အဲဟ္ေလ့ဘိုက္(သ) (အလိုင္းဟစ္စလာမ္ အဗ္နာ) သတင္းဌာနာ
လူမ်ဳိးတံုးသတ္ျဖတ္ရည္ရြယ္မႈကမ္းပိန္းမွာ လူနည္းစုလူမ်ဳိးစုကို အျမစ္ျပတ္သုတ္သင္ဖို႔ ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕ႀကိဳးပမ္းမႈေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ရွိေနတဲ့ စြပ္စြဲခ်က္ေတြကို ျမန္မာစစ္သားႏွစ္ဦးက ဗီဒီယုိနဲ႔သက္ေသခံ ထြက္ဆိုခဲ့ပါတယ္။
ျမန္မာစစ္သားႏွစ္ဦးဟာ သုတ္သင္မႈေတြ အစုလိုက္အၿပံဳလိုက္ျမဳပ္ႏွံမႈေတြ ရြာေတြကိုဖ်က္ဆီးမႈေတြနဲ႔ အဓၶမျပဳက်င့္မႈေတြ စတဲ့သူတို႔ရဲ႕ရာဇ၀တ္မႈေတြကို ၀န္ခံေျပာၾကားလိုက္ပါတယ္။ ၂၀၁၇ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လမွာ သူတို႔ရဲ႕အထက္အရာရွိဆီကေန ရွင္းလင္းတဲ့အမိန္႔ရရွိခဲ့တယ္လို႔ တပ္သားမ်ဳိး၀င္းထြန္းက ထြက္ဆိုခ်က္ဗီဒီယိုထဲမွာ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီအမိန္႔ကေတာ့ “မင္းတို႔ျမင္သမွ်အကုန္ပစ္သတ္ၾကားလား” ဆိုတာပဲျဖစ္ပါတယ္။
ဒီအမိန္႔ကိုသူလည္းလိုက္နာခဲ့ၿပီး ရိုဟင္ဂ်ာမြတ္စလင္အေယာက္၃၀ကိုအစုလိုက္ အၿပံဳလိုက္သတ္ျဖတ္မႈမွာပါ၀င္ခဲ့ပါတယ္။ ၿပီးေတာ့သူတို႔ကို စစ္စခန္းတစ္ခုနဲ႔ ဖုန္းတာ၀ါတိုင္တစ္ခုအနီးမွာ အစုလိုက္အၿပံဳလိုက္ျမဳပ္ႏွံ႔ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီတစ္ခ်ိန္တည္းမွာပဲ အိမ္နီးခ်င္းၿမိဳ႕ေလးမွာ တပ္သားေဇာ္ႏိုင္ထြန္းက သူနဲ႔ေနာက္တပ္ရင္းတစ္ခုက တပ္ဖြဲ႔၀င္ေတြဟာ သူတို႔အထက္အႀကီးအကဲရဲ႕တိုက္ရိုက္ညႊန္ၾကားခ်က္ကို လိုက္နာခဲ့ၾကပါတယ္။ အဲဒီအမိန္႔ကေတာ့ “မင္းတို႔ျမင္သမွ်သတ္ပစ္ ကေလးျဖစ္ျဖစ္လူႀကီးျဖစ္ျဖစ္သတ္ပစ္” ဆိုတာပဲျဖစ္ပါတယ္။
“ရြာ၂၀ေလာက္ကိုကၽြန္ေတာ္တို႔ရွင္းလင္းပစ္ခဲ့ပါတယ္” လို႔တပ္သားေဇာ္ႏိုင္ထြန္းကေျပာပါတယ္။ စုပံုေနတဲ့အေလာင္းေတြကို အစုလိုက္အၿပံဳလိုက္ျမဳပ္ႏွံ႔ခဲ့ရတယ္လို႔ သူကထပ္ျဖည့္ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ စစ္သားႏွစ္ဦးရဲ႕သက္ေသခံထြက္ဆိုမႈဟာ ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕ တပ္မေတာ္အဖြဲ႔၀င္ေတြထဲမွာ ပထမဆံုးအႀကိမ္ထြက္ဆိုမႈလည္းျဖစ္ပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့လကျမန္မာႏိုင္ငံကေနထြက္ေျပးလာခဲ့တဲ့ ဒီအမ်ဳိးသားႏွစ္ဦးကို ရိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚႀကီးမားတဲ့ရာဇ၀တ္က်ဴးလြန္မႈေတြရွိမရွိ တပ္မေတာ္ေခါင္းေဆာင္ပိုင္းေတြကို အမႈဖြင့္စံုစမ္းစစ္ေဆးေနတဲ့ ႏိုင္ငံတကာရာဇ၀တ္ခံုရံုး(ICC) ရွိရာ သည္ေဟးဂ္ (The Hague) တနလၤာေန႔ကပို႔ေဆာင္ေပးခဲ့ပါတယ္။
ဒီစစ္သားႏွစ္ဦးကသက္ေသခံထြက္ဆိုခဲ့တဲ့ရက္စက္မႈေတြဟာ အိမ္နီးခ်င္းဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဒုကၡသည္စခန္းေတြမွာ ခိုလံႈေနရတဲ့ တစ္သန္းေက်ာ္ေသာရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြဆီကေန ရရွိထားတဲ့ ဆိုးရြားတဲ့လူ႕အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈသက္ေသအခ်က္အလက္ေတြကို ထပ္ေလာင္းသက္ေသခံလိုက္တာပဲျဖစ္ပါတယ္။ျခားနားခ်က္ကေတာ့ ဒီထြက္ဆိုခ်က္ေတြဟာ က်ဴးလြန္ခံရသူေတြဆီကမဟုတ္ပဲ က်ဴးလြန္သူေတြဆီ ကရရွိလာတာပဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒါဟာရိုဟင္ဂ်ာေတြနဲ႔ တရားမွ်တမႈရရွိေရးရုန္းကန္ေနရတဲ့ ျမန္မာလူထုအတြက္ အလြန္ႀကီးမားတဲ့အခိုက္အတန္႔ပဲျဖစ္ပါတယ္ လို႔ Fortify Rights အဖြဲ႔ရဲ႕ တာ၀န္ခံအႀကီးအကဲ မက္သရူးစမစ္က ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ “ဒီလူေတြဟာ ICC မွာတင္ခံရမဲ့ ပထမဆံုးေသာျမန္မာကက်ဴးလြန္ သူေတြျဖစ္ႏိုင္ပါ တယ္။ ၿပီးေတာ့သူတို႔ဟာ တရားရံုးထိန္းသိမ္းမႈေအာက္ ပထမဆံုးအတြင္းလူမ်က္ျမင္သက္ေသေတြပဲျဖစ္ပါတယ္။” လို႔သူကဆက္လက္ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။
ဒီစစ္သားႏွစ္ဦးဟာသူတို႔၀န္ခံထြက္ဆိုခဲ့တဲ့ ရာဇ၀တ္မႈေတြက်ဴးလြန္ခဲ့မႈရွိမရွိ နယူးေယာက္တိုင္းမ္က လြတ္လပ္စြာအတည္မျပဳႏိုင္ေပမယ့္ သူတို႔ရဲ႕ေျပာၾကားခ်က္အေသးစိတ္ဟာ ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြ ရခိုင္ေဒသခံေတြ တပ္မေတာ္စစ္သားေတြနဲ႔ ျပည္တြင္းႏိုင္ငံေရးသမားေတြအပါအ၀င္ ဒါဇင္နဲ႔ခ်ီတဲ့မ်က္ျမင္သက္ေသေတြနဲ႔ သံုးသပ္ေလ့လာသူေတြရဲ႕ ေဖာ္ျပခ်က္ေတြနဲ႔ကိုက္ညီမႈရွိေနပါတယ္။ ရြာသားတစ္ခ်ဳိ႕လြတ္လပ္စြာအတည္ျပဳထားတဲ့ စစ္သားေတြသက္ေသထြက္ဆိုခဲ့တဲ့ ဒီအစုလိုက္အၿပံဳလိုက္ျမဳပ္ႏွံမႈေနရာေတြနဲ႔ပတ္သက္တဲ့သက္ေသကို ႏိုင္ငံတကာရာဇ၀တ္ခံုရံုး(ICC) မွာစံုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြလုပ္ေဆာင္သြားမွာျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာအစုိးရကေတာ့ ေဒသတြင္းမွာဒီလိုေနရာေတြမရွိေၾကာင္း အႀကိမ္ႀကိမ္ျငင္းဆိုခဲ့ပါတယ္။
က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ရာဇ၀တ္မႈေတြအေၾကာင္း စစ္သားေတြျပန္လည္ေျပာၾကားခ်က္အရ သူတို႔ေတြဟာ သူတို႔ရဲ႕ေျခလ်င္တပ္ဖြဲ႔ေတြနဲ႔ တစ္ျခားလံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔ေတြနဲ႔အတူ က်ဴးလြန္ခဲ့တာျဖစ္ၿပီး အရပ္သား၁၅၀ေသဆံုးခဲ့ရသလို ရြာေပါင္းဒါဇင္နဲ႔ခ်ီဖ်က္ဆီးခဲ့တယ္လို႔ဆိုပါတယ္ ဒါဟာရိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ ျမန္မာရဲ႕ကာလရွည္ၾကာစစ္ဆင္ေရးရဲ႕ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းပဲျဖစ္ပါတယ္။ သူတို႔ေတြဟာ လူနည္းစုလူမ်ဳိးစုတစ္စုကို ေရြးခ်ယ္ၿပီးသုတ္သင္တဲ့စစ္ေဆးေရးမွာပူးေပါင္းပါ၀င္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ၂၀၁၇ခုႏွစ္မွာ အထြတ္အထိပ္ျဖစ္ခဲ့တဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာေတြအစုလိုက္အၿပံဳလိုက္သတ္ျဖတ္ခံရမႈျဖစ္ရပ္ဟာ ကမၻာေပၚမွာဒုကၡသည္အမ်ားဆံုးအျမန္ဆံုးတိုးလာခဲ့တဲ့ျဖစ္ရပ္ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ရက္သတၱပတ္အတြင္း ႏိုင္ငံမဲ့လူဦးေရတစ္သန္းရဲ႕ သံုးပံုတစ္ပံုခန္႔ဟာ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔ေတြကသူတို႔ရဲ႕ေက်းရြာေတြကို ရိုင္ဖယ္ေတြနဲ႔ပစ္ မီးဓာတ္ဆီပုလင္းေတြနဲ႔ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈေတြေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနာက္ပိုင္းရခိုင္ျပည္နယ္က သူတို႔ေနအိမ္ေတြကေန ရွင္းလင္းေမာင္းထုတ္ခံခဲ့ရပါတယ္။
အသက္အရြယ္ႀကီးသူအမ်ဳိးသားေတြေခါင္းျဖတ္သတ္ခံခဲ့ရၿပီး မိန္းကေလးငယ္ေတြအဓၶမျပဳက်င့္ခံခဲ့ရပါတယ္။ သူတို႔ရဲ႕ေခါင္းေဆာင္းပ၀ါေတြကိုစုတ္ၿဖဲၿပီး မ်က္လံုးစည္းေတြအျဖစ္အသံုးျပဳခံခဲ့ရတယ္လို႔ မ်က္ျမင္သက္ေသေတြနဲ႔ အသက္ရွင္လြတ္ေျမာက္ခဲ့သူေတြက ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၁၇ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လေႏွာင္းပိုင္းကေန စက္တင္ဘာေႏွာင္းပိုင္းထိ ကေလးငယ္ ၇၃၀ အပါအ၀င္ ရိုဟင္ဂ်ာ ၆၇၀၀ ထက္မနည္း သတ္ျဖတ္အၾကမ္းဖက္မႈေတြခံစားခဲ့ရတယ္လို႔ နယ္စည္းမျခားဆရာ၀န္မ်ားအဖြဲ႔က ခန္႔မွန္းထားပါတယ္။ ၂၀၁၇ခုႏွစ္ကေန ၂၀၁၉ခုႏွစ္အတြင္း ရိုဟင္ဂ်ာအေျခခ်ေနထိုင္တဲ့ေက်းရြာ၂၀၀နီးပါး ဖ်က္ဆီးၿဖိဳခ်ခံခဲ့ရတယ္လို႔ ကုလသမဂၢကေျပာၾကားထားပါတယ္။
ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ကထုတ္ေ၀ခဲ့တဲ့အစီရင္ခံစာထဲမွာ ကုလလူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီရဲ႕ အခ်က္အလက္ရွာေဖြေရးမစ္ရွင္အဖြဲ႔က လူမ်ဳိးတံုးသတ္ျဖတ္ရည္ရြယ္မႈလုပ္ရပ္ေတြဟာ ျဖစ္ပြားႏိုင္ေခ်နဲ႔ ထပ္တလဲလဲျပန္ေပၚႏိုင္ေျခရွိၿပီး ျမန္မာဟာ လူမ်ဳိးတံုးသတ္ျဖတ္မႈကိုစံုစမ္းစစ္ေဆးဖို႔နဲ႔ တားဆီးကာကြယ္သြားဖို႔ တာ၀န္ေတြကိုပ်က္ကြက္ေနသလို လူမ်ဳိးတံုးသတ္ျဖတ္မႈက်ဴးလြန္သူေတြကိုအေရးယူဖို႔နဲ႔ ရာဇ၀တ္မႈေတြကိုထိေရာက္တဲ့ဥပေဒေရးရအေရးယူမႈေတြ လုပ္ေဆာင္ဖို႔ပ်က္ကြက္ေနေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။
ရိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚဖိႏွိပ္ေရးကမ္းပိန္းေတြစီစဥ္မႈေတြမရွိေၾကာင္း ျမန္မာအစုိးရကျငင္းဆန္ထားပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ဒီဇင္ဘာတုန္းက ႏိုင္ငံရဲ႕အရပ္သားေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က သည္ေဟးဂ္(The Hague)က ႏိုင္ငံတကာတရားေရးခံုရံုး(ICJ) မွာ စြဲခ်က္တင္ထားတဲ့လူမ်ဳိးတံုးသတ္ျဖတ္မႈစြပ္စြဲခ်က္ေတြကို ကာကြယ္ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ တပ္မေတာ္သားအနည္းငယ္သာ ေထာင္ဒဏ္ႏွစ္တုိေလာက္နဲ႔ အေရးယူခံခဲ့ရၿပီး စစ္တပ္ကေတာ့ ရြာႏွစ္ရြာေလာက္မွာ မွားယြင္းမႈတစ္ခ်ဳိ႕ရွိခဲ့ေၾကာင္း ေျပာၾကားထားပါတယ္။ ရိုဟင္ဂ်ာေတြဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံ ရခိုင္ျပည္နယ္ဇာတိျဖစ္ေပမယ့္လည္း ျမန္မာအစိုးရကေတာ့ သူတို႔ကိုႏိုင္ငံျခားက၀င္ေရာက္လာသူေတြအျဖစ္သာ ယူဆထားပါတယ္။ ရိုဟင္ဂ်ာေတြဟာ ႏိုင္ငံတကာရဲ႕စာနာမႈေတြရရွိဖို႔ကိုယ့္အိမ္ကိုယ္မီးရိႈ႕ခဲ့တာျဖစ္ေၾကာင္း ျမန္မာတာ၀န္ရွိသူေတြက ေျပာၾကားထားပါတယ္။
ဒီစစ္သားႏွစ္ဦးရဲ႕ထြက္ဆိုခ်က္ေတြဟာ တာ၀န္ရွိသူေတြရဲ႕ေျပာၾကားခ်က္ကိုတစ္စစီျဖစ္သြားေစပါတယ္။ ႏိုင္ငံတကာရာဇ၀တ္ခံုရံုး(ICC) ရဲ႕ထိန္းသိမ္းမႈေအာက္မွာရွိတဲ့ အဖမ္းခံရျခင္းမရွိတဲ့ ဒီစစ္သားႏွစ္ဦးဘာဆက္ျဖစ္မလဲဆိုတာ ရွင္းလင္းမႈေတာ့မရိွေသးပါဘူး။ သူတို႔ေတြဟာ မ်က္ျမင္သက္ေသကာကြယ္မႈေအာက္မွာထားရွိခံရၿပီး တရားရံုးၾကားနာမႈေတြမွာသက္ေသထြက္ဆိုေပးႏိုင္ပါတယ္။ သူတို႔ေတြစြဲခ်က္တင္ခံရႏိုင္ပါတယ္။ ဒီလက္ရွိျဖစ္ပြားေနတဲ့အမႈကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး တရားရံုးေရွ႕ေနက လူသိရွင္ၾကားမွတ္ခ်က္ျပဳဖို႔ ျငင္းဆန္ခဲ့ပါတယ္။
ပံုမွန္အားျဖင့္ ႏိုင္ငံတကာရာဇ၀တ္ခံုရံုး(ICC)က လူမ်ဳိးတံုးသတ္ျဖတ္မႈ ဒါမွမဟုတ္ လူသားမ်ဳိးႏြယ္အေပၚရာဇ၀တ္က်ဴးလြန္မႈေတြလို ဆိုးရြားတဲ့ေစာ္ကားမႈေတြနဲ႔စြပ္စြဲခံရတဲ့ ရာထူးျမင့္မားတဲ့ပုဂၢိဳလ္ေတြကိုသာ စြဲခ်က္တင္တရားစြဲဆိုမႈေတြလုပ္ေဆာင္တာျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာကို ICC မွာစြဲခ်က္တင္ထားတဲ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကိုယ္စားျပဳ ကေနဒါေရွ႕ေန ပါယမ္အခ္ဗန္က ဒီစစ္သားႏွစ္ဦးမည္သူမည္၀ါဆိုတဲ့အေပၚမွာ မွတ္ခ်က္ျပဳျခင္းမရွိေပမယ့္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္းမွာက်န္ရွိေနတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာ၆သိန္းအေပၚ ေနာက္ထပ္ရက္စက္မႈေတြမျဖစ္လာေအာင္တားဆီးအေရးယူေပးဖို႔ကိုသာ ေတာင္းဆိုခဲ့ပါတယ္။ “ျပစ္ဒဏ္ကင္းလြတ္ခြင့္ဟာ ေရြးခ်ယ္ပိုင္ခြင့္တစ္ခုမဟုတ္ပါဘူး တရားမွ်တမႈတစ္ခ်ဳိ႕ရရွိတာဟာ လံုး၀တရားမွ်တမႈမရွိတာထက္ေတာ့ ပိုေကာင္းပါေသးတယ္” လို႔သူကေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။
ျမန္မာဟာရိုဟင္ဂ်ာေတြကို အစုအဖြဲ႔တစ္ခုေသာ္လည္းေကာင္း တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းေသာ္လည္းေကာင္း တစ္စုလံုးကိုေသာ္လည္း အစုလိုက္အၿပံဳလိုက္သတ္ျဖတ္မႈေတြ အဓၶမျပဳက်င့္မႈေတြနဲ႔ တစ္ျခားလိင္ပိုင္းဆိုင္ရာအၾကမ္းဖက္မႈေတြ ေက်းရြာေတြကိုမီးရိႈ႕ဖ်က္ဆီးမႈေတြနဲ႔ ဖ်က္ဆီးဖို႔ႀကိဳးစားေနတယ္လို႔ စြပ္စြဲစြဲခ်က္တင္ခံထားရတဲ့ ႏိုင္ငံတကာတရားေရးခံုရံုး(ICJ) မွာ စစ္သားေတြရဲ႕ထြက္ဆိုခ်က္ေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး သီးျခားအမႈထပ္ျဖည့္သြားမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအမႈကိုၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္က အိုအိုင္စီႏိုင္ငံ ၅၇ႏိုင္ငံအစား ဂမ္ဘီယာကစြဲခ်က္တင္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ လူမ်ဳိးတံုးသတ္ျဖတ္မႈအတြက္ျမန္မာကိုအေရးယူသြားဖို႔ ႀကိဳးပမ္းအားထုတ္မႈေတြကို ဥပေဒအရအေထာက္အပံ့ေပးသြားမယ္လို႔ ၿပီးခဲ့တဲ့အပတ္က နယ္သာလန္နဲ႔ကေနဒါတုိ႔က ပူးတြဲေၾကျငာခဲ့သလို ဒီအေရးဟာလူသားမ်ဳိးႏြယ္အားလံုးစိုးရိမ္ပူပန္ရမဲ့အေရး ျဖစ္ေၾကာင္းေျပာၾကားခဲ့ၾကပါတယ္။
၂၀၁၇ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္မွာ ေျချမန္တပ္မ ၃၅၃ နဲ႔ တပ္မ၅၆၅တို႔ဟာ ဘူးသီးေတာင္နဲ႔ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္ေတြမွာ ရွင္းလင္းေရးစစ္ေဆးေရးေတြလုပ္ေဆာင္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ရိုဟင္ဂ်ာေတြကိုရွင္းလင္းပစ္ဖို႔သူ႔ကိုအမိန္႔ေပးခဲ့တဲ့ အထက္အရာရွိေတြက ဗိုလ္မွဴးသန္းထိုက္ ဗိုလ္ႀကီးထြန္းထြန္းန႔ဲ တပ္ၾကပ္ေအာင္ဆန္းဦးတို႔ျဖစ္တယ္လို႔ တပ္သားမ်ဳိး၀င္းထြန္းကေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ အေလာင္းေတြအစုလိုက္အၿပံဳလိုက္ျမဳပ္ႏွံတဲ့ေနရာမွာ ကူညီေပးခဲ့တယ္လို႔ တပ္သားမ်ဳိး၀င္းထြန္းေျပာခဲ့တဲ့ေနရာအနီး ေတာင္ဘဇာၿမိဳ႕ျပင္ဘက္ ေျချမန္တပ္မ၅၅၂ စခန္းအနီးမွာ ဖုန္းတာ၀ါတိုင္တစ္ခုရွိပါတယ္။ အနီးတစ္၀ိုက္လူအမ်ားသိထားၾကတဲ့ နယ္ျခားေစာင့္စခန္းႏွစ္ဒါဇင္ခန္႔ရွိထားတဲ့ အဲဒီစခန္းဟာ ၂၀၁၇ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္၂၅ရက္ေန႔မွာ ရိုဟင္်ာေသာင္းက်န္းသူေတြရဲ႕တိုက္ခိုက္မႈခံခဲ့ရတာျဖစ္ပါတယ္။
တပ္မ၅၅၂စခန္းနဲ႔ေဘးခ်င္းကပ္ ေက်းရြာမွာေနထိုင္ခဲ့ၾကတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြက တပ္သားမ်ဳိး၀င္းထြန္းကိုမွတ္မိေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီဧရိယာနားက အစုလုိက္အၿပံဳလိုက္ျမဳပ္ႏွံထားတဲ့ႏွစ္ေနရာအေသးစိတ္ကို သူတို႔ကေဖာ္ျပေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီေဒသတြင္းမွာရွိေနေသးတဲ့ ေဒသခံေတြကလည္း စစ္တပ္စခန္းအနီးမွာအစုလိုက္အၿပံဳလိုက္ ျမဳပ္ႏွံထားတဲ့ေနရာေတြကို သိေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့ၾကပါတယ္။ လက္ရွိဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဒုကၡသည္စခန္းတစ္ခုကို ေရာက္ေနတဲ့ ဘာရွာမီယာက သူ႔ရဲ႕ဖြားေအဟာ အိမ္နီးခ်င္းေက်းရြာ သဂၤနက္က တစ္ျခားလူ၁၆ဦးနဲ႔အတူ အဲဒီစခန္းအနီးအစုလိုက္အၿပံဳလိုက္ျမဳပ္ႏွံခံရမႈထဲမွာ ပါ၀င္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ “သူ႔ကိုသတိရတဲ့အခ်ိန္မွာငိုမိတယ္ သူ႔အတြက္သင့္ေလ်ာ္တဲ့စ်ာပနာမလုပ္ေပးႏိုင္ခဲ့တဲ့အတြက္ စိတ္မေကာင္းျဖစ္မိပါတယ္” လို႔သူကဆိုပါတယ္။
တူးေျမာင္းနံေဘးက တြင္းႀကီးႏွစ္ခုထဲစစ္သားေတြက အေလာင္းေတြပစ္ထည့္ၿပီးေနာက္ ဘူဒိုဇာနဲ႔ေျမဖို႔ပစ္ခဲ့တယ္လို႔ မ်က္ျမင္သက္ေသေတြကဆိုပါတယ္။ တပ္သားမ်ဳိး၀င္းထြန္းက သူနဲ႔တစ္ျခားသူေတြဟာ အမ်ဳိးသမီး၈ဦး ကေလး၇ဦးနဲ႔ အမ်ဳိးသား၁၅ဦးကို တြင္းတစ္ခုထဲထည့္ျမဳပ္ခဲ့တယ္လို႔ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ သဂၤနက္ေက်းရြာဟာ မီးရိႈ႕ခံရၿပီးေျမပံုေပၚကေနရွင္းလင္းခံခဲ့ရပါတယ္။ ဒီကေန႔မွာေတာ့ တစ္ခ်ိန္ကရိုဟင္ဂ်ာေက်းရြာရွိခဲ့တဲ့ေနရာမွာ ေရေလွာင္ကန္ႏွစ္ခုသာရွိပါေတာ့တယ္။ ေတာင္ဘဇာ၀န္းက်င္ ေက်းရြာေတြကိုသူတို႔၀င္ေရာက္စီးနင္းမႈေတြမွာ တပ္သားမ်ဳိး၀င္းထြန္း၃၃ႏွစ္က သူနဲ႔သူ႔တပ္ဖြဲ႔၀င္ေတြ ရိုဟင္ဂ်ာဘယ္ေလာက္မ်ားမ်ားသတ္ခဲ့လဲဆိုတာ ေသခ်ာမမွတ္မိေတာ့ပါဘူး။ အေယာက္ ၆၀လား ၇၀လား ဒီထက္လည္းပိုႏိုင္ပါတယ္။
“ကၽြန္ေတာ္တို႔ျမင္ျမင္သမွ်လူတိုင္းကိုပစ္သတ္ခဲ့တာပါ မြတ္စလင္အမ်ဳိးသားေတြရဲ႕ေခါင္းကိုတည့္ပစ္ၿပီး တြင္းထဲကန္ခ်ခဲ့တယ္”လို႔ သူကဗီဒီယုိသက္ေသထြက္ဆိုခ်က္ထဲမွာေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္အမ်ဳိးသမီးတစ္ဦးကိုလည္း အဓၶမျပဳက်င့္ခဲ့ေၾကာင္း သူကဆက္လက္ထြက္ဆိုခဲ့ပါတယ္။ ဗုဒၶဘာသာဘုန္းႀကီးေဟာင္းျဖစ္သူ တပ္သားေဇာ္ႏိုင္ထြန္းကလည္း သူနဲ႔သူ႔တပ္ရင္းကစစ္သားေတြက ရိုဟင္ဂ်ာ၈၀ခန္႔ကို သတ္ျဖတ္ခဲ့ေၾကာင္း၀န္ခံခဲ့ပါတယ္။ သူနဲ႔တစ္ျခားတပ္ဖြဲ႔၀င္ေတြဟာ ဒိုးတန္း၊ ဥာဏ္ေခ်ာင္း၊ ၾကက္ရိုးျပင္၊ ဇင္ပိုင္ညာ နဲ႔ ဦးေရႊက်ားေက်းရြာတို႔အပါအ၀င္ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕က ေက်းရြာ၂၀ခန္႔ကို သူ႔တပ္မကတစ္ျခားသူေတြနဲ႔အတူ ၀င္ေရာက္စီးနင္းခဲ့တယ္လို႔ သူကျပန္လည္ေျပာျပပါတယ္ ဒီေက်းရြာေတြထဲက တစ္ခ်ဳိ႕မီးရိႈ႕ရွင္းလင္းခံခဲ့ရပါတယ္။ တပ္မေတာ္တပ္မေတြဟာ သူ႔ေမြးရပ္ေျမ ဇင္ပိုင္ညာကို ၂၀၁၇ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္၂၆ရက္ေန႔အေစာပိုင္းမွာ ၀င္ေရာက္လာခဲ့ေၾကာင္း ဘာရွီရ္အာမက္ကေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ “သူတို႔ေရွ႕မွာေတြ႔သမွ်လူတိုင္းကိုပစ္သတ္ခဲ့တာ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔အိမ္ေတြကိုလည္းမီးရိႈ႕ခဲ့ပါတယ္ ဘာမွကိုမက်န္ေတာ့ဘူး” လို႔သူကေျပာျပခဲ့ပါတယ္။
အသက္ရွင္လြတ္ေျမာက္သူေတြရဲ႕ထြက္ဆိုခ်က္အရ ဇင္ပိုင္ညာမွာ ေဒသခံ၃၀ေက်ာ္အသတ္ခံခဲ့ရတယ္လို႔ဆိုပါတယ္။ တပ္သားေဇာ္ႏိုင္ထြန္း ၃၀ႏွစ္ကသူနဲ႔ တစ္ျခားတပ္ဖြဲ႔၀င္ေတြက ဇင္ပိုင္ညာမွာ ရိုဟင္ဂ်ာ၇ဦးကိုပစ္သတ္ခဲ့တယ္လို႔ဆိုပါတယ္။ ၿပီးေတာ့လက္နက္မဲ့ အမ်ဳိးသား၁၀ဦးကိုဖမ္းဆီးခဲ့ၿပီး ႀကိဳးေတြနဲ႔တုတ္သတ္ျဖတ္ၿပီး ေက်းရြာေျမာက္ပိုင္းကအစုလိုက္အၿပံဳလိုက္ျမဳပ္ႏွံထားတဲ့တြင္းထဲ ထည့္ျမဳပ္ပစ္ခဲ့တယ္လို႔ ဗီဒီယိုထဲမွာ ထြက္ဆိုထားပါတယ္။ ၂၀၁၇ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လေႏွာင္းပိုင္း ေန႔လည္ေလာက္မွာ ေျချမန္တပ္မ ၃၅၃က စစ္သား၅ေယာက္၆ေယာက္ ဥာဏ္ေခ်ာင္းကိုေရာက္လာၿပီး အဓၶမျပဳက်င့္ဖို႔အမ်ဳိးသမီး၅ဦးကိုဆြဲထုတ္ခဲ့တယ္လို႔ အဲဒီရြာသိမ္ေလးမွာေနထိုင္ေနဆဲေဒသခံတစ္ဦးကဆိုပါတယ္။ ေနာက္ေတာ့အမ်ဳိးသမီးေတြရဲ႕ခင္ပြန္းသည္ေတြ အသတ္ခံခဲ့ရတယ္လို႔ သူနဲ႔တစ္ျခားေဒသခံေတြကေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။
တပ္သားေဇာ္ႏိုင္ထြန္းက လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာအၾကမ္းဖက္မႈေတြတစ္ခုမွက်ဴးလြန္ခဲ့ျခင္းမရွိေၾကာင္းေျပာပါတယ္။ အေၾကာင္းကသူ႔အဆင့္ဟာအရမ္းနိမ့္တာေၾကာင့္ ပါ၀င္ခြင့္မရွိဘူးလို႔ဆိုပါတယ္။ အဲဒီအစား တစ္ျခားသူေတြက ရိုဟင္ဂ်ာအမ်ဳိးသမီးေတြကိုအဓၶမျပဳက်င့္ခဲ့တာကို ေစာင့္ၾကည့္ခဲ့ရတယ္လို႔ဆိုပါတယ္။ ဒီႏွစ္အေစာပုိင္းေလာက္မွာ ဒီစစ္သားႏွစ္ဦးဟာ တပ္မေတာ္နဲ႔တိုက္ပြဲျဖစ္ေနတဲ့ ရခိုင္လက္နက္ကိုင္းတပ္ဖြဲ႔ေအေအရဲ႕ ဖမ္းဆီးျခင္းခံခဲ့ရပါတယ္။ သူတို႔ရဲ႕ထြက္ဆိုခ်က္ဗီဒီယုိကို ေအေအကမွတ္တမ္းတင္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ သူတို႔ႏွစ္ဦးစလံုးဟာ တပ္မေတာ္ကေနစြန္႔ခြာလာခဲ့တာျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့ၾကပါတယ္။ တိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးစုပဋိပကၡဇုန္ေတြမွာ တပ္ကေနစြန္႔ခြာမႈဟာအထူးျပႆနာတစ္ရပ္ျဖစ္ေၾကာင္း စစ္ဘက္အတြင္းေရးပိုင္းကဆိုပါတယ္။ ေျချမန္တပ္မ ၅၆၅ကေန စစ္သား၆၀ခန္႔စြန္႔ခြာခဲ့ေၾကာင္း ယံုၾကည္ရပါတယ္။
“ကၽြန္ေတာ္လူမ်ဳိးေရးဖိႏွိပ္ခြဲျခားခံခဲ့ရပါတယ္” လို႔ရွမ္းနီလူမ်ဳိးစု၀င္ တပ္သားမ်ဳိး၀င္းထြန္းကသူ႔ရဲ႕ထြက္ဆိုခ်က္ ဗီဒီယုိထဲမွာေျပာၾကားထားပါတယ္။ သူ႔အထက္အရာရွိ ဗိုလ္မွဴးသန္းထိုက္က ရိုဟင္ဂ်ာေတြကိုမ်ဳိးျဖဳတ္ဖို႔ တပ္မကိုဘယ္လိုညႊန္ၾကားခဲ့လဲဆိုတာေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ “အျပစ္မဲ့မြတ္စလင္အမ်ဳိးသား အမ်ဳိးသမီးနဲ႔ ကေလးငယ္စုစုေပါင္း ၃၀ခန္႔ကိုသတ္ျဖတ္ၿပီး ျမဳပ္ႏွံမႈမွာကၽြန္ေတာ္ပါ၀င္ခဲ့ပါတယ္” လို႔ ခံစားခ်က္မဲ့စြာနဲ႔ကင္မရာကိုၾကည့္ၿပီး သူကေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။
The New York Times သတင္းဌာနပါ Hannah Beech, Saw Nang နဲ႔ Marlise Simons တို႔ေရးသားသည့္ “Kill All You See: In a First, Myanmar Soldiers Tell of Rohingya Slaughter” အမည္ျဖင့္ေဖာ္ျပထားသည့္ သတင္းကိုေညာင္နီရြက္(Myanmar Muslim Media)က ျမန္မာဘာသာသုိ႔ဆီေလ်ာ္ေအာင္ျပန္ဆိုသည္။
***********************************
END / 251
