၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ - ၂၀:၂၉
 အေရၿခဳံမ်ား၏ အသုံးခ်မႈကို ဆက္လက္ခံေနရသည့္ ျမန္မာႏိုင္ငံက ဗုဒၶသာသနာ

ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္က အာဏာသိမ္းခဲ့တဲ့ ျမန္မာစစ္ေခါင္း​ေဆာင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္တစ္ေယာက္ ကမာၻ႔အႀကီးဆုံး ထိုင္ေတာ္မူ ဗုဒၶ႐ုပ္ပြားေတာ္တစ္ဆူ တည္ထားကိုးကြယ္ဖို႔ စီစဥ္ေနပါတယ္။ သူဟာ ဗုဒၶဘာသာကို ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ခဲ့တယ္ဆိုတဲ့ သမိုင္းတစ္ခုကို ခ်န္ထားခဲ့ခ်င္တဲ့အတြက္ ႀကိဳးပမ္းေနတာပါ။



အဲဟ္ေလ့ဘိုက္(သ) (အလိုင္ေဟမြစ္စလာမ္) သတင္းဌာန ၊ အဗ္နာ



ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္က အာဏာသိမ္းခဲ့တဲ့ ျမန္မာစစ္ေခါင္း​ေဆာင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္တစ္ေယာက္ ကမာၻ႔အႀကီးဆုံး ထိုင္ေတာ္မူ ဗုဒၶ႐ုပ္ပြားေတာ္တစ္ဆူ တည္ထားကိုးကြယ္ဖို႔ စီစဥ္ေနပါတယ္။ သူဟာ ဗုဒၶဘာသာကို ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ခဲ့တယ္ဆိုတဲ့ သမိုင္းတစ္ခုကို ခ်န္ထားခဲ့ခ်င္တဲ့အတြက္ ႀကိဳးပမ္းေနတာပါ။

သူ႔လက္ေအာက္မွာရွိတဲ့စစ္သားေတြကေတာ့ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္အတြင္း အာဏာသိမ္းမႈဆန႔္က်င္တဲ့ ျပည္သူ ၁၅၀၀ ေက်ာ္ေလာက္ကို သတ္ျဖတ္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ‘သူတစ္ပါးအသက္ မသတ္ရ’ ဆိုတဲ့ ဗုဒၶဘာသာရဲ႕ ငါးပါးသီလထဲက ပထမဆုံးနဲ႔ အေရးအႀကီးဆုံး ပညတ္ကို ခ်ိဳးေဖာက္ခဲ့ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။

“သူတို႔ရဲ႕ ဗုဒၶဘာသာဆိုတာ ဟန္ျပပါပဲ။ သူတို႔ကို ဗုဒၶဘာသာဝင္လို႔ေတာင္ မေခၚထိုက္ဘူး။ ဗုဒၶဘာသာဝင္ဆိုတာ သူမ်ားအသက္ မသတ္ရဘူး။ သူတို႔ အခုလုပ္ေနတာေတြအားလုံးက ဗုဒၶဘာသာနဲ႔ ဆန႔္က်င္တာေတြပဲ” လို႔ အာဏာသိမ္းမႈဆန႔္က်င္ေရး ဆႏၵျပမႈေတြကို ဦးေဆာင္ေနတဲ့ သက္ေတာ္ ၃၀ ႏွစ္အ႐ြယ္ ရဟန္းေတာ္ ဦးအဂၢဝံသက ေျပာပါတယ္။

“သူတို႔ကိုယ္သူတို႔ ဗုဒၶဘာသာဝင္ေတြလို႔ေျပာတယ္။ ဒါေပမယ့္ သူတို႔လုပ္ေနတာေတြအားလုံးက တိုင္းျပည္ကို အုပ္စိုးထားဖို႔ပါပဲ”

လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း ၆၀ အတြင္း အခ်ိန္အေတာ္ၾကာ စစ္တပ္ရဲ႕ အုပ္ခ်ဳပ္မႈေအာက္ ေနခဲ့ရၿပီး ဗုဒၶဘာသာဝင္ ၉၀ ရာခိုင္ႏႈန္းရွိတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ တရားဝင္မႈတစ္ခုရဖို႔အတြက္ သူ႔အရင္လူေတြ လုပ္ခဲ့တဲ့ နည္းလမ္းေဟာင္းေတြကို ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီးမင္းေအာင္လႈိင္က လုပ္ေဆာင္ေနတာပါ။

ေထရ္ႀကီးဝါႀကီး၊ နာမည္ႀကီး ဘုန္းေတာ္ႀကီးေတြနဲ႔ မဟာမိတ္ ဖြဲ႕မယ္။ သူနဲ႔ သူ႔တပည့္ေတြက ဗုဒၶဘာသာကို အထူးသက္ဝင္ယုံၾကည္တယ္ဆိုတာမ်ိဳး ျမင္လာေအာင္ ပုံမွန္လုပ္ျပမယ္ စတာမ်ိဳးေတြပါ။ တစ္ဖက္မွာေတာ့ အၾကမ္းဖက္သတ္ျဖတ္မႈေတြကို ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္ေနပါတယ္။
မဟာမိတ္ဖြဲ႕

ျမန္မာစစ္တပ္ဟာ ေအာက္တိုဘာလေႏွာင္းပိုင္းကစၿပီး ခ်င္းျပည္နယ္ အေနာက္ေျမာက္ပိုင္း ထန္တလန္ၿမိဳ႕မွာ ေျမလွန္ဖ်က္ဆီးမႈေတြ လုပ္ပါတယ္။ အေဆာက္အဦး ရာခ်ီ မီးရႈိ႕ဖ်က္ဆီးၿပီး၊ လူေထာင္ေသာင္းခ်ီ အိုးအိမ္စြန႔္ခြာ ထြက္ေျပးခဲ့ရပါတယ္။

ရက္အနည္းငယ္အၾကာမွာပဲ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္ဟာ ဒုတိယအႀကီးဆုံးၿမိဳ႕ မႏၲေလးက ဘုန္းႀကီးေက်ာင္း အမ်ားအျပားကို သြားေရာက္ၿပီး ဘုန္းေတာ္ႀကီးေတြကို ပူေဇာ္ကန္ေတာ့ကာ၊ လႉဖြယ္၀တၳဳပစၥည္းေတြ ေပးအပ္ခဲ့ပါတယ္။ သူေတြ႕ဆုံခဲ့တဲ့ ဘုန္းေတာ္ႀကီးေတြထဲမွာ ႏိုင္ငံေတာ္ သံဃမဟာနာယကအဖြဲ႕(မဟန) ရဲ႕ ဥကၠဌ ဗန္းေမာ္ဆရာေတာ္လည္း ပါဝင္ပါတယ္။ ထိပ္တန္းဘုန္းႀကီးေတြပါဝင္တဲ့ မဟနဟာ အစိုးရခန႔္ထားတဲ့အဖြဲ႕ျဖစ္ၿပီး ႏိုင္ငံအတြင္းက ဗုဒၶဘာသာနဲ႔ ဘုန္းေတာ္ႀကီးေတြကို ထိန္းကြပ္ဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္။

စစ္တပ္ကေခါင္းေဆာင္ေတြက နာမည္ႀကီးဘုန္းေတာ္ႀကီးေတြဆီ သြားေရာက္ေတြ႕ဆုံတဲ့သတင္းကို ႏိုင္ငံပိုင္မီဒီယာမွာ ေန႔တိုင္းနီးပါး ေဖာ္ျပပါတယ္။ ဒါဟာ ျပည္သူနဲ႔ ထိေတြ႕ဆက္ဆံဖို႔ ႀကိဳးစားမႈ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းပါ။ အေမရိကန္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအင္စတီက်ဳ (Institute of Peace) ရဲ႕ ၿပီးခဲ့တဲ့လ အစီရင္ခံစာမွာ စစ္တပ္က ဗုဒၶဘာသာကို အားေပးခ်ီးေျမႇာက္တယ္ဆိုတဲ့ပုံစံမ်ိဳး လူေတြျမင္လာေအာင္ လုပ္ေဆာင္မႈဟာ စစ္အာဏာသိမ္းၿပီးေနာက္ပိုင္း ၄ ဆ တက္လာတယ္လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

“သူတို႔လိုခ်င္တာရဖို႔ ဗုဒၶဘာသာကို အသုံးခ်ရာမွာ စစ္တပ္ဟာ သိပ္ကို ေတာ္ပါတယ္။ လူထုက ဘုန္းႀကီးေတြကို အရမ္း႐ိုေသေလးစားတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ စစ္တပ္ဟာ ဘုန္းႀကီးေတြကို အသုံးခ်တာပါ။ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းအေပၚ အျမတ္ထုတ္ဖို႔အတြက္ အင္မတန္ထိေရာက္တဲ့နည္းလမ္း ျဖစ္ပါတယ္” လို႔ Pyidaungsu Institute for Peace and Dialogue အဖြဲ႕က ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ကိုယ္စားလွယ္ စိုင္းသက္ႏိုင္ဦးက ေျပာပါတယ္။ ဒီအဖြဲ႕ဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံက မတူညီတဲ့ ႏိုင္ငံေရးအသံေတြကို စုစုစည္းစည္းထုတ္ဖို႔အတြက္ ဖြဲ႕စည္းထားတာပါ။

“ဒါ့ေၾကာင့္ အျခားလုပ္စရာေတြမ်ားႀကီး ရွိေပမယ့္ မင္းေအာင္လႈိင္ဟာ ထိပ္တန္းဘုန္းႀကီးေတြကို အခ်ိန္ေပးၿပီး အၿမဲသြားသြားေတြ႕တာပါ”
ျပည္သူ႔ခ်ဥ္ဖတ္

အရပ္သားေခါင္းေဆာင္ ‌‌ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ သူမရဲ႕ပါတီကို ျဖဳတ္ခ်ၿပီးကတည္းက စစ္တပ္ဟာ လူထုတစ္ရပ္လုံးရဲ႕ အုံႂကြဆန႔္က်င္မႈကို ခံခဲ့ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ၂၀၂၀ ႏိုဝင္ဘာေ႐ြးေကာက္ပြဲ မသမာမႈေၾကာင့္ အာဏာသိမ္းတာလို႔ စစ္တပ္က ေျပာပါတယ္။

ျပင္းထန္တဲ့ ေတာ္လွန္ေရးလႈပ္ရွားမႈေတြ ခ်က္ျခင္းဆိုသလို ေပၚထြက္လာခဲ့ၿပီး ဆႏၵျပမႈေတြ၊ အာဏာဖီဆန္ေရး လႈပ္ရွားမႈ (CDM) ကေနတစ္ဆင့္ ျပည္သူ႔ကာကြယ္ေရးတပ္ဖြဲ႕ (PDF) လို လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ေတြ အမ်ားအျပား ေပၚေပါက္လာပါတယ္။ လက္ရွိအခ်ိန္မွာေတာ့ ႏိုင္ငံတစ္ဝွမ္း ဒီအဖြဲ႕ေတြနဲ႔ စစ္တပ္တို႔ ပုံမွန္လိုလို တိုက္ခိုက္မႈေတြ ျဖစ္ေနပါၿပီ။

ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအ၀ိုင္းက အာဏာသိမ္းအစိုးရကို ရႈတ္ခ်ခဲ့ၿပီး အေမရိကန္နဲ႔ ဥေရာပႏိုင္ငံေတြကလည္း စစ္ေခါင္းေဆာင္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား၊ သူတို႔ပိုင္ဆိုင္တဲ့ လုပ္ငန္းေတြကို ပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈေတြ လုပ္ေဆာင္ခဲ့ပါတယ္။ ကုလသမဂၢမွာေတာ့ NLD အစိုးရလက္ထက္က ခန႔္အပ္ထားတဲ့ သံတမန္က ျမန္မာႏိုင္ငံကို ဆက္လက္ ကိုယ္စားျပဳေနဆဲပါ။

ျပည္တြင္းမွာ အႀကီးအက်ယ္ ဆန႔္က်င္ခံေနရၿပီး ႏိုင္ငံတကာရဲ႕ ေထာက္ခံမႈကို မရတဲ့အတြက္ စစ္တပ္ဟာ ေထာက္ခံမႈကို ရႏိုင္သမွ် ရွာေဖြေနတယ္လို႔ International Crisis Group ရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာအႀကံေပး ရစ္ခ်က္ ေဟာ္ေဆးက ေျပာပါတယ္။

စက္တင္ဘာလအေစာပိုင္းမွာ စစ္ေကာင္စီအာဏာပိုင္ေတြက ဆရာေတာ္ ဦးဝီရသူကို လႊတ္ေပးလိုက္တယ္လို႔ ေၾကျငာပါတယ္။ ဦးဝီရသူဟာ ဗုဒၶဘာသာအမ်ိဳးသားေရးဝါဒကို ေဟာေျပာၿပီး၊ မြတ္စလင္ေတြအေပၚ မုန္းတီးတဲ့အျမင္ ရွိသူပါ။

စစ္တပ္ဟာ လတ္တေလာမွာ ဦးဝီရသူနဲ႔ ခပ္ခြာခြာေနျပၿပီး ေနာက္ကြယ္မွာရွိေနတဲ့ ‘ဗုဒၶဘာသာ အမ်ိဳးသားေရးဝါဒကို အျပည့္အ၀ အသုံးခ်တာမ်ိဳး’ မလုပ္ေသးေပမယ့္ သေဘာထားတင္းမာတဲ့ အဖြဲ႕ေတြကို ကိုင္ထားဆဲလို႔ ေဟာ္ေဆးက သုံးသပ္ပါတယ္။

“သူတို႔မွာ မိတ္ေဆြ မ်ားမ်ားစားစား မရွိဘူး။ လူတိုင္းက သူတို႔ကို မုန္းေနၾကတဲ့အခ်ိန္မွာ ဘယ္လိုမိတ္ေဆြမ်ိဳးကိုမဆို သူတို႔ ထိန္းထားဖို႔ လုပ္မွာပါ”

“ဗုဒၶဘာသာအမ်ိဳးသားေရးဝါဒဟာ သူတို႔ ထုတ္ကစားႏိုင္တဲ့ ဖဲခ်ပ္ေတြထဲက တစ္ခုျဖစ္တယ္ဆိုတာကေတာ့ သိပ္ရွင္းပါတယ္။ သူတို႔ ႏိုင္ႏိုင္နင္းနင္း လုပ္ႏိုင္ကိုင္ႏိုင္တဲ့ လုပ္ငန္းလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ အျပည့္အ၀ ထုတ္ကစားမ်ိဳး မဟုတ္ေသးေပမယ့္ အစပ်ိဳးတဲ့ အေနအထားေတာ့ ရွိေနပါတယ္ ”

တရားဝင္မႈရဖို႔ စစ္တပ္က ဗုဒၶဘာသာနဲ႔ ဗုဒၶဘာသာအမ်ိဳးသားေရးဝါဒကို အျမတ္ထုတ္ အသုံးခ်မႈဟာ ျပည္တြင္းမွာတင္ မကေတာ့ဘဲ ျပည္ပအထိပါ နယ္ခ်ဲ႕လာပါတယ္။

ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီးမင္းေအာင္လႈိင္တပည့္ ဒုတိယစစ္ေခါင္းေဆာင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္စိုးဝင္း စက္တင္ဘာလက ႐ုရွားႏိုင္ငံ သြားေရာက္ၿပီး လက္နက္ဝယ္ယူတဲ့ခရီးမွာ သေဘာထားတင္းမာတဲ့အျမင္ ရွိသူလို႔ စြပ္စြဲခံရတဲ့ သီတဂူဆရာေတာ္ လိုက္ပါသြားခဲ့ပါတယ္။ လူထုက မေထာက္ခံတဲ့ျပႆနာ ရွိေနတဲ့အခ်ိန္ ‘ဘာသာေရးေခါင္းေဆာင္ပိုင္းက သူတို႔ကို ေထာက္ခံေနတယ္’ ဆိုတာမ်ိဳး ျပသခ်င္တဲ့အတြက္ သီတဂူဆရာေတာ္ကို ေခါင္ေဆာင္သြားတာ​မ်ိဳး ျဖစ္တယ္လို႔ ေဟာ္ေဆးက ေကာက္ခ်က္ခ်ပါတယ္။

စစ္တပ္ရဲ႕အသည္းေက်ာ္ သီတဂူဆရာေတာ္ဟာ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြ ေထာင္နဲ႔ခ်ီ အသတ္ခံရၿပီး၊ သိန္းနဲ႔ခ်ီ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဖက္ကို ထြက္ေျပးခဲ့ရတဲ့ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ စစ္တပ္ရဲ႕ နယ္ေျမရွင္းလင္းေရးကို ေထာက္ခံေျပာဆိုတဲ့ ထိပ္တန္းဘုန္းႀကီးေတြက တစ္ပါးလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ‘ဗုဒၶဘာသာဝင္မဟုတ္တဲ့သူေတြက လူမဟုတ္တဲ့အတြက္ သတ္ရင္ အကုသိုလ္မျဖစ္ဘူး’ ဆိုတဲ့တရားကို ေဟာေျပာကာ စစ္တပ္ရဲ႕ လုပ္ရပ္ေတြကို ဆရာေတာ္က ကာကြယ္ေပးခဲ့ပါတယ္။ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြကို သတ္ျဖတ္မႈဟာ အခုအခ်ိန္မွာ လူမ်ိဳးတုန္းသတ္ျဖတ္မႈတစ္ခုအျဖစ္ စုံစမ္းစစ္ေဆးခံေနရၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။

စစ္ေကာင္စီဟာ လတ္တေလာမွာ ဗုဒၶဘာသာ အမ်ိဳးသားေရးဝါဒကို အျပည့္အ၀ ဝါဒျဖန႔္တာမ်ိဳး မလုပ္ေသးေပမယ့္ ဗုဒၶဘာသာဝင္ မဟုတ္သူေတြ အမ်ားအျပားေနထိုင္တဲ့ ေဒသေတြမွာ တိုက္ခိုက္မႈေတြ ပိုမိုလုပ္ေဆာင္တဲ့ နည္းလမ္းေဟာင္းကို ျပန္သုံးလာပါတယ္။

“လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡေတြဟာ ဗုဒၶဘာသာဝင္မဟုတ္သူေတြ ရွိတဲ့ေနရာမွာ ပိုျဖစ္လာတာကို ေတြ႕ရလိမ့္မယ္။ ဘာသာမတူတဲ့သူေတြကို ပစ္မွတ္ထားၿပီး တိုက္ခိုက္တယ္လို႔ စစ္တပ္က ထုတ္မေျပာပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ဘယ္သူေတြကို သူတို႔ ပစ္မွတ္ထားေနလဲဆိုတာ ခင္ဗ်ားေတြ႕မွာပါ။ လုပ္ရပ္ေတြက သူတို႔ရဲ႕ သေဘာထားကို ျပေနပါတယ္” လို႔ စိုင္းဦးက ေျပာပါတယ္။

ခရစ္ယာန္ဘာသာဝင္ ၈၅ ရာခိုင္ႏႈန္းရွိတဲ့ ခ်င္းျပည္နယ္၊ ခရစ္ယာန္ ႐ိုမန္ကက္သလစ္ဘာသာဝင္ အမ်ားအျပား ရွိေနတဲ့ ကယားျပည္နယ္မွာ ျမန္မာစစ္တပ္က လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ တိုက္ခိုက္မႈေတြကို ရည္ၫႊန္းၿပီး ေျပာဆိုခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဘာသာေရးခြဲျခားမႈ

အတိုက္အခံ NLD ပါတီ၊ သူတို႔ဖမ္းထားတဲ့ လူထုေခါင္းေဆာင္ေတြရဲ႕ ပုံရိပ္ ညႇိဳးႏြမ္းေအာင္၊ ႀကီးထြားလာတဲ့ ေတာ္လွန္ေရးလႈပ္ရွားမႈကို ပုံပ်က္ေအာင္ ေဆာင္႐ြက္ရာမွာလည္း စစ္တပ္က ဗုဒၶဘာသာကို အသုံးခ်ပါတယ္။

ႏိုင္ငံပိုင္မီဒီယာမွာ ေရးသားတဲ့ ေဆာင္းပါးေတြထဲမွာ PDF က ဘုန္းႀကီးေတြကို သတ္တယ္လို႔ စြပ္စြဲၿပီး ‘လူအမ်ားစု ကိုးကြယ္တဲ့ ဗုဒၶဘာသာရဲ႕ ဘုန္းႀကီးေတြကို အၾကမ္းဖက္သမားေတြက ရည္႐ြယ္ခ်က္ရွိရွိ သတ္ျဖတ္တယ္’ လို႔ ဆိုပါတယ္။

အာဏာမသိမ္းခင္ကလည္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ NLD ပါတီတို႔ဟာ ဗုဒၶဘာသာကို ‘ထိထိေရာက္ေရာက္ ခ်ီးျမႇင့္ေျမႇာက္စားမႈ မရွိဘူး’ လို႔ စစ္တပ္က ဝါဒျဖန္ခဲ့ပါတယ္။ အရပ္သားအစိုးရဟာ အလြန္အကြၽံ လစ္ဘရယ္ျဖစ္​ေနတယ္ဆိုတဲ့ စိုးရိမ္မႈမ်ိဳး ဝင္လာၿပီး ဘုန္းႀကီးေတြက NLD ကို မေထာက္ခံေတာ့ေအာင္ ေဆာင္႐ြက္တယ္လို႔ ေဟာ္ေဆးက ဆိုပါတယ္။

အာဏာသိမ္းၿပီးေနာက္ပိုင္း ဒီလို တိုက္ခိုက္ဝါဒျဖန႔္မႈေတြ ဆက္ျဖစ္လာပါတယ္။ ဩဂုတ္လက မိန႔္ခြန္းတစ္ခုမွာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္က ‘ၿပီးခဲ့တဲ့ ၅ ႏွစ္အတြင္း ဗုဒၶဘာသာဝင္ေတြ စိတ္ႏွလုံးညႇိဳးႏြမ္းခဲ့ရတယ္’ လို႔ ထည့္ေျပာခဲ့ၿပီး NLD အစိုးရ အာဏာရတဲ့ ၅ ႏွစ္ကို ရည္ၫႊန္းခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

ဘုန္းေတာ္ႀကီးအသိုင္းအ၀ိုင္းက သေဘာထားတင္းမာသူအခ်ိဳ႕ လက္ခံထားၾကတဲ့ ဒီဝါျဖန္႔မႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံမွာရွိတဲ့ ဘာသာေရးလူနည္းစု လူ႔အဖြဲ႕အစည္းေတြက အျမင္တစ္မ်ိဳး ရွိပါတယ္။

ခ်င္းလူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႕ Chin Human Rights Organization ရဲ႕ ဒုတိယအႀကီးအကဲ Salai Za Uk Ling က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အာဏာရတဲ့အခ်ိန္ကလည္း ႏိုင္ငံေရးမွာ ဗုဒၶဘာသာကသာ အဓိကလႊမ္းမိုးထားခဲ့တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

“ခရစ္ယာန္ဘာသာဟာ ႏိုင္ငံျခားဘာသာတစ္ခုအျဖစ္ ယူဆခံရၿပီး ခရစ္ယာန္ဘာသာဝင္ေတြလည္း ဒုတိယတန္းစား ႏိုင္ငံသားအျဖစ္ ျပဳမူဆက္ဆံခံရပါတယ္။ အရပ္သားအစိုးရေအာက္မွာ မူဝါဒေတြက ဘာမွ သိပ္ၿပီး ေျပာင္းလဲမႈမရွိတာကို ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေတြ႕ရတယ္။ အရင္မူဝါဒေတြကို ထင္ထင္ေပၚေပၚ မလုပ္ခဲ့ေပမယ့္ ဘာသာေရးလူနည္းစုေတြ ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈ အဓိကအေၾကာင္းအရင္းေတြကို ထိထိေရာက္ေရာက္ေျဖရွင္းဖို႔ ႀကိဳးပမ္းတာမ်ိဳး မရွိခဲ့ပါဘူး”

“လက္ရွိ စစ္အစိုးရလက္ထက္မွာ အရင္ကတည္းကရွိခဲ့တဲ့ မူဝါဒေတြ ဆက္လက္အေကာင္အထည္ ေဖာ္ေနတာမ်ိဳးကို ကြၽန္ေတာ္တို႔ ျမင္ေနရပါတယ္”

NLD ဟာ ဗုဒၶဘာသာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး စစ္တပ္နဲ႔ တူညီတဲ့အျမင္ ရွိခဲ့ေပမယ့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ ေတာ္လွန္ေရးလႈပ္ရွားမႈ ပုံပ်က္ေအာင္ စစ္တပ္ရဲ႕ ဝါဒျဖန႔္မႈဟာ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္း ထိေရာက္မႈရွိတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။

အရင္ကျဖစ္ခဲ့တဲ့ လူထုအုံႂကြမႈေတြမွာ ဘုန္းေတာ္ႀကီးေတြဟာ ေရွ႕တန္းက​ေန ပါဝင္ေလ့ရွိပါတယ္။ သကၤန္းကို ရည္ၫႊန္းၿပီး အမည္မွည့္ခဲ့တဲ့ ၂၀၀၇ ‘ေ႐ႊဝါေရာင္ေတာ္လွန္ေရး’ ဟာ ေလာင္စာဆီေစ်းႏႈန္းေတြ အဆမတန္ ျမင့္တက္မႈကေန စတင္လာတာပါ။ ႏိုင္ငံတစ္ဝွမ္း ေထာင္ေသာင္းခ်ီတဲ့ဘုန္းေတာ္ႀကီးေတြ တစ္လေက်ာ္ေလာက္ ဆႏၵျပခဲ့ၾကပါတယ္။

စစ္အာဏာသိမ္းမႈ ဆန႔္က်င္ေရး ဆႏၵျပမႈမွာ ဘုန္းေတာ္ႀကီးေတြကို သိပ္မျမင္ရတာဟာ စစ္တပ္ကို ေထာက္ခံတာေၾကာင့္ မဟုတ္ဘူးလို႔ ဆရာေတာ္ ဦးအဂၢဝံသက ေျပာပါတယ္။ ကိုဗစ္ေရာဂါေၾကာင့္ ဘုန္းေတာ္ႀကီး ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား မပါဝင္ၾကတာျဖစ္ၿပီး၊ နာမည္ႀကီးဘုန္းႀကီးေတြက စစ္တပ္ကို ေထာက္ခံေနတာေၾကာင့္ ေအာက္ေျခကဘုန္းႀကီးေတြ စစ္အာဏသိမ္းမႈ ဆန႔္က်င္တာဟာ သိပ္မေပၚလြင္တာ ျဖစ္တယ္လို႔လည္း ဦးအဂၢဝံသက ထည့္သြင္း မိန႔္ၾကားခဲ့ပါတယ္။

“အာဏာသိမ္းၿပီးကတည္းက မင္းေအာင္လႈိင္ဟာ ဘုန္းႀကီးေတြကို လာဘ္လာဘေတြေပးၿပီး သူ႔ဖက္ပါေအာင္ လုပ္ထားတယ္။ ဒါေပမယ့္ လူထုလုပ္ရွားမႈကို ဘုန္းႀကီးေတြက မေထာက္ခံဘူးဆိုတာမ်ိဳးေတာ့ ျပည္သူေတြ မထင္ေစခ်င္ပါဘူး။ ဘုန္းႀကီးတို႔ကလည္း စစ္တပ္က အာဏာသိမ္းတာကို လက္မခံပါဘူး”

အာဏာခိုင္ၿမဲဖို႔ ဘာသာေရးကို အသုံးခ်တာ၊ ထိပ္တန္းဘုန္းႀကီးေတြနဲ႔ မဟာမိတ္ဖြဲ႕တာေတြ လုပ္ေဆာင္ၿပီး၊ အခုေနာက္ပိုင္း ဗုဒၶဘာသာဝင္ေတြကို စည္း႐ုံးဖို႔ စစ္တပ္က ႀကိဳးပမ္းေနေပမယ့္ ကိုယ့္ျပည္သူကိုသတ္ျဖတ္​ေနတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းက ဗုဒၶဘာသာကို အျမတ္ထုတ္အသုံးခ်တာမ်ိဳးကို လူထုက လက္မခံေတာ့တာ ပိုၿပီး ထင္ရွားလာပါတယ္။

“စစ္တပ္အုပ္စိုးမႈေၾကာင့္ ဘုန္းႀကီးတို႔လည္း ထိခိုက္ပါတယ္။ လမ္းေပၚမွာ ဘုန္းႀကီးတို႔ကိုေတြ႕ရင္ သူတို႔က ပစ္တာပဲ။ အခန႔္မသင့္ရင္ ဖမ္းခံရတယ္။ ဗုဒၶဘာသာဝင္ဆိုတာ ဒါမ်ိဳးမွမဟုတ္ဘဲ။ ဘုန္းႀကီးတို႔ ဆက္လက္ ဆန႔္က်င္သြားမွာပါ” လို႔ ဦး အဂၢဝံသက မိန႔္ပါတယ္။
====================================
END /251