အဲဟ္ေလ့ဘိုက္(သ) (အ.စ) သတင္းဌာန ၊ အဗ္နာ
ဂ်ပန္ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံျပဳထားေသာ အ ေမရိကန္ ေဒၚလာ ၁ ဒသမ ၅ ဘီလီယံတန္ သီလ၀ါ အထူးစီးပြားေရးဇုန္ ပထမပုိင္းကို ရန္ကုန္ၿမိဳ႕အနီးတြင္ ၿပီးခဲ့သည့္ ဗုဒၶဟူးေန႔က ဖြင့္လွစ္ခဲ့သည္။ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရလက္ထက္ ျပဳ ျပင္ေျပာင္းလဲမႈ စတင္လာၿပီး ေနာက္ ျမန္မာႏွင့္ ဂ်ပန္ၾကား စီး ပြားေရးဆက္ဆံမႈ တည္ေဆာက္ ျခင္း၏ အထင္ရွားဆုံးသေကၤတ တစ္ခုအျဖစ္ ႐ႈျမင္ၾကသည္။ ထုိ႔ ထက္ပိုသည္က ျမန္မာအစိုးရႏွင့္ ကာလရွည္ၾကာ အရင္းႏွီးဆုံး ဆက္ဆံေရးရွိခဲ့ေသာ တ႐ုတ္၏ လတ္တေလာ စီးပြားေရးက်ဆင္း ေနခ်ိန္တြင္ ဂ်ပန္ႏွင့္ ဆက္ဆံမႈ အဆင့္တက္လာျခင္းပင္ ျဖစ္ သည္။
လာမည့္လ အနည္းငယ္အ တြင္း ျမန္မာျပည္သူလူထုဘ၀ အေပၚ အႀကီးမားဆုံး ဖိစီးမည့္ အရာမွာ စီးပြားေရးဒဏ္ျဖစ္ၿပီး တ႐ုတ္စီးပြားေရးက်ဆင္းမႈ၏ ႐ုိက္ခတ္ျခင္းကိုလည္း ျမန္မာတုိ႔ ခံရႏုိင္သည္ဟု ႏုိင္ငံတကာစီးပြား ေရး၊ ႏုိင္ငံေရးဆန္းစစ္သူအခ်ဳိ႕ က ခန္႔မွန္းသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ေရြး ေကာက္ပဲြၿပီးေနာက္တက္လာ မည့္ အစိုးရအေနျဖင့္ တ႐ုတ္တစ္ ႏုိင္ငံတည္းမဟုတ္ဘဲ ဂ်ပန္အပါ အ၀င္ ႏုိင္ငံတကာႏွင့္ ဆက္ဆံ ေရးကို ပါးပါးနပ္နပ္ကုိင္တြယ္၍ မျဖစ္မေန ထိန္းသိမ္းသြားရန္ အေရးႀကီးေၾကာင္း အႀကံျပဳၾက သည္။ ကမၻာ့မီဒီယာမ်ားသည္ တ႐ုတ္၏စေတာ့ရွယ္ယာေစ်း ကြက္ က်ဆင္းမႈကို မီးေမာင္းထုိး ျပၿပီး ယင္းသည္ ဥေရာပ၏ စီး ပြားေရးကို အႀကီးအက်ယ္႐ုိက္ ခတ္သြားႏုိင္ေသာ ဂရိေႂကြးၿမီ ျပႆနာထက္ ပိုႀကီးသည္ဟုပင္ ဆုိၾကသည္။
တ႐ုတ္စီးပြားေရး ယိုင္လဲမႈ သည္ ကမၻာ့စီးပြားေရးႏွင့္ တုိက္ ႐ုိက္ဆက္စပ္ေန၍ တ႐ုတ္၏ ယခုအက်ပ္အတည္းကို မထိန္း ညႇိႏုိင္လွ်င္ တစ္ကမၻာလုံးႏွင့္ ဆုိင္ ေသာ ျပႆနာျဖစ္လာႏုိင္ ေၾကာင္း ေထာက္ျပၾကသည္။ ယင္း၌ အိမ္နီးခ်င္း ျမန္မာႏုိင္ငံ လည္း ခ်န္လွပ္၍ ရမည္မဟုတ္ ေၾကာင္း ေတြ႕ေနရသည္။
သမၼတဦးသိန္းစိန္၏ စီးပြား ေရးအႀကံေပး ပါေမာကၡေဒါက္ တာေအာင္ထြန္းသက္က တ႐ုတ္ ႏုိင္ငံအေနျဖင့္ ျမန္မာသာမက တစ္ကမၻာလုံးအေပၚ ၾသဇာ ေညာင္းမႈႏွင့္ တ႐ုတ္၏အင္အား ကို ျငင္းမရေသာ္လည္း တ႐ုတ္စီး ပြားေရးအေျခအေန ဆုိး၍ ျမန္မာ အေပၚ ဆက္စပ္လာမည့္အေန အထားကို ကာကြယ္ႏုိင္သည့္ အေနအထားရွိေၾကာင္း ေျပာ ၾကားသည္။
‘‘အခု ဂ်ပန္နဲ႔ အႀကီးအ က်ယ္ ျပန္ဆက္သြယ္ေနတဲ့ အ ေနအထားရွိတယ္’’ဟု ေဒါက္တာ ေအာင္ထြန္းသက္က ေျပာသည္။
ျမန္မာအေပၚ အေနာက္ ကမၻာမွ စီးပြားေရးပိတ္ဆို႔မႈတို႔ ေျဖ ေလွ်ာ့လာမႈ၊ ျပန္လည္ဆက္ဆံ လာမႈ၊ အာဆီယံစီးပြားေရး အ သုိက္အ၀န္း (AEC)၏ အေရးႀကီး မႈ အစရွိသည္တို႔အပါအ၀င္ ျမန္မာအတြက္ အခြင့္အလမ္းမ်ား ျပားလာျခင္းက ယခင္စစ္အစိုးရ လက္ထက္ကကဲ့သို႔ တ႐ုတ္တစ္ ႏုိင္ငံတည္းအေပၚ မွီခိုဆက္ဆံရ သည့္ အေနအထားမ်ဳိး မဟုတ္ ေတာ့ဟု ေထာက္ျပလာၾကသည္။
စစ္အစုိးရအုပ္ခ်ဳပ္စဥ္ကာ လ ၂၀၀၉-၁၀ က ျမန္မာႏုိင္ငံ တြင္ ႏုိင္ငံျခားတုိက္႐ုိက္ရင္းႏွီး ျမႇဳပ္ႏွံမႈ ကန္ေဒၚလာ ၃၂၉ ဒသမ ၆ သန္းသာရွိခဲ့ရာမွ ၿပီးခဲ့သည့္ ဘ႑ာႏွစ္တြင္မူ ကန္ေဒၚလာ ၈ ဒသမ ၁ ဘီလီယံသို႔ ခုန္တက္ လာခဲ့သည္။
ထုိ႔အျပင္ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ႏုိင္ငံေပါင္း ၄၁ ႏုိင္ငံမွ ၄၇ ဘီလီ ယံတန္ဖိုးရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံထားရာ တြင္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံမွ ၁၄ ဘီလီယံ ေက်ာ္ျဖင့္ စုစုေပါင္း ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံ မႈအားလုံး၏ ၃၁ ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံထားသည္။ ထူးျခား မႈမွာ ယခင္ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈအနည္း ငယ္သာ ရွိခဲ့ေသာ ဂ်ပန္သည္ ႏွစ္ ပိုင္းအတြင္း ေဒၚလာသန္း ၄၅၀ ေက်ာ္ျဖင့္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ အမ်ား ဆုံးစာရင္း၌ အဆင့္ ၁၂ သို႔ တက္ လာသည္။
သီလဝါစီမံကိန္းဖြင့္ပြဲတြင္ ဒုသမၼတဦးဉာဏ္ထြန္းက ေျပာ ၾကားရာ၌ ယခုစီးပြားေရးဇုန္သည္ ဂ်ပန္ႏွင့္ ျမန္မာ၏ ဆက္ဆံေရးကို အားေကာင္းေစလိမ့္မည္ဟု ဆုိခဲ့ သည္။ ကန္ေဒၚလာ တစ္ဘီလီယံ ခြဲတန္ သီလဝါစီမံကိန္းဖြင့္လွစ္ ခ်ိန္တြင္ တ႐ုတ္ေက်ာေထာက္ ေနာက္ခံျပဳ ေက်ာက္ျဖဴစီမံကိန္း မွာ အျပည့္အဝလည္ပတ္ႏိုင္ျခင္း မရွိေသးေပ။
အမ်ိဳးသားစီမံကိန္းႏွင့္ စီးပြားေရးဖြံ႕ၿဖိဳးတုိးတက္မႈဝန္ႀကီး ဌာန၏ လတ္တေလာစာရင္းအရ တ႐ုတ္သည္ ျမန္မာ၏ အဓိက အမ်ားဆံုးကုန္သြယ္ဖက္ႏုိင္ငံျဖစ္ သည္။ ျမန္မာအာဏာပိုင္မ်ားက ကမၻာ့ကုန္သြယ္ေရးအဖြဲ႕အစည္း ႀကီး (WTO)သို႔ ေပးအပ္ခဲ့ေသာ အခ်က္အလက္အရ ၂၀၀၅ မွ ၂၀၁၂ အတြင္း ေဟာင္ေကာင္ အပါအဝင္ တ႐ုတ္သည္ ျမန္မာ တြင္ အတည္ျပဳရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ၆၀ ရာခုိင္ႏႈန္းနီးပါးမွ်ရွိခဲ့သည္။ ထိုအခ်ိန္မွစ၍ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ျမန္မာ၌ တ႐ုတ္၏ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ ႏွံမႈမွာ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁၄ ဘီလီယံအထိ တုိးပြားလာသည္။
လက္ရွိ ကမၻာ့ဒုတိယစီးပြား ေရးအင္အားအႀကီးဆံုး တ႐ုတ္၏ စီးပြားေရးေႏွးေကြးယိမ္းယိုင္မႈ၊ ယင္း၏အက်ိဳးဆက္ကို စြမ္းအင္ ႏွင့္ သတၱဳက႑မ်ားတြင္ သက္ ေသထင္ရွားေတြ႕လာရမႈ အစရွိ သည္တို႔ေၾကာင့္ သယံဇာတအ ေပၚ မွီခိုထားေသာ ျမန္မာ့စီးပြား ေရးကို သတိထားစရာျဖစ္လာ သည္။ ေရနံႏွင့္ ဓာတ္ေငြ႕ေဈး ႏႈန္းမ်ားက်ဆင္းေနမႈက ျမန္မာ ကဲ့သို႔ သဘာဝဓာတ္ေငြ႕တင္ပို႔မႈ မွ ဝင္ေငြရွာေနေသာႏုိင္ငံအ တြက္ ဝင္ေငြသိသိသာသာေလ်ာ့ က်သြားေစသည္။ ထို႔အျပင္ ႏွစ္ စဥ္ျပဳလုပ္ေနက် ေက်ာက္မ်က္ ျပပြဲတြင္ ၿပီးခဲ့သည့္ ၂၀၁၄ က စုစုေပါင္း ယူ႐ို ၂ ဒသမ ၅ ဘီလီ ယံခန္႔ ေရာင္းခ်ႏုိင္ခဲ့ရာမွ မၾကာ ေသးမီက ျပပြဲတြင္မူ တ႐ုတ္ ေက်ာက္ကုန္သည္တုိ႔ ပါဝင္မႈသိ သိသာသာက်ဆင္းခဲ့သည္။
‘‘လာမယ့္ႏွစ္မွာ ျမန္မာျပည္ သူလူထုရဲ႕ ဘဝေတြအေပၚ အ ႀကီးဆံုးသက္ေရာက္မႈက ေရြး ေကာက္ပြဲ (ဒါမွမဟုတ္) ၿငိမ္းခ်မ္း ေရးလုပ္ငန္းစဥ္ စတာေတြဆီက ေန လာတာမဟုတ္ဘဲ တ႐ုတ္ရဲ႕ စီးပြားေရးအက်ဘက္ အလွည့္ အေျပာင္းရဲ႕ အက်ိဳးသက္ေရာက္ မႈကေန လာႏုိင္တယ္’’ဟု သမၼတ ဦးသိန္းစိန္၏ အမ်ိဳးသားစီးပြား ေရးႏွင့္ လူမႈေရးအႀကံေပးေကာင္ စီ (NESAC)အဖြဲ႕ဝင္ ေဒါက္တာ သန္႔ျမင့္ဦးက မၾကာေသးမီက ၎၏ တြစ္တာတြင္ ေရးသားခဲ့ သည္။
တ႐ုတ္စီးပြားေရးႀကီးထြားမႈ ေႏွးေကြးေနသည့္ကာလတြင္ ျမန္မာအေနျဖင့္ ေမွ်ာ္လင့္ႏိုင္ေျခ ရွိသည္ကေတာ့ ေျပာင္းလဲေန ေသာ ပထဝီဝင္ႏုိင္ငံေရးပတ္ဝန္း က်င္ကို ျမန္မာအစိုးရ၏ လက္ ေတြ႕က်က် ထိန္းေက်ာင္းသြားႏုိင္ စြမ္းရွိ၊ မရွိအေပၚတြင္ မူတည္ လိမ့္မည္ျဖစ္သည္။ စြမ္းအင္ႏွင့္ ႏုိင္ငံေရးသိပၸံဆုိင္ရာ ေလ့လာ ဆန္းစစ္သူတစ္ဦးျဖစ္သည့္ ေပါလ္ေရွာ္တဲလ္ကလည္း ‘‘တ႐ုတ္ဟာ ျမန္မာ့စီးပြားေရးအ ေပၚမွာ ဆက္ၿပီး ထုထည္ႀကီးႀကီး လႊမ္းမိုးမႈမရွိေတာ့ေပမယ့္ ဘယ္ လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ ေနျပည္ေတာ္ရဲ႕ အ ေရးပါဆံုးမိတ္ဖက္အျဖစ္ ဆက္ရွိ ေနဆဲပဲျဖစ္ပါတယ္’’ဟု ကမၻာ့ ႏုိင္ငံေရးဆန္းစစ္အဖြဲ႕ႀကီး (WPR) တြင္ ေထာက္ျပေျပာၾကားသည္။
အိမ္နီးခ်င္းစီးပြားေရးယိမ္း ယိုင္ေနသည့္အခ်ိန္မွာပင္ ျမန္မာ ကိုယ္တိုင္ကလည္း ဘတ္ဂ်က္လို ေငြမ်ားျပားေနဆဲျဖစ္ကာ ေငြ ေၾကးေဖာင္းပြမႈဒဏ္ကို ရင္ဆုိင္ ေနရသည္။ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈမ်ဥ္း နားတြင္ရွိေနေသာ ျမန္မာႏုိင္ငံရွိ အိမ္ေထာင္စုေပါင္းေျမာက္ျမား စြာသည္ စီးပြားေရးအလႈပ္အခတ္ ဒဏ္ေၾကာင့္ ထိလြယ္ရွလြယ္ အေနအထားတြင္ရွိေနေၾကာင္း ကမၻာ့ဘဏ္က သတိေပးထား သည္။ အထူးသျဖင့္ ၿမိဳ႕ျပရွိ ႏြမ္းပါးသူမ်ားအတြက္ လတ္တေလာကုန္ေစ်းႏႈန္းႀကီးျမင့္ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈက ျပင္းျပင္းထန္ထန္ သက္ေရာက္ေစသည္။
ႏုိ၀င္ဘာ ေရြးေကာက္ပဲြၿပီး ေနာက္ သမၼတမေရြးခ်ယ္မီ၊ အစုိးရသစ္မဖဲြ႕မီကာလအတြင္း ႏုိင္ငံေရးတင္းမာမႈမ်ား ျဖစ္ေပၚ မည္ကို စိုးရိမ္စရာ ရွိေနသလုိပင္ ျမန္မာျပည္သူလူထုအတြက္ စီး ပြားေရးျပႆနာက အေရးႀကီး ဆုံးအျဖစ္ ေနရာယူလာေတာ့မည္ဟု ပညာရွင္အခ်ဳိ႕က သုံးသပ္ သည္။ မၾကာေသးမီက ေကာက္ယူ ခဲ့ေသာ အာရွဘာ႐ုိမီတာ၏ စစ္ တမ္း၌လည္း ႏုိ၀င္ဘာေရြး ေကာက္ပဲြမတုိင္မီ ရင္ဆုိင္ေနရ ေသာ အေရးႀကီးဆုံး ျပႆနာမွာ စီးပြားေရးပင္ ျဖစ္သည္ဟု ျမန္မာ ႏုိင္ငံသား အမ်ားစုက သတ္မွတ္ ထားၾကေၾကာင္း ေဖာ္ျပထား သည္။
7Day News သတင္းဌာန အေနျဖင့္လည္း ဇူလိုင္တြင္ ျမန္မာ ႏုိင္ငံတစ္၀န္းက အလႊာေပါင္းစုံ ျပည္သူ တစ္ရာေက်ာ္ကို က်ပန္း ေမးျမန္းစစ္တမ္းေကာက္ခဲ့ရာ လက္ရွိအခ်ိန္ ျပည္သူမ်ား အဓိက ႀကံဳေတြ႕ေနရသည့္ ျပႆနာမွာ စီးပြားေရးျပႆနာျဖစ္သည္ဟု ျပည္သူ ငါးပုံေလးပုံက ေျဖခဲ့ၾက ၿပီး စား၀တ္ေနေရးႏွင့္ ကုန္ေစ်း ႏႈန္းႀကီးျမင့္မႈကို ေထာက္ျပခဲ့ၾက သည္။ ျမန္မာ၏ စီးပြားေရးအ ရင္းအျမစ္မ်ားႏွင့္ ႏုိင္ငံေရး အ ရင္းအႏွီးအေပၚတြင္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ က စီးပြားေရးေႏွးေကြးမႈႏွင့္ စိုးရိမ္ စရာ အေျခအေနမ်ားက တစ္ပူ ေပၚႏွစ္ပူဆင့္သကဲ့သို႔ ထပ္ ေလာင္းျဖစ္ေပၚႏုိင္ေျခရွိသည္ဟု ႏုိင္ငံတကာ စီးပြားေရးပညာရွင္အ ခ်ဳိ႕က ေထာက္ျပသည္။
တ႐ုတ္ႏွင့္ ဂ်ပန္၊ အိႏိၵယ၊ အေနာက္တုိင္းေဘာဂေဗဒမ်ား အားလုံးပါ၀င္သည့္ စီးပြားေရး မိတ္ဖက္မ်ဳိးစုံ မ်ဳိးကဲြအခင္းအ က်င္းကို ခ်ိန္ခြင္လွ်ာထိန္းညႇိေရး မွာ ျမန္မာအတြက္ အေရးပါေသာ အခြင့္အလမ္းျဖစ္သလုိ စိန္ေခၚမႈ အရွိဆုံးအရာလည္း ျဖစ္လာပါ ေတာ့မည္။
---------------------------------------
251 / End
