦးျဖစ္ တဲ့ ဦးစိုးတင့္ကေတာ့ စစ္ကိုင္းမွာ ဒီလို သတ္ျဖတ္မႈမ်ိဳးက ပထမဆံုး ျဖစ္ေပမယ့္ အရင္ကတည္းက သူ႔ ရဲ႕ ဌာနဝန္ထမ္းေတြကို သစ္ေမွာင္ ခိုသမားေတြက ၿခိမ္းေျခာက္မႈမ်ိဳး ေတြ ရွိခဲ့ဖူးေၾကာင္း ဝန္ခံပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ရဲအေစာင့္အေရွာက္ အကူအညီကိုပါ ေတာင္းခံရတတ္ ေၾကာင္းလည္း သူက ေျပာျပ တယ္။

ေဒသခံ ရြာသားေတြဟာ တရားမဝင္ သစ္ခိုးထုတ္တဲ့ လုပ္ ငန္းေတြမွာ ပါဝင္ေဆာင္ရြက္မႈ ရွိတတ္ေပမယ့္ ဒီလုပ္ငန္းက ရရွိ လာတဲ့ အက်ိဳးအျမတ္ေတြက ေတာ့ ဆင္းရဲသား ေဒသခံေတြနဲ႔ လားလားမွ မဆုိင္ပါဘူး။ ၿပီးေတာ့စစ္ကိုင္းတိုင္းမွာ လာေရာက္အ ေျခစိုက္ေနတဲ့ တရားမဝင္သစ္ ခုတ္လုပ္ငန္း အႀကီးစားေတြက ေဒသတြင္းက မဟုတ္ၾကဘူး။

အာရွရဲ႕ အဆင္းရဲဆံုး စာရင္းဝင္ ႏုိင္ငံတစ္ခုျဖစ္တဲ့ စံႏႈန္းနဲ႔ ယွဥ္ရင္ေတာင္ စစ္ကိုင္းတိုင္းေျမာက္ ပိုင္းဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ တျခား ေဒသေတြထက္ ပိုၿပီးေခါင္ပါေသး တယ္။ လမ္းေတြက အရမ္းဆိုးၿပီး ပံုမွန္သြားလာဖို႔ ဘယ္လိုမွအဆင္ မေျပဘူး။ ေက်းရြာအမ်ားစုက လယ္ယာလုပ္ငန္းကို အလြန္အ ကၽြံ မွီခိုေနရတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဆည္ ေရေပးစနစ္ အေထာက္အပံ့ လည္း မရေတာ့ စိုက္ပ်ိဳးေရးရာသီ မဟုတ္ရင္ အစားအေသာက္ ရိကၡာအတြက္ ေတာေတြကိုပဲ မွီခိုရတယ္။

ရြာသူရြာသားအမ်ားစုဟာ မူလတန္းအဆင့္ အတန္းပညာ ေလာက္ပဲ နီးစပ္တယ္။ ဒီထက္ ပိုၿပီး အဆင့္ျမင့္တဲ့ ပညာေရးဆို တာ ကေလးေတြအတြက္ ေမး ခြန္းထုတ္စရာ မလိုေတာ့တဲ့ ကိစၥ မ်ိဳးပါ။

‘‘တရားမဝင္ သစ္ခိုးထုတ္ သူေတြကို တားဆီးဖို႔ဆိုတာဟာ ကြၽန္ေတာ္တို႔အတြက္ အၿမဲတမ္း အခက္ႀကံဳရတဲ့ ကိစၥပါ။ သူတို႔ ဟာ ရာထူးအဆင့္ဆင့္က ဌာနဆိုင္ ရာ အရာရွိေတြနဲ႔ ေကာင္းေကာင္း အေပးအယူ လုပ္ထားတယ္။ ဒီ လုပ္ငန္းကေန သူတို႔ေတြ အက်ိဳး အျမတ္ ခံစားၾကရတယ္။ ေတာ ေတြနားမွာ မီွတင္းေနထိုင္ရတဲ့ ေဒ သခံ ရြာသူရြာသားေတြကေတာ့ အင္မတန္ ဆင္းရဲၾကရွာတယ္’’ လုိ႔ ကိုေအာင္မိုးေက်ာ္က ေျပာပါ တယ္။

တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပဲ အခုဆို ရင္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စား လွယ္ေတြက တရားမဝင္ သစ္ခိုး ထုတ္မႈကို အေလးထားရမယ့္ ျပႆနာ တစ္ရပ္အျဖစ္ ႐ႈျမင္ လာျခင္းဟာ တိုးတက္မႈ တစ္ရပ္ အျဖစ္ သူက ယူဆပါတယ္။

‘‘တကယ္လုိ႔ အစိုးရသစ္က ဒီသစ္ေတာေတြကို ႏွစ္အနည္း ငယ္ေလာက္ပဲ အကာအကြယ္ ေပးႏုိင္တယ္ ဆိုဦးေတာ့၊ ဒီသစ္ ေတာေတြ ဆက္ၿပီးရွင္သန္ရပ္ တည္ဖို႔ စစ္မွန္တဲ့ အခြင့္အေရး တစ္ရပ္ကို ဖန္တီးေပးရာ ေရာက္ ပါလိမ့္မယ္’’ လုိ႔လည္း သူက ေျပာပါတယ္။
===================    
251 / End