၂၀၁၇ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးခရီး၏ စိန္ေခၚမႈႏွင့္ အခြင့္အလမ္းမ်ား

၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၇ - ၁၈:၃၅

News ID: 802767

၂၀၁၇ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးခရီး၏ စိန္ေခၚမႈႏွင့္ အခြင့္အလမ္းမ်ား

၂၀၁၇ ကို ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွစ္အျဖစ္ သတ္မွတ္ႏိုင္ေအာင္ ၀ုိင္း၀န္းႀကိဳးပမ္းၾကရန္ ႏုိဗယ္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆုရွင္က ေမတၱာရပ္ခံထားသည္။

အဲဟ္ေလ့ဘိုက္(သ) (အလိုင္ေဟမြစ္စလာမ္) သတင္းဌာန ၊ အဗ္နာ

၂၀၁၇ ကို ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွစ္အျဖစ္ သတ္မွတ္ႏိုင္ေအာင္ ၀ုိင္း၀န္းႀကိဳးပမ္းၾကရန္ ႏုိဗယ္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆုရွင္က ေမတၱာရပ္ခံထားသည္။

ေဖေဖာ္၀ါရီအတြင္း က်င္းပမည့္ ၂၁ရာစုပင္လုံဒုတိယအစည္းအေ၀းႏွင့္အတူ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ကို အရွိန္အဟုန္ျမႇင့္တင္ရန္ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဦး ေဆာင္သည့္ အစုိးရက စီစဥ္ေနသည္။

၂၀၁၇ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္မွာ အလားအလာေကာင္းမ်ား ပုိမုိရရွိႏုိင္သည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မ်ားႏွင့္အတူ ရင္ဆုိင္ရမည့္စိန္ေခၚမႈမ်ားစြာလည္းေစာင့္ႀကိဳေနဆဲျဖစ္သည္။

အခြင့္အလမ္းႏွင့္ စိန္ေခၚမႈမ်ား

၂၀၁၇ ၿငိမ္းခ်မ္္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ကို ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္လူငယ္မ်ား၏ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးစကား၀ုိင္းျဖင့္ စတင္ခဲ့သည္။ လူမ်ဳိး၊ ေဒသႏွင့္အ ေၾကာင္းအရာကို အေျခခံသည့္ အမ်ဳိးသားအဆင့္ႏုိင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲမ်ားကိုလည္း ကရင္ျပည္နယ္က အ စျပဳ၍ ေဒသသုံးခုခန္႔တြင္က်င္းပရန္ အစုိးရက ႀကိဳးပမ္းေနသည္။

ထုိ႔အတူ သမုိင္း၀င္ ၂၁ရာစု ပင္လုံညီလာခံဒုတိယအစည္းအေ၀းကိုလည္း ေဖေဖာ္၀ါရီတြင္ က်င္းပမည္ျဖစ္သည္။

ထုိ႔ေၾကာင့္ ၂၀၁၇ သည္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ အခြင့္အလမ္းမ်ားစြာရွိသည့္ႏွစ္တစ္ႏွစ္ဟု ေလ့လာသူမ်ားကမွတ္ခ်က္ျပဳသည္။

တစ္ႏုိင္ငံလုံး ပစ္ခတ္တုိက္ခုိက္မႈရပ္စဲေရးသေဘာတူစာခ်ဳပ္(NCA)လက္မွတ္ ေရးထုိးထားသည့္ ပအုိ၀္းအမ်ဳိးသားလြတ္ေျမာက္ေရးအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ (PNLO)နာယက ဗိုလ္မွဴးႀကီးခြန္ဥကၠာက ၂၀၁၇မွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအလားအလာပုိေကာင္းႏုိင္ေၾကာင္းသုံးသပ္သည္။

‘‘ပြင့္လင္းျမင္သာမႈေတြ ပိုေကာင္းလာတဲ့အေပၚမွာ တပ္မ ေတာ္ဘက္ကေသာ္လည္းေကာင္း ၊တုိင္းရင္းသားအဖြဲ႕အစည္းေတြ ဘက္ကေသာ္လည္းေကာင္း ပဋိပကၡေတြ စစ္ေရးအရွိန္ျမႇင့္တဲ့ကိစၥ ေတြမွာ ဖုံးဖုံးဖိဖိလုပ္လုိ႔မရေတာ့ဘဲ တစ္ျပည္လုံးအတုိင္းအတာ၊ ႏုိင္ငံ တကာအတုိင္းအတာသိလာတဲ့အ ခါ အားလုံးပုိၿပီး ထိန္းထိန္းသိမ္း သိမ္းျဖစ္လာမယ္လုိ႔ယူဆတယ္’’ ဟု ဗုိလ္မွဴးႀကီးခြန္ဥကၠာက ဆုိ သည္။

သုိ႔ေသာ္ ၂၀၁၇ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္မွာအခြင့္အလမ္းထက္ စိန္ေခၚမႈက ပုိမုိမ်ားျပားႏုိင္ေၾကာင္း သုံးသပ္မႈမ်ားရွိသည္။

ကခ်င္ျပည္နယ္ ဒီမုိကေရစီ ပါတီဥကၠ႒ေဒါက္တာမနန္တူးဂ်ာက အဓိကရင္ဆုိင္ရမည့္စိန္ေခၚမႈမ်ားမွာ ယုံၾကည္မႈတည္ေဆာက္ ေရးတြက္ အေျခခံျဖစ္သည့္ တုိက္ ပြဲအရွိန္အဟုန္ ေလွ်ာ့ခ်ေရးျဖစ္ ေၾကာင္းမွတ္ခ်က္ျပဳသည္။

‘‘အခုလက္ရွိ အစုိးရကလည္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ အမ်ဳိးသားရင္ၾကား ေစ့ေရးကို ဦးစားေပးၿပီးေတာ့ ႀကိဳး စား ေဖာ္ေဆာင္ေနတဲ့အပုိင္းရွိ တယ္’’ဟု ေဒါက္တာတူးဂ်ာကဆုိ သည္။

‘‘တုိက္ပြဲေတြသာမရွိဘူးဆုိရင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအလားအလာအင္မတန္ ေကာင္းလာႏုိင္ပါတယ္။တုိက္ပြဲအေပၚမွာပဲ မူတည္တယ္ဗ်’’

ထုိ႔အတူလက္နက္ကုိင္ပဋိပ ကၡမ်ားၾကား အိမ္မျပန္ႏုိင္ေသး သည့္ စစ္ေဘးဒုကၡသည္မ်ားအေရး ေဆာင္ရြက္ေနသည့္အရပ္ဘက္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားကလည္း အဓိက ရင္ဆုိင္ရမည့္ စိန္ေခၚမႈမွာတုိက္ပြဲ မ်ား ရပ္တန္႔ေရးပင္ျဖစ္ေၾကာင္း ယခုကဲ့သုိ႔ ေထာက္ျပ ေျပာဆုိသည္။

‘‘စိန္ေခၚမႈကေတာ့ အဓိက လက္ရွိတုိက္ပြဲေတြ ပဋိပကၡေတြ ျမန္ျမန္ခ်ဳပ္ၿငိမ္းဖုိ႔။ ဒါက အေရး ႀကီးဆုံးအခ်က္လုိ႔ ကၽြန္ေတာ္ျမင္ပါ တယ္’’ဟု အရပ္ဘက္အဖြဲ႕အစည္း ကုိးဖြဲ႕ျဖင့္ ဖြဲ႕စည္းထားသည့္ ပူးေပါင္းလုပ္ငန္းစဥ္အဖဲြ႕ (JST)မွ ဦးဂြမ္ရွာေအာင္က ေျပာသည္။

‘‘ဒါကို ေလွ်ာ့ခ်ႏုိင္မွ၊ ရပ္ေပး ႏုိင္မွပဲ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္ဟာ ပို ၿပီးေတာ့ ေရွ႕သြားႏုိင္မွာ ျဖစ္ပါ တယ္’’

ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွစ္အျဖစ္ သတ္မွတ္ ႏုိင္ေရး ဘာေတြေဆာင္ရြက္ႀကိဳးပမ္းသင့္သလဲ

‘‘ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆုိတာရသင့္ တာ ၾကာပါၿပီ။ အခုအခ်ိန္ဟာ ေနာက္မေစာင့္သင့္ေတာ့ပါဘူး။ အားလံုး၀ိုုင္းၿပီးေတာ့ ၂၀၁၇ ဟာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွစ္လုိ႔ သတ္မွတ္ႏုိင္ ေအာင္လုိ႔ အားလံုး၀ိုင္း၀န္းကူညီ ၾကပါလို႔ ေမတၱာရပ္ခံရင္း နိဂံုးခ်ဳပ္ ပါတယ္’’

ႏုိင္ငံေတာ္၏ အတုိင္ပင္ခံ ပုဂၢိဳလ္ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ဇန္န၀ါရီ ၁ ရက္တြင္ ျပဳလုပ္သည့္ လူငယ္မ်ားႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးစကား၀ိုင္း၌ အပိတ္အမွာစကားအျဖစ္ ေျပာၾကားခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

NCA လက္မွတ္မေရးထုိး ထားသည့္အဖဲြ႕မ်ားႏွင့္ စုဖဲြ႕ထား သည့္ ညီၫြတ္ေသာ တိုင္းရင္းသား လူမ်ိဳးမ်ား ဖက္ဒရယ္ေကာင္စီ (UNFC)က ၂၀၁၇ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးမွာ စိန္ေခၚမႈ ပိုမိုမ်ားျပားႏုိင္ ေၾကာင္း သံုးသပ္သည္။ အဓိက စိန္ေခၚမႈမွာ အစိုးရႏွင့္ တပ္မ ေတာ္ၾကား မူ၀ါဒကြာျခားမႈေၾကာင့္ ျဖစ္ေၾကာင္း UNFC တဲြဖက္အ ေထြေထြအတြင္းေရးမွဴး ဦးထြန္း ေဇာ္က သံုးသပ္သည္။

‘‘အစိုးရရဲ႕ မူ၀ါဒမွာက်ေတာ့ ၿငိမ္းၿငိမ္းခ်မ္းခ်မ္းနဲ႔ ညိႇႏိႈင္းအေျဖ ရွာမယ္။ အေပးအယူလုပ္မယ္။ ၿပီးေတာ့ အစိုးရရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး မူ၀ါဒဆုိၿပီးေတာ့ ေအာက္တိုဘာ ၁၅ ရက္က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ခ်မွတ္ခဲ့တဲ့ လမ္းျပေျမပံုအ တိုင္းဆုိရင္ အလားအလာေကာင္း တယ္’’ ဟု ဦးထြန္းေဇာ္က ေျပာသည္။ ဆက္လက္၍ ‘‘စိန္ေခၚခ်က္ ေတြက်ေတာ့ တပ္မေတာ္ဘက္က သူ႔ရဲ႕မူ၀ါဒကို အေသဆုပ္ကိုင္တယ္ေပါ့ဗ်ာ။ တပ္မေတာ္ကာ ကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ရဲ႕ မူ၀ါဒေျခာက္ခ်က္မွာ ေနာက္ဆံုးႏွစ္ခ်က္က တည္ဆဲဥပေဒကို လုိက္နာရမယ္။ ၂၀၀၈ ဖဲြ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒအတိုင္း လုပ္ရမယ္ဆုိတာ မေျပာင္းလဲတဲ့အခါ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဖာ္ ေဆာင္ဖို႔ခက္တယ္’’ဟု ဆိုသည္။

သုိ႔ေသာ္ တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္က ၎၏ႏွစ္သစ္ကူးႏႈတ္ခြန္းဆက္စကားတြင္ထည့္သြင္းေျပာၾကားခဲ့သည္။

‘‘၂၀၁၇ ခုႏွစ္ကာလမွာ ႏုိင္ငံ ေတာ္တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းေရး၊ ဖြံ႕ၿဖိဳးတုိးတက္ေရး၊ ဒီမုိကေရစီနွင့္ ဖက္ဒရယ္စနစ္ကို အေျခခံတဲ့ျပည္ ေထာင္စုႏုိင္ငံႀကီးေပၚထြန္းေရး တုိ႔အတြက္ တပ္မေတာ္ အေနနဲ႔ ဆက္လက္ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္ သြားမွာျဖစ္ပါတယ္’’ ဟု ဗုိလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီးက ေျပာၾကားခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

ၿပီးခဲ့သည့္ ၂၁ ရာစု ပင္လုံညီလာခံတြင္ မိန္႔ခြန္းေျပာစဥ္ကပင္ဗုိလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီးသည္ ဒီမုိကေရစီႏွင့္ ဖက္ဒရယ္စနစ္ကို အေျခခံသည့္ ျပည္ေထာင္စု ႏုိင္ငံေတာ္ ႀကီးေပၚထြန္းေရးဆုိေသာ စကားရပ္ကို ေျပာၾကားခဲ့ျခင္းမရွိေပ။

၂၀၁၇ တြင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွစ္ အျဖစ္သတ္မွတ္ႏုိင္ရန္၊ စစ္ေရးအရွိန္ေလွ်ာ့ခ်ႏုိင္ရန္ ေတြ႕ဆံုေဆြး ေႏြးမႈမ်ား အဆက္မျပတ္ျပဳလုပ္ရမည္ဟု ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာသူမ်ားက သံုးသပ္သည္။

‘‘စစ္တုိက္တဲ့ေနရာမွာ သတိၱ ရွိၾကတယ္၊ ရဲရင့္ၾကတယ္လို႔ ေျပာလုိ႔ရေပမယ့္ ေဆြးေႏြးတဲ့ေနရာမွာ စစ္တုိက္တာထက္ကုိ သတိၱရွိဖို႔လိုတယ္’’ဟု ဗုိလ္မွဴးႀကီး ခြန္ ဥကၠာက ေျပာသည္။

‘‘စစ္တုိက္ရမွာကို သတၱိရိွတယ္၊ ေဆြးေႏြးရမွာ ေၾကာက္တယ္ဆိုရင္ ျပႆနာက စၿပီ။ ဒါ ေၾကာင့္စစ္တုိက္ရမွာကုိ သတၱိရိွသလို ေဆြးေႏြးရဖို႔ကုိလည္း သတၱိ ေမြးၿပီး၊ စြန္႔စားၿပီးေတာ့ ေဆြးေႏြးသင့္တယ္’’

၂၀၁၇ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအလား အလာမွာ အမ်ဳိးသားအဆင့္ ႏုိင္ငံ ေရးေဆြးေႏြးပြဲမ်ားကုိ ပထမဆံုး အႀကိမ္စတင္ျခင္း၊ ၂၁ ပင္လံုဒုတိယအစည္းအေ၀းမ်ားျဖင့္ အရိွန္အဟုန္ျမႇင့္တင္ျခင္းစသည့္ ကိစၥရပ္မ်ားေၾကာင့္ ပိုမုိတိုးတက္ႏုိင္ ေၾကာင္း သံုးသပ္ၾကသည္။ သုိ႔ ေသာ္ NCA တြင္ အားလံုးပါ၀င္ လက္မွတ္ေရးထိုးေရး၊ တုိက္ပြဲ မ်ား ေလ်ာ့က်ေစရန္ ႏွစ္ဖက္ယံု ၾကည္မႈတည္ေဆာက္ေရးစသည့္ စိန္ေခၚမႈမ်ားကိုလည္း ရင္ဆုိင္ ျဖတ္သန္းရမည့္အေနအထားျဖစ္ သည္။

ဒီမုိကေရစီ အသြင္ကူး ေျပာင္းစႏုိင္ငံအတြက္ ဆယ္စုႏွစ္ခုနစ္ခုၾကာ ျပည္တြင္းလက္နက္ကုိင္ပဋိပကၡခ်ဳပ္ၿငိမ္ေရး အေရးပါပံုကုိ အစိုးရၿငိမ္းခ်မ္းေရးေကာ္မရွင္အဖြဲ႕၀င္ ဦးေအာင္စုိးက ယခု ကဲ့သုိ႔ေျပာၾကားသည္။

‘‘ကြၽန္ေတာ္တို႔ ႏုိင္ငံဒီမုိက ေရစီရိွဖို႔က ၂၀၀၈ ဖဲြ႕စည္းပံုအ ေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးက အမ်ိဳးသားဒီမုိကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္က ျပည္သူကုိ ေပးထားတဲ့ ကတိပါ။ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကုိ ျပင္ႏုိင္ေရးက တပ္မေတာ္ကလက္ ခံမွ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ၿငိမ္းခ်မ္္းေရး ရၿပီးမွ တပ္မေတာ္ကလည္း ဒီဖြဲ႕ စည္းပံုျပင္ဖို႔ကုိ ေထာက္ခံႏုိင္လိမ့္ မယ္လုိ႔ ျမင္တယ္’’

‘‘အဲဒါေၾကာင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရ မွ တပ္မေတာ္က လက္ခံမယ္၊ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီး ခ်ဳပ္ကလည္း ေျပာထားၿပီးသား။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရၿပီးရင္ တပ္မေတာ္ သားေတြ လႊတ္ေတာ္ထဲက ထြက္ သြားပါမယ္ဆုိတာ။ အဲဒီေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္္းေရးရဖို႔က အဓိကျဖစ္ေန တယ္’’

ဦးဂြမ္ရွာေအာင္ကမူ စစ္ ေဘးဒုကၡသည္မ်ား အပါအ၀င္ ျပည္သူမ်ား၏ မ်က္ႏွာကုိ ေထာက္ ႐ႈ၍ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးခ်ိဳးငွက္မ်ား ႏွစ္ သစ္တြင္ ပ်ံ၀ဲႏုိင္ေရး ၀ုိင္း၀န္းႀကိဳး ပမ္းၾကရန္ ယခုကဲ့သို႔ တုိက္တြန္း ခဲ့သည္။

‘‘၂၀၁၇ ဟာ ျပည္သူလူထု ေမွ်ာ္မွန္းတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္လာ ဖို႔ ျပည္သူကေရြးေကာက္ထားတဲ့ NLD အစိုးရေသာ္လည္းေကာင္း၊ တပ္မေတာ္နဲ႔ တုိင္းရင္းသားအဖြဲ႕ ေခါင္းေဆာင္ေတြ အေနနဲ႔ေသာ္ လည္းေကာင္း ျပည္သူလူထုပါ အားလံုး၀ုိင္း၀န္းႀကိဳးစားဖို႔ လုိ မယ္ဆုိတာ ေျပာခ်င္ပါတယ္’’