အဟ္ေလ့ဘိုက္ (အ.စ) သတင္းဌာန ၊ အဗ္နာ
အစုိးရသစ္ လက္ထက္တြင္ အင္အားႀကီး မုန္တုိင္းအျဖစ္ ပထမဆုံး အႀကိမ္ႀကဳံရေသာ မဟာစင္ မုန္တုိင္းမ၀င္မီ မုိးေလ၀သ ပညာရွင္ ေဒါက္တာ ထြန္းလြင္ႏွင့္ မုိးေလ၀သႏွင့္ ဇလေဗဒ ၫႊန္ၾကားမႈ ဦးစီးဌာနတုိ႔က ငါးရက္ႀကဴိ၍ သတိေပး ႏႈိးေဆာ္ခ်က္မ်ား ထုတ္ျပန္ ထားသည္။ ေမလ ၆ ရက္မွစ၍ ဘဂၤလား ပင္လယ္ေအာ္တြင္ ျဖစ္ေပၚခဲ့ေသာ ေလဖိအားနည္း ရပ္၀န္းသည္ ေမလ ၁၀ ရက္မွစ၍ မုန္တုိင္းငယ္ အျဖစ္သုိ႔ အသြင္ေျပာင္း ခဲ့သည္။
အဆုိပါ မုန္တုိင္းငယ္မွာ တျဖည္းျဖည္း အားေကာင္း လာခဲ့ေသာေၾကာင့္ မဟာစင္ (01B) ဆုိက္ကလုန္း မုန္တုိင္းဟု အမည္ေပးလုိက္သည္။ မုန္တုိင္း ေစာင့္ၾကည့္ေရး ဌာနမ်ားႏွင့္ ေဒါက္တာ ထြန္းလြင္တုိ႔က ေမလ ၁၀ ရက္ကတည္းက အဆုိပါ အပူပုိင္းမုန္တုိင္းမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံသုိ႔ ေမ ၁၅ ညေနမွစ၍ ၀င္ေရာက္ႏုိင္ေၾကာင္း ႀကဳိတင္ သတိေပးခဲ့သည္။ သုိ႔ေသာ္ မုိး/ဇ လက အဆုိပါ မုန္တုိင္းမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံသုိ႔ ၀င္ေရာက္ရန္ မရွိဘဲ အ၀ါ ေရာင္အဆင့္ သတ္မွတ္ထာေၾကာင္း ေၾကညာသည္။
ေမ ၁၁ ရက္တြင္ ေဒါက္တာ ထြန္းလြင္ႏွင့္ မုန္တုိင္း ေစာင့္ၾကည့္ေရး ဌာနမ်ားက မဟာစင္သည္ စစ္တေကာင္းကုိ ဗဟုိျပဳၿပီး ဘဂၤလားေဒ့ရွ္-ျမန္မာနယ္စပ္မွ ျဖတ္ေက်ာ္မည္ျဖစ္ၿပီး ေမာင္ေတာၿမဳိ႕ အနီးတစ္နာရီေလတုိက္ႏႈန္းမုိင္တစ္ရာေက်ာ္ျဖင့္ ျဖတ္သန္းမည္ဟု ခန္႔မွန္းသတိေပးသည္။ ေမ ၁၁ ရက္တြင္ မုိး/ဇလကလည္း အဆုိပါမုန္တုိင္းမွာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္- ျမန္မာ နယ္စပ္ကုိ တုိက္ခတ္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း သတိေပးခဲ့သည္။
ေမ ၁၂၊ ၁၃ တြင္ အဆုိပါ မုန္တုိင္း၏အခ်င္းမွာ မုိင္ ၁၂၀ အထိ ရွိလာၿပီး ပုိမုိအားေကာင္းလာသည္။ မုိး/ဇလႏွင့္ ပညာရွင္တုိ႔ အားလုံးက ျမန္မာ-ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ နယ္စပ္သုိ႔ ၀င္ေရာက္မည္ျဖစ္ၿပီး ရခုိင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပုိင္း မုန္တုိင္းဒဏ္ခံရႏိုင္ေၾကာင္း တညီတၫြတ္တည္းခန္႔မွန္းသည္။ မုန္တုိင္းေရႊ႕လ်ားမႈ ခန္႔မွန္းတြက္ခ်က္ရာတြင္ ယခုသတင္းေရးသားခ်ိန္ ေမ ၁၃ ရက္အထိ ဦးထြန္းလြင္၏ ခန္႔မွန္းခ်က္မ်ား မွန္ကန္ခဲ့သည္ကုိ ေတြ႕ရွိရသည္။ အဆုိပါမုန္တုိင္းေၾကာင့္ ႏုိင္ငံေတာ္အစုိရကလည္း ေမ ၁၆ ရက္တြင္ မုန္တုိင္း၀င္ႏုိင္ဖြယ္ရွိသည္ဟု ေၾကညာၿပီးေနာက္ ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္း မုန္တုိင္းဒဏ္ခံရႏုိင္ေသာ ေဒသမ်ားရွိ ျပည္သူမ်ားအား ေဘးလြတ္ရာသုိ႔ အခ်ိန္မီ ေျပာင္းေရႊ႕ေပးရန္ ေမ ၁၃ ရက္ေန႔က ျပည္နယ္အစုိးရအား ၫြန္ၾကားခဲ့သည္။
မုန္တုိင္းဒဏ္အဓိက ခံရႏုိင္ေသာ ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္းရွိ ေမာင္ေတာ၊ ဘူးသီးေတာင္၊ စစ္ေတြစေသာၿမဳိ႕နယ္မ်ားတြင္ ေမ ၁၁ ရက္မွစတင္၍ မုန္တုိင္းအႏၱရာယ္ကာကြယ္ႏုိင္ရန္ ေရႊ႕ေျပာင္းမႈမ်ား၊ ႀကဳိတင္ကာကြယ္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ၾကသည္။ မုန္တုိင္းအဓိကျဖတ္သန္းမည္ဟု ခန္႔မွန္းထားေသာ ေမာင္ေတာၿမဳိ႕နယ္ရွိ ေဒသခံအမ်ားစုမွာ မုိး/ဇလမွ ထုတ္ျပန္ေၾကျငာထားသည့္ တစ္နာရီေလတုိက္ႏႈန္း မုိင္ ၅၀၊ ၆၀ ဆုိသည္မွာ ယင္းတုိ႔အတြက္ အလြန္အမင္းစိတ္မပူပန္မိေၾကာင္း ေဒသခံမ်ားက ေမ ၁၃ ရက္က ေျပာသည္။ ေမ ၁၃ ရက္တြင္ အေရးေပၚ အေျခအေန စီမံခန္႔ခြဲမႈဗဟိုေကာ္မတီက ေမ ၁၄ ရက္မွစ၍ အမ္းၿမိဳ႕တြင္အေျခစုိက္ကာ အနီးကပ္ကြပ္ကဲမည္ျဖစ္ၿပီး တပ္မေတာ္က ေရႊ႕ေျပာင္းေရးအတြက္ အားလုံးစီစဥ္ထားေၾကာင္း အစုိးရကသတင္းထုတ္ျပန္သည္။
၂၀၀၈ ခုႏွစ္ နာဂစ္မုန္တုိင္း တုိက္ခတ္စဥ္က အစုိးရက တစ္ရက္သာႀကဳိ၍သတင္းထုတ္ျပန္ခဲ့ၿပီး၊ ယခုကဲ့သုိ႔ မုန္တုိင္းသင့္ႏိုင္ေသာ ေဒသခံမ်ားကို ေရႊ႕ေျပာင္းေပးမႈမ်ဳိးကဲ့သုိ႔ ႀကဳိတင္ျပင္ဆင္မႈမ်ားလည္းမရွိခဲ့ေပ။ ထုိ႔ေၾကာင့္ နာဂစ္ႏွင့္မဟာစင္တြင္ ျခားနားမႈမ်ားစြာ ရွိခဲ့သည္။ “အရင္မုန္တုိင္းေတြတုန္းက အခုလုိပြင့္ပြင့္လင္းလင္းခ်ျပခဲ့တာ မရွိဘူး။ ေက်နပ္စရာေကာင္းပါတယ္” ဟု စစ္ေတြၿမဳိ႕မွ ၿမဳိ႕မိၿမဳိ႕ဖ ဦးသန္းထြန္းက ေျပာသည္။ မဟာစင္ကို ဦးထြန္းလြင္ႏွင့္ မုိးဇ/လတုိ႔က ေမ ၁၆ ရက္တြင္ ရခုိင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပုိင္းကို ျဖတ္သန္းမည္ဟု ခန္႔မွန္းထားသည္