အလာမာ ေအဗ္ေန သိုင္မီယာ ၏ အဟ္ေလ့ဘိုက္ (အ.စ) အေပၚ မနာလိုမႈ၊ ရန္ၿငိဳးထားမႈ (၁) ဂ်နာဗ္သကီယြတ္ဒ္ဒီး(န) အဟ္မဒ္ ဗင္ အဗ္သြလ္ဟလီးမ္ (ခ) ေအဗ္ေန သိုင္မီယာ သည္ ယေန႔ အစၥလာမ္သာသနာ ေတာ္ကို အၾကမ္းဖက္ သာသနာေတာ္ျဖစ္ေအာင္ ၊အစြန္းေရာက္သာသနာျဖစ္ ေအာင္ အမည္ဖ်က္ေနသည့္ ဝဟာဘီ မ်ား ၏ အရွင္သခင္၊ ဆရာႀကီးျဖစ္ ေပသည္။ ဝဟာဘီ(ခ)စလဖီ မ်ား၏ အကီဒါ ယုံၾကည္မႈ မ်ား ၏ အေျခခံ ေရေသာက္ျမစ္မွာ ၎ မွ ဆင္း သက္ လာျခင္းျဖစ္ပါသည္။ ေအဗ္ေနသိုင္မီယာသည္ ဟီဂ်ရီ သကၠရာဇ္ ၆၆၁ ခုႏွစ္တြင္ (ဟရ္ရန္(န)) ၿမိဳ႕တြင္လူျဖစ္ခဲ့ ပါသည္။၎၏ ေဆြးမ်ဳိးမိဘမ်ားအသိုင္းအဝိုင္းသည္ ႏွစ္ေပါင္း ၁၀၀ေက်ာ္ စြန္နီ ဟန္ဗလီ မဇ္ဟဗ္ ၏ ေခါင္းေဆာင္မ်ား ျဖစ္ခဲ့ၾကေပသည္။သူသည္ ၆ႏွစ္ေနၿပီး၎ မိသားစုအေပၚ (သာသာ)မ်ားမွ တိုက္ခိုက္ခဲ့သျဖင့္ ဆီရီးယား ႏိုင္ငံ ဓမတ္စကတ္ၿမိဳ႕ သို႔ ထြက္ေျပး ေနထိုင္ခဲ့ ေလသည္။ ၎၏ ဖခင္ သည္ ဓမတ္စကတ္ၿမိဳ႕ ဂ်ာေမ့ ဗလီတြင္ စာသင္ေပးသည္တာဝန္ ကို ယူခဲ့ေလ သည္။ အေဖကြယ္လြန္ၿပီးေနာက္ အေဖေနရာရခဲ့ၿပီး စာသင္ေပးခဲ့ေလသည္။ မြတ္စလင္မ်ား၏ ယုံၾကည္ ခ်က္မ်ား ႏွင့္ ဆန္က်င့္ၿပီး အသစ္အဆန္း ယုံၾကည္မႈ မ်ား ကိုတင္ျပလာမႈေၾကာင့္ ထိုေခတ္က အိုလမာ သည္ သူအား ဆန္က်င့္ခဲ့ၾကၿပီး သူ၏စာအုပ္စာေပမ်ားသည္ ခ်ိတ္ပိတ္မႈခံခဲ့ ရေလသည္။ ဂ်နာဗ္ ေအဗ္ေန သိုင္မီယာ ၏ အဟ္ေလ့ဘိုက္ (အ.စ) အေပၚ မနာလိုမႈ၊ ရန္ၿငိဳးထား မႈ အေၾကာင္း ၊ အဟ္ေလ့ဘိုက္(အ.စ) အေပၚ မလို အစြဲႀကီး ေၾကာင္း ၊၎ေရးသားထားသည့္ စာအုပ္မ်ား ကို ေလ့လာ ျခင္းျဖင့္ အထင္အရွား ေတြ႔ရမည္ ျဖစ္ပါသည္။ အထူးသျဖင့္ ၎၏(မင္(န)ဟာဂၽြန္လ္ စြႏၷတ္ (ဟ) ) စာအုပ္ ျဖစ္ေပသည္။ နမူနာ အျဖင့္ တခ်ဳိ႕ကို ေလ့ေလာၾကပါစို႔ ။ ၁ ။ က်မ္းေတာ္ျမတ္ ကုရ္အာန္ စူရဟ္ အမွတ္ ၃၃ ၊ အာယတ္ေတာ္ ၃၃ လာ အဟ္ေလ့ဘိုက္ (အ.စ) သည္ နဂ်ာစသ္ (အတြင္းအျပင္ အညစ္အေၾကး) မွ သန္႔စင္ေၾကာင္း၊တနည္းဆိုရလွ်င္ အဟ္ေလ့ဘိုက္(အ.စ) ၏ (ေအစ္မသ္(ခ)မာစူမ္ျဖစ္ျခင္း)(عصمت ) ကို ေဖာ္ျပထားပါသည္။ ဂ်နာဗ္ ေအဗ္ေန သိုင္မီယာ သည္ အဟ္ေလ့ဘိုက္(အ.စ) ၏ (ေအစ္မသ္(ခ)မာစူမ္ျဖစ္ျခင္း) ကို လက္မခံ ေခ်။ ၾကည့္ - منهاج السنه، ج 3، ص 4 စဥ္းစားစရာ ။ ။ မဟာတမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး (ဆြ) ၊အဟ္ေလ့ဘိုက္ (အ.စ) ႏွင့္ စစ္မွန္သည့္ ဆြာဟာဗာေတာ္မ်ား ၊ထိပ္တန္းအိုလမာ သဖ္စီးရ္ ပညာရွင္မ်ား ထက္ တစ္လ ၾကီးျပထား သည္။ မဟာတမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး (ဆြ) ၊အဟ္ေလ့ဘိုက္ (အ.စ) ႏွင့္ စစ္မွန္သည့္ ဆြာဟာ ဗာ ေတာ္မ်ား ၊ထိပ္တန္းအိုလမာ သဖ္စီးရ္ ပညာရွင္မ်ားသည္ က်မ္းေတာ္ျမတ္ ကုရ္အာန္ စူရဟ္ အမွတ္ ၃၃ ၊ အာယတ္ေတာ္ ၃၃ လာ အဟ္ေလ့ဘိုက္ (အ.စ) သည္ နဂ်ာစသ္ (အတြင္းအျပင္ အညစ္အေၾကး) မွ သန္႔စင္ ေၾကာင္း၊တနည္းဆိုရလွ်င္ အဟ္ေလ့ ဘိုက္(အ.စ) ၏ (ေအစ္မသ္ (ခ)မာစူမ္ျဖစ္ျခင္း) ကို ေရးသားသီးကုံးၿပီး သက္ေသ ထူထား သည့္ က်မ္း အမ်ားႀကီးလာရွိေပ သည္။ ဤေနရာတြင္ ပို႔စ္အျဖင့္ေရးေနသည့္ အတြက္ မေဖာ္ျပေတာ့ေခ်။ ၂ ။ ဂ်နာဗ္ ေအဗ္ေန သိုင္မီယာ သည္ ရွာေန ႏိုဇူူရ္(شأن نزول) အာယတ္ေတာ္္ (آیه انذار) အား ေမာင္လာအလီ (အ.စ) အတြက္ က်ေရာက္ ေၾကာင္း လက္မခံေခ်။ ၾကည့္ - منهاج السنه، ج 7، ص 139 – 143 သတိ ။ ။ အာယတ္ေတာ္္ (آیه انذار) ဆိုသည္မွာ က်မ္းေတာ္ျမတ္ ကုရ္အာန္၏ စူရဟ္ရပ္ဒ္ ၁၃ ၊ အာယတ္ေတာ္ အမွတ္ (၇) ရွိ အာယတ္ေတာ္ အပိုင္းေလး ေအာက္ပါအာယတ္ေတာ္ကို ေခၚဆို ပါသည္။ إِنَّما أَنْتَ مُنْذِرٌ وَلِکُلِّ قَوْمٍ هادٍ စဥ္းစားစရာ ။ ။ မဟာတမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး (ဆြ) ႏွင့္ေမာင္လာ အလီ(အ.စ) လက္ထက္ေတာ္ တြင္ဂ်နာဗ္ေအဗ္ေနသိုင္မီယာသည္လူမျဖစ္ေသးေခ်။ၿပီးေနာက္စစ္မွန္သည့္ ဟဒီးစ္ေတာ္ فقال: أنت الهادى یا علىّ،بک یهتدى المهتدون من بعدى)) အား မျမင္သေလာ ၊ မျမင္ခ်င္ေယာင္ ေဆာင္ ေန သေလာ ၊ စသည္ကို အလႅာဟ္ဟို အရွင္ျမတ္ ပင္ အသိဆုံး ျဖစ္ေခ်သည္။ (၃) ဂ်နာဗ္ ေအဗ္ေန သိုင္မီယာ သည္ ရွာေန ႏိုဇူူရ္(شأن نزول) အာယတ္ေတာ္္ (آیه ولایت ) အား ေမာင္လာအလီ (အ.စ) အတြက္က်ေရာက္ေၾကာင္းကိုလူထုအားလွည့္ဖ်ားထားေပသည္။ ဤအာယတ္ေတာ္ရွိေဝလာယသ္(ولایت )ရွိေဝါင္အကၡမွာဖသ္ေဟ(ဇဗရ္)ႏွင့္ျဖစ္ေခ်သည္။ အဓိပၸာယ္မွာ ရန္ၿငိဳး၏ ဆန္က်င့္ဖက္ ျဖစ္ေခ်သည္။ (ဆိုလိုသည္မွာ မိတ္ေတြ၊သူငယ္ခ်င္း ျဖစ္ပါသည္။)ဤအာယတ္ေတာ္ရွိေဝလာယသ္(ولایت)ရွိေဝါင္အကၡမွာကတ္စေရ(ေဇရ္)ႏွင့္မ ဟုတ္ေပ။(ဆိုလိုသည္မွာ ေဝါင္အကၡမွာကတ္စေရ(ေဇရ္)ဆိုလွ်င္ အုပ္ထိန္းသူ ျဖစ္ပါသည္။) စသည္ျဖင့္ ေရးၿပီး လွည့္ထားေပသည္။ ၾကည့္ - منهاج السنه، ج 4، ص 5-6 သတိ ။ ။ အာယတ္ေတာ္္ (آیه ولایت) ဆိုသည္မွာ က်မ္းေတာ္ျမတ္ ကုရ္အာန္၏ စူရဟ္မာ ေအဒါဟ္ ၅ ၊ အာယတ္ေတာ္ အမွတ္ (၅၅) ရွိ အာယတ္ေတာ္ ၊ ေအာက္ပါအာယတ္ေတာ္ကို ေခၚဆို ပါသည္။ إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذينَ آمَنُوا الَّذينَ يُقيمُونَ الصَّلاةَ وَ يُؤْتُونَ الزَّكاةَ وَ هُمْ راكِعُون စဥ္းစားစရာ ။ ။ အာရီဘာသာရပ္၏ ထိပ္တန္း အေက်ာ္အေမာ္ သဒၵါ ပညာရွင္ႀကီး မ်ားျဖစ္ သည့္ ဖယူမီ ၊ စစ္ဗဝိုင္ ၊ ဇဂ်ာဂ်္ ၊ ဖရာဟ္တို႔အေနျဖင့္ ွိေဝလာယသ္(ولایت )ရွိေဝါင္အကၡမွာ ဖသ္ေဟ (ဇဗရ္)ႏွင့္ ျဖစ္ျဖစ္ ၊ ကတ္စေရ(ေဇရ္) ျဖစ္ျဖစ္ အဓိပၸာယ္ အတူတူျဖစ္ေၾကာင္း ဆို ထားၾကပါသည္။ ရီဝါယတ္ (متواتر) ျဖင့္ သိႏိုင္သည့္ အခ်က္မွာ အာယတ္ေသ ေဝလာယသ္သည္ ဟဇရတ္ အမီး ရြလ္ မိုေမနီ ေအမာမ္ အလီ (အ.စ) အတြက္သာ ျဖစ္ေတာ္မူၿပီး
