အ့ံဩစရာ
အဟ္ေလ့ဘိုက္(အ.စ)၏ေနာက္လိုက္(ရွီအာ)မ်ားအေနျဖင့္ကအ္ဗာ ေက်ာင္းေတာ္သို႔ဟဂ်္ျပဳဖို႔သြားေရာက္သည့္အခါအဟ္ေလဘိုက္(အ.စ)၏သြန္သင္ခ်က္အရစဝါဗ္ရရန္အလို႔ငွာမက္စ္ဂ်စ္ဒြလ္နဘီ၌စည္းလံုးေရးကိုဦးထိပ္ထားၿပီးစြန္နီ နမာဇ္ေဇဂ်မာအတ္၌ ဝင္ေရာက္ဖတ္ၾကသည္။
ထိုအခ်ိန္တြင္ရွီအာမ်ားကိုအံ့အားသင့္ေစေသာအရာသည္ေရွ႕ေဆာင္ ဆရာသည္ လံုးဝ၊ بسم الله الرحمن الرحيم ကိုစူရာဟ္ဟမ္ဒ္အစ၌မဖတ္ ေခ်။(သို႔)တိုးတိုးေလး(သို႔)ဖုန္းကြယ္ၿပီး၊ဖတ္ေလ၏။႐ုတ္စြအဆံုးအသံထုတ္ဖတ္ရ မည္ နမာဇ္(ဥပမာ)မဂရစ္၊ေအရွာ၊ဖဂ်ရ္၌ပင္အသံမထုတ္ေခ်။
အမွန္တကယ္မကၠာဟ္ေရႊၿမိဳ့ေတာ္၌ပံုႏွိပ္ထုတ္ေဝေသာက်မ္းျမတ္ကုရ္ အာန္အတြင္းစူရာဟ္ဟမ္ဒ္၏အာယတ္ေတာ္(၇)ခုျပဆိုထားၿပီး
بسم الله الرحمن الرحيم သည္ပထမဦးဆံုးအာယတ္အျဖစ္ေဖၚျပထားပါသည္။
ဤအတြက္ေၾကာင့္အားလံုးအံ့အားသင့္စရာပင္ျဖစ္ေနသည္။က်မ္းေတာ္ ျမတ္ကုရ္အာန္၏အေရးအႀကီးဆံုးအာယတ္ေတာ္အားေမ့ထားၾက ကုန္သနည္း?
ကၽြႏု္ပ္တို႔(ရွီအာ)အားဗစ္ေမလ္လႅာဟ္ႏွင့္ပက္သက္၍ေမးျမန္းလွ်င္ကၽြႏု္ပ္တို႔အေနျဖင့္၎အဟ္ေလစြႏၷတ္၏ရီဝါယတ္ေတာ္မ်ား၊အျဖစ္အပ်က္သမိုင္းမ်ားကိုတင္ျပလွ်င္အံ့ဩၾကေပသည္။
ဒီအတြက္ေၾကာင့္ပိုမို၍သင့္ေတာ္သည္ကားပထမဦးဆံုးအဟ္ေလ စြႏၷတ္ဓမၼသတ္ပညာရွင္မ်ား၏လက္ရွိ“ဖသ္ဝါ”ျဖစ္သည္။ထို႔ေနာက္ဤကိစၥႏွင့္ဆိုင္ေသာရီဝါယတ္ေတာ္မ်ားကိုတင္ျပပါမည္။
ၿခံဳငံုေျပာရလွ်င္အဟ္ေလစြႏၷတ္ဓမၼသတ္ပညာရွင္မ်ားသည္အဖြဲ႔(၃)ဖဲြ႔ရွိပါ သည္။
၁။ေအမာမ္ရွာေဖအီးႏွင့္၎ေနာက္လိုက္မ်ားသည္ဗစ္ေမလ္လႅာဟ္စူရာဟ္ဟမ္ဒ္၏အစျဖစ္ၿပီး၊နမာဇ္၌ဖတ္ကိုဖတ္ရေပမည္။အကယ္၍နမာဇ္ကိုဇဟိုရ္ ႏွင့္အစဲရ္ ျဖစ္ပါက တိုးတိုးဖတ္ရမည္။ နမာဇ္(ဖဂ်ရ္၊မဂရစ္၊ေအရွာ)၌ အသံကိုထုတ္္၍ ဖတ္ရမည္ဟုခံယူထားေပသည္။
မွတ္ခ်က္။ ။ဟမ္ဒ္စူရာဟ္ႏွင့္စူရာဟ္ဟမ္ဒ္ကြာျခားေပသည္။
ဟမ္ဒ္စူရာဟ္ဆိုသည္မွာစူရာဟ္ဟမ္ႏွင့္အျခားစူရာဟ္ျဖစ္ၿပီး၊ စူရာဟ္ဟမ္ဒ္ဆိုသည္မွာစူရာဟ္ဟမ္ဒ္တစ္ခုတည္းကိုသာဆိုလို၏။
၂။ေအမာမ္ဟန္ဗဲလ္ႏွင့္၎ေနာက္လိုက္မ်ားအေနျဖင့္နမာဇ္၌ ဗစ္ေမလ္လႅာဟ္ဖတ္ရန္ဝါဂ်စ္(ပ)ျဖစ္ေပသည္။သို႔ေသာ္တိုးတိုးဖတ္ရေပ မည္ဟုခံယူထားေပသည္။
၃။ေအမာမ္မာလစ္၊ေအမာမ္အဘူဟနီဖာႏွင့္၎တုိ႔၏ေနာက္လိုက္မ်ားအ ေနျဖင့္ ဗစ္ေမလ္လႅာဟ္ ကိုနမာဇ္၌လံုးဝမဖတ္ၾကဟုခံယူထားေပသည္။
စြန္နီေက်ာ္ၾကားေသာပညာရွင္အဗ္ေနကိုသမာသည္မိမိစာအုပ္မြဂ္နီး၌ ေအာက္ပါအတိုင္းေရးထားေပသည္။
أكثر مشروعة فى أوّل الفاتحة و أوّل كلّ سورة فى قول الرحيم إنّ قراءة بسم الله الرحمن أهل العلم و قال مالك و الأوزاعى لا يقرؤها فى أوّل الفاتحة
و يروى ... غير مسنون و لا تختلف الرواية عن أحمد أنّ الجهر بها...
… بن جبير الجهر بها و هو مذهب الشافعى مجاهد و سعيد عن عطاء و طاووس و
အမ်ားစုပညာရွင္မ်ားအျမင္၌ဗစ္ေမလ္လႅာဟ္အားစူရာဟမ္ဒ္ႏွင့္အ ျခားစူရာဟ္မ်ား၏အစ၌ဖတ္ရန္ျဖစ္ၿပီး၊မာလစ္ခ္ေအာင္ဇအီး(စြန္နီဓမၼသတ္ပညာ ရွင္)စူရာဟမ္ဒ္အစ၌မဖတ္ဖို႔ဆိုေလသည္။အဟ္မာဒ္ဗင္အန္ဘဲလ္ထံမွဆင့္ျပန္ ေသာရီဝါယတ္အရအသံထုတ္၍ဗစ္ေမလ္လႅာဟ္ဖတ္လွ်င္မြတ္စ္သဟတ္မျဖစ္ ေၾကာင္း(စဝါပ္မရေၾကာင္း)အားလုံးကဆိုထားေၾကာင္းျဖစ္္ေပသည္။ ... အသာ၊သြာအူးစ္၊မိုဂ်ဟစ္၊စဟီးဒ္ဗင္ဂ်ာဘီးရ္တုိ႔၏ဆင့္ျပန္ထားေသာရီဝါယတ္မ်ားမွလည္းအသံထုတ္၍ဗစ္ေမလ္လႅာဟ္ကိုဖတ္ရေပသည္။ေအမာမ္ရွာဖီ၏အျမင္ သည္လည္းဤအတိုင္းျဖစ္ေပသည္။
အထက္ပါစာပုိဒ္၌(၃)မ်ိဳးစလံုးကိုေဖၚျပထားေပသည္။
“သဖ္စီးရြလ္မိုနီး”က်မ္း၌ဝါဟပ္ဖေဟလီထံမွေအာက္ပါအတိုင္းေဖၚျပထားပါသည္။
... بآية من الفاتحة و لا غيرها إلاّ من سورة النمل قال المالكيّة و الحنفيّة ليست البسملة … بسم الله الرحمن الرحيم مع الفاتحة فى كلّ ركعة سرّاً إلاّ أنّ الحنفيّة قالوا يقرء المنفرد من الفاتحة يجب قرائتها فى الصلوة إلاّ أنّ الحنابلة و قال الشافعيّة و الحنابلة البسملة آية سرّاً و لا يجهر بها و قال الشافعيّة: يسرّ بها فى الصلاة السريّة قالوا كالحنفيّة يقرؤ بها الصلاة الجهريّة و يجهر بها فى
ေအမာမ္မာလစ္ခ္၊အဘူဟနီးဖာတို႔၏ေနာက္လိုက္မ်ားသည္ဗစ္ ေမလ္လႅာဟ္စူရာဟ္ဟမ္ဒ္ႏွင့္အျခားအစိတ္အပိုင္းမဟုတ္ေၾကာင္း၊စူရာဟ္ နမ္မလ္၌ပါေသာ(ဗစ္ေမလ္လႅာဟ္)သာလွ်င္အစိတ္အပိုင္းျဖစ္ေၾကာင္းဆိုထားပါ သည္။အဘူဟနီးဖာ၏ေနာက္လိုက္မ်ားသည္နမာဇ္တစ္ေယာက္ထဲဖတ္ေနခ်ိန္၌ ဗစ္ေမလ္လႅာဟ္ကိုတိုးတိုးဖတ္ရန္ျဖစ္ၿပီး၊သို႔ေသာ္ရွာေဖအီးမ်ားအေနျဖင့္ ဟန္ဘဲလ္လီ မ်ားအေနျဖင့္ဗစ္ေမလ္လႅာဟ္သည္စူရာဟ္ဖြာ ေသဟာ၏ အစိတ္အပိုင္းျဖစ္ၿပီး၊ နမာဇ္တိုင္း၌ဖတ္ကိုဖတ္ရေပမည္။
ကြာျခားခ်က္သည္ဟန္ဘဲလ္လီမ်ားအေနျဖင့္္ရွာေဖအီးမ်ားကဲ့သုိ႔အသံ ထုတ္ဖတ္ခြင့္မရွိေၾကာင္း၊တိုးတိုးေျဖးညႇင္းစြာဖတ္ရမည္ဟုဆိုထား၏။သို႔ေသာ္ ရွာေဖအီးမ်ား အေနျဖင့္ နမာဇ္ေအခ္ဖာသီး(နမာဇ္၊ဇဟိုရ္၊အစဲရ္)ကို တိုးတိုး၊ နမာဇ္ဂ်ဟ္ရီး(ဖဂ်ရ္၊မဂရစ္၊ေအရွာ)ကိုအသံထုတ္္ဖတ္ရမည္ဟုဆိုထား၏။
အထက္ပါအဆိုအမိန္႔မ်ားကိုေလ့လာသံုးသပ္ၿပီးေနာက္ရွီအာမ်ား ႏွင့္အနီးစပ္ဆံုးေဖကာသည္ရွာေဖအီးမ်ားျဖစ္ေၾကာင္းသိရပါသည္။ကြာျခားသည္ မွာရွီအာဓမၼသတ္ပညာရွင္မ်ားအေနျဖင့္ဗစ္ေမလ္လႅာဟ္ကိုနမာဇ္တိုင္းအသံထုတ္ဖတ္ရန္မြတ္စသဟပ္(စဝါပ္)ရမည္ဟုသတ္မွတ္ထားၿပီးစူရာဟ္မ်ား၏အစိတ္အပိုင္း
အျဖစ္လက္ခံၾကပါသည္။
ဧကန္မုခ်သုေတသီတစ္ဦးအတြက္အံ့အားသင့္ရေပသည္။တမန္ ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)သည္(၂၃)ႏွစ္တိုင္တိုင္နမာဇ္မ်ားကိုဂ်မအတ္ဦးေဆာင္ ဝတ္ျပဳေပးခဲ့သည္။သာဝကမ်ားအေနျဖင့္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏အသံေတာ္ကိုနားေသာတဆင္ခဲ့ၾကေပ၏။သို႔ေသာ္ဝဖာသ္ျဖစ္ၿပီးအခ်ိန္မၾကာခင္ကာလ၌ပင္တစ္ခ့်ိဳကဗစ္ေမလႅာဟ္ဖတ္ဖို႔တားျမစ္ထားေၾကာင္း၊တစ္ခ့်ိဳက ဖတ္ဖို႔ဝါဂ်စ္(ပ)၊ တစ္ခ့်ိဳကတိုးတိုး၊တစ္ခ့်ိဳကနမာဇ္ဂ်ဟ္ရီး၌အသံက်ယ္!
ဤကဲ့သို႔ကြဲျပားေနျခင္းျဖင့္ေသးေသး၊မႊားမႊားကိစၥမဟုတ္ေၾကာင္း၊ မ်က္ကြယ္ျပဳထား၍မရေၾကာင္းမသိရပါသေလာ!
ဤအံ့ဩစရာကြာျခားမႈမ်ားကိုၾကည့္ျခင္းျဖင့္ေနာက္ကြယ္၌အာဏာရွင္ အုပ္စုတစ္ခ့်ိဳကႏိုင္ငံေရးကစားထားေၾကာင္း၊ဒီလိုဆန္႔က်င္ဘက္ဟဒီးစ္ေတာ္မ်ားကိုအတုလုပ္ၿပီးတမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)ေျပာခဲ့ပါသည္ဟုလူထုအားလွည့္ျဖားေနသူမ်ား၏လက္ခ်က္ပင္ျဖစ္ေၾကာင္းသိႏိုင္ေပသည္။(ဤအေၾကာင္းကို(အင္ရွာအ လႅာဟ္)ေ႔ရွ၌ပီပီျပင္ျပင္တင္ျပပါမည္။)
စဟီဘုခါရီ၌ဤလ့်ိဳဝွက္ခ်က္ကိုအရိပ္အေယာင္ျပေနေသာဟဒီးစ္ ေတာ္ပါရွိေပသည္။မိုသာေရဖ္အေနျဖင့္အိုမရ္ဗင္ဟဇီး(န)ထံမွတင္ျပသည္ မွာ-ဟဇရတ္(သ)အလီ(အ.စ)သည္ဗစာေရၿမိဳ့၌နမာဇ္ေ႔ရွေဆာင္ဝတ္ျပဳေပး စဥ္အိုမရ္ဗင္ဟဇီး(န)မွေျပာၾကားသည္မွာ-
(الله عليه وآله صلى) رسول الله نصلّيها مع صلاةً كنّا هذا الرجل ذكّرنا
“ဤပုဂၢိဳလ္(ေမာင္လာအလီ(အ.စ))သည္နမာဇ္ေ႔ရွေဆာင္ဝတ္ျပဳေပးၿပီးကၽြႏ္ုပ္တို႔ကို တမန္ ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏နမာဇ္ကိုျပန္လည္သတိေပးပါလား။ ”
အထက္ပါအခ်က္ကိုၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္အရာရာတိုင္းအတြက္႐ုတ္စြအ ဆံုးနမာဇ္ကိုပင္၊ေျပာင္းလိုက္ၾကေၾကာင္းထင္ရွားေနပါသည္။
ေအမာမ္ရွာေဖအီးအေနျဖင့္လည္းမိမိက်မ္း“ الامّ ” ၌ဝါဟပ္ဗင္ကီး ဆန္မွတဆင့္တင္ျပသည္မွာ-
الصلاة قد غيّرت حتى (الله عليه وآله صلى ) كلّ سنن رسول الله
“တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏စြႏၷတ္ေတာ္မ်ားကိုေျပာင္းလဲပစ္ၾကသည္။
ယုတ္စြာနမာဇ္ကိုေတာင္အလြတ္မေပးပါေလ။”
=
ဗစ္ေမလ္လႅာဟ္အားအသံထုတ္ဖတ္ရန္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး (ဆြ)၏ဟဒီးစ္ေတာ္မ်ား
စြန္နီမ်ား၏ေက်ာ္ၾကားေသာက်မ္းမ်ား၌ဤကိစၥႏွင့္စပ္လ်ဥ္းၿပီးတစ္ခုႏွင့္တစ္ခုဆန္႔က်င္ေနေသာဟဒီးစ္ေတာ္မ်ားပါရွိေပသည္။ဤအခ်က္ကိုအ ေၾကာင္းျပဳ၍“ဖသ္ဝါ”လည္းကြာျခားသြားေပသည္။
အံ့ဩစရာေကာင္းသည္မွာ-တစ္ခုႏွင့္တစ္ခုဆန္႔က်င္ဘက္ဟဒီးစ္ ေတာ္ႏွစ္ခု၏ရဝီး(ဆင့္ျပန္သူ)သည္တစ္ေယာက္ထဲျဖစ္ေနေသာေၾကာင့္ျဖစ္ေပ သည္။သာဓကမ်ားကိုေ႔ရွ၌တင္ျပပါမည္။
ပထမအုပ္စု
ဗစ္ေမလ္လႅာဟ္အားစူရာဟ္ဟမ္ဒ္၏အစိတ္အပိုင္းအျဖစ္သတ္မွတ္သည့္အျပင္၊အသံထုတ္၍ဖတ္ရန္ကိုပင္မြတ္စသဟပ္(သို႔)ဝါဂ်စ္(ပ)အ ျဖစ္ခံယူထားပါသည္။
ကၽြန္ေတာ္အေနျဖင့္ဟဒီးစ္ေတာ္(၅)ပုိဒ္အားနာမည္ေက်ာ္ရဝီး(၅)ခု ျဖင့္ေရးသားေပးပါမည္။
ဟဒီးစ္ေတာ္၁။ ဟဇရတ္(သ)အလီ(အ.စ)ဆီမွဟဒီးစ္ေတာ္(၁)ပုိဒ္ကိုတင္ျပ ပါမည္။ ဟဇရတ္(သ)အလီ(အ.စ)၏ျမင့္ျမတ္မႈကိုမြတ္စလင္တိုင္းသိေပသည္။ တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)ႏွင့္အတူခရီး၌ျဖစ္ေစ၊အိမ္၌ျဖစ္ေစ တမန္ေတာ္ျမတ္ ႀကီး(ဆြ) ေဘး၌ဘယ္သူရွိရွိ၊မရွိရွိအခ်ိန္အခါတိုင္းအတူရွိေတာ္မူေသာ သာဝကႀကီးျဖစ္ေပသည္။
ကိုသ္နီသည္မိမိ၏စိုနန္က်မ္း၌ေရးသားထားသည္မွာ-
ဟဇရတ္(သ)အလီ(အ.စ)မိန္႔ေတာ္မူသည္မွာ-
جميعاً فى السورتين الرحمن الرحيم يجهر ببسم الله (صلى الله عليه وآله) كان النبى
((တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)သည္ بسم الله الرحمن الرحيم အားအသံ ထုတ္၍စူရာဟ္ႏွစ္ခု(စူရာဟ္ဟမ္ဒ္ႏွင့္အျခားစူရာဟ္)အားဖတ္ရြတ္ေတာ္မူခဲ့
သည္။ ))
ဟဒီးစ္ေတာ္၂။အနက္ဗင္မာလက္ခ္(တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏အထူးအိမ္အေစ ခံ)မိမိ၏လူငယ္ဘဝကို တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)အားျပဳစုမႈ၌အသံုးျပဳ ခဲ့သည္။သာဓကျဖစ္ေပသည္။ဟာကင္မ္အေနျဖင့္မြတ္စသဒါရတ္(က) က်မ္း၌၎သာဝက၏ဟဒီးစ္ေတာ္ကိုတင္ျပသည္မွာ-
خلف عثمان و خلف أبى بكر و خلف عمر و و (صلى الله عليه وآله) صلّيت خلف النبى
الرحمن الرحيم بسم الله بقرائة كانوا يجهرون خلف على كلّهم
ဟဒီးစ္ေတာ္၃။ဒါရြလ္ကိုသ္နီအေနျဖင့္ဟဇရတ္(သ)အာေအရွာသည္(ေန႔၊ ညတမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏အနား၌ရွိေနေသာၾကင္ရာေတာ္)ထံမွ ဟဒီးစ္ေတာ္ကိုေရးသားထားသည္မွာ-
الرحمن الرحيم ببسم الله كان يجهر (صلى الله عليه وآله) إن رسول الله
(( တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)သည္ بسم الله الرحمن الرحيم အားအသံ ထုတ္၍ ဖတ္ရြတ္ေတာ္မူခဲ့သည္။ ))
ဟဒီးစ္ေတာ္၄။အဘူဟူရိန္းရဟ္(စြန္ညီေနာင္မ်ား၏ေက်ာ္ၾကားေသာရဝီး ျဖစ္ၿပီးေစဟက်မ္းႀကီးမ်ားႏွင့္အျခားက်မ္းမ်ား၌အေျမာက္အမ်ား၎၏႐ီဝါယတ္ မ်ားကိုထည့္သြင္းထားပါသည္။)
၎အေနျဖင့္ေျပာၾကားသည္မွာ-
فى الصلوة الرحمن الرحيم ببسم الله (صلى الله عليه وآله) كان رسول الله
((တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)သည္နမာဇ္၌ بسم الله الرحمن الرحيم အားအသံထုတ္၍ဖတ္ရြတ္ေတာ္မူခဲ့သည္။ ))
ဤဟဒီးစ္ေတာ္အားေက်ာ္ၾကားေသာဟဒီးစ္က်မ္းမ်ားျဖစ္သည့္က်မ္း ၃ က်မ္း
၁။ الكبرى السنن ၂။ مستدرك حاكم ၃။ سنن دارقطنى ၌ပါရွိေပသည္။
ဟဒီးစ္ေတာ္၅။ဟဒီးစ္ေတာ္တစ္ပါး၌ဂ်နေပဂ်ီးဘေရအီးလ္(အ.စ)သည္ တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)အားနမာဇ္ဖတ္နည္းကိုလမ္းညႊန္ရာ၌ بسم الله ကိုအသံထုတ္၍ဖတ္ ရြတ္ခဲ့ေလသည္ဟုပါရွိ၏။
ႏိုအ္မန္းဗင္ဘရွီးမွဆင့္ျပန္ခ်က္ဒါရြလ္ကိုသ္နီအေနျဖင့္ေရးသား ထားသည္မွာ- တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)မိန္႔ေတာ္မူသည္မွာ-
الرحمن الرحيم ببسم الله فجهر عند الكعبة اَمّنى جبرئيل
((ဂ်ီးဘေရအီးလ္(အ.စ)သည္ကအ္ဗာေက်ာင္းေတာ္အနီး၌ကၽြႏု္ပ္အ တြက္္ေ႔ရွေဆာင္ ဝတ္ျပဳမႈတာဝန္ထမ္းေဆာင္ခ်ိန္တြင္ بسم الله الرحمن الرحيم ကိုအသံထုတ္၍ ဖတ္ရြတ္ခဲ့ေလသည္။ ))
အျခားေျမာက္မ်ားစြာေသာဟဒီးစ္ေတာ္မ်ားပါရွိေသးသည္။
စိတ္ဝင္စားစရာေကာင္းသည့္အခ်က္က بسم الله الرحمن الرحيم ကိုအ သံထုတ္၍ဖတ္ရြတ္ရမည္ဟုပါရွိေသာဟဒီးစ္ေတာ္မ်ားကိုစြန္နီအေက်ာ္အ ေမာ္ပညာရွင္မ်ားကတင္ျပထားျခင္းျဖစ္ၿပီး၊၎တို႔အနက္အခ့်ိဳပညာရွင္မ်ားသည္သာဓကအားျဖင့္ဟာကင္မ္သည္မိမိ၏က်မ္း مستدرك ၌ဟဒီးစ္ေတာ္ မ်ား၏ေအာက္္တြင္ဤဟဒီးစ္ေတာ္မ်ားခိုင္လံုမွန္ကန္ပါသည္ဟုေရးသား ထားျခင္းျဖစ္ပါသည္။
ဤေနရာ၌ဆက္လက္၍တင္ျပရန္အေရးႀကီးေသာအခ်က္သည္ ကား-အဟ္ေလဘိုက္(အ.စ)၏ဟဒီးစ္ေတာ္မ်ားကိုေရးသားထားေသာ၊ အကိုးအကား က်မ္းမ်ားအားလံုး၌ بسم الله الرحمن الرحيم အားစူရာဟ္ဟမ္ဒ္ ၏အစိတ္အပိုင္းအျဖစ္ခံယူထားၿပီး၊ بسم الله အားအသံထုတ္၍ဖတ္ရြတ္ရ မည္ဆိုထားေသာဟဒီးစ္ေတာ္အားလံုးသည္“မိုသာဝါေသ”(စဥ္ဆက္မျပတ္စစ္မွန္ေသာနည္းလမ္းျဖင့္ကၽြန္ေတာ္ထံေရာက္ရွိလာေသာစစ္မွန္ေသာ ဟဒီးစ္ေတာ္) မ်ားျဖစ္ေပသည္။
ပိုမို၍အက်ယ္တဝင့္ေလ့လာႏိုင္ရန္၊ဝဆာေအေလရွီအာက်မ္း ابواب قرائت ေခါင္းစဥ္ျဖင့္အခန္း(၁၁/၁၂/၂၁/၂၂)၌ေလ့လာႏိုင္ေပသည္။ အဟ္ေလဘိုက္(အ.စ)မွတဆင့္ပါရွိေသာေျမာက္မ်ားစြာေသာဟဒီးစ္ေတာ္ မ်ားကို“ကာဖီ”က်မ္း၊“အခ္ဗာရြလ္ေရဇာ(အ.စ)”က်မ္း“မြတ္စ္သဒါရက္ခ္ကိုလ္ဝ ဆာေအ” က်မ္း ابواب قرائت ေခါင္းစဥ္ေအာက္၌ေလ့လာႏိုင္ေပသည္။
ကၽြႏ္ုပ္တို႔အေနျဖင့္ရွီအာ၊စြန္နီက်မ္း၌ပါရွိေသာဟဒီးစ္ေစစကလိုင္းတမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)မိန႔္ေတာ္မူထားေသာကုရ္အာန္ႏွင့္အဟ္ေလဘိုက္(အ.စ)အားလက္ကိုင္ထားၿပီးလမ္းလြဲ၊လမ္းမွားမွလြတ္ေျမာက္မႈရရန္မႀကိဳးစားသင့္ပါသေလာ?
ဤကဲ့သို႔အယူအဆလြဲေသာ၊ျပႆနာကိစၥရပ္မ်ားတြင္ အဟ္ေလဘိုက္(အ.စ)၏မဇ္ဟပ္ဘက္သို႔ဦးညႊန္ၿပီး၎တို႔၏အမိန္႔ဩဝါဒ မ်ားအေပၚ၊မက်င့္သံုးသင့္ပါသေလာ?
ဒုတိယအုပ္စု
بسم الله الرحمن الرحيم အားစူရာဟ္ဟမ္ဒ္၏အစိတ္အပိုင္းအျဖစ္မသတ္မွတ္ဘဲ၊ အသံထုတ္၍ဖတ္ရြတ္ျခင္းကိုလည္းတားျမစ္ထားေသာရီဝါယတ္မ်ားျဖစ္ပါသည္။ ေအာက္ပါအတိုင္းျဖစ္ပါသည္။
ဟဒီးစ္ေတာ္၁။စဟီးမြတ္စလင္၌ قتاده မွတဆင့္ရီဝါယတ္ေတာ္အားေရးသား ထားသည္မွာ-
အနက္စ္ေျပာၾကားသည္မွာ-
(صلى الله عليه وآله) صليت مع رسول الله
بسم الله الرحمن الرحيم يقرء منهم فلم أسمع احداً و ابى بكر و عمر و عثمان
((ကၽြန္ေတာ္အေနျဖင့္ရစူေလခိုဒါ၊အဘူဘာကဲရ္၊အိုမာရ္၊အြတ္စ္မန္းတို႔၏ ေနာက္္၌နမာဇ္ဝတ္ျပဳခဲ့ရာ၊၎တို႔၏ بسم الله ဖတ္ရြတ္သံကို တစ္ခါမွ်မၾကားဘူးေခ်။ ))
ဤဟဒီးစ္ကိုဂ႐ုစိုက္ေပးပါ။ဟဇရတ္(သ)အလီ(အ.စ)၏အေၾကာင္းမပါရွိ ေပ။
အ့ံအားသင့္စရာအခ်က္သည္ကား-အနက္စ္အေနျဖင့္ بسم الله အား အသံထုတ္၍ဖတ္ရြတ္ခဲ့သည္ဆိုေသာဟဒီးစ္ေတာ္၌တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး (ဆြ)သည္ခလီဖြာ(၃)ဦးႏွင့္ေမာင္လာအလီ(အ.စ)တို႔၏ေနာက္၌နမာဇ္ဝတ္ ျပဳခဲ့ ရာ بسم الله အားအသံထုတ္၍ဖတ္ရြတ္ခဲ့သည္ဆိုၿပီး၊ဤပုဂၢိဳလ္သည္ အျခားဟဒီးစ္ေတာ္၌တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)ႏွင့္ခလီဖြာ(၃)ဦးေနာက္၌ နမာဇ္ဝတ္ျပဳခဲ့ရာ၎တို႔သည္ بسم الله အားအသံထုတ္၍မဖတ္ရြတ္ခဲ့ ေၾကာင္းဆိုထားေလ၏။
ဤေနရာ၌အသိဥာဏ္ရွိသူတစ္ေယာက္အတြက္စဥ္းစားဖို႔ေနရာမဟုတ္ပါသေလာ?
ပထမဟဒီးစ္(အသံထုတ္၍ بسم الله ဖတ္ရြတ္ခဲ့ေၾကာင္း)ကိုပယ္ ဖ်က္ရန္ဒုတိယဟဒီးစ္အားလုပ္ႀကံေရးသားထားေပသည္။(ေ႔ရွ၌ေဖၚျပပါ မည္။)ၿပီးေနာက္အနက္စ္ဟုအမည္တပ္ေပးထားသည္။ဤအတြက္ေၾကာင့္အသံ ထုတ္မဖတ္ရဆိုေသာဒုတိယဟဒီးစ္၌ဟဇရတ္(သ)အလီ(အ.စ)၏အမည္ကိုမ ထည့္သြင္းထားျခင္းျဖစ္ေပသည္။အကယ္၍ထည့္လိုက္ပါကဟဇ ရတ္(သ)အလီ (အ.စ) သည္အသံထုတ္၍ بسم الله ဖတ္ရြတ္ခဲ့သူျဖစ္ၿပီး၊ ေနရာတိုင္း၌ ေမာင္လာအလီ(အ.စ)အားအခ်စ္ထားသူမ်ားရွိေနသျဖင့္သိကၡာက်ခံရျခင္း၊ အျဖစ္မေရာက္ေအာင္ေရွာင္ထားျခင္းျဖစ္ေပသည္။ ဟဒီးစ္ေတာ္၂။အဗ္ဒြလႅာဟ္ဗင္မဂ္ေဖလ္ထံမွဆင့္ျပန္ခ်က္ကိုစုိနန္ဘိုင္ဟကီး၌ ေျပာျပထားသည္မွာ-
فقال: أى بنىّ محدث؟ بسم الله الرحمن الرحيم سمعنى ابى و أنا أقرء
عثمان فلم و ابى بكر و عمر و (صلى الله عليه وآله) صلّيت خلف رسول الله
بسم الله الرحمن الرحيم أسمع أحداً منهم جهر
((ကၽြန္ေတာ္နမာဇ္၌အသံထုတ္၍ بسم الله ဖတ္ရြတ္ခဲ့ရာကၽြန္ေတာ္အ ေဖၾကားသြားသည့္အခါေျပာေလ၏။ေပဒ္အတ္လုပ္ေနရသလား? ငါအေန ျဖင့္ ရစူလ္ခိုဒါ(ဆြ)၊အဘူဘာကဲရ္၊အိုမာရ္၊အြတ္စ္မန္းတို႔၏ေနာက္္၌နမာဇ္ဝတ္ျပဳခဲ့ရာ၊ بسم الله ဖတ္ရြတ္သံကိုတစ္ခါမွ် မၾကားဘူးေခ်။ ))
ဤဟဒီးစ္၌လည္းဟဇရတ္(သ)အလီ(အ.စ)၏အေၾကာင္းမပါရွိေပ။
ဟဒီးစ္ေတာ္၃။အလ္မိုအ္ဂ်မ္းဂိုလ္ဝဇီး(သြ)သပ္ရာနီ၌အဗ္ေနအဘာစ္၏ရီဝါယတ္ ေတာ္ကိုတင္ျပထားသည္မွာ-
المشركون هزء منه إذا قرء بسم الله الرحمن الرحيم ( كان رسول الله(صلى الله عليه وآله
هذه فلما نزلت «الرحمن» و كان مسيلمة يسمى قالوا محمد يذكر إله اليمامة ـ و
لا يجهر بها؟ الآية امر رسول الله(صلى الله عليه وآله) ان
တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)သည္بسم الله အားအသံထုတ္၍ဖတ္ရြတ္ ခ်ိန္၌မိုရွာေရက္မ်ားအေနျဖင့္ေျပာင္ေလွာင္ခဲ့ၾကသည္။အေၾကာင္းသည္ ကား- يمامه ေဒသ ၌ مسيلمه (ရစူလ္အတု) ၏ အမည္မွာ «رحمان» ျဖစ္ေပ၏။၎တို႔အေနျဖင့္ေျပာ ၾကသည္မွာ- မိုဟမၼဒ္(ဆြ)ေျပာေသာ رحمانသည္ يمامه ကအလႅာဟ္ျဖစ္ သည္ဆိုၾကသျဖင့္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)သည္္ بسم الله အားအသံ ထုတ္၍မဖတ္ရန္အမိန္႔ေပးခဲ့ေလ၏။
ဤဟဒီးစ္သည္လုပ္ႀကံထားေသာဟဒီးစ္ျဖစ္ေၾကာင္းထင္ရွားေပ သည္။အေၾကာင္းသည္ကား-
ပထမအခ်က္-«رحمن»စကားလံုးသည္ بسم الله الرحمن الرحيم ၌သာတြင္ပါဝင္သည္မဟုတ္ေခ်။ က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္ အတြင္း(၅၆)ႀကိမ္ ပါဝင္ေပသည္။စူရာဟ္မရ္ရမ္(အ.စ)အတြင္း၌ပင္(၁၉)ႀကိမ္ပါရွိေပသည္။သို႔ျဖစ္ပါ၍စူရာဟ္မ်ားကိုလည္းမဖတ္ရြတ္ရမည္ျဖစ္ပါသည္။ဖတ္ရြတ္ပါကမိုရွာေရက္ မ်ားသည္ေျပာင္ေလွာင္ၾကမည္ျဖစ္ေပသည္။
ဒုတိယအခ်က္-မကၠာၿမိဳ့ရွိမိုရွာေရက္မ်ားသည္ بسم الله الرحمن الرحيم အား ေျပာင္ေလွာင္သေရာ္ခဲ့ၾကျခင္းမဟုတ္ေပ၊ကုရ္အာန္တစ္အုပ္လံုးကိုလည္း ေျပာင္ေလွာင္သေရာ္ခဲ့ၾကေပသည္။ဤအတြက္ေၾကာင့္က်မ္းေတာ္ျမတ္ ကုရ္အာန္၌ ေနရာအေျမာက္အမ်ားပါရွိေပသည္။သာဓကအားျဖင့္စူရာဟ္ ေနအာယတ္ေတာ္၁၄၀တြင္ပါရွိသည္မွာ-
بِهَا وَيُسْتَهْزَأُ بِهَا فَلاَ تَقْعُدُوا مَعَهُمْ إِذَا سَمِعْتُمْ آيَاتِ اللهِ يُكْفَرُ
ထိုနည္းတူစြာ၎ မိုရွာေရက္မ်ားသည္အာဇန္ကိုပင္ေျပာင္ေလွာင္ သေရာ္ခဲ့ၾကေၾကာင္းစူရာဟ္မာေအသအာယတ္ေတာ္၅၈၌ေဖၚျပထားသည္။
نَادَيْتُمْ إِلَى الصَّلاَةِ اتَّخَذُوهَا هُزُواً وَإِذَا
ဤကဲ့သို႔ေျပာင္ေလွာင္သေရာ္ျခင္းခံရၿပီးေနာက္တမန္ေတာ္ျမတ္ ႀကီး(ဆြ)သည္အာဇန္မေပးဖို႔၊အာဇန္အားတိုးတိုးေပးဖို႔အမိန္႔ေပးခဲ့ပါသ လား?
အဓိကတိုက္ကြက္အေနျဖင့္မိုရွာေရက္မ်ားသည္တမန္ေတာ္ျမတ္ ႀကီး(ဆြ)အားေျပာင္ေလွာင္သေရာ္ထားေၾကာင္းစူရာဟ္ေနဆာအာယတ္၃၆၌ပါ ရွိေပသည္။
الَّذِينَ كَفَرُوا إِنْ يَتَّخِذُونَكَ إِلاَّ هُزُواً وَإِذَا رَآكَ
သို႔ျဖစ္ပါ၍ တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ) သည္အျပင္မထြက္ဖို႔လံုးဝ သင့္ေပ၏။အားလံုးကိုခဏထားပါေလ။အလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္ကိုယ္ေတာ္တိုင္မိုရွာေရက္မ်ား၏ေျပာင္ေလွာင္သေရာ္မႈမွကာကြယ္ေပးမည္ဟုကတိ ေပးထားေပသည္။
إِنَّا كَفَيْنَاكَ الْمُسْتَهْزِئِين
တတိယအခ်က္။ ။တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)သည္«رحمن»ဆိုသည္စကား ကိုဝွက္ဖို႔(သို႔)တိုးတိုးဖတ္ဖို႔အမိန္႔ေပးရသည့္အထိျဖစ္ေလာက္ေအာင္ مسيلمه ဆိုသည္မွာဘယ္သူနည္း?၎အျပင္ مسيلمه ဖိတ္ေခၚမႈ သည္ဟီဂ်ရီ ၁၀ခုႏွစ္မွျဖစ္လာၿပီး ထိုအခ်ိန္၌ အစၥလာမ္သာသနာသည္အား အေကာင္းဆံုးျဖစ္ေနၿပီးျဖစ္ေပသည္။
အထက္ပါအခ်က္မ်ားကိုေလ့လာသံုးသပ္ျခင္းျဖင့္အမွန္တရားကိုသိရွိႏိုင္္ ၿပီး၊ဟဒီးစ္လုပ္ႀကံထားသူမ်ားသည္အခ်ိန္အခါႏွင့္ေနရာကိုထည့္မ တြက္မိသူမ်ား ျဖစ္ၾကေပသည္။
ဟဒီးစ္၄။ အဘီရွိန္းေဘသည္မိမိစာအုပ္မြတ္စနပ္ဖ္၌ေရးသားထားၿပီးအဗ္ ေနအဘာစ္ေျပာၾကားသည္မွာ-
الجهر ببسم الله الرحمن الرحيم قرائة الأعراب
(( بسم الله الرحمن الرحيم အားအသံထုတ္၍ဖတ္ရြတ္ျခင္းသည္္
အာရပ္ေတာသားမ်ား ဓေလ့စ႐ိုက္ပင္ ျဖစ္ေပသည္။ ))
အျခားဟဒီးစ္ေတာ္၌အလီဗင္ဇိုက္ဗင္ဂ်န္အန္ေျပာၾကားသည္မွာ-အဗ္ဒြလႅာဟ္ဗင္အဘာစ္၊ အဗ္ဒြလႅာဟ္ဗင္အိုမာရ္၊အဗ္ဒြလႅာဟ္ဗင္ဇိုက္တို႔ (၃)ဦးလံုးبسم الله الرحمن الرحيم အားအသံထုတ္၍ဖတ္ရြတ္ခဲ့ၾကေပသည္။
၎အျပင္ဟဇရတ္(သ)အလီ(အ.စ)သည္بسم الله الرحمن الرحيم အားအသံထုတ္၍ဖတ္ရြတ္ျခင္းသည္ကိုယ္ေတာ္၏ဓေလ့အက်င့္ျဖစ္ ေၾကာင္းေက်ာ္ၾကားေသာစြန္နီ၊ရွီအာစာအုပ္မ်ား၌ပါရွိေပသည္။ဤအခ်က္ကိုၾကည့္ ၿပီးဟဇရတ္(သ)အလီ(အ.စ)အားေတာသားဟုဆိုႏိုင္ပါသလား?
ေမာင္လာအလီ(အ.စ)သည္ေတာသားမဟုတ္ေၾကာင္းသမိုင္းေလ့လာသူတိုင္းသိႏိုင္ေပသည္။(ဘာသာျပန္ဆိုသူ)
ဤကဲ့သို႔ဆန္႔က်င္ဘက္ဟဒီးစ္ေတာ္မ်ားကိုၾကည့္ျခင္းျဖင့္ေနာက္ကြယ္၌ထိုေခတ္ကာလကအာဏာရွင္မ်ားႏိုင္ငံေရးမကစားထားပါသေလာ?
မွတ္ခ်က္။ ။ဟဇရတ္(သ)အလီ(အ.စ)ဓေလ့စ႐ိုက္သည္အလႅာဟ္ ရစူလ္(ဆြ)၏အမိန္႔ႏွင့္အညီျဖစ္ေပသည္။မိမိစိတ္ႀကိဳက္မျပဳေခ်။အေၾကာင္းသည္ကားဟီဂ်ရီ(၁)ခုႏွစ္တြင္အလႅာဟ္အရွင္ေတာ္သည္ဟဇရတ္သ္အလီ(အ.စ)၏စိတ္အားဝယ္ယူၿပီးျဖစ္ေပသည္။(ဘာသာျပန္ဆိုသူ)
မွန္ၾကေပသည္။အမွန္တရားသည္ကား- ဟဇရတ္(သ)အလီ(အ.စ) သည္အသံထုတ္၍ بسم الله ဖတ္ရြတ္ေလ့ရွိေပသည္။ထို႔အတြက္ေၾကာင့္မအ္ ေဝယာ(လ.န)သည္ေမာင္လာအလီ(အ.စ)ရွဟာဒသ္ျဖစ္ၿပီးေနာက္ႏွင့္ေအမာမ္ဟစန္မိုဂ်္သမာ(အ.စ)၏တိုေတာင္းလွေသာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးကာလၿပီး ေနာက္နန္း(မတရား)တက္ၿပီးဟဇရတ္(သ)အလီ(အ.စ)၏စြႏၷတ္ေတာ္မွန္သမွ်ကိုေဖ်ာက္ဖ်က္ရန္အဓိဌာန္ကာကမာၻအစၥလာမ္ေနရာမ်ားမွေပ်ာက္ ပ်က္ေအာင္ႀကိဳးစားခဲ့ေပသည္။
အေၾကာင္းသည္ကားဟဇရတ္(သ)အလီ(အ.စ)သည္မြတ္စလင္ မ်ား၏ႏွလံုးသားကိုေအာင္ႏိုင္ၿပီးျဖစ္၍မအ္ေဝယာအေနျဖင့္၏အာဏာ အတြက္အႏၱရာယ္ရွိေနေၾကာင္းသိေနေသာေၾကာင့္ျဖစ္ေပ သည္။
ဤအေၾကာင္းႏွင့္ ပက္သက္ၿပီး ဟာကင္မ္အေနျဖင့္စိတ္ခ်ရေသာ မြတ္စ္သရက္၌အနက္စ္ဗင္မာလစ္ခ္၏ဟဒီးစ္ေတာ္ကိုေရးသားထားေပ သည္။မအ္ေဝယာသည္မဒီနာၿမိဳ့သို႔ေရာက္လာၿပီးနမာဇ္ဂ်ဟ္ရီ(အသံထြက္၍ ဖတ္ရေသာနမာဇ္(ဖဂ်ရ္၊မဂရစ္၊ေအရွာ)ကို بسم الله الرحمن الرحيم အား ပထမစူရာဟ္ဟမ္ဒ္၌ဖတ္ၿပီးေနာက္အျခားစူရာဟ္မ်ားတြင္မဖတ္ေခ်။နမာဇ္ ၿပီးေနာက္မိုဟေဂ်ႏွင့္အန္ဆာမွအုပ္စုတစ္စု(အသက္အႏၱရာယ္ေၾကာင့္ နမာဇ္လာဖတ္သူမ်ားျဖစ္ႏိုင္ေပသည္)သည္အရပ္မ်က္ႏွာအဖက္ဖက္မွဆူပူၾကၿပီး ေျပာၾကားသည္မွာ-
الصلاة أم نسيت؟ أسرقت
နမာဇ္ကိုခိုးဖတ္တာလား?ေမ့သြားတာလား? ဤေအာ္သံမ်ားကို ၾကားၿပီးေနာက္ မအ္ေဝယာသည္ေနာက္နမာဇ္အားဖတ္ရာ၌ بسم الله အား စူရာဟ္ဟမ္ဒ္ႏွင့္အျခားစူရာဟ္မ်ား၌ထည့္ဖတ္ေလ၏။
တစ္နည္းဆိုရလွ်င္မအ္ေဝယာအေနျဖင့္မိုဟေဂ်ႏွင့္အန္ဆာကိုစမ္းသပ္လိုေသာေၾကာင့္ျဖစ္ေပသည္။ بسم الله ကိုျဖဳတ္လွ်င္၎တို႔လက္ခံ၊မခံ သိလိုေသာေၾကာင့္ျဖစ္ေပသည္။သို႔ေသာ္မအ္ေဝယာ(လ.န)အေနျဖင့္ဤ လုပ္ရပ္ကိုရွမ္(ဆီးရီးယားႏိုင္ငံ)၌အဆက္မျဖတ္လုပ္ေလသည္။
=
အဖံုးႏွစ္ခုၾကားရွိေသာအရာသည္ကုရ္အာန္ျဖစ္ပါသည္။
အဖံုးႏွစ္ခုၾကားရွိက်မ္းစာကိုက်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္ျဖစ္ၾကာင္းယံု ၾကည္ေပသည္။အဖံုးဟုဆိုရာ၌က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္စာအုပ္၏ႏွစ္ ဘက္မွအဖံုးကိုဆိုလိုပါသည္။
သို႔ျဖစ္ေပရာအခ့်ိဳသူမ်ားသည္ بسم الله စူရာဟ္မ်ားတစ္ခု၊ႏွင့္တစ္ခု ကြဲေပးရန္ အတြက္ျဖစ္သည္ဟုဆိုထားၾကေလသည္။
ပထမ။ ။စူရာဟ္မ်ားကြဲေပးရန္အတြက္ဟုဆိုလွ်င္မမွန္ေပ။အေၾကာင္း သည္ကားလက္ရွိကုရ္အာန္တစ္အုပ္လံုး၌ بسم الله ကိုပါအာယတ္နံပါတ္အ ျဖစ္တပ္ထားၿပီးစူရာဟ္ဟမ္ဒ္၏အစိတ္အပိုင္းအျဖစ္သတ္မွတ္ထားေသာ ေၾကာင့္ျဖစ္ေပသည္။
ဒုတိယစူရာဟ္၉ဗရာသ္အားအဘယ္ေၾကာင့္ بسم الله ျဖင့္မျခားထားပါသ ေလာ?အကယ္၍ بسم الله စူရာဟ္ဗရာသ္၌မထားျခင္းသည္ေ႔ရွစူရာဟ္အန္ ဖာလ္ဆက္ႏြယ္မႈရွိေအာင္ဟုဆိုလိုမည္ဆိုလွ်င္စူရာဟ္အန္ဖာလ္၏ေနာက္ဆံုးအာယတ္ေတာ္၌ စူရာဟ္ဗရာသ္၏ပထမအာယတ္ေတာ္အၾကားအ ေၾကာင္းအရာျခင္းမတူေနေသာေၾကာင့္ျဖစ္ပါသည္။ထို႔အျပင္ က်မ္းေတာ္ ျမတ္ကုရ္အာန္အတြင္းႏွင့္စူရာဟ္မ်ားတစ္ခုႏွင့္တစ္ခုဆက္ႏြယ္ေနေသာ လည္းၾကားမွ بسم الله က ျခားထားေၾကာင္းေတြ႔ရေပသည္။
အမွန္တရားကိုေျပာရမည္ဆိုလွ်င္ بسم الله သည္စူရာဟ္တိုင္း၏အ စိတ္အပိုင္းျဖစ္ပါသည္။ဤအတြက္ေၾကာင့္လည္းလက္ရွိကုရ္အာန္၌ဤကဲ့သို႔ ေဖၚျပထားပါသည္။
စူရာဟ္ဗရာသ္(ေသာင္ဗာ)သည္ بسم الله မထည့္ထားျခင္း၏အ ေၾကာင္းအရာသည္ကား-ဤစူရာဟ္၌ကတိေပးၿပီး၊ဖ်က္ေသာကာဖရ္မ်ား အားမုန္းတီး ေၾကာင္းေၾကျငာထားေသာေၾကာင့္ျဖစ္ေပသည္။
သို႔ျဖစ္ပါ၍အျပစ္ဒဏ္ႏွင့္ رحمان و رحيم သည္မအပ္စပ္ေသာေၾကာင့္ بسم الله မထည့္ထားျခင္းျဖစ္ပါသည္။( رحمانသည္အမ်ားအတြက္ျဖစ္ၿပီး၊رحيم သည္ အထူးသီးသန္႔ပုဂၢိဳလ္မ်ားအတြက္ျဖစ္ေပသည္။)
အႏွစ္ခ်ဳပ္
၁။တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)သည္စူရာဟ္ဟမ္ဒ္ႏွင့္အျခားစူရာဟ္မ်ား၏အစ၌ بسم الله ကိုဖတ္ရြတ္ခဲ့ေပသည္။(တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏အနီးစပ္ဆံုး သာဝကေတာ္မ်ားသည္ဟဒီးစ္ေတာ္မ်ားကိုေဖၚျပခဲ့ၿပီးျဖစ္ေပသည္။)အခ့်ိဳဟဒီးစ္ ေတာ္မ်ားအရတမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)သည္ بسم الله အားအသံထုတ္၍ ဖတ္ရြတ္ခဲ့ေၾကာင္းသိရေပသည္။
၂။ بسم الله အားက်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္၏အစိတ္အပိုင္းမဟုတ္ဟုဆိုထား ေသာရီဝါယတ္ေတာ္မ်ားပါရွိၿပီး၊တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)သည္ بسم الله အားတိုးတိုးေလးဖတ္ခဲ့ေၾကာင္းျပဆိုေနေသာဟဒီးစ္မ်ား၌လုပ္ႀကံထား ေသာဟဒီးစ္အတုမ်ားျဖစ္ေၾကာင္းအရိပ္အႁမြက္ပါဝင္ေနေပသည္။ဤအ လုပ္ကိုဘနီအိုမိုင္ယာအေနျဖင့္တိတ္တဆိတ္လုပ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ေပသည္။
အေထာက္အထားသည္ကား-လူထုအၾကားဟဇရတ္(သ)အလီ(အ.စ) သည္ بسم الله အားအသံထုတ္၍ဖတ္ရြတ္ခဲ့ေၾကာင္းေက်ာ္ၾကားရာ၊ၿပီးေနာက္ တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)ထံမွသင္ၾကားထားေသာဟဇရတ္(သ)အလီ(အ.စ) ၏စြႏၷတ္ေတာ္မ်ားကိုဆန္႔က်င့္ရန္ေပသည္။
မအ္ေဝယာ၏လုပ္ရပ္အားေျမာက္မ်ားစြာေသာသာဓကမ်ားအေန ျဖင့္ျပင္းျပင္းထန္ထန္၊ေစာဒကတက္ခဲ့ျခင္းႏွင့္အျခားအေထာက္အထားသဲလြန္စ မ်ားကိုၾကည့္ျခင္းျဖင့္(မအ္ေဝယာႏွင့္ဘနီအိုမိုင္ယာ)တုိ႔၏လုပ္ရပ္ သည္ဘာလဲဆိုသည္မွာထင္ရွားေနပါသည္။
၃။ေအမာမ္(အ.စ)မ်ားအေနျဖင့္ဟဇရတ္(သ)အလီ(အ.စ)၏ေနာက္လိုက္ ၾကၿပီး၊ေအမာမ္တိုင္းသည္بسم الله အားအသံထုတ္၍ ဖတ္ရြတ္ခဲ့ပါသည္။
သာဓကအားျဖင့္၊ေအမာမ္ဂ်ာဖြရ္ဆြာဒစ္(က)(အ.စ)မိန္႔ေတာ္မူသည္မွာ-
الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ عَلَى الجَهْرِ بِبِسْمِ الله ( اِجْتَمَعَ آلُ مُحَمَّد(صلى الله عليه وآله
((အာေလမိုဟမၼဒ္ကိုအားလံုး၏အျမင္သည္ကား- بسم الله အားအသံ ထုတ္၍ဖတ္ရြတ္ရမည္ျဖစ္ေပသည္။ ))
၄။ေကာင္းမြန္စြာအဆံုးသတ္ထားသည္အေနျဖင့္ဖခ္ေရရာဇီး၏သဖ္စီးက ဘီးရ္၌ေရးသားထားေသာစကားႏွစ္မ်ိဳးစလံုးကိုေရးသားလိုက္ပါသည္။
၎အေနျဖင့္ေရးသားထားသည္မွာ-
إلى بنى أميّة الدولة الجهر بالتسمية فلمّا وصلت إنّ علياً(عليه السلام) كان يبالغ فى
( السلام إبطال آثار على(عليه بالغوا فى المنع من الجهر سعياً فى
((ဟဇရတ္(သ)အလီ(အ.စ)အေနျဖင့္ بسم الله အားအသံထုတ္၍ ဖတ္ေလ့ရွိ၏။ဘနီအိုမိုင္ယာအာဏာရလာေသာအခါဟဇရတ္(သ)အလီ(အ.စ)၏ စြႏၷတ္ ေတာ္မ်ားကိုအစေပ်ာက္ေစရန္အလို႔ငွာ بسم الله ကိုအသံ ထုတ္မဖတ္ဖို႔တား ျမစ္ခဲ့ေပသည္။ ))
အဟ္ေလစြႏၷတ္၏ေက်ာ္ၾကားေသာပညာရွင္ဖခ္ေရရာဇီး၏ဝန္ခံ ခ်က္ျဖင့္ بسم الله ကိုအသံထုတ္၍ဖတ္ရြတ္ရန္၊အသံမထုတ္ဖို႔ဆိုရာ၌ထို ေခတ္ကအာဏာရွင္၏လုပ္ရပ္ျဖစ္ေၾကာင္းထင္ထင္၊ရွားရွား၊ေကာင္း ေကာင္း၊မြန္မြန္၊ကြက္ကြက္၊ကြင္းကြင္းျမင္ေတြ႔ရေပသည္။
ဤစာအုပ္၏အျခားေနရာ၌ေက်ာ္ၾကားေသာဟဒီးစ္ပညာရွင္ဘိုင္ဟကီးဆီမွတင္ျပထားသည္မွာ-အိုမာရ္ဗင္ခါသြာပ္၊အဗ္ေနအဘာစ္၊အဗ္ ဒြလႅာဟ္ဗင္အိုမာရ္၊အဗ္ဒြလႅာဟ္ဗင္ဇိုဗိုင္းရ္အားေသာသာဝကမ်ားအေနျဖင့္ بسم الله အားအသံထုတ္၍ ဖတ္ရြတ္ခဲ့ေၾကာင္းျဖစ္ေပသည္။
ဆက္လက္ေရးသားသည္မွာ-
فى دينه و من اقتدى فقد ثبت بالتواتر ابى طالب كان يجهر بالتسمية أمّا أنّ على بن
(الله عليه وآله صلى ) و الدليل عليه قول رسول الله بعلى بن ابى طالب فقد اهتدى،
اللّهم أدر الحقّ مع على حيث دار
((သို႔ေသာ္ဟဇရတ္(သ)အလီအဘီသြာလစ္(ပ)(အ.စ)သည္ بسم الله အားအသံထုတ္၍ဖတ္ခဲ့ေၾကာင္း“စဝါသိုရ္”ဟဒီးစ္စစ္မွန္ေၾကာင္း၊စစ္မွန္ ေသာရဝီးတစ္ဦးမွတစ္ဦးကၽြႏု္ပ္တို႔ေခတ္အထိေရာက္လာျခင္းသည္ေသခ်ာေပ သည္။မည္သူမဆိုမိမိဘာသာ၊သာသနာ၌ဟဇရတ္(သ)အလီ(အ.စ)၏ ေနာက္လိုက္ပါက၊လမ္းမွန္ကိုရရွိမည္ျဖစ္ေပသည္။
အေၾကာင္းသည္ကား-တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)ကိုယ္တိုင္အို!အလႅာဟ္အရွင္ျမတ္ဟက္(အမွန္တရား) အား ဟဇရတ္(သ)အလီ(အ.စ)ရွိရာဘက္သို႔လွည့္ေပးေတာ္မူပါဟု” ဒိုအာေတာင္းခဲ့ေသာေၾကာင့္ျဖစ္ပါသည္။ ))
အ့ံဩစရာ အဟ္ေလ့ဘိုက္(အ.စ)၏ေနာက္လိုက္(ရွီအာ)မ်ားအေနျဖင့္ကအ္ဗာ ေက်ာင္းေတာ္သို႔ဟဂ်္ျပဳဖို႔သြားေရာက္သည့္အခါအဟ္ေလဘိုက္(အ.စ)၏သြန္သင္ခ်က္အရစဝါဗ္ရရန္အလို႔ငွာမက္စ္ဂ်စ္ဒြလ္နဘီ၌စည္းလံုးေရးကိုဦးထိပ္ထားၿပီးစြန္နီ နမာဇ္ေဇဂ်မာအတ္၌ ဝင္ေရာက္ဖတ္ၾကသည္။ ထိုအခ်ိန္တြင္ရွီအာမ်ားကိုအံ့အားသင့္ေစေသာအရာသည္ေရွ႕ေဆာင္ ဆရာသည္ လံုးဝ၊ بسم الله الرحمن الرحيم ကိုစူရာဟ္ဟမ္ဒ္အစ၌မဖတ္ ေခ်။(သို႔)တိုးတိုးေလး(သို႔)ဖုန္းကြယ္ၿပီး၊ဖတ္ေလ၏။႐ုတ္စြအဆံုးအသံထုတ္ဖတ္ရ မည္ နမာဇ္(ဥပမာ)မဂရစ္၊ေအရွာ၊ဖဂ်ရ္၌ပင္အသံမထုတ္ေခ်။ အမွန္တကယ္မကၠာဟ္ေရႊၿမိဳ့ေတာ္၌ပံုႏွိပ္ထုတ္ေဝေသာက်မ္းျမတ္ကုရ္ အာန္အတြင္းစူရာဟ္ဟမ္ဒ္၏အာယတ္ေတာ္(၇)ခုျပဆိုထားၿပီး بسم الله الرحمن الرحيم သည္ပထမဦးဆံုးအာယတ္အျဖစ္ေဖၚျပထားပါသည္။ ဤအတြက္ေၾကာင့္အားလံုးအံ့အားသင့္စရာပင္ျဖစ္ေနသည္။က်မ္းေတာ္ ျမတ္ကုရ္အာန္၏အေရးအႀကီးဆံုးအာယတ္ေတာ္အားေမ့ထားၾက ကုန္သနည္း? ကၽြႏု္ပ္တို႔(ရွီအာ)အားဗစ္ေမလ္လႅာဟ္ႏွင့္ပက္သက္၍ေမးျမန္းလွ်င္ကၽြႏု္ပ္တို႔အေနျဖင့္၎အဟ္ေလစြႏၷတ္၏ရီဝါယတ္ေတာ္မ်ား၊အျဖစ္အပ်က္သမိုင္းမ်ားကိုတင္ျပလွ်င္အံ့ဩၾကေပသည္။ ဒီအတြက္ေၾကာင့္ပိုမို၍သင့္ေတာ္သည္ကားပထမဦးဆံုးအဟ္ေလ စြႏၷတ္ဓမၼသတ္ပညာရွင္မ်ား၏လက္ရွိ“ဖသ္ဝါ”ျဖစ္သည္။ထို႔ေနာက္ဤကိစၥႏွင့္ဆိုင္ေသာရီဝါယတ္ေတာ္မ်ားကိုတင္ျပပါမည္။ ၿခံဳငံုေျပာရလွ်င္အဟ္ေလစြႏၷတ္ဓမၼသတ္ပညာရွင္မ်ားသည္အဖြဲ႔(၃)ဖဲြ႔ရွိပါ သည္။ ၁။ေအမာမ္ရွာေဖအီးႏွင့္၎ေနာက္လိုက္မ်ားသည္ဗစ္ေမလ္လႅာဟ္စူရာဟ္ဟမ္ဒ္၏အစျဖစ္ၿပီး၊နမာဇ္၌ဖတ္ကိုဖတ္ရေပမည္။အကယ္၍နမာဇ္ကိုဇဟိုရ္ ႏွင့္အစဲရ္ ျဖစ္ပါက တိုးတိုးဖတ္ရမည္။ နမာဇ္(ဖဂ်ရ္၊မဂရစ္၊ေအရွာ)၌ အသံကိုထုတ္္၍ ဖတ္ရမည္ဟုခံယူထားေပသည္။ဆက္လက္ ေလ့လာၾကည့္ပါစို႔ ...