ဥပုသ္ သီလ

အဟ္ေဘ့ဘိုက္ (အ.စ) သတင္းဌာန ၊ အဗ္နာ

 လူသားမ်ား မိမိကိုယ္ကို ေဆာက္တည္ရန္အတြက္ အစၥလာ(မ္)သာသနာ၏ တစ္ႏွစ္တာ အစီအစဥ္မ်ား ႏွင့္ ၀ါဂ်ိ(ဘ္) အလုပ္မ်ားမွ တစ္ခုမွာ ‘႐ိုဇာ’ ေခၚ ဥပုသ္သီလ ေစာင့္တည္ျခင္း ျဖစ္သည္။ ႐ိုဇာ ဆိုသည္မွာ လူသားသည္ ‘စြဗ္ဟ္’ အဇာ(န္)ခ်ိန္မွ ‘မဂ္ရိဘ္’ (ေန၀င္ ျပီးခ်ိန္)ထိ အလႅာဟိုအ႐ွင္ျမတ္၏ အမိန္႔အာဏာအား နာခံရန္ အတြက္ အခ်ဳိ႕အလုပ္မ်ား (ေနာက္ပိုင္း၌ ေဖာ္ျပသြားမည့္)မွ ေ႐ွာင္က်ဥ္ျခင္းကို ေခၚဆိုပါသည္။ ႐ိုဇာ၏ အမိန္႔ ဥပေဒမ်ားကို သိနားလည္ရန္ အတြက္ ပထမဦးစြာ ႐ိုဇာ အမ်ဳိးအစားမ်ားအား ကြ်ႏ္ုပ္တို႔ သိရန္ လိုအပ္ သည္။

႐ိုဇာအမ်ဳိးအစားမ်ား

၁။ ‘وَاجِبْ’ ၀ါဂ်ိ(ဘ္)

၂။ ‘حَرَام’ ဟရာ(မ္)

၃။ ‘مُسْتَحَبْ’ မြစ္သဟဗ္

၄။ ‘مَكْرُوْه’ မ(က္)႐ူး(ဟ္) ၀ါဂ်ိ(ဘ္) ျဖစ္ေသာ ႐ိုဇာမ်ား ေအာက္ပါ ႐ိုဇာ အမ်ဳိးအစားမ်ားသည္ ၀ါဂ်ိ(ဘ္) ျဖစ္သည္။

• ‘رَمَضَان’ ရမဇာ(န္)လျမတ္၏ ႐ိုဇာမ်ား၊

• ‘قَضَاء’ ျဖစ္ထားေသာ ႐ိုဇာမ်ား၊

• ‘كَفَّارَة’ ကဖြာရ(ဟ္)(၁) ႐ိုဇာ၊

•‘نَذْرْ’ အဓိဌာန္ ျပဳထားျခင္းေၾကာင့္ ၀ါဂ်ိ(ဘ္) ျဖစ္သြားေသာ ႐ိုဇာ၊

• သားအၾကီးဆံုး အတြက္ ၀ါဂ်ိ(ဘ္) ျဖစ္သည့္ ဖခင္၏ (၂)ကဇြာ ျဖစ္ထားခဲ့ေသာ ႐ိုဇာမ်ား၊ အခ်ဳိ႕ေသာ ဟရာ(မ္) ျဖစ္သည့္ ႐ိုဇာမ်ား

• ‘فِطْرْ’ အီး(ဒ္)ေန႔တြင္ ေစာင့္တည္ေသာ ႐ိုဇာ။ (‘شَوَّال’လ ၁ရက္ေန႔)

• ‘قُرْبَان’ အီး(ဒ္)ေန႔တြင္ ေစာင့္တည္ေသာ ႐ိုဇာ။ (‘ذِي الْحَجَّة’လ ၁၀ရက္ ေန႔)

• မိဘမ်ားအား ညွင္းပန္း ႏိွပ္စက္မႈ ျဖစ္ေစေသာ သားသမီး၏ မြစ္သဟ္ ႐ိုဇာ။

• ဖခင္ သို႔မဟုတ္ မိခင္သည္ သားသမီးအား မြစ္သဟဗ္ ႐ိုဇာ ေစာင့္တည္ျခင္းမွ တားျမစ္ၾကသည္ကို ဂ႐ုမစိုက္ ပါဘဲ ေစာင့္ တည္ေသာ သားသမီး၏ မြစ္သဟဗ္ ႐ိုဇာ။ (အိဟ္သိယားေသ၀ါဂ်ိဘ္)

(၁) ၎၏ အဓိပၸါယ္အား ေနာက္ပိုင္းတြင္ ေဖာ္ျပသြားပါမည္။

(၂) `အာယသုလႅာခါေမနအီ ‘ ဖခင္ သို႔မဟုတ္ မိခင္’ မြစ္သဟဗ္ ျဖစ္ေသာ ႐ိုဇာမ်ား ဟရာ(မ္)ႏွင့္ မ(က္)႐ူး(ဟ္) ျဖစ္ေစေသာ ေန႔ရက္မ်ားမွ လဲႊ၍ တစ္ႏွစ္ပတ္လံုးတြင္ ႐ိုဇာ ေစာင့္တည္ျခင္း သည္ မြစ္သဟဗ္ ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ အခ်ဳိ႕ေသာ ႐ိုဇာမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ အလြန္အမင္း တိုက္တြန္းထားသည္။ ၎တို႔အနက္ အခ်ဳိ႕မွာ ေအာက္ပါ အတိုင္း ျဖစ္ၾကသည္။

• ၾကာသပေတးေန႔ႏွင့္ ေသာၾကာေန႔တိုင္း၊

• တမန္ေတာ္ျမတ္(ဆြ) တမန္ေတာ္ အျဖစ္ ခန္႔အပ္ခံရသည့္ေန႔၊ (‘ရဂ်ဗ္’လ ၂၇ရက္ေန႔)

• ‘ဂဒီးရ္’ အီး(ဒ္)ေန႔၊ (‘ဇိလ္ဟဂ်္’လ ၁၈ရက္ေန႔)

• တမန္ေတာ္ျမတ္(ဆြ) ေမြးေန႔၊ (‘ရဗီအြလ္ ေအာင္၀လ္’ လ ၁၇ရက္ေန႔)

• ‘အရ္ဖြာ(ဟ္)’ ေန႔၊ (`ဇိလ္ဟဂ်္’လ ၉ရက္ေန႔) သို႔ရာတြင္ ႐ိုဇာေစာင့္ျခင္းျဖင့္ ထို႔ေန႔တြင္ ဖတ္႐ြတ္ရမည့္ ဒိုအာ မ်ားအား လက္လြတ္မသြားေစရ။

• ‘ရဂ်ဗ္’ ႏွင့္ `ရွာအ္ဗာန္’လ တစ္လလံုး။

• ေနာင္(၀္)႐ူး(ဇ္) အီး(ဒ္)ေန႔။

• လစဥ္တိုင္းမွ ၁၃၊ ၁၄ ႏွင့္ ၁၅ရက္ေန႔မ်ား။ မ(က္)႐ူး(ဟ္) ျဖစ္ေသာ ႐ိုဇာမ်ား

• အိမ္႐ွင္၏ ခြင့္ျပဳခ်က္ မ႐ိွဘဲ ေစာင့္တည္ေသာ ဧည့္သည္၏ မြစ္သဟဗ္ ႐ိုဇာ။

• အိမ္႐ွင္ တားျမစ္ထားလ်က္ျဖင့္ ေစာင့္တည္ေသာ ဧည့္သည္၏ မြစ္သဟဗ္ ႐ိုဇာ။

• မိဘ၏ ခြင့္ျပဳခ်က္ မ႐ိွဘဲ ေစာင့္တည္ေသာ သားသမီး၏ မြစ္သဟဗ္ ႐ိုဇာ။

• အာ႐ႈရာေန႔ (‘မိုဟရမ္’ လ(၁၀) ရက္ေန႔)၌ ေစာင့္တည္ေသာ ႐ိုဇာ။

• ‘အရ္ဖြာ’ေန႔တြင္ ေစာင့္တည္ေသာ ႐ိုဇာ။ (အကယ္၍ ႐ိုဇာ ေစာင့္တည္ျခင္းေၾကာင့္ ထိုေန႔တြင္ ဖတ္ရမည့္ ဒိုအာမ်ား လက္လြတ္သြား ႏိုင္လွ်င္)

• ‘ကုရ္ဗာန္’ အီး(ဒ္)ေန႔ သို႔မဟုတ္ ‘အရ္ဖြာ’ေန႔ဟု ကြဲျပားစြာ မသိႏိုင္ေသာ ေန႔တြင္ ေစာင့္တည္သည့္ ႐ိုဇာ။

႐ိုဇာ၏ နီယ(သ္)ေခၚ ဆႏၵျပဳျခင္း

၁။ ႐ိုဇာသည္ ေအဗာဒ(သ္)ေခၚ ခ၀ပ္ကိုးကြယ္မႈ။ က်င့္ၾကံမႈမ်ားမွ တစ္ခုျဖစ္ျပီး မလဲြမေသြ အလႅာဟို အ႐ွင္ျမတ္၏ အမိန္႔ အား နာခံေသာ အေနျဖင့္သာ က်င့္ၾကံရမည္။

၂။ လူသားသည္ ရမ္ဇာ(န္)လျမတ္၏ ညတိုင္း တြင္ ေနာက္ေန႔ ေစာင့္ တည္မည့္ ႐ိုဇာအတြက္ နီယ(သ္) ျပဳလုပ္ႏိုင္သည္။ သို႔ေသာ္ တစ္လလံုး၌ ေစာင့္တည္မည့္ ႐ိုဇာမ်ား အတြက္ ထိုလ၏ ပထမဆံုးေန႔တြင္ နီယ(သ္) ျပဳလုပ္ျခင္းသည္ ပို၍ သင့္ေလ်ာ္သည္။

၃။ ၀ါဂ်ိ(ဘ္) အျဖစ္ သတ္မွတ္ထားေသာ ႐ိုဇာတြင္ အေၾကာင္းျပခ်က္ မ႐ိွဘဲ ‘စြဗ္ဟ္’ အဇာ(န္)ခ်ိန္ ထက္ ေနာက္က်၍ နီယ(သ္) မျပဳလုပ္ရ။

၄။ ၀ါဂ်ိ(ဘ္) အျဖစ္ သတ္မွတ္ထားေသာ ႐ိုဇာတြင္ အကယ္၍ ေမ့ေလ်ာ့ျခင္း သို႔မဟုတ္ ခရီးသြားျခင္း ကဲ့သို႔ေသာ အေၾကာင္းျပခ်က္ တစ္ခုခုေၾကာင့္ နီယ(သ္) မလုပ္ခဲ့ခ်ိန္တြင္ အကယ္၍ ႐ိုဇာ ပ်က္ျပယ္ေစေသာ အလုပ္တစ္ခုခုအား မျပဳလုပ္မိေသးပါက ‘ဇိုဟ္ရ္’ အခ်ိန္ထိ နီယ(သ္) ျပဳလုပ္ႏုိင္သည္။ 

၅။ ႐ိုဇာ၏ နီယ(သ္)အား ႏႈတ္မွ ေျပာဆိုရန္ မလိုအပ္ေခ်။ ထို႔အျပင္ အလႅာဟိုအ႐ွင္ျမတ္၏ အမိန္႔အား နာခံေဆာင္႐ြက္ရန္ အတြက္ ‘စြဗ္ဟ္’ အဇာ(န္)ခ်ိန္မွ ‘မဂ္ရိဘ္’ အခ်ိန္ထိ ႐ိုဇာ ပ်က္ျပယ္ေစေသာ အလုပ္တစ္ခုခု ကို မျပဳလုပ္ပါက လံုေလာက္ သည္။ ႐ိုဇာပ်က္ေစေသာ အလုပ္မ်ား ဥပုသ္ေစာင့္တည္သူသည္ ‘စြဗ္ဟ္’ အဇာ(န္)အခ်ိန္မွ ‘မဂ္ရိဘ္’ အခ်ိန္ထိ အခ်ဳိ႕ေသာ အလုပ္မ်ားကို မလဲြမေသြ ေ႐ွာင္က်ဥ္ရမည္။ အကယ္၍ ၎တို႔အနက္ အလုပ္တစ္ခုအား ျပဳလုပ္လိုက္ပါက ထိုသူ၏ ႐ိုဇာ ပ်က္ျပယ္သြားမည္။ ယင္းအလုပ္မ်ားအား ႐ိုဇာ ပ်က္ျပယ္ေစေသာ အလုပ္မ်ားဟု ေခၚျပီး ၎တို႔မွာ.........

• စားျခင္းႏွင့္ ေသာက္ျခင္း။

• မ်ားျပားထူထပ္ေသာ အမႈန္႔မ်ား သို႔မဟုတ္ မီးခိုးမ်ား လည္ေခ်ာင္းအတြင္း ေရာက္႐ိွေစျခင္း။

• ဦးေခါင္း တစ္ခုလံုးအား ေရေအာက္သို႔ နစ္ျမဳပ္ေစျခင္း။

• ေအာ့အန္ျခင္း။

• ကာမစပ္ယွက္ျခင္း (လိင္ဆက္ဆံျခင္း)။

• ‘إسْتِمْنَاء’ေခၚ မိမိကိုယ္ကို သုတ္ရည္ ထြက္လာေစရန္ ျပဳလုပ္ျခင္း။

• ဂ်ဳႏူး(ဘ္) အေနအထားျဖင့္ ‘စြဗ္ဟ္’ အဇာ(န္)ခ်ိန္ထိေနျခင္း စသည္တုိ႔ ျဖစ္ၾကပါသည္။ ႐ိုဇာပ်က္ေစေသာ အလုပ္မ်ား၏ ဥပေဒသမ်ား စားျခင္းႏွင့္ ေသာက္ျခင္း၊

၁။ အကယ္၍ ႐ိုဇာ ေစာင့္တည္သူသည္ တမင္တကာ တစ္ခုခုစားလွ်င္ သို႔မဟုတ္ ေသာက္လွ်င္ ၎၏ ႐ိုဇာ ပ်က္ျပယ္ သြားမည္။

၂။ အကယ္၍ ႐ိုဇာေစာင့္တည္သူ တစ္ဦးသည္ သြားၾကားတြင္ ညွပ္က်န္ေနေသာ အရာတစ္ခုအား တမင္တကာ မ်ဳိခ်လိုက္ ပါက ၎၏ ႐ိုဇာ ပ်က္ျပယ္သြားမည္။

၃။ တံေတြး မ်ဳိခ်ျခင္းျဖင့္ ႐ိုဇာ မပ်က္ျပယ္ပါ။ ယုတ္စြအဆံုး မည္မွ်ပင္ မ်ားသည္ျဖစ္ေစ။

၄။ အကယ္၍ ဥပုသ္ေစာင့္သူသည္ ေမ့ေလ်ာ့မႈေၾကာင့္ (ဥပုသ္ေစာင့္တည္ေနသည္ဟု သတိ မ႐ိွဘဲ) တစ္ခုခုကို စား လိုက္လွ်င္ သို႔မဟုတ္ ေသာက္လိုက္လွ်င္ ထိုသူ၏ ႐ိုဇာ မပ်က္ျပယ္ပါ။

၅။ လူသားသည္ အားနည္းမႈေၾကာင့္ မိမိ၏ ဥပုသ္အား မခ်ဳိးဖ်က္ႏိုင္ပါ။ သို႔ေသာ္ အကယ္၍ ခံႏိုင္ရည္ မ႐ိွေလာက္ေစရန္ အားနည္းမႈ ျပင္းထန္ပါက ဥပုသ္ ခ်ဳိးဖ်က္ျခင္းသည္ ျပႆနာ မ႐ိွပါ။ ေဆးထိုးျခင္း အကယ္၍ အစားအေသာက္ အ စား ေဆးထိုးျခင္း မဟုတ္ပါက ႐ိုဇာ မပ်က္ျပယ္ပါ။ ယုတ္စြအဆံုး ထံုေဆးပင္ ျဖစ္ေစ။ မ်ားျပားထူထပ္ေသာ အမႈန္႔မ်ား သို႔မဟုတ္ မီးခိုးမ်ား လည္ေခ်ာင္းအတြင္း ေရာက္႐ိွေစ ျခင္း။

၁။ အကယ္၍ ဥပုသ္ေစာင့္သူသည္ မ်ားျပားထူထပ္ေသာ အမႈန္႔