အဲဟ္ေလ့ဘိုက္(သ) (အ.စ) သတင္းဌာန ၊ အဗ္နာ
ေလယာဥ္ပ်က္က်မႈအေၾကာင္းရင္းကို ေဖာ္ထုတ္မည္၊ ေလးႏွစ္အတြင္း တပ္ေလယာဥ္သံုးစီး ပ်က္က်မႈခ်ိဳ႕ယြင္းမႈျဖစ္ခဲ့
ပ်က္က်ခဲ့ေသာ တပ္မေတာ္(ေလ) အလတ္စား သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးေလယာဥ္ အပ်က္အစီးမ်ားႏွင့္ ၾကည့္႐ႈေနသူမ်ား (ဓာတ္ပံု − စိုင္းေဇာ္)
ေနျပည္ေတာ္ေလ ဆိပ္ႏွင့္ တစ္မိုင္ခန္႔ အကြာတြင္ တပ္မေတာ္(ေလ)မွ Beech- 1900D အမ်ိဳးအစား(အလတ္စား သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးေလယာဥ္)တစ္စီးပ်က္က်ခဲ့ရာ ေလယာဥ္ ေပၚ၌ပါရွိေသာ အရာရွိ သံုးဦးႏွင့္အျခားအဆင့္ႏွစ္ဦး ေသဆံုးခဲ့ သည္။
အဆိုပါေလယာဥ္သည္ ပံု မွန္စမ္းသပ္ပ်ံသန္းမႈ ေဆာင္ရြက္ ရန္ ေနျပည္ေတာ္ေလဆိပ္မွ အ တက္ ေလထဲတြင္ စက္ခ်ိဳ႕ယြင္း ကာ နံနက္ ၉ နာရီ ၄၅ မိနစ္ခန္႔ က ေလယာဥ္ေျပးလမ္း၏ ေျမာက္ ဘက္ထိပ္ ေပ ၂၀၀၀ ခန္႔အကြာ ေနျပည္ေတာ္ လယ္ေဝးၿမိဳ႕နယ္ အတြင္းရွိ ႀကံခင္းေက်းရြာႏွင့္ သဲ ေကာေလးေက်းရြာၾကား မတ္ပဲ စိုက္ခင္းမ်ားအတြင္းသို႔ ပ်က္က် ခဲ့ျခင္္းျဖစ္သည္။
ေလယာဥ္ေပၚတြင္ ေလသူရဲ ဗိုလ္မွဴးေအာင္ေက်ာ္မုိး၊ တြဲဖက္ ေလသူရဲမ်ားျဖစ္ေသာ ဗိုလ္ႀကီး ထင္ေက်ာ္စိုးႏွင့္ ဗုိလ္ႀကီးေအာင္ပိုင္စိုး၊ ေလယာဥ္အဖြဲ႕သားမ်ားျဖစ္သူ အုပ္ခြဲတပ္ၾကပ္ႀကီး ေက်ာ္ေဌးႏွင့္ ဒုတပ္ၾကပ္လွဝင္းထြန္းတို႔ ငါးဦး လိုက္ပါလာခဲ့သည္။
ေလယာဥ္ပ်က္က်မႈေၾကာင့္ ဗိုလ္မွဴးေအာင္ေက်ာ္မုိး၊ ဗိုလ္ႀကီးထင္ေက်ာ္စိုး၊ ဗိုလ္ႀကီး ေအာင္ပိုင္စိုးႏွင့္ တပ္ၾကပ္ႀကီး ေက်ာ္ေဌးတို႔ ပြဲခ်င္းၿပီး ေသဆံုးခဲ့သည္။
ဒုတပ္ၾကပ္ လွဝင္းထြန္းမွာ လည္း ဒဏ္ရာအျပင္းအထန္ရရွိ သျဖင့္ ေဆး႐ံုသို႔ ပို႔ေဆာင္ကုသ စဥ္ ေလယာဥ္ပ်က္က်ၿပီး ႏွစ္နာရီ အၾကာ မြန္းတည့္ ၁၂ နာရီခန္႔တြင္ေသဆံုးခဲ့သည္။
‘‘ေတာထဲမွာ ေျပာင္းခင္း ေဆးဖ်န္းေနတာ။ ေလယာဥ္တက္သြားတဲ့အသံနဲ႔ ေနာက္အုန္းဆိုၿပီး က်တဲ့ အသံလည္း ၾကားလိုက္ တယ္။ သူစတက္လာကတည္းက စက္သံက မမွန္ဘူး။ အသံက တအား ေအာ္တယ္ ဝုန္းဝုန္းနဲ႔။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ဖုန္းဆိုတဲ့အသံနဲ႔ မီးခိုးေတြ တက္လာတာပဲ။ အဲဒီမွာ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ညီအစ္ကိုႏွစ္ ေယာက္ရယ္၊ ေဂြ႕ႀကီးရြာသား သံုး ေယာက္ေလာက္ရယ္၊ ေနာက္ၿပီးရဲေဘာ္ သံုးေယာက္လည္း ေရာက္လာတယ္။ ေရာက္ေရာက္ခ်င္း ရဲေဘာ္သံုးေယာက္ကို ခြင့္ေတာင္း လိုက္တယ္။ မွန္ေတြဖြင့္လိုရသ လားေမးေတာ့ ဖြင့္ပါဆိုတာနဲ႔ ေပါက္ျပားနဲ႔ ထုဖြင့္တယ္။ လူရွိလားေမးေတာ့ အတြင္းထဲကလည္း စကားမျပန္ဘူး။ ဒီဘက္လွည့္ ေတာ့မွ ေလယာဥ္ဘီးေအာက္မွာ ပိေနတဲ့ သူကို ရဲေဘာ္သံုးေယာက္ နဲ႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔ရြာသားေတြ ဆြဲထုတ္လိုက္တာ’’ ဟု အဆိုပါျဖစ္ စဥ္ကို ကိုယ္တုိင္ ျမင္ေတြ႕ကူညီ ခဲ့သည့္ မက်ီးေတာေက်းရြာမွ ဦးေမာင္တင္က ေျပာသည္။
ေလယာဥ္ပ်က္က်သည့္ေန ရာသို႔ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ (ေလ) ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးခင္ေအာင္ျမင့္ ႏွင့္ အဖြဲ႕လာေရာက္ၿပီး ေလယာဥ္ပ်က္က်မႈ၊ မီးေလာင္ပ်က္စီးမႈအ ေျခအေနတို႔ကို စစ္ေဆးခဲ့ေၾကာင္းႏွင့္ ေလယာဥ္ပ်က္က်သည့္အေၾကာင္းရင္းႏွင့္ပတ္သက္၍ ေလယာဥ္ေမာင္းခန္းအသံမွတ္တမ္းတင္ကိရိယာ Cockpit Voice Recorder (CVR) ႏွင့္ ေလယာဥ္ပ်ံသန္းမႈမွတ္တမ္းတင္ကိရယာFlight Data Recorder(FDR) တို႔မွတစ္ဆင့္ စစ္ေဆးေဖာ္ထုတ္ႏုိင္ရန္ ေဆာင္ရြက္ေနေၾကာင္း တပ္မေတာ္ဘက္က သတင္းထုတ္ျပန္ထားသည္။
‘‘စျဖစ္တဲ့အခ်ိန္မွာ သူ႔မွာ မီးေလာင္ထားတာလည္း မရွိဘူး။ ေျခေထာက္ကေတာ့ နည္းနည္း မည္းတယ္။ ခႏၶာကိုယ္မွာ မီးေလာင္ထားတဲ့အေနအထား ဘာမွမရွိဘူး။ မ်က္ႏွာကလည္း ေမွာက္လ်က္ဆိုေတာ့ ဖုန္ေတြဘာေတြပဲ ေပတယ္။ အသက္လည္း ႐ွဴ တယ္’’ ဟု ဦးေမာင္တင္က ဆို သည္။
ယခုကဲ့သို႔ ေလယာဥ္ပ်က္ က်သည့္ျဖစ္စဥ္သည္ ေနျပည္ ေတာ္တြင္ ပထမဆံုးျဖစ္ပြားခဲ့ျခင္း ျဖစ္ၿပီး ေလယာဥ္ပ်က္က်စဥ္ ကူ ညီေပးခဲ့သည့္ ရြာသားမ်ားအား စံုစမ္းေပးရန္ႏွင့္ ျပန္လည္ေက်းဇူးတံု႔ျပန္မည္ဟုလည္း ေနျပည္ ေတာ္ ရဲတပ္ဖြဲ႕မွဴး႐ံုးမွ တာဝန္ရွိသူ တစ္ဦးက ေျပာသည္။ ‘‘ေလယာဥ္က ပထမစတက္ သြားတကည္းက ျမင္လိုက္ရတယ္။ တစ္မ်ိဳးႀကီး နားမလည္ေတာ့ မ ေျပာတတ္ဘူး။ ပထမ ထုိးဆင္း သြားတာက ႀကံခင္းရြာထဲကိုဗ်ာ။ ေလယာဥ္ေမာင္းတဲ့သူက ျပန္ဆြဲ တင္လိုက္တယ္ထင္တယ္။ ေခါင္းက ျပန္လွည့္ၿပီး အခုျဖစ္တဲ့ေနရာ ကို က်သြားတာ’’ဟု သဲေကာေလး ေက်းရြာမွ ရြာသားတစ္ဦးမွ ၎ျမင္ေတြ႕ခဲ့ရသည့္ အျဖစ္အပ်က္ ကို ေျပာၾကားသည္။
၂၀၁၄ ဇြန္လတြင္ ျမန္မာ့ တပ္မေတာ္(ေလ)၏ MiG 29 UB တိုက္ေလယာဥ္သည္ မေကြးတိုင္း ေဒသႀကီး ၿမိဳ႕သစ္ၿမိဳ႕နယ္အနီး ပံုမွန္ေလ့က်င့္ပ်ံသန္းေရး ျပဳလုပ္ေနစဥ္ ပ်က္က်ခဲ့ေသာ္လည္း ေလယာဥ္ေပၚပါ တပ္မေတာ္ အရာရွိတစ္ဦးသည္ ေလထီးျဖင့္ ခုန္ခ်ႏိုင္ခဲ့၍ လူေသဆံုးမႈ မျဖစ္ပြားခဲ့ေပ။
(ဓာတ္ပံု − စိုင္းေဇာ္)
၂၀၁၃ ဇန္နဝါရီကလည္း တပ္မေတာ္(ေလ)မွ Mi-35 ရဟတ္ယာဥ္သည္ ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕နယ္ တာေလာႀကီးေက်းရြာအနီး စက္ခ်ိဳ႕ယြင္းသျဖင့္ ဆင္းသက္စဥ္ ရဟတ္ယာဥ္ေပၚပါ အရာရွိေလသူရဲႏွစ္ဦးႏွင့္ တပ္ၾကပ္ႀကီးတစ္ဦး ေသဆံုးခဲ့သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ယခုေလယာဥ္ပ်က္က်မႈ အပါအ၀င္ေလးႏွစ္အတြင္း သုံးႀကိမ္ျဖစ္ပြားခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။
၂၀၁၁ မတ္လက ႐ုရွားႏိုင္ငံတြင္ ျမန္မာ့ေလတပ္သို႔ ေရာင္းခ်ထားသည့္ AN-148-100 E ဂ်က္ေလယာဥ္ကို ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ ပို႔ခါနီး စမ္းသပ္ေလ့က်င့္ပ်ံသန္း စဥ္ ပ်က္က်ခဲ့ဖူးသည္။ ေလယာဥ္ပ်က္က်မႈေၾကာင့္ ႐ုရွားေလးဦး၊ ျမန္မာတပ္မေတာ္(ေလ) မွ ႏွစ္ဦးေသဆံုးခဲ့သည္။ ျမန္မာပိုင္းေလာ့တစ္ဦးက ေလယာဥ္ကို ေမာင္းႏွင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ႐ုရွား၏ Interfax သတင္းေအဂ်င္စီက ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ႐ုရွား ႏုိင္ငံပိုင္ ယူႏိုက္တက္ အဲခရက္ ေကာ္ပိုေရးရွင္းက ေလယာဥ္ကို မည္သူ ထိန္းခ်ဳပ္ေမာင္းႏွင္ေနခဲ့ မွန္းမေသခ်ာေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ေလယာဥ္ကို တည္ေဆာက္ခဲ့ၿပီးကတည္းက စမ္းသပ္ေမာင္း ႏွင္မႈ (၃၁)ႀကိမ္ ေအာင္ျမင္ခဲ့ၿပီးျဖစ္သကဲ့သို႔ လံုၿခံဳေရးျပႆနာ လည္း မရွိခဲ့ဖူးေၾကာင္း ကုမၸဏီက ေျပာခဲ့သည္။
ယခု ပ်က္က်သြားသည့္ Bee-chcraft 1900 D အမ်ိဳးအစားေလယာဥ္သည္ အေမရိကန္ႏုိင္ငံလုပ္ အင္ဂ်င္ႏွစ္လံုးတပ္ အေပါ့ စားေလယာဥ္အမ်ိဳးအစားျဖစ္ သည္။ ယခုပ်က္က်သည့္ေလယာဥ္မွာ အသစ္ျဖစ္၍ စက္မႈလက္မႈပိုင္း ဆိုင္ရာ ေကာင္းမြန္ႏိုင္ေၾကာင္း၊ အကယ္၍ အင္ဂ်င္စက္တစ္လံုး ကြင္းမွ ပ်ံတက္စဥ္ ပ်က္သြားခဲ့လွ်င္ပင္ နည္းစနစ္မွန္ကန္စြာျဖင့္ အေရးေပၚလုပ္ထံုးလုပ္နည္းမ်ားကို တိက်စြာလိုက္နာပါက လက္က်န္အင္ဂ်င္ တစ္လံုးတည္းျဖင့္ ထိန္းကာ ကြင္းထဲသို႔ ျပန္လည္ဆင္းသက္ႏိုင္ေၾကာင္းႏွင့္ ယခုျဖစ္စဥ္တြင္ အသက္ေပးသြားရသည့္ လူငယ္ေလယာဥ္လုပ္သားမ်ားအတြက္ စိတ္မေကာင္းျဖစ္ရေၾကာင္း တပ္မေတာ္(ေလ) အၿငိမ္းစား ေလသူရဲ ဗိုလ္မွဴးႀကီး ခင္ေမာင္သိန္းက ၎၏ ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္ စာမ်က္ႏွာတြင္ ေရးသားထားသည္။