စံခ်ိန္ တင္ ေဒၚလာ ေဈးႏႈန္း က ဘာျဖစ္ လာႏိုင္သလဲ ?

အဲဟ္ေလ့ဘိုက္(သ) (အလိုင္ေဟမြစ္စလာမ္) သတင္းဌာန ၊ အဗ္နာ


ျပင္ပေငြေၾကးလဲလွယ္ႏႈန္းသည္ အေမရိကန္‌ တစ္ေဒၚလာလွ်င္ ၂,၀၂၀ က်ပ္ ဝန္းက်င္အထိ စံခ်ိန္တင္ ေဈးႏႈန္းျမင့္တက္ခဲ့အၿပီးတြင္ စစ္ေကာင္စီ၏ ဗဟိုဘဏ္က ယခင္ ၫႊန္ၾကားထားသည့္ ႏိုင္ငံျခားေငြ ေရာင္းေဈးႏႈန္းႏွင့္ ဝယ္ေဈးႏႈန္းအၾကား အတိုး၊အေလ်ာ့ ၀ ဒသမ ၈ ရာခိုင္ႏႈန္း အမ်ားဆုံးထားရမည္ ဆိုသည့္ ၫႊန္ၾကားခ်က္ကို ပယ္ဖ်က္လိုက္သည္။

၀ ဒသမ ၈ ရာခိုင္ႏႈန္းသတ္မွတ္ခ်က္ေၾကာင့္ ဗဟိုဘဏ္က ေဒၚလာေဈးႏႈန္းကို ၁,၇၀၀က်ပ္ဝန္းက်င္သာ သတ္မွတ္ထားခဲ့ခ်ိန္တြင္ ႏိုင္ငံျခားသုံးေငြ ေရာင္းဝယ္ေဖာက္ကားခြင့္ တရားဝင္ ရရွိထားသည့္ ဘဏ္ႏွင့္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားတြင္ ေဒၚလာေရာင္းဝယ္သူ မရွိေတာ့ဘဲ ေမွာင္ခိုေဈးကြက္အတြင္း ႀကိဳက္ေရာင္း ႀကိဳက္ဝယ္ႏွင့္ တစ္ေဒၚလာလွ်င္ ၂,၀၂၀က်ပ္ ဝန္းက်င္အထိ သမိုင္းတစ္ေလွ်ာက္ အျမင့္ဆုံး စံခ်ိန္ကို ေရာက္ရွိခဲ့သည္။

“ကြၽန္ေတာ္တို႔က တစ္ေဒၚလာကို ၂,၈၀၀ ဝန္းက်င္ေလာက္ထိကို မွန္းထားတာ ေနာက္ဆက္ျဖစ္လာႏိုင္မွာကို၊ ဒါေတာင္ အေမရိကန္အေနနဲ႔ ထူးျခားတဲ့ ႏိုင္ငံေရးျဖစ္စဥ္မရွိမွ မဟုတ္ရင္ ပိုဆိုးသြားႏိုင္တယ္။

အခုက ေဒၚလာေဈးတက္တယ္ဆိုတာ ကြၽန္ေတာ္တို႔ တစ္ႏိုင္ငံထဲ ကြက္ျဖစ္ေနတာ ၊ ကမာၻ႔စီးပြားေရးလည္ပတ္မႈနဲ႔ မဆိုင္ဘူး။ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ စီမံခန႔္ခြဲမႈ အလြဲေတြေၾကာင့္ ျဖစ္ေနတာ၊ Black Market အတြင္းမွာ ေဈးတက္တယ္ဆိုတာေတာင္ ေရာင္းသူေရာ ဝယ္သူေရာ မရွိဘူး။ အခ်င္းခ်င္းပဲ ေရာင္းေပးၾကတယ္။ အခုခ်ိန္က ေရာင္းရႈံးဝယ္ရႈံးမို႔ ဘယ္သူမွ အလုပ္မလုပ္ခ်င္ဘူး။ ဝယ္တဲ့သူကလည္း ေဈးျပန္က်ရင္ ရႈံးႏိုင္တယ္၊ ေရာင္းတဲ့သူကလည္း ျမန္မာေငြက တန္ဖိုးေတာက္ေလွ်ာက္က်ေနေတာ့ ရႈံးႏိုင္တယ္”ဟု ႏိုင္ငံျခားေငြလဲလွယ္မႈ ဝန္ေဆာင္မႈေပးေနသူ တစ္ဦးကေျပာသည္။

လက္ရွိတြင္ မျဖစ္မေန ေဒၚလာဝယ္ယူေနၾကသူမ်ားသည္ သြင္းကုန္လုပ္ငန္းရွင္မ်ားျဖစ္ၿပီး ျပည္ပမွ ဝယ္ယူတင္သြင္းသည့္ ကုန္ပစၥည္းမ်ားအတြက္ ေငြေခ်ရန္ ဝယ္ယူေနၾကရျခင္းျဖစ္သည္။ ေဒၚလာေဈးျမင့္တက္လာမႈသည္ သြင္းကုန္ေဈးႏႈန္းမ်ားကို ျမင့္တက္လာေစၿပီး ႏိုင္ငံတကာတြင္လည္း ျမန္မာကုန္သည္မ်ားအေနျဖင့္ အမည္ပ်က္စာရင္း အသြင္းမခံရေရးအတြက္ ႀကိဳးစားေနရသည္။

“ဟိုဘက္မွာ ပစၥည္းမွာတယ္။ ေငြေပးမယ္လို႔ ေျပာထားခ်ိန္မွာ ေပးရမွာပဲ။ ဒါကို ဒီမွာ ေဒၚလာေဈးတက္ေနလို႔ ခဏေစာင့္ပါဦး လုပ္လို႔မရဘူး။ ေစာင့္ခိုင္းရင္ မေပးႏိုင္ရင္ ဟိုဘက္က နာမည္ပ်က္စာရင္းသြင္းလိုက္လိမ့္မယ္ ။ ေနာင္က် ျမန္မာျပည္ဟာ ယုံၾကည္စိတ္ခ်ရတဲ့ ေဖာက္သည္မဟုတ္ေတာ့ဘူးလို႔ သတ္မွတ္လိုက္ရင္ အလြယ္ေျပာရရင္ အေႂကြးေရာင္းေပးတာမ်ိဳး မျဖစ္ႏိုင္ေတာ့ဘူး။ အဲဒီအတြက္ ႐ုန္းကန္ရတယ္။ ဒီပုံစံနဲ႔က ေငြအေက်ေပးေနတာေတာင္ တစ္ဘက္က ေစာင့္ၾကည့္ေနၿပီ။ ေနာင္က် အခုလိုအမွာေတြေတာင္ လက္မခံမွာကို စိုးရိမ္ေနရၿပီ” ဟု ေဆာက္လုပ္ေရး လုပ္ငန္းရွင္တစ္ဦးကေျပာသည္။

လက္ရွိ ျပည္တြင္းဘဏ္မ်ားႏွင့္ လုပ္ငန္းလည္ပတ္မႈမ်ားတြင္ ေဒၚလာမရွိေတာ့ဘဲ အစိုးရ ဌာနဆိုင္ရာမ်ားအေနျဖင့္လည္း ျပည္ပေငြေၾကးျဖင့္ ေပးေခ်ရမည့္ လုပ္ငန္းမ်ားတြင္ ေဒၚလာရွားပါးလာမႈေၾကာင့္ အခက္အခဲရွိလာႏိုင္သည္ဟု စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္မ်ားက သုံးသပ္သည္။

ယင္းျဖစ္ရပ္မ်ားသည္ ျပည္တြင္းေငြေၾကးတန္ဖိုးက်ဆင္းျခင္း၊ တိက်သည့္ အာမခံခ်က္ႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးမတည္ၿငိမ္မႈ ႏွင့္ စီမံခန႔္ခြဲမႈအလြဲမ်ားေၾကာင့္ျဖစ္သည္ဟု စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္မ်ားက ဆိုသည္။

ျမန္မာက်ပ္ေငြမခိုင္မာမႈႏွင့္ ဘဏ္လုပ္ငန္းဝန္ေဆာင္မႈမ်ား ရပ္တန႔္သြားျခင္းေၾကာင့္ ျပည္သူမ်ားသည္ စီးပြားလုပ္ငန္းမ်ားတြင္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံရမည့္အစား လက္ရွိ ေငြမေပ်ာက္ပ်က္ေရးအတြက္ ေဒၚလာႏွင့္ ေ႐ႊကို ဝယ္ယူလာၾကျခင္းသည္လည္း ယခုကဲ့သို႔ ပိုမိုႀကီးမားသည့္ အၾကပ္အတည္းကို ဦးတည္လာျခင္းျဖစ္သည္။

“ျပည္တြင္းမွာ ေဒၚလာပိုရွားသြားၿပီ။ တိုက္ဝယ္မလား ကားဝယ္မလားဆို ဘယ္အခ်ိန္ဘာျဖစ္မယ္မသိၾကေတာ့ ေဒၚလာကို ဝယ္ကိုင္လိုက္တယ္။ ေဒၚလာအေတာ္မ်ားမ်ားက လုပ္ငန္းလုပ္ေဆာင္ေနသူေတြဆီမွာ မဟုတ္ဘဲ ေငြေၾကးတတ္ႏိုင္သူတခ်ိဳ႕ရဲ႕ ဗီဒိုထဲေရာက္သြားတယ္။ ျပည္တြင္းမွာ မလုံၿခဳံလို႔ ျပည္ပကို သယ္ယူသြားၿပီး တစ္ဘက္မွာ အပ္ႏွံထားလိုက္တဲ့ သူေတြလက္ထဲကိုေရာက္သြားတယ္။ အခုသြင္းကုန္ေတြမွာ ေပးစရာေဒၚလာမရွိေတာ့တဲ့ အေနအထားကို ေရာက္လာတာ၊ ေငြေၾကးေဈးကြက္နဲ႔ စီးပြားေရးဆိုတာ စီတန္းထားတဲ့ မွန္ခ်ပ္ေလးေတြလိုပဲ တစ္ခ်က္လဲက်ၿပီး ကြဲသြားရင္ က်န္တာဆက္တိုက္လိုက္လဲတယ္။ ေသနတ္ရွိတာနဲ႔ မကြဲနဲ႔ တားလို႔မရဘူး”ဟု ဘဏ္လုပ္ငန္းပညာရွင္တစ္ဦးက ေျပာသည္။

ႏိုင္ငံေရးမတည္ၿငိမ္မႈေၾကာင့္ ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈမ်ား ေနာက္ဆုတ္သြားျခင္း၊ ႏုတ္ထြက္သြားျခင္းကလည္း ျပည္တြင္းကို ေဒၚလာေငြ ဝင္ေရာက္လာႏိုင္သည့္ လမ္းေၾကာင္းမ်ားကို တားျမစ္လိုက္သည့္သ‌ေဘာျဖစ္သည္။

စစ္ေကာင္စီအေနႏွင့္ ႏိုင္ငံျခားေငြ ရလမ္းတစ္ခုျဖစ္သည့္ သယံဇာတမ်ားကို ထုတ္ေရာင္းခ်ရန္မွာလည္း ေရွ႕အစဥ္အဆက္က အာဏာရွင္ေဟာင္းမ်ားေၾကာင့္ လက္က်န္ သယံဇာတနည္းပါးေနၿပီး ထပ္မံ ထုတ္လုပ္ေရာင္းခ်ရန္လည္း တရားဝင္အစိုးရတစ္ရပ္အေနႏွင့္ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ျခင္း အခြင့္အာဏာ မရွိေသာေၾကာင့္ လက္နက္မ်ား လက္ဝယ္ပိုက္ၿပီး ဗိုလ္က်မႈသက္သက္သာ လုပ္ႏိုင္ေနသည္။

“ထပ္လြဲတာရွိတယ္ ဘ႑ာေရးႏွစ္ကာလကို ထပ္ေျပာင္းတာ၊ ဘတ္ဂ်က္ဆိုတာ အဲလို ခဏခဏေျပာင္းလို႔ရတာမဟုတ္ဘူး။ ႏိုင္ငံတကာက ေစာင့္ၾကည့္ေနတာ၊ အခုလို ေျပာင္းလိုက္ေတာ့ လုပ္ငန္းေတြ လည္ပတ္ဖို႔က ခက္ကုန္တယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ လာရင္းခ်င္တဲ့သူ ေနာက္ဆုတ္တယ္။ ေက်ာက္မ်က္နဲ႔ သဘာဝဓာတ္ေငြ႕ဘက္ကို လွည့္လာႏိုင္တယ္ ။သူတို႔က လွည့္လည္း အခုခ်ိန္မလြယ္ဘူး ။ေနရာအႏွံ႔တိုက္ပြဲေတြနဲ႔၊ ဆန္စပါးနဲ႔ပို႔ဖို႔ဆိုတာလည္း G to Gနဲ႔သြားရမယ့္ လုပ္ငန္းစဥ္ေတြမွာမွ ေဒၚလာရမွာ သူတို႔က အခုထိ အစိုးရတစ္ရပ္မဟုတ္ေသးဘူး”ဟု ဘဏ္လုပ္ငန္းပညာရွင္တစ္ဦးက ဆိုသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွ ထြက္ခြာသြားသည့္ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈမ်ား၊ ပိတ္လိုက္ရသည့္ ျပည္တြင္းလုပ္ငန္းအေရအတြက္မ်ားႏွင့္ အလုပ္လက္မဲ့ဦးေရသည္ ျမင့္တက္လ်က္ရွိသည့္အျပင္ ကမာၻ႔စားနပ္ရိကၡာအဖြဲ႕ (WFP)ကလည္း ဧၿပီလအတြင္းက ၿမိဳ႕ျပႀကီးမ်ားတြင္ လာမည့္ သုံးလမွ ေျခာက္လအတြင္း လူဦးေရ သုံးသန္းထက္မနက္ အစာေရစာ ငတ္မြတ္ေခါင္းပါးမႈႏွင့္ ႀကဳံေတြ႕ရမည္ဟု ထုတ္ျပန္ထားသည္။

WFP၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္ပါ ကာလသတ္မွတ္ခ်က္သည္ ေအာက္တိုဘာတြင္ ျပည့္ၿပီျဖစ္၍ အမွန္တစ္ကယ္ လူဦးေရ သုံးသန္းခန႔္သည္ ငတ္မြန္ေခါင္းပါးမႈႏွင့္ ႀကဳံမႀကဳံကို တိက်သည့္မွတ္တမ္းမ်ား မရွိ၍ မသိရွိရေပ။ သို႔ေသာ္လူအမ်ားစုမွာ စားဝတ္ေနေရး အခက္အခဲျဖင့္ ရင္ဆိုင္ႀကဳံေတြ႕ေနၾကရသည္ဟု ျပည္သူအမ်ားက ဆိုသည္။

လက္ရွိ ႀကဳံေတြေနရသည့္ စီးပြားေရးအခက္အခဲမ်ားကို အျမန္ျပင္ဆင္ရန္အတြက္ စစ္ေကာင္စီက လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ျခင္းမရွိဘဲ ျပည္သူက ယုံၾကည္ရသည့္ အစိုးရတစ္ရပ္ အာဏာျပန္ရမွသာလွ်င္ ေျဖရွင္းႏိုင္မည္ဟု အမ်ားျပည္သူက ယုံၾကည္ေမွ်ာ္လင့္ေနၾကသည္။

****************************************************************

END / 251