၂၅ ဇွန် ၂၀၁၆ - ၁၆:၀၀
လူ႕အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈမ်ား အေရးတယူ ေျဖရွင္းရန္ လိုုအပ္ဟုု အီးယူက ျမန္မာကိုု တုုိက္တြန္း

၂၀၁၃ ခုုႏွစ္ သံတြဲၿမိဳ႕ ေျမာက္ဖက္ ၁၂ မိုင္အကြာ ရွိ သျဗဳခ်ိဳင္ ေက်းရြာ အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္ခံရအျပီး ယာယီဒုကၡသည္စခန္းတခုတြင္ ခိုလံႈေရာက္ရွိေနေသာ မြတ္စလင္အမ်ိဳးသမီးမ်ားကိုု (ဓာတ္ပံု – စိုးေဇယ်ာထြန္း / Reuters) ျမန္မာႏိုင္ငံ အေနျဖင့္ ႏုုိင္ငံ၏ အေနာက္ေျမာက္ပုုိင္း ရခိုုင္ျပည္နယ္မွ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ား ေျဖရွင္းေရးကို အေလးေပးရန္ လိုအပ္ သည္ဟု ဥေရာပသမဂၢ(EU) က ဇြန္လ ၂၂ ရက္ေန႔တြင္ ေျပာၾကားလိုုက္ၿပီး ႏိုင္ငံမဲ့ မြတ္စလင္ မ်ားကို “႐ိုဟင္ဂ်ာ” ဟု သံုးႏႈန္းျခင္းမွ ေရွာင္ရွားရန္ ႏိုင္ငံေတာ္ အတိုင္ပင္ခံ ပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္က ေတာင္းဆိုခဲ့ျခင္းကို အေလးထားသြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ဇြန္လ ၂၂ ရက္ေန႔တြင္ ေၾကညာခ်က္ တရပ္ထုုတ္ျပန္လုုိက္သည္။


အဲဟ္ေလ့ဘိုက္(သ) (အလိုင္ေဟမြစ္စလာမ္) သတင္းဌာန ၊ အဗ္နာ

၂၀၁၃ ခုုႏွစ္ သံတြဲၿမိဳ႕ ေျမာက္ဖက္ ၁၂ မိုင္အကြာ ရွိ သျဗဳခ်ိဳင္ ေက်းရြာ အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္ခံရအျပီး ယာယီဒုကၡသည္စခန္းတခုတြင္ ခိုလံႈေရာက္ရွိေနေသာ မြတ္စလင္အမ်ိဳးသမီးမ်ားကိုု (ဓာတ္ပံု – စိုးေဇယ်ာထြန္း / Reuters)

ျမန္မာႏိုင္ငံ အေနျဖင့္ ႏုုိင္ငံ၏ အေနာက္ေျမာက္ပုုိင္း ရခိုုင္ျပည္နယ္မွ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ား ေျဖရွင္းေရးကို အေလးေပးရန္ လိုအပ္ သည္ဟု ဥေရာပသမဂၢ(EU) က ဇြန္လ ၂၂ ရက္ေန႔တြင္ ေျပာၾကားလိုုက္ၿပီး ႏိုင္ငံမဲ့ မြတ္စလင္ မ်ားကို “႐ိုဟင္ဂ်ာ” ဟု သံုးႏႈန္းျခင္းမွ ေရွာင္ရွားရန္ ႏိုင္ငံေတာ္ အတိုင္ပင္ခံ ပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္က ေတာင္းဆိုခဲ့ျခင္းကို အေလးထားသြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ဇြန္လ ၂၂ ရက္ေန႔တြင္ ေၾကညာခ်က္ တရပ္ထုုတ္ျပန္လုုိက္သည္။

EU ၏ အဆိုပါေၾကညာခ်က္က အဆိုပါ အကဲဆတ္သည့္ ကိစၥတြင္ အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ား၏ ခ်ဥ္းကပ္မႈက အေမရိကန္ႏွင့္ ကြဲ လြဲမႈ ရွိေနေၾကာင္း ၊ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံက “႐ိုဟင္ဂ်ာ” ဆိုသည့္ အေခၚအေ၀ၚကို ဆက္လက္ သံုးစြဲသြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ႏွင့္ အသိုင္းအ၀ိုင္းတခုက ၎တို႔ကို ေခၚေ၀ၚေစခ်င္သည့္ အသံုး အႏႈန္းကို ေလးစားရမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း အခိုင္ အမာ ေျပာၾကား ထားေၾကာင္း သိရွိရသည္။

လူဦးေရ ၁ဒသမ ၁ သန္းခန္႔ရွိၿပီး ၎တို႔ကိုယ္ ၎တို႔ “ရိုဟင္ဂ်ာ” ဟု ေခၚဆိုသူမ်ားကို ဗုဒၶဘာသာ၀င္ ျမန္မာမ်ားက ဘဂၤလား ေဒ့ရွ္ ႏိုင္ငံမွ တရားမ၀င္ ေရာက္လာသူမ်ားအျဖစ္ ယူဆၾကသည္။

မြတ္စလင္လူနည္းစုမ်ား ၀န္းက်င္တြင္ တင္းမာမႈမ်ားက ျမင့္တက္လာေနၿပီး ျမန္မာအစိုးရသစ္အေနျဖင့္ လူနည္းစုုမ်ားကိုု “ရိုဟင္ဂ်ာ” ဟု သံုးႏႈန္းမည္ မဟုတ္ေၾကာင္း၊ အသုုံးအႏႈန္းအေခၚအေ၀ၚသည္္ ျပႆနာျဖစ္ေစႏိုင္ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ေၾကာင္း ယခု အပတ္အတြင္း တြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္က ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ လာေရာက္သည့္ ကုလသမဂၢ၏ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ အထူး ကိုယ္စား လွယ္ကုုိ အတိအလင္း ေျပာဆုုိခဲ့သည္။

ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ားႏွင့္ မြတ္စလင္မ်ားၾကား ပဋိပကၡမ်ား စတင္ ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္မွစ၍ မြတ္စလင္ ၁၂၀ ၀၀၀ ခန္႔ အိုးမဲ့အိမ္မဲ့ ျဖစ္ၿပီး ဒုကၡသည္ စခန္းမ်ားတြင္ ေနထိုင္ၾကဆဲျဖစ္ေၾကာင္း သိရွိရသည္။

ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈႏွင့္ ဖိႏွိပ္ ကန္႔သတ္မႈတို႔ေၾကာင့္ ေထာင္ႏွင့္ ခ်ီ၍ ထြက္ေျပးခဲ့ၾကၿပီး ႏွိပ္စက္ျခင္း၊ ကြပ္မ်က္ျခင္းႏွင့္ လူသား မ်ိဳးႏြယ္ကို ဆန္႔က်င္ သည့္ အျခား ရာဇ၀တ္မႈမ်ား အပါအ၀င္ လူ႔အခြင့္ အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ား ရွိခဲ့သည္ဟု ကုလသမဂၢက ဇြန္လ ၂၀ ရက္ေန႔ တြင္ေျပာၾကားခဲ့သည္။

“႐ိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့ အသံုးအႏႈန္းက ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ထိရွလြယ္တယ္ဆိုတာ က်ေနာ္တို႔ သတိထားမိပါတယ္။ အစြန္းတဖက္ တည္းကို ဦးတည္တဲ့ အသံုးအႏႈန္းေတြ အသံုးျပဳျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္လာႏိုင္တဲ့ တင္းမာမႈေတြကို ေရွာင္ရွားဖို႔ အစိုးရက ေတာင္း ဆိုခဲ့တာကိုလည္း က်ေနာ္တို႔ ၾကားရပါတယ္။” ဟု ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ EU သံအမတ္ Roland Kobia က သတင္းေထာက္ မ်ားကို ေျပာသည္။

“ဒီလို ကာလရွည္ျပႆနာ အတြက္ အေျဖတခုရွာရာမွာ ေျဖးေျဖးမွန္မွန္ သြားႏိုင္ဖို႔ က်ေနာ္တို႔က ႏိုင္ငံေရးအရ အေျခ အေန ေပးဖို႔ လိုပါတယ္။” ဟုလည္း သူကေျပာသည္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အစိုးရက ႐ိုဟင္ဂ်ာ အစား “ရခိုင္ျပည္နယ္မွ မြတ္စလင္ အသိုင္းအဝိုင္း” ဆိုသည့္ အေခၚအေ၀ၚသစ္ ကို အဆိုျပဳထားေသာ္လည္း ဆန္႔က်င္ကန္႔ကြက္မႈမ်ား အလွ်င္အျမန္ေပၚေပါက္လ်က္ရွိေၾကာင္း သိရွိရသည္။

ရခိုုင္ျပည္နယ္အတြင္းတြင္ ေထာက္ခံသူ အမ်ားအျပားရွိၿပီး ရခိုင္ ဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ားျဖင့္ ဖြဲ႔စည္းထားသည့္ ရခိုင္ အမ်ိဳးသား ပါတီ(ANP)က အစိုးရသစ္က ဘက္လိုက္ခဲ့ေၾကာင္းေျပာၿပီး အသံုးအႏႈန္းသစ္ကို ျငင္းပယ္ခဲ့ေၾကာင္း သိရွိရသည္။

“အေခၚအေ၀ၚသစ္ကို အသံုးျပဳျခင္းအားျဖင့္ ဒီဘဂၤါလီေတြရဲ႕ မူလေနရာကို ပစ္ပယ္ၿပီး သူတို႔ေတြက ရခိုင္ျပည္နယ္ဖြား ေတြျဖစ္တယ္လို႔ အဓိပၸာယ္ သက္ေရာက္ေစတယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ ယူဆပါတယ္။” ဟု ANP ပါတီ ၏ ေၾကညာခ်က္ တေစာင္ တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

Women Peace Network Arakan မွ မေ၀ေ၀ႏုက အစိုးရ အေန ျဖင့္ တိုင္းရင္းသား လူနည္းစုမ်ားကို ကာကြယ္ ေပးသင့္ေၾကာင္း သူတို႔ အသံမ်ားကို နားေထာင္ေဆြးေႏြးသင့္ ေၾကာင္းေျပာ သည္။ “ဘာေၾကာင့္ က်မတို႔ရဲ႕ ကိုယ္ပိုင္ လကၡဏာကို ျငင္းပယ္ေနၾကတာလဲ။ ဘာေၾကာင့္ ျဖစ္ႏိုင္ေျခရွိတဲ့၊ အျပဳသေဘာ ေဆာင္တဲ့၊ အားလံုးပါ၀င္တဲ့ ေျခလွမ္း ေတြနဲ႔ ေရွ႕ဆက္မသြားရတာလဲ။” ဟု သူက ေမးခြန္းထုတ္ခဲ့သည္။

“အစိုးရအေနနဲ႔ လူနည္းစုေတြအေပၚ ပစ္မွတ္ထားၿပီး ဖိႏွိပ္ျခင္းနဲ႔ ခြဲျခားဆက္ဆံျခင္းေတြကို ေျဖရွင္းသင့္ပါတယ္။ သူတို႔ရဲ႕ လူမ်ိဳး၊ စ႐ိုက္လကၡဏာနဲ႔ အမည္ေတြကို ေလးစားျခင္းအားျဖင့္ သူတို႔ရဲ႕ အခြင့္အေရးေတြကို ကာကြယ္ေပးသင့္ပါတယ္။” ဟု မေ၀ေ၀ႏုက ေျပာသည္။

ယခုအခါ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရး အထူးကိုယ္စားလွယ္ Yanghee Lee သည္ ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္ အစိုးရ လက္ထက္တြင္ ပထမဆံုး အေနျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း လွည့္လည္ေလ့လာေနသည္။

အကယ္၍ Yanghee Lee သာ မိုက္မဲခဲ့လွ်င္ သူ႔ကို သစ္သားခံုဖိနပ္ ျဖင့္႐ိုက္၍ ဆံုးမမည္ဟု အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒီ ဘုန္း ေတာ္ ႀကီး ဦး၀ီရသူက ၿခိမ္းေျခာက္ခဲ့သည္။ ႏိုင္ငံေရးပြဲစား တေယာက္၊ တဘက္တည္းမွ ရပ္တည္ၿပီး ျပႆနာ မီးေမႊးေနသူ၊ တိုင္းျပည္ကို အျခားသူမ်ား ထံသို႔ ေရာင္းစားေနသူ အစရွိသျဖင့္ စြပ္စြဲလိုက္သည္။

၂၀၁၅ ႏွစ္တြင္ Yanghee Lee က ဥပေဒမ်ားသည္ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ မဟုတ္သူမ်ားႏွင့္ အမ်ိဳးသမီးမ်ား အေပၚခြဲျခားသည့္ ဥပေဒမ်ား ျဖစ္သည္ ဟုေ၀ဖန္ခဲ့သျဖင့္ ဦး၀ီရသူက သူ႕ကုုိ မိန္းမပ်က္တဦးဟု ေခၚဆိုခဲ့သည္။
ယခုအခ်ိန္တြင္ ထိုင္းႏိုင္ငံသို႔ေရာက္ရွိေနေသာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ရခိုင္ျပည္နယ္ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းေရးႏွင့္ တိုး တက္ေရးအတြက္ ေကာ္မတီတခုကို ေမလအတြင္းက ဖြဲ႔စည္းခဲ့ေသာ္လည္း ေကာ္မတီ၏ အစီအစဥ္မ်ားက ရွင္းလင္းမႈ မရွိေသးပါ။

===================
251 / End