အဲဟ္ေလ့ဘိုက္(သ) (အ.စ) သတင္းဌာန ၊ အဗ္နာ
ဗန္းေမာ္ခရုိင္ မိုးေမာက္ၿမိဳ႕နယ္ ႏြမ္လန္းေက်းရြာတြင္ အသက္ ၇၃ ႏွစ္ အရြယ္ အမ်ိဳးသမီးတဦးကို အဓမၼျပဳက်င့္ရန္ႏွင့္ သတ္ျဖတ္ရန္ ႀကံစည္ခဲ့သည့္ အစိုးရ တပ္သားတဦးအား အရပ္ဘက္ တရားရံုးတြင္ စစ္ေဆးေပးရန္ အတြက္ ယေန႔ ဗန္းေမာ္ၿမိဳ႕ ေဒသခံျပည္သူ ရာႏွင့္ခ်ီ၍ ဆႏၵျပေတာင္းဆုိၾကသည္။
ဧၿပီ ၁၃ ရက္ေန႔က ေျချမန္တပ္ရင္း ခမရ ၄၃၈ မွ တပ္သား ေဇာ္မ်ိဳးေအး (တ/၄၅၄၁၃၀) သည္ အသက္ ၇၃ ႏွစ္အရြယ္ အမ်ိဳးသမီးကို အဓမၼျပဳက်င့္ရန္ႏွင့္ သတ္ျဖတ္ရန္ ႀကံရြယ္ခဲ့သည္ကို ရြာသား ၂ ဦးက မ်က္ျမင္သက္ေသ ရွိခဲ့ေၾကာင္း၊ ထုိကိစၥႏွင့္ပတ္သတ္ၿပီး ၿမိဳ႕သစ္ၿမိဳ႕နယ္ခြဲ ရွိ ရဲစခန္းတြင္ ပ/၃/၂၀၁၅ ျပစ္မႈဆိုင္ရာ ဥပေဒ ပုဒ္မ ၄၅၆/၃၇၆/၅၁၁ တို႔ျဖင့္ အမႈဖြင့္ ထားေၾကာင္း ဗန္းေမာ္ခရိုင္ ကခ်င္ႏွစ္ျခင္း ခရစ္ယာန္ အသင္းေတာ္မ်ားအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ အမ်ိဳးသမီးဌာနမွ ေဒၚဒီထြယ္ဆန္ေရာ္က ဧရာဝတီသို႔ေျပာသည္။
“က်မတို႔ ဆႏၵ ထုတ္ေဖာ္တဲ့အစီအစဥ္မွာ အဓမၼျပဳက်င့္ဖို႔ ႀကံစည္ေနသူကို အရပ္ဘက္ တရားရံုးမွာ စစ္ေဆး အေရးယူ ေပးဖုိ႔ပါ။ က်မတို႔ အထက္ကို တင္တာကေတာ့ အေယာက္ ၃၀၀ ပဲ၊ ဒါေပမယ့္ ဒီေန႔ ၇၀၀ ေလာက္ေတာ့ ရွိမယ္ထင္တယ္။ က်မတို႔ ဆႏၵျပရင္ ေႂကြးေၾကာ္ဖို႔ ကိုင္ေဆာင္ဖုိ႔ေတြမွာ ေရးသားထားတဲ့ စာသားေတြကို သက္ဆုိင္ရာက ဖ်က္ခုိင္း တာေတြလုပ္တယ္။ ဥပမာ မုဒိန္းမႈရပ္၊ အမ်ိဳးသမီးမ်ားအား မတရား ထိပါးေစာ္ကားမႈရပ္ ဆိုတဲ့ စာသားေတြကို မကိုင္ခိုင္းဘူး” ဟု ေဒၚဒီထြယ္ဆန္ေရာ္က ဆုိသည္။
ဆႏၵျပပြဲတြင္ ေႂကြးေၾကာ္ရန္အတြက္ အမ်ိဳးသမီးမ်ား လံုၿခံဳေအးခ်မ္းစြာ သြားလာေနထုိင္ အသက္ရွင္ႏိုင္ေရး၊ အမ်ိဳးသမီးမ်ား၏ အခြင့္အေရးကို ဥပေဒႏွင့္အညီ ကာကြယ္ေပးေရး အစရွိသျဖင့္ စီစဥ္ထားခဲ့ ေသာ္လည္း သက္ဆုိင္ရာက တားျမစ္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။
“က်မတို႔ စစ္တပ္နဲ႔ နီးစပ္ရာေဒသတုိင္း မႈခင္းျဖစ္တဲ့ေနရာက စစ္တပ္နဲ႔ ၿခံစည္းရိုးေတာင္ မျခားဘူး။ စစ္တပ္နဲ႔ နီးတဲ့ ေနရာမွာ ဒီလိုအျဖစ္မ်ိဳးေတြ ပိုျဖစ္ေနတယ္ဆုိတာ ေတြ႔ရတယ္။ အသက္ႀကီးတဲ့ အဘြားႀကီးေတာင္ မခ်န္ တႏွစ္သားေတာင္ မခ်န္ အတင္း အဓမၼ ျပဳက်င့္တာေတြက အမ်ားႀကီးဆုိေတာ့ မိန္းကေလးေတြ အတြက္ အရမ္းကို စိုးရိမ္ေနရတယ္” ဟု ေဒၚဒီထြယ္ဆန္ေရာ္က ေျပာသည္။
ဆက္လက္ၿပီး အရပ္ဘက္ လူမႈအဖြဲ႔အစည္း ၂၀ ေက်ာ္ ကလည္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဆြးေႏြးေနစဥ္ အတြင္း ျပည္သူလူထုမွ ယံုၾကည္မႈ မပ်က္ျပားေစေရးအတြက္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားအား လက္နက္ကိုင္ တပ္ဖြဲ႔မ်ားက အၾကမ္းဖက္ေနမႈကို အဆံုးသတ္ ေပးရန္၊ တပ္သားေဇာ္မ်ိဳးေအးအား တရားဥပေဒႏွင့္အညီ အရပ္ဖက္ တရားရံုးတြင္ ပြင့္လင္း ျမင္သာစြာ အေရးယူ စီရင္ေပးရန္ႏွင့္ အမ်ိဳးသမီး လံုၿခံဳေရး အတြက္ စစ္ဘက္ဆုိင္ရာ စစ္ေၾကာင္းမ်ား စစ္တပ္မ်ားအား ေက်းရြာႏွင့္ နီးကပ္စြာ ေနရာ ခ်ထားျခင္း၊ တပ္ခ်ျခင္း မ်ားကို ကန္႔ကြက္ေၾကာင္း သက္ဆုိင္ရာသို႔ ေတာင္းဆုိထားသည္။
ထုိကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ဗန္ေမာ္ခရိုင္ ကခ်င္ႏွစ္ျခင္း ခရစ္ယာန္ အသင္းေတာ္မ်ား အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ အတြင္းေရးမႉး သိကၡာေတာ္ရ ဆရာေတာ္ႀကီး ဦးနန္းဇိန္းတူးဂ်ာက “က်ေနာ္တို႔ ဒီၿမိဳ႕နယ္ေျမ ေနာက္တန္း မွာေတာင္ ဒီလုိမ်ိဳး အသက္ႀကီးတဲ့ သူေတြ ကိုေတာင္ ဒီလုိျပဳလုပ္ေနရင္ ေရွ႕တန္းမွာ က်ေနာ္တုိ႔ ဘယ္လိုမွ ေျပာဆုိလို႔ ရမွာမဟုတ္ဘူး။ ေရွ႕တန္း ဆုိရင္ မ်က္ျမင္ သက္ေသကလည္း ခက္ခဲတယ္။ ဒါေတြ သူတုိ႔ျပဳျပင္စရာလုိတဲ့ အခ်က္တခ်က္ပါပဲ။ သူတုိ႔ ကိုယ္တုိင္ ျပဳျပင္မွ ရတဲ့ အခ်က္ပါပဲ။ မ်က္ျမင္ သက္ေသေတြကို ေႏွာင့္ယွက္တာ ေတာ့မရွိေသးပါဘူး” ဟု ဧရာဝတီသို႔ ေျပာသည္။
အမ်ဳိးသမီး အခြင့္အေရးႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ၂၀၁၂ ခုႏွစ္အတြင္းက ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ လမ္းေလွ်ာက္ ဆႏၵေဖာ္ထုတ္ေနစဥ္ (ဓာတ္ပုုံ – ေဂ်ပိုင္ / ဧရာ၀တီ)
အလားတူ ယမန္ႏွစ္ ဇြန္လ ၁၀ ရက္ေန႔ကလည္း ခ်င္းျပည္နယ္ မတူပီၿမိဳ႕နယ္ ေရဇြာၿမိဳ႕နယ္ခြဲတြင္ အစိုးရ ေျခလ်င္ တပ္ရင္း (ခလရ – ၂၆၉) မွ တပ္သား မ်ိဳးသူရေက်ာ္က ေဒသခံ အမ်ိဳးသမီး တဦးကို အဓမၼ ျပဳက်င့္ရန္ ႀကံစည္ခဲ့မႈတခု ျဖစ္ပြားခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ၁၉၉၇ ခုႏွစ္တြင္ ကုလသမဂၢ၏ အမ်ိဳးသမီးမ်ားအား နည္းမ်ိဳးစံုျဖင့္ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈ ပေပ်ာက္ေရး သေဘာတူ စာခ်ဳပ္ (CEDAW) တြင္ လက္မွတ္ ေရးထိုးထားေသာ္လည္း အမ်ိဳးသမီး အခြင့္အေရး ကာကြယ္ေပးျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ေဆာင္ရြက္မႈမ်ားသည္ ထိေရာက္မႈ မရွိေၾကာင္း အမ်ိဳးသမီး အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူမ်ားက ေဝဖန္ ေျပာဆိုလ်က္ ရွိသည္။
ယခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီလက ထုတ္ျပန္ခဲ့ေသာ ထုိင္းႏိုင္ငံ အေျခစိုက္ အမ်ိဳးသမီးမ်ား အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (ျမန္မာႏုိင္ငံ) WLB အစီရင္ခံစာ၌ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲ ကာလ ေနာက္ပိုင္း ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲ ေနခ်ိန္တြင္ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္၏ အဓမၼ ျပဳက်င့္ျခင္း ခံခဲ့ရေသာ အမ်ိဳးသမီးမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ အမွႈေပါင္း ၁၀ဝ ရွိေၾကာင္း၊ တိုင္းရင္းသား ေဒသ အတြင္းရွိ အမ်ိဳးသမီးမ်ား အေပၚ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားကို စစ္ဗ်ဴဟာ တခု ကဲ့သို႔ အသုံးျပဳေနမႈကို ရပ္တန္႔ေစလိုေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားသည္။
+++++++++++++++++++++
251 / End