အဲဟ္ေလ့ဘိုက္(သ) (အလိုင္ေဟမြစ္စလာမ္) သတင္းဌာန ၊ အဗ္နာ
အစိုးရသစ္လက္ထက္တြင္ လူထုက အေကာင္းဘက္မွ တုံ႔ျပန္အသိ အမွတ္ျပဳမႈအရဆံုး ဝန္ႀကီးဌာနသည္ လူမႈဝန္ထမ္း၊ ကယ္ဆယ္ေရးႏွင့္ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရးဝန္ႀကီးဌာနျဖစ္သည္။ ကမၻာေပၚတြင္ သဘာဝေဘး အႏၲရာယ္ ဒုတိယအခံစားရဆံုး မွတ္တမ္းဝင္ေနၿပီး မုန္တုိင္း၊ ေလျပင္း၊ ေရႀကီးမႈတို႔ မၾကာခဏရင္ဆုိင္ေနရေသာ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ အ ထက္ပါဝန္ႀကီးဌာနသည္ ၿပီးခဲ့သည့္ အစိုးရသက္တမ္း တစ္ႏွစ္အတြင္း အလုပ္မ်ားခဲ့သည္။ ျပည္သူလူထု ေရြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ေသာ အစိုးရ၏ တစ္ႏွစ္တာ စြမ္းေဆာင္ရည္အေပၚ ျပည္သူမ်ား၏ သေဘာထားမ်ားကို 7Day News ဂ်ာနယ္က ၂၀၁၇ ဧၿပီအတြင္း စစ္တမ္းငယ္တစ္ခု ေကာက္ယူခဲ့ရာ လူမႈဝန္ထမ္း၊ ကယ္ဆယ္ေရးႏွင့္ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရးဝန္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီး ေဒါက္တာဝင္းျမတ္ေအးသည္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ၿပီးလွ်င္ ဆႏၵမဲေပးသူမ်ားက ဒုတိယေျမာက္ စြမ္းေဆာင္ရည္အေကာင္းဆံုးဝန္ႀကီးအျဖစ္ ေရြးခ်ယ္ခံခဲ့ရသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ဝန္ႀကီး ေဒါက္တာဝင္းျမတ္ေအးကို 7Day News ဂ်ာနယ္က သီးသန္႔ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းထားသည္မ်ားကို ေဖာ္ျပအပ္ပါသည္။
ပထမဆံုးအေနနဲ႔ သဘာ၀ေဘး ေၾကာင့္ ထိခိုက္ပ်က္စီးတာေတြကို ဒီဧၿပီလကစၿပီးေတာ့ ေထာက္ပံ့ေၾကးသံုးဆခန္႔ တိုးေပးလိုက္တယ္။ ဒီလိုတိုးေပးလိုက္ရတဲ့ အဓိက အေၾကာင္းရင္းေလး သိပါရ ေစ။
သဘာ၀ေဘးနဲ႔ ပတ္သက္ လို႔ရွိရင္ သဘာ၀ေဘးအႏၲရာယ္ ဆိုင္ရာစီမံခန္႔ခြဲမႈ ဗဟိုေကာ္မတီ ဆိုတာရွိတယ္။ အဲဒီေအာက္မွာ လုပ္ငန္းေကာ္မတီ ၁၂ ခုနဲ႔ ေဆာင္ ရြက္ေနတယ္ေပါ့။ ၿပီးခဲ့တဲ့တစ္ႏွစ္ အေတြ႕အႀကံဳအရ ျပန္ဆန္းစစ္ၾကည့္တဲ့အခါ ေဘးအႏၲရာယ္ျဖစ္တဲ့အခါမွာ အလ်င္အျမန္ တုံ႔ျပန္ဖို႔ဆိုတာက အေရးႀကီးတယ္။ အလ်င္အျမန္ တုံ႔ျပန္မႈအပိုင္းက ေထာက္ပံ့မႈနဲ႔ တြဲရတာေပါ့။ ေထာက္ပံ့မႈနဲ႔ တြဲရတဲ့အခါက် ေတာ့ ကနဦးစာရင္းဇယား ေကာက္ယူရတယ္။ လ်င္ျမန္စြာ တုံ႔ျပန္ေဆာင္ရြက္တဲ့ေနရာမွာ ေငြေၾကး၊ ပစၥည္းနဲ႔ ရိကၡာေတြပါတာေပါ့။ ေထာက္ပံ့မႈေတြက ေခတ္အဆက္ဆက္က ကြၽန္ေတာ္တို႔ ၀န္ႀကီးဌာနရဲ႕ ရန္ပံုေငြေတြက အလြန္နည္းခဲ့တယ္။ အလြန္နည္းတဲ့အတြက္ ေထာက္ပံ့ႏုိင္မႈ ေတာ္ ေတာ္ကို နည္းခဲ့တယ္။ အဲဒါကို ျပန္ဆန္းစစ္ေတာ့ ဒီေထာက္ပံ့မႈေတြ ပိုသင့္တယ္လို႔ ဆံုးျဖတ္ခဲ့တာေပါ့။ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ၿပီး ကြၽန္ေတာ္တို႔ ၀န္ႀကီးဌာနရဲ႕ ဘတ္ဂ်က္ကိုလည္း အသံုးျပဳမယ့္ လုပ္ငန္းေတြကို ေဖာ္ျပၿပီးေတာ့ တင္တဲ့အခါက်ေတာ့ ဘတ္ဂ်က္က သံုးဆတိုးတာေပါ့ေနာ္။ သံုးဆတိုးတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ လုပ္ငန္းအသီးသီးမွာ တိုးၿပီးေတာ့ ေဆာင္ရြက္ရမွာေတြ ရွိတယ္။ ေထာက္ပံ့မႈေတြကိုလည္း ဒါ ေၾကာင့္မို႔ အဆတိုးခဲ့တာ ျဖစ္ပါ တယ္။
ေထာက္ပံ့ေၾကးတိုးလိုက္တဲ့ သ တင္းကို ျပည္သူေတြသိေအာင္ ဘယ္လိုမ်ား ေဆာင္ရြက္ပါသ လဲ။
ဒါအင္မတန္အေရးႀကီးတဲ့ အခ်က္ပါ။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ဒီလိုတိုးၿပီး ေထာက္ပံ့ေနၿပီဆိုတာကို ျပည္သူလူထုက ခ်က္ခ်င္းမသိႏိုင္ဘူး။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ သြားေရာက္ေထာက္ပံ့တာနဲ႔ပဲ ျပည္သူလူထုက ေက်နပ္ႏွစ္သိမ့္လုိက္ရတာရွိတယ္။ ေနာက္အစိုးရအဖြဲ႕ထဲက မဟုတ္ဘဲနဲ႔ အဖြဲ႕အစည္းေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကလည္း ၀ိုင္း ၀န္းေထာက္ပံ့ၾကတာမို႔ ဒါအစိုးရ က ကူညီတာလား၊ အဖြဲ႕အစည္း ေတြက ကူညီတာလား၊ ေစတနာ ရွင္ေတြလား တခ်ဳိ႕မခြဲျခားႏိုင္ဘူး ျဖစ္တယ္။ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ ျပည္သူနဲ႔ အနီးစပ္ဆံုးထိေတြ႕ဖို႔ ရက္တစ္ရာ စီမံကိန္းမွာကတည္းက ျပည္သူနဲ႔ အနီးစပ္ဆံုးျဖစ္ေအာင္ ႀကိဳးစား တယ္။ ႀကိဳးစားေတာ့ ျပည္သူက ကြၽန္ေတာ္တို႔ အလုပ္ကို စိတ္၀င္ စားလာတယ္။ စိတ္၀င္စားလာတဲ့ အခါက်ေတာ့၊ ျပည္သူကို ကြၽန္ ေတာ္တို႔ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြ ေျပာဖို႔အခါက်ေတာ့ ဒုတိယႏွစ္ အခုႏွစ္မွာ ပိုလြယ္သြားတယ္။ ပို လြယ္သြားတဲ့အခါကေတာ့ ကြၽန္ ေတာ္တို႔ ဒီလိုေထာက္ပံ့ေနၿပီဆို တာကိုသိဖို႔ မီဒီယာေတြကတစ္ဆင့္ ျပန္႔တာေပါ့။ မီဒီယာဆိုတာက ႐ုပ္သံ၊ သတင္းစာ၊ ဂ်ာနယ္၊ မဂၢဇင္းနဲ႔ သြားတာေပါ့။ အဲဒီေတာ့ ႐ုပ္သံကေန ေၾကညာထားတာရွိတယ္။ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ျပည္သူထင္သာျမင္သာေအာင္ ေၾကညာထားပါတယ္။
ၿပီးခဲ့တဲ့ အစိုးရလက္ထက္တုန္းက ေျမျပင္က ပ်က္စီးမႈစာရင္းနဲ႔ လူေသဆံုးမႈစာရင္းေတြမွာ အစိုးရဆီတက္လာတဲ့ စာရင္းနဲ႔ ကြာဟမႈေတြရွိခဲ့တယ္။ ၀န္ႀကီးလက္ထက္မွာေကာ ေျမျပင္အေျခနဲ႔ ကိုက္ညီေအာင္ ဘယ္လိုေဆာင္ရြက္ပါ သလဲ။
တကယ္တမ္းဆိုရင္ အဲဒီစာ ရင္းေကာက္ယူတဲ့ကိစၥက လြယ္ တဲ့ကိစၥမဟုတ္ဘူး။ အခုထိ အခက္အခဲရွိတယ္။ ကနဦးစာရင္းဇယား ေတြကို အေထြေထြအုပ္ခ်ဳပ္ေရး ဦးစီးဌာနက အဓိကတာ၀န္ယူၿပီးေတာ့ ေကာက္ယူတယ္။ သဘာ၀ေဘးကို တုံ႔ျပန္ဖို႔ဆိုရင္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈေတြ အခုေတာ့ျဖစ္လာၿပီ။ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ ျဖစ္လာတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ တျခားအဖြဲ႕အစည္းေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ၿပီး စာရင္းဇယားေကာက္ယူတဲ့အခါမွာ ပိုမွန္လာတာေပါ့။ ပိုျမန္လာတာေပါ့။ ကနဦးဆိုတဲ့ဟာကိုပဲ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ပထမဆံုးယူရတယ္။ အလ်င္အျမန္တုံ႔ျပန္ခ်င္တာကိုး။ ၿပီးမွ ဆက္ၿပီး စာရင္းဇယားအမွန္ေတြ ေကာက္ယူဖို႔၊ စာရင္းဇယား အခ်က္အလက္ ေကာက္ယူဖို႔၊ တင္ျပဖို႔၊ စုေဆာင္းရွာေဖြဖို႔ဆိုတဲ့ လုပ္ငန္းေကာ္မတီရွိတယ္။ အဲဒီလုပ္ငန္းေကာ္မတီက ဒါကို ဆက္ၿပီးေဆာင္ရြက္ရတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ ဒီလုပ္ငန္းေကာ္မတီက စာရင္းဇယား အတိအက်ေကာက္ၿပီးေတာ့ ေဆာင္ရြက္တာ။ အခုလည္း အခက္အခဲက ရွိေသး တယ္။ ဒါကို ႀကိဳးစားၿပီး ေျဖရွင္းေနတယ္။
အစိုးရသစ္အေနနဲ႔ ႏုိင္ငံ့တာ၀န္ကို ယူစမွာပဲ မိုးသီးေႂကြလို႔ လူနဲ႔ တိရစၧာန္ ေသဆံုးတာေတြ၊ ေရေဘး ဆိုးဆိုးရြားရြား ရင္ဆိုင္ရတာေတြလို သဘာ၀ေဘးေတြျဖစ္ခဲ့တယ္။ အခုေနာက္ဆံုးဆို မိုရာမုန္တိုင္းေဘးေပါ့။ သဘာ၀ေဘးကယ္ဆယ္ေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ၀န္ႀကီးမွာ အေတြ႕အႀကံဳအမ်ားႀကီးရွိခဲ့ၿပီဆိုေတာ့ အဓိကအခက္အခဲေတြက ဘာျဖစ္မလဲ။
အဓိကအခက္အခဲကို တင္ျပ ရရင္ေတာ့ အဆင္သင့္မျဖစ္တာ ဗ်။ သဘာ၀ေဘးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ရွိ ရင္ ကြၽန္ေတာ္တို႔က အဆင္သင့္ ျဖစ္ရမယ္။ အဆင္သင့္ျဖစ္တယ္ ဆိုတာက ရင္ဆိုင္တုံ႔ျပန္ႏုိင္စြမ္း ေပါ့။ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနနဲ႔ သဘာ၀ ေဘး ပံုမွန္က်ေရာက္တဲ့ ႏိုင္ငံျဖစ္ သြားၿပီဆိုတာကို ျပည္သူအားလံုး သတိထားဖို႔ လိုတယ္။ ကြၽန္ေတာ္ တို႔ႏိုင္ငံက သဘာ၀ေဘးက လာ မွာပဲ။ လာတဲ့ သဘာ၀ေဘးကို ၾကည့္လိုက္ရင္လည္း ပိုျပင္းထန္ မယ္ဆိုတာကို မွန္းဆထားရမယ္။ ဘာေၾကာင့္ျပင္းလဲဆိုေတာ့ ကမၻာ့ ရာသီဥတုေတြ ေျပာင္းလဲတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာလည္း အႀကီးအ က်ယ္ ေျပာင္းလဲသြားၿပီ။ ေဂဟ စနစ္ေတြလည္း ေျပာင္းလဲတယ္။ အဲဒီေတာ့လာရင္ ေပ်ာ့ေပ်ာ့ေလး မလာဘူး။ ျပင္းမယ္။ ေရႀကီးရင္ တအားႀကီးမယ္။ မုန္တိုင္းဆိုရင္ ပိုျပင္းလာမယ္ စသျဖင့္ေပါ့။ ငလ်င္ဆိုလည္း ေၾကာက္ရတာပဲ။ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ ျပင္းထန္လာတဲ့ဟာ လာရင္ အဆင္သင့္ျဖစ္မႈဆိုတာ က ႀကံ႕ႀကံ႕ခံ ရင္ဆိုင္ႏုိင္စြမ္းရွိရ မယ္။ အဆင္သင့္မျဖစ္ဘူးဆိုတာ က ဘာနဲ႔တိုင္းတာလဲဆိုေတာ့ အေဆာက္အအံုေတြ၊ လမ္းတံတားေတြ ခုိင္ခံ့မႈနည္းခဲ့တယ္။ အခု ေတာ့ အေဆာက္အအံု၊ လမ္းတံ တားေတြ ေဆာက္တဲ့အခါမွာ က် က်နန ခိုင္ခံ့မႈရွိေအာင္ဆိုၿပီး ေဆာင္ရြက္ေနၾကတယ္။ ဒါက တစ္ခ်က္။ ေနာက္တစ္ခ်က္က ပို႔ေဆာင္ေရး လုပ္ငန္းေတြေပါ့။ ပို႔ေဆာင္ေရးက ကုန္းလမ္းမွာေရာ၊ ေလလမ္းမွာေရာ၊ ေရလမ္းမွာေရာ လိုအပ္ခ်က္ေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ ေလေၾကာင္းလမ္းဆိုရင္ မရေသးဘူး။ တပ္မေတာ္က ကူညီတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ရဟတ္ယာဥ္ေတြ ခ်က္ခ်င္းရတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔မွာ ၿပီးျပည့္စံုလံုလံုၿခံဳၿခံဳဆိုတာ ဒီေရလမ္း၊ ေလလမ္း၊ ကုန္းလမ္းမွာ မရွိေသးဘူးေပါ့။ အဲဒါေတြ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ထူေထာင္ရမယ္။ ၿပီးေတာ့ ဆက္သြယ္ေရးမွာလည္း ကြၽန္ေတာ္တို႔ အားနည္းခ်က္ေတြ အမ်ားႀကီးရွိ တယ္။ ဒါေတြကို ကြၽန္ေတာ္တို႔ အခု ျပဳျပင္ေဆာင္ရြက္ေနတယ္။ ဒီျပင္ လူ။ လူမွာေကာ သဘာ၀ ေဘးနဲ႔ပတ္သက္ရင္ ဘယ္ေလာက္အသိေတြရွိသလဲ။ သူတို႔ေကာ တကယ္ရင္ဆိုင္တုံ႔ျပန္ႏုိင္စြမ္းရွိဖို႔အတြက္ ဘယ္ေလာက္ အတတ္ ပညာေတြရွိၿပီလဲ။ သဘာ၀ေဘးတုံ႔ျပန္မယ့္ အဖြဲ႕ေတြ ဖြဲ႕ထား တယ္။ ဒါေပမဲ့ သူတို႔ တကယ္ရွာ ေဖြကယ္ဆယ္ဆိုရင္ တကယ္လုပ္ တတ္သလားေပါ့။ သူတို႔လုပ္ဖို႔ ပစၥည္းေတြရွိလားေပါ့။ ဒါေတြအ ကုန္လံုးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အဆင္ သင့္မျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ သဘာ၀ေဘးကို ရင္ဆိုင္တဲ့ေနရာမွာ ကြၽန္ေတာ္တို႔ အားနည္းခဲ့တယ္။ ဆံုး႐ႈံးမႈေတြ မ်ားေနတာေပါ့။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ဒီအပိုင္းကို ဂ႐ုစိုက္ၿပီး အခု ေဆာင္ရြက္ေနတာ ရွိပါ တယ္။
ဒီေတာ့ သဘာ၀ေဘးကို တုံ႔ျပန္ရင္ဆိုင္တဲ့အပိုင္းမွာ အစိုးရက ဘာ တာ၀န္ရွိသလဲ၊ လူထုကေကာ ဘာ တာ၀န္ရွိလဲ။ ဒီႏွစ္ခ်က္ကို ကြဲကြဲ ျပားျပားေလး ေျပာျပပါလား။
ခြဲျခားလို႔ မရဘူးလို႔ပဲ ေျပာ ခ်င္တယ္။ အစိုးရေရာ၊ ျပည္သူေရာ ပူးေပါင္းမွရမယ္။ ဘယ္လိုပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မလဲဆိုေတာ့ အစိုးရကေနဖြဲ႕ထားတဲ့ ေကာ္မတီ ေတြ၊ အဖြဲ႕အစည္းေတြရွိတယ္။ သဘာ၀ေဘးအႏၲရာယ္ဗဟိုေကာ္ မတီကေန ေကာ္မတီအဆင့္ဆင့္ ကို ျပည္နယ္နဲ႔ တိုင္း၊ ခ႐ိုင္၊ ၿမိဳ႕ နယ္အထိ ဖြဲ႕စည္းထားတယ္။ အဲဒီအဖြဲ႕အစည္းက အစိုးရမွာရွိၿပီး သား။ လူအင္အားေရာ၊ ေငြအင္ အားေရာ လိုအပ္ခ်က္ေတာ့ရွိေသး တာေပါ့။ လူအင္အားပိုင္းမွာေတာ့ အစိုးရအဖြဲ႕တစ္ခုတည္းနဲ႔ မရတဲ့ အခါက်ေတာ့ ေကာ္မတီေတြဖြဲ႕ တယ္။ အဲဒီေကာ္မတီနဲ႔ မရတဲ့ အခါက်ေတာ့ သဘာ၀ေဘးအႏၲ ရာယ္ တုံ႔ျပန္ဖို႔အတြက္ ပူးေပါင္းတဲ့အဖြဲ႕ေတြ ဖြဲ႕ရတယ္။ ဖြဲ႕တဲ့အခါမွာ အဓိကက ျပည္သူပဲ။ ျပည္သူထဲမွာ လူမႈအဖြဲ႕အစည္းေတြပါ တယ္။ လူမႈအဖြဲ႕အစည္းဆိုတာ အႀကီးႀကီးေတြရွိတယ္။ အေသးေလးေတြရွိတယ္။ တစ္ကိုယ္ေတာ္ ပရဟိတသမားေတြလည္း ရွိတယ္။ အစိုးရနဲ႔ဆက္စပ္တဲ့ အဖြဲ႕အစည္းေတြ ဥပမာ၊ ျပည္သူ႔ရဲ၊ မီးသတ္၊ ဒါအစိုးရနဲ႔ ဆက္စပ္တဲ့ အဖြဲ႕အစည္းေတြ။ ၿပီးေတာ့ ၾကက္ေျခနီအဖြဲ႕။ အဲဒီအျပင္ကို ကြၽန္ေတာ္တို႔က လူငယ္ေတြကို အားထားတယ္။ ျပည္သူေတြကအဖြဲ႕အစည္းေတြမွာလည္း ပါတယ္။ သီးျခားလူငယ္ေတြကို ‘Youth Volunteer’ ဆိုၿပီး ေနရာ တိုင္းမွာ စည္း႐ုံးေဆာင္ရြက္ၿပီး ေတာ့ ထရိန္နင္ေတြ ေပးထား တယ္။ ျပည္သူလူထုကိုလည္း သ ဘာ၀ေဘးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ပညာေတြေပးထားမယ္၊ ထရိန္နင္ေတြ ေပးထားမယ္၊ အတတ္ပညာေတြ၊ ပစၥည္းေတြလည္း လုပ္ထားမယ္။ အစိုးရနဲ႔ ျပည္သူပူးေပါင္းၿပီးေတာ့ အတူတူ လက္တြဲေဆာင္ရြက္မွ သဘာ၀ေဘးတုံ႔ျပန္မႈက အဆင္ ေျပမွာ။
ဒီရက္ပိုင္းမွာဆို အိမ္အကူကေလးငယ္ေတြကို အိမ္ရွင္ေတြက ႏွိပ္စက္တာမ်ဳိး သတင္းဆိုးေတြ ၾကားေနရပါတယ္။ ဒီအမႈေတြကို တ ကယ္တမ္းေျဖရွင္းတဲ့ အခါက်ေတာ့ ေငြေၾကးေလ်ာ္ေၾကးနဲ႔တင္ ၿပီးျပတ္သြားတာရွိတယ္။ ႏွိပ္စက္ခံရတဲ့ ကေလးမွာေတာ့ သူ႔ရဲ႕ တစ္သက္လံုးမွာ မေပ်ာက္ေတာ့မယ့္ ဒဏ္ရာအမာရြတ္ေတြနဲ႔ ဘ၀ကို ဆက္ရတယ္။ ဒီလိုအေျခအေနေတြကို ေျပာင္းလဲႏုိင္ဖို႔ ဘာေတြလုပ္ဖို႔ လိုအပ္မလဲ။
ဘယ္သူမွာ တာ၀န္ရွိသလဲဆိုေတာ့ အစိုးရမွာလည္း တာ၀န္ရွိ တယ္၊ ျပည္သူမွာလည္း တာ၀န္ရွိ တယ္။ ျပည္သူမွာ ႏွိပ္စက္တဲ့သူနဲ႔ ႏွိပ္စက္ခံရသူႏွစ္ခုရွိတယ္ မဟုတ္ လား။ သူတို႔ရဲ႕အသိ အရမ္းအေရး ႀကီးတယ္။ အစိုးရကလည္း သိေအာင္ေျပာထားရမယ္။ ဥပမာ-ကေလးသူငယ္ဆိုရင္ ကေလးသူငယ္အခြင့္အေရးရွိတယ္။ ကေလးသူငယ္အခြင့္အေရးက ဒီအတုိင္းမဟုတ္ဘူး။ ပထမတုန္းက ကေလးသူငယ္ဥပေဒဆိုၿပီး ရွိခဲ့တယ္။ အခုေလာေလာဆယ္ ကြၽန္ေတာ္တို႔က ကေလးသူငယ္အခြင့္အေရး ဥပေဒဆိုၿပီး ျပန္ေရးေနတယ္။ ဒီဥပေဒဟာ မၾကာခင္ တစ္လ၊ ႏွစ္လအတြင္းမွာကို အၿပီးသတ္ မွာ။ လႊတ္ေတာ္ကေန ဒါကို ျပန္ဆန္းစစ္အတည္ျပဳမယ္။ ျပည္သူကို ခ်ျပမယ္။ ကေလးသူငယ္အခြင့္အေရးကို ကေလးေတြနဲ႔ဆိုင္ တဲ့သူ အကုန္လံုးသိရမယ္။ အဲဒီလိုပဲ ကေလးကို ေခၚၿပီးေတာ့ ခိုင္းထားတဲ့ ခုနကေျပာတဲ့ အလုပ္ရွင္၊ က်ဴးလြန္တဲ့သူေရာ ဒီဥပေဒကို သိရမယ္။ ဥပေဒကိုသိရင္ ဒီဥပေဒနဲ႔ ကေလးသူငယ္နဲ႔ ဆက္စပ္ၾကည့္ရင္ ငါတို႔ ဘယ္ေလာက္ အျပစ္ႀကီးသလဲဆိုတာ သူတို႔သိသြားမယ္။ ခုနေျပာသလို ေလ်ာ္ေၾကးနဲ႔ပဲ ၿပီးသြားတယ္ဆိုတာက ကေလးသူငယ္ဥပေဒကို တကယ္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ျခင္း မရွိေသးလို႔။
ဥပေဒအတည္မျပဳႏုိင္ေသးခင္မွာ လတ္တေလာ ႏွိပ္စက္ခံေနရတဲ့ ကေလးသူငယ္အတြက္ ဆရာတို႔ အေနနဲ႔ ဘယ္လိုေဆာင္ရြက္ေပးဖို႔ ရွိပါသလဲ။
နဂိုရွိၿပီးသား ဥပေဒမွာ ကေလးသူငယ္ကို ႏွိပ္စက္လို႔ရွိရင္ တရားစြဲႏိုင္မယ့္ ပုဒ္မရွိၿပီးသား။ အခုလည္း လူမႈ၀န္ထမ္းဦးစီးဌာနကေနၿပီးေတာ့ တာ၀န္ယူၿပီးေတာ့ တရားစြဲဆိုေပးရတယ္။ စြဲဆိုၿပီး အဲဒီဥပေဒအတိုင္း ေဆာင္ရြက္ၿပီးေတာ့ အမိန္႔ခ်မွတ္ၿပီးေတာ့ အ ျပစ္ဒဏ္ခံရတာေတြရွိပါတယ္။
မသန္စြမ္းအေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ နည္းဥပေဒေရးဆြဲေနတဲ့အပိုင္းက ေကာ ဘယ္အဆင့္ထိ ေရာက္ေနပါၿပီလဲ။
မသန္စြမ္းဥပေဒက ၂၀၁၅ ကတည္းက ေပၚၿပီးသား။ အခုလုပ္ေနတာက နည္းဥပေဒ ေဖာ္ေဆာင္ေနတာ။ မသန္စြမ္းနဲ႔ ပတ္သက္ရင္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ လုပ္ေပးစရာေတြ အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။ ဘယ္ေနရာ စဥ္းစားစဥ္းစား မသန္စြမ္းကို ထည့္သြင္းစဥ္းစားတယ္။ ဘယ္ေနရာေလးလုပ္လုပ္၊ အေဆာက္အအံု ေဆာက္တာလည္း မသန္စြမ္းေတြအတြက္ စဥ္းစားတယ္။ ကိစၥတစ္ခု ေဆာင္ရြက္ တိုင္း မသန္စြမ္းဆိုရင္ ဘယ္လိုပါ၀င္လို႔ရမလဲ။ ဒါကို ကြၽန္ေတာ္တို႔ စဥ္းစားတယ္။ နည္းဥပေဒထြက္လာၿပီဆိုရင္ အခြင့္အေရးေတြ ကြၽန္ေတာ္တို႔ အမ်ားႀကီးေပးႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။
မသန္စြမ္း ကေလးသူငယ္ေတြရဲ႕ အေျခအေနနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ၂၀၁၆ ႏွစ္ကုန္က ထြက္ခဲ့တဲ့ စစ္တမ္းတစ္ခုမွာ မသန္စြမ္းကေလးသူငယ္သံုးေယာက္မွာ ႏွစ္ေယာက္က ေက်ာင္းတက္ဖို႔ ျငင္းဆန္ခံရတာရွိတယ္။ ေက်ာင္းေတြမွာလည္း မသန္စြမ္း ကေလးငယ္ေတြကို ခြဲျခားဆက္ဆံတာမ်ဳိး၊ ေက်ာင္းတက္ခြင့္ကို ျငင္းပယ္တာမ်ဳိးရွိ ေတာ့ သူတို႔ပညာေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အခြင့္အေရးေတြရႏိုင္ဖို႔ ဆရာတို႔အေနနဲ႔ ပညာေရး၀န္ႀကီးဌာနနဲ႔ ဘယ္လိုပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ ေနတာရွိသလဲ။
အခုလည္း ကြၽန္ေတာ္တို႔ ပညာေရး၀န္ႀကီးဌာနနဲ႔ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္။ အရင္ တုန္းက အမိန္႔ေၾကာ္ျငာစာတို႔၊ ၫႊန္ၾကားခ်က္တို႔၊ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းတို႔ ထုတ္ျပန္ထားတယ္။ တခ်ဳိ႕ေနရာမွာ လိုအပ္ခ်က္ေတြရွိတယ္။ ေခတ္စနစ္နဲ႔ မကိုက္ညီေတာ့ဘူးေပါ့။ ဒါေၾကာင့္ အခုနည္းဥပေဒအသစ္ကို ေဖာ္ထုတ္ ေနတာ။ ၫႊန္ၾကားခ်က္ေတြ၊ အမိန္႔ေၾကာ္ျငာစာေတြ၊ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းေတြ ဒါေတြ အကုန္ေျပာင္းလဲသြားမယ္။ ေျပာင္းလဲသြားတဲ့အခါမွာ ခုနကေျပာတဲ့ အခြင့္အေရးေတြ အမ်ားႀကီးခံစားလာရလိမ့္မယ္။ ဒါ မၾကာေတာ့မယ့္ကာလမွာ ျဖစ္မွာပါ။
အမ်ဳိးသမီးေတြအတြက္ အၾကမ္း ဖက္မႈကာကြယ္ေရး ဥပေဒၾကမ္း ေရးဆြဲေနမႈကေကာ။
အမ်ဳိးသမီးမ်ားအခြင့္အေရး ကို ေဖာ္ေဆာင္တဲ့ေနရာမွာ ပထမ ဦးဆံုးအေရးႀကီးတာကေတာ့ အမ်ဳိးသမီးမ်ားကို အၾကမ္းဖက္မႈမွ ကာကြယ္ႏုိင္ဖို႔ဆိုၿပီး ဥပေဒကို စေရးတယ္ေပါ့။ အဲဒီဥပေဒ စေရးတာလည္း အခုၿပီးလုနီးပါးျဖစ္ၿပီ။ အကုန္လံုးက ဒီႏွစ္အတြင္းမွာ ေသခ်ာေပါက္ ေဖာ္ထုတ္လာမယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္က အားသြန္ခြန္စိုက္လုပ္ခဲ့လို႔ ဒီႏွစ္မွာ အေကာင္အထည္ေပၚမယ္။
အသက္(၉၀)ႏွစ္နဲ႔အထက္ အဘိုးအဘြားေတြကို တစ္လ က်ပ္တစ္ေသာင္း ေထာက္ပံ့တာ စေနတာေတြ႕ရပါတယ္။ သက္ႀကီးရြယ္အိုဆိုတာမွာ စြန္႔ပစ္ခံ သက္ႀကီးရြယ္အိုေတြရွိတယ္။ ေငြေၾကးအေျခအေနအရ စား၀တ္ေနေရး က်ပ္တည္းေနသူေတြလည္း ရွိတယ္။ ေနာက္ (၇၀)၊ (၈၀)အရြယ္ေတြဘယ္လိုေဆာင္ရြက္ဖို႔ရွိသလဲ။
သက္ႀကီးရြယ္အို ေစာင့္ ေရွာက္မယ့္ ဥပေဒက ဒီအစိုးရသစ္လက္ထက္မွာ ေပၚေပါက္လာ တယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔က ဥပေဒေပၚ ေပါက္လာရင္ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ရမယ္။ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ႏုိင္မယ့္ နည္းလမ္းကို ဥပေဒ မွာေရးဆြဲထားတယ္။ ဒါဘာလဲဆို ေတာ့ သက္ႀကီးရြယ္အိုပင္စင္၊ လူ မႈေရးပင္စင္လို႔ ေခၚတာေပါ့။ ဒါနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ရွိရင္ အသက္အရြယ္ အပိုင္းအျခားေဆာင္ရြက္ပါမယ္ ဆိုတာ ဥပေဒမွာရွိတယ္။ အဲဒီ ဥပေဒအတုိင္း အသက္အရြယ္အပိုင္းအျခားအရ ဆြဲထားတာ ေၾကာင့္ ႏုိင္ငံေတာ္ဘတ္ဂ်က္နဲ႔ ညႇိၿပီးေတာ့ သက္ႀကီးရြယ္အိုဦးေရနဲ႔ ယွဥ္တြဲတဲ့အခါက်ေတာ့ ပထမဦး ဆံုးတတ္ႏုိင္တဲ့ အသက္ကေန စ တယ္။ (၉၀)ေက်ာ္ကေနစတယ္။ (၉၀)ေက်ာ္ကို ေထာက္ပံ့ဖို႔ႏိုင္လားဆိုေတာ့ ႏုိင္တယ္။ ႏိုင္တာေတြ႕ေနၿပီ။ အသက္ (၉၀)ေက်ာ္ကို ႏုိင္ၿပီဆိုရင္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ အသက္ကို ေလွ်ာ့ခ်ရမယ္။ ေနာက္ႏွစ္ေနာက္ႏွစ္ေတြမွာ (၈၅) ထားမလား၊ (၈၀) ထားမလားေပါ့။ စာရင္းဇယားေတြ က်က်နနေကာက္ယူမယ္။ (၈၅) ဘယ္ေလာက္ရွိသလဲ၊ သန္ေခါင္းစာရင္းအရ ဒီေလာက္ရွိတယ္။ တကယ္လက္ေတြ႕ဆိုရင္ ဘယ္ေလာက္ရွိမလဲ။ အဲဒါေတြ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေကာက္ယူၿပီးတဲ့အခါမွာ အသက္ကို ေလွ်ာ့ခ်သြားမယ္။ အဲဒီအစီအစဥ္ ကြၽန္ေတာ္တို႔မွာ ရွိပါတယ္။
လမ္းေဘးက ေတာင္းရမ္းစား ေသာက္ေနတဲ့ သက္ႀကီးဘုိးဘြား ေတြအတြက္ေကာ အစိုးရသစ္ လက္ထက္မွာ ဘာေတြမ်ားေဆာင္ရြက္ေပးဖို႔ရွိပါသလဲ။
ဒီကိစၥက အလြယ္ႀကီး မဟုတ္ဘူး။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့အပိုင္းက ခုနကေျပာတဲ့ သက္ႀကီးရြယ္အိုတင္မကဘူး။ ကေလးသူငယ္ေတြပါ ပါတယ္။ အရြယ္မေရာက္တဲ့ ကေလးသူ ငယ္ေတြရွိတယ္။ ေတာင္းရမ္းစားေသာက္တဲ့သူေတြ ရွိတယ္။ ေတာင္းရမ္းစားေသာက္ အခိုင္းခံ ထားရတဲ့သူေတြလည္း ရွိတယ္။ ဒါကို ကနဦး စာရင္းဇယားကို ရန္ကုန္၊ မႏၲေလးၿမိဳ႕ႀကီးေတြမွာ လုပ္ခဲ့တယ္။ စာရင္းဇယား ေကာက္ယူၿပီး ဘယ္ေလာက္မ်ားမလဲဆိုတာ ကြၽန္ေတာ္တို႔ဆီမွာ စာရင္းဇယား အၾကမ္းဖ်င္းရတယ္ေပါ့။ ရေတာ့ ဒါကို ဘယ္လိုညႇိႏိႈင္းေဆာင္ရြက္မလဲဆိုတဲ့အဆင့္ေပါ့။ ဒါက အေရးႀကီးတဲ့အတြက္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ရက္တစ္ရာစီမံကိန္း အစက ေဆာင္ရြက္တာ။ ဒါေပမဲ့ ေရွ႕လုပ္ငန္း အေကာင္အထည္ေဖာ္တဲ့အခါမွာ အခက္အခဲအဟန္႔အတားရွိတယ္။ ဘာလဲဆိုေတာ့ကြၽန္ေတာ္တို႔ ပိုင္ပိုင္ႏုိင္ႏုိင္ ကိုင္ႏုိင္မယ့္ ဥပေဒတို႔၊ နည္းဥပေဒတို႔ ရွိရမယ္။ ဥပေဒ၊ နည္းဥပေဒေတြကို ဘက္စံုကေန ေဖာ္ေဆာင္ေနတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ကေလးသူငယ္အခြင့္အေရး ဥပေဒထြက္လာ ၿပီဆိုရင္ ေတာင္းရမ္းစားေသာက္ သူ ကေလးသူငယ္၊ အေစာင့္ ေရွာက္မဲ့ေနတဲ့ ကေလး ဒါေတြက အကုန္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္မွာ ျဖစ္ တယ္။
လူထုက အသိအမွတ္ျပဳတဲ့ ဝန္ႀကီးဌာနေတြထဲမွာ ဆရာတို႔ ဝန္ႀကီးဌာနက ေရပန္းစားတယ္။ 7Day က လုပ္ခဲ့တဲ့ စစ္တမ္းမွာ လည္း လူထုက အႀကိဳက္ဆံုး ဝန္ ႀကီးစာရင္းမွာ ဆရာက ထိပ္ပိုင္း မွာပါခဲ့တာေပါ့။ ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္ၿပီးရင္ ဆရာျဖစ္ခဲ့တာေပါ့။ ဝန္ႀကီးကိုယ္တိုင္ကလည္း သဘာ ဝေဘးျဖစ္တဲ့ သြားလာရခက္ခဲတဲ့ ေနရာအထိ ေရာက္ေအာင္သြားခဲ့ တာ ေတြ႕ရတယ္။ တာဝန္ေတြ ေက်ပြန္ေအာင္ မနားမေနလုပ္ ေအာင္ ဘယ္အခ်က္ေတြက အဓိက တြန္းအားေပးပါသလဲ။
ျပည္သူနဲ႔ အစိုးရနဲ႔ သဟဇာ တျဖစ္ဖို႔ လိုတယ္။ ျပည္သူက အစိုးရအေပၚမွာ ယံုၾကည္မႈရွိဖို႔လို တယ္။ အားကိုးမႈရွိဖို႔လိုတယ္ေပါ့။ ဘာေၾကာင့္ အားသာသြားလဲဆို ေတာ့ ပထမရက္တစ္ရာစီမံကိန္း ရဲ႕ ထိပ္ဆံုးရည္ရြယ္ခ်က္က ျပည္ သူနဲ႔ နီးစပ္ေအာင္ ႀကိဳးစားမယ္ဆို ၿပီး ေဆာင္ရြက္ခဲ့တယ္။ ျပည္သူ ေတြ ကြၽန္ေတာ္တို႔ကို ဆက္သြယ္ လို႔ရေအာင္ Hot Line နံပါတ္ေတြ အရင္ဆံုးလုပ္လိုက္တယ္။ ျပည္ သူေတြက ထစ္ခနဲတစ္ခုခုျဖစ္ရင္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ဆီကို ဆက္သြယ္ တယ္။ ေနာက္တစ္ခ်က္က ကြၽန္ ေတာ္တို႔ ဘယ္သူ႔ကို အားကိုးရ သလဲဆိုေတာ့ ျပည္သူကို ကိုယ္ စားျပဳထားတဲ့ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္ စားလွယ္ေတြရွိတယ္။ ကိုယ္စား လွယ္ေတြဆီကေန တိုက္႐ိုက္ခ်ိတ္ ဆက္တာေတြရွိတယ္။ ျပည္သူက တိုက္႐ိုက္ဆက္သြယ္တာရွိတယ္။ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ဆီက တိုက္႐ိုက္ဆက္သြယ္တာရွိတယ္။ လြယ္လြယ္ကူကူနဲ႔ ျပည္သူနဲ႔ ကြၽန္ ေတာ္တို႔ ဝန္ႀကီးဌာနရဲ႕ၾကားမွာ ဆက္သြယ္ေရး လမ္းေၾကာင္းက အင္မတန္မွ လြယ္ကူေခ်ာေမြ႕ေစ တယ္။ ဒါက ကြၽန္ေတာ္တို႔အတြက္ ေအာင္ျမင္ေစတဲ့ အခ်က္ပဲဲျဖစ္ပါ တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ျပည္သူ႔ဆႏၵ ဘာလဲဆိုတာသိတယ္။ သိေတာ့ ခ်က္ခ်င္းအေကာင္အထည္ ေဖာ္ႏိုင္တယ္။ အဲဒီလိုပဲ အလ်င္အျမန္ တံု႔ျပန္ရမယ္။ ျပည္သူေတြဆီကို အေရာက္သြားမွ သူတို႔ တကယ္ ဘာျဖစ္ေနတယ္ဆိုတာ သိမယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ ေရာက္တဲ့နည္းနဲ႔သြားတယ္။ ကြၽန္ေတာ့္အလုပ္ကိုက သြားရမယ့္ အလုပ္ေလ။ ကြၽန္ေတာ္ တာဝန္ကိုေက်ေအာင္ ထမ္းေဆာင္ရင္းကေန ေက် ေအာင္ ႀကိဳးစားတာေပါ့ေနာ္။ ေက်ေတာ့ ဘယ္ေက်မလဲ။ ေက်ပြန္ေအာင္ ႀကိဳးစားရင္းနဲ႔ ျပည္သူ နဲ႔ နီးစပ္သြားမယ္။ ျပည္သူနဲ႔နီးစပ္ သြားလို႔ ဒီလိုရလဒ္ေကာင္းေတြရတယ္လို႔ ကြၽန္ေတာ့္အေနနဲ႔ ယူ ဆတယ္။
ဌာနက ဝန္ထမ္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္ လို႔ ဆရာ့ရဲ႕ ဂုဏ္ယူရတဲ့အခ်က္ က ဘာေတြပါလဲ။ သူတို႔အေပၚမွာ စိတ္တိုင္းမက်တာေကာ ဘာရွိ လဲ။
သိပ္ေကာင္းတဲ့ေမးခြန္းေပါ့။ ကြၽန္ေတာ္က စၿပီးတာဝန္ယူတဲ့ အခ်ိန္ကစၿပီး ဝန္ထမ္းႀကီး၊ ဝန္ ထမ္းလတ္၊ ဝန္ထမ္းငယ္ အဲဒီမွာ လည္း တိုင္းရင္းသားဝန္ထမ္းေတြ ရွိတယ္။ အဆင့္ဆင့္ လူႀကီး၊ လူ လတ္၊ လူငယ္ရွိတယ္။ ကြၽန္ေတာ္ က လူငယ္နဲ႔ပတ္သက္လို႔ရွိရင္ လူငယ္မူဝါဒလည္း ကြၽန္ေတာ့္ စိတ္ထဲမွာရွိတယ္။ ဝန္ႀကီးဌာန ဝန္ ထမ္းအဆင့္ဆင့္ကို သီးျခားစီေခၚၿပီးေတာ့ အခက္အခဲေတြ၊ ေဆာင္ရြက္ရမယ့္ လုပ္ငန္းေတြမွာ အရင္တုန္းက ျဖစ္ခဲ့တဲ့ အဟန္႔အတားေတြေပါ့ေနာ္။ ျပည္သူနဲ႔ ေဝးခဲ့တဲ့၊ မနီးစပ္တဲ့ကိစၥေတြ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေဆြးေႏြးျဖစ္တယ္။ အဖြဲ႕ေတြ ခြဲခြဲၿပီးေတာ့ ေဆြးေႏြးတယ္။ ကြၽန္ေတာ္နဲ႔ ရင္းႏွီးေအာင္ ေဆာင္ရြက္တယ္။ ေၾကာက္စရာ မလိုဘူးေပါ့။ ကြၽန္ေတာ္တို႔က ေအာက္ဆံုးတံျမက္စည္းလွည္းတဲ့ ဝန္ထမ္းကလည္း ေျပာရဲရမယ္။ အဲဒီလိုလုပ္ေတာ့ ဝန္ထမ္းေတြနဲ႔ ေဆာင္ရြက္ရတာ သိပ္လြယ္သြား တယ္။ ဝန္ထမ္းေတြ ၂၄ နာရီ တာဝန္ေတြေပးထားတယ္။ ဒီ Hot Line မွာ တာဝန္ထမ္းေဆာင္တဲ့ ကေလးေတြဆိုရင္ သိပ္ပင္ပန္း တယ္။ ဒါေပမဲ့ သူတို႔လုပ္ၿပီး ေပ်ာ္ ေနၾကတာပဲ။ စစခ်င္းမွာ ျပန္တံု႔ ျပန္တာကေတာ့ တစ္ေယာက္နဲ႔ တစ္ေယာက္ မတူဘူးေပါ့။ တခ်ဳိ႕ က စိတ္ရွည္တယ္။ တခ်ဳိ႕ သိပ္ စိတ္မရွည္ဘူးရွိမွာေပါ့။ ဒါေပမဲ့ အကုန္လံုးက အဆင္ေျပသြား ေအာင္ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔က ခဏခဏ ေခၚၿပီး ေဆြးေႏြးတယ္။ အခက္ အခဲေတြလည္း ေမးတဲ့အတြက္ ေၾကာင့္ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ ေျပလည္ လာတာေပါ့။ ဒီႏွစ္ပိုင္းမွာေတာ့ ပိုေကာင္းလာမယ္ထင္ပါတယ္။
ဒီခ်ဳပ္အစိုးရ တက္လာလာခ်င္း 7Day နဲ႔ ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းခန္းမွာ ဝန္ထမ္းအင္အားက ဖြဲ႕စည္းပံုအတိုင္း ျပည့္မီဖို႔ ေတာ္ေတာ္ေလး လိုအပ္ခ်က္ရွိတယ္လို႔ ေျပာခဲ့ တယ္။ အခုဆို အစိုးရသက္တမ္း က တစ္ႏွစ္ေက်ာ္လာခဲ့ၿပီဆိုေတာ့ လက္ရွိအေျခအေနလည္း သိပါရ ေစ။
အဲဒါကလည္း အေရးႀကီးတဲ့ ကိစၥ။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ဝန္ႀကီးဌာနရဲ႕ မူလဖြဲ႕စည္းပံုက ျပည္နယ္နဲ႔တိုင္း မွာရွိတဲ့ ခ႐ိုင္တခ်ဳိ႕မွာ ခ႐ိုင္နည္း နည္းေလးမွာပဲရွိတယ္။ ခ႐ိုင္ အျပည့္မရွိဘူး။ ၿမိဳ႕နယ္မွာေတာ့ မရွိဘူး။ ဒါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အစိုးရ အဖြဲ႕ကို တင္ျပတယ္။ သက္ဆိုင္ ရာကိုတင္ျပေတာ့ အားလံုးက ကြၽန္ေတာ္တို႔ လုပ္ငန္းေတြနဲ႔ ေနာက္ထြက္လာမယ့္ ဥပေဒေတြ၊ နည္းဥပေဒေတြေရာ လုပ္ေဆာင္ ရမယ့္လုပ္ငန္းေတြက မ်ားျပားတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္မို႔လို႔ ဖြဲ႕စည္းပံုခ်ဲ႕ ဖို႔အတြက္ကို သေဘာတူတယ္။ မၾကာခင္ ဒီႏွစ္အတြင္းမွာ ၿမိဳ႕နယ္ အဆင့္ထိေရာက္ေအာင္ ခ်ဲ႕ထြင္ ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ လက္ရွိ ဝန္ထမ္း အေရအတြက္ကေတာ့ ေတာ္ေတာ္ကိုနည္းပါတယ္။ တစ္ႏုိင္ငံလံုးမွာမွ ၂,၈၉၃ ဦးပဲရွိတယ္။ တကယ္တမ္းလိုအပ္တာက ဖြဲ႕ စည္းပံုအတိုင္းဆို ၁၁,၃၂၂ ဦး။ ဒါမွ ဖြဲ႕စည္းပံုျပည့္မီရင္ေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ဒီထက္ေကာင္းေအာင္ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္မယ္ေပါ့။
ႏိုင္ငံေတာ္ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္နဲ႔ ေတြ႕တဲ့အခါ ဆရာတို႔ဝန္ႀကီးဌာန ကို ဘယ္လိုမွတ္ခ်က္ျပဳသလဲဗ်။
ကြၽန္ေတာ္တို႔ေတာ့ အၿမဲ တမ္းေတြ႕တယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ဝန္ႀကီးဌာနရဲ႕ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ရွိရင္ ကြၽန္ ေတာ္တို႔ကို အၿမဲဆံုးမတဲ့စကားက ေတာ့ ရာထူးမဟုတ္ဘူး၊ ဒါတာ ဝန္၊ ရာထူးမွာ မသာယာဖို႔အေရး ႀကီးတယ္ဆိုတာကေတာ့ ထိပ္ဆံုး ကပဲ။ အရမ္းအေရးႀကီးတဲ့စကား။ သာယာမေနနဲ႔ေနာ္ဆိုတာ အၿမဲ တမ္းေျပာတယ္။ ဒါအရမ္းအေရး ႀကီးတဲ့ စကားတစ္ခ်က္ေပါ့။ ေနာက္တစ္ခ်က္ကေတာ့ ကြၽန္ ေတာ္တို႔ ဝန္ႀကီးဌာနကို ႏိုင္ငံ ေတာ္အတိုင္ပင္ခံရဲ႕ တံု႔ျပန္မႈက ေတာ့ ဆရာတို႔ဝန္ႀကီးဌာနဟာ ျပည္သူ႔ေမတၱာကို ရေနပါတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။
အေစာပိုင္းက ဆရာေျပာသြားတာ ရာသီဥတု ေဖာက္ျပန္ေနတာကို လူထုကေန သိေနရမယ္ဆိုတာ ေပါ့။ ဒါမွ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ကာ ကြယ္ေရးအပိုင္း ထိေရာက္မယ္ ေပါ့။ ဒါေၾကာင့္ သဘာဝေဘးႀကိဳ တင္ကာကြယ္ေရး အပိုင္းကို ကေလးငယ္ေတြကအစ နားလည္ ရေအာင္ ေက်ာင္းသံုးစာအုပ္ေတြ မွာ ျပ႒ာန္းဖို႔အတြက္ ပညာေရး ဝန္ႀကီးဌာနနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ ဖို႔ရွိပါသလား။
သဘာဝေဘး ႀကိဳတင္ကာကြယ္ေရးမွာ အသိရွိၿပီးရင္ လက္ ေတြ႕လည္း တတ္ဖို႔လိုတယ္။ အ က်င့္ရွိရမယ္။ ဆိုလိုတာက ငလ်င္လႈပ္ရင္၊ မိုးႀကိဳးပစ္ရင္ ဘာလုပ္ မလဲ စသျဖင့္၊ ေရႀကီးလာရင္၊ မုန္တိုင္းဆိုရင္ ဘယ္လိုကာကြယ္မလဲဆိုတဲ့ အသိရွိဖို႔ ငယ္ငယ္ကတည္းက သိေနရမယ္။ အဲဒီလို မ်ဳိး ကေလးငယ္ငယ္ကတည္းကစၿပီး သိေနဖို႔အတြက္ စာသင္ေက်ာင္းရဲ႕ အတြင္းမ်က္ႏွာဖံုးေတြမွာ သဘာဝေဘးနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ အေျခခံ အခ်က္အလက္ေတြကို သိထားရေအာင္ ထည့္တယ္။ ေနာက္ သဘာဝေဘးႀကိဳတင္ကာကြယ္ေရးနဲ႔ တုံ႔ျပန္ေရးအတြက္ ေက်ာင္းေတြမွာ ေဟာေျပာတာေတြ၊ ဇာတ္တိုက္ေလ့က်င့္တာေတြ လုပ္ခဲ့တယ္။ ဒါေတြက ပညာေရးဝန္ႀကီးဌာနနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္တာေတြေပါ့။ ပိုၿပီးေတာ့ ေကာင္းေအာင္ ေဆာင္ရြက္ဖို႔ရွိ တယ္။ သင္႐ိုးအေနနဲ႔ ျပ႒ာန္းဖို႔က သင္႐ိုးၫႊန္းတမ္း ေရးဆြဲတိုင္း၊ ေရးဆြဲတိုင္းမွာ လူမႈဝန္ထမ္း၊ ကယ္ဆယ္ေရးနဲ႔ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရး ဝန္ႀကီးဌာနက ကိုယ္စားလွယ္ေတြေခၚတယ္။ သူတို႔က ေန တင္ျပရင္းနဲ႔ ပါဝင္သြားတာရွိပါတယ္။ အဲဒီလိုပါဝင္ဖို႔ဆုိတာ ကြၽန္ေတာ္တို႔မွာ အခ်က္အလက္ ခိုင္ခိုင္မာမာရွိရပါမယ္။ အေရးႀကီးတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြ ေဖာ္ျပႏိုင္ရမယ္။ မူဝါဒေတြ၊ ဥပေဒေတြ၊ နည္းဥပေဒေတြလည္း ရွိရမယ္။ အဲဒီအခ်က္ေတြေပၚ မူ တည္ၿပီး ထည့္ရတာျဖစ္လို႔ တခ်ဳိ႕ ဟာေတြ မထည့္ရေသးဘူး။ ေသ ခ်ာတဲ့ကိစၥေတြမွာေတာ့ ဒါေတြက အေရးႀကီးပါတယ္။ ကေလးေတြ ငယ္ငယ္ကတည္းက သိထားသင့္ ပါတယ္ဆိုတာေတြကို ပါေအာင္ ညႇိႏိႈင္းေဆာင္ရြက္ပါတယ္။ သူတို႔ (ပညာေရးဝန္ႀကီးဌာန) မေပးႏိုင္ ေသးတာေတြကလည္း သူတို႔ အခက္အခဲနဲ႔ သူတုိ႔ရွိပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔က သူတို႔အခက္အခဲ ကိုလည္း ဝိုင္းဝန္းကူညီေျဖရွင္း မယ္။
ဒီႏွစ္မွာလည္း အစိုးရက ဝင္ေငြ၊ ထြက္ေငြ အေနအထားအရ ဝန္ ထမ္းလစာေတြ မတုိးေပးႏိုင္ေသး ဘူးလို႔ သတင္းထုတ္ျပန္ထားပါ တယ္။ ဒီဘက္ပိုင္းမွာ ကုန္ေစ်း ႏႈန္းက ႀကီးျမင့္လာတယ္။ ဝင္ေငြ က တိုးမလာဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ဝန္ ထမ္းေတြရဲ႕ လုပ္ငန္းပိုင္းဆိုင္ရာ စြမ္းေဆာင္ရည္ က်မသြားေအာင္ ဝန္ႀကီးအေနနဲ႔ ဘယ္လို ကိုင္တြယ္ ေဆာင္ရြက္ပါသလဲ။
အဲဒီအခ်က္ကလည္း အေရး ႀကီးတယ္။ ကြၽန္ေတာ္ ဝန္ထမ္း အဆင့္ဆင့္ကို ေခၚေတြ႕တဲ့အခါ မွာ ကြၽန္ေတာ္ေမးတယ္။ အခက္ အခဲရွိေနၿပီလား။ ဒီအေျပာင္းအလဲမွာ ဘယ္လိုအခက္အခဲရွိေန ၾကလဲ။ အေျပာင္းအလဲဆိုတာ ဝန္ ထမ္းေတြ အဂတိလိုက္စားမႈမရွိ ေအာင္ လုပ္ေနရတာဆိုေတာ့ ရက္တစ္ရာစီမံကိန္းမွပဲ သူတို႔ကို အသိေတြ ေပးတာေပါ့။ အဂတိ လိုက္စားတာနဲ႔ ပတ္သက္တာ ေတြ။ တကယ္တမ္း လက္ေတြ႕ မွာ ဘယ္ေလာက္ခက္ခဲသြားလဲ၊ အရင္နဲ႔အခု ဘာကြာလဲ။ ဒါေတြ ကို ေစ့ေစ့စပ္စပ္ အဆင့္ဆင့္တိုင္း ကို ေခၚေမးတယ္။ ဒါေတြနဲ႔ပတ္ သက္လို႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ဝန္ႀကီး ဌာနမွာ အခက္အခဲမရွိဘူး။ ဒါေပ မဲ့ အားလံုးနဲ႔အတူတူ ခံစားေနရ တဲ့ အက်ပ္အတည္းေပါ့။ အဲဒီေတာ့ ကြၽန္ေတာ္က ဘာလုပ္လဲ ဆုိေတာ့ သူတို႔ရဲ႕ Facilities ကို ျမႇင့္တင္တဲ့အပိုင္း လုပ္တယ္။ ဥပမာ အိမ္ခန္းေတြ မရေသးသူေတြကို လတ္တေလာမွာ ဝန္ႀကီးဌာနမွာရွိတဲ့ ေျမကြက္လပ္ေတြမွာ ယာယီအိမ္ေတြ ေဆာက္တယ္။ အျပင္မွာ ငွားမေနရေအာင္ စီစဥ္တယ္။ သြားေရးလာေရး လြယ္ကူေအာင္ ေဆာင္ရြက္တယ္။ အလုပ္ခြင္မွာ အဆင္ေျပေအာင္ ဝန္ထမ္းေတြရဲ႕ ကေလးေတြကို ဒီအထဲမွာတင္ အခမဲ့မူႀကိဳဖြင့္ေပးတယ္။ ေကြၽးလည္းေကြၽးတယ္။ ေစာင့္လည္း ေစာင့္ေရွာက္တယ္။ ဒါေတြက လစာမတိုးေပမယ့္ ေျဖရွင္းလို႔ရတဲ့ နည္းလမ္းေတြေပါ့။
ဒီႏွစ္ ဘတ္ဂ်က္အေနအထားက ေကာ ဆရာတို႔ ဝန္ႀကီးဌာနအတြက္ အဆင္ေျပလံုေလာက္မႈရွိလား။ ျဖည့္စြက္ဘတ္ဂ်က္အေနနဲ႔ ေကာ ဘာေတြေဆာင္ရြက္သြားဖို႔ ရွိလဲ။
ဒီႏွစ္ ဘတ္ဂ်က္ကေတာ့ အရင္ထက္ သံုးဆရတယ္။ ဒါက ဝမ္းသာစရာေကာင္းတယ္။ ဒါေပ မဲ့ ဆက္ၿပီးေပၚေပါက္လာမယ့္ မူဝါဒေတြ၊ ဥပေဒေတြ၊ နည္းဥပေဒေတြနဲ႔ လုပ္ရမယ့္အလုပ္ေတြနဲ႔ စာရင္ မေလာက္ငေသးဘူး။ သို႔ ေသာ္ နဂိုဘတ္ဂ်က္ထက္ သံုးဆရတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ပိုၿပီးလုပ္ ေဆာင္လာႏိုင္တာေတြ ရွိတယ္။ ဝန္ႀကီးဌာနအားလံုးကေတာ့ ျပည္ သူ႔ အက်ဳိးအတြက္ လုပ္တာပဲ။ ငါက ပိုယူၿပီးလုပ္မယ္ဆိုတာေတာ့ မျဖစ္ဘူးေပါ့။ ျပည္သူ႔အက်ဳိးအတြက္ လုပ္တာခ်င္းတူတယ္။ ဘတ္ဂ်က္ကို ခြဲေဝတာခ်င္းမတူ ဘူး။ လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြ အေပၚမူတည္ၿပီး ညႇိႏိႈင္းရမွာ။ ျဖည့္စြက္ဘတ္ဂ်က္ အပိုင္းက ေတာ့ သံုးရင္းနဲ႔မွသိတာ။ အခု ေလာေလာဆယ္ ဘယ္ေလာက္လုိလဲဆုိတာ ေျပာလို႔မရဘူး။
ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီးရဲ႕ တစ္ေန႔ တာ အနားယူခ်ိန္ကို ဘယ္လိုသတ္မွတ္ထားလဲ။ မိသားစုကိုေကာ ဘယ္လိုအခ်ိန္ေပးလဲ ခင္ ဗ်။
အဲဒါကေတာ့ ေျပာရတာ ခက္ပါတယ္။ ဝန္ႀကီးတစ္ေယာက္ နဲ႔တစ္ေယာက္ မတူဘူး။ ဝန္ထမ္း တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ မတူ ဘူး။ ကြၽန္ေတာ္ကေတာ့ ကံ ေကာင္းတဲ့အထဲမွာ ပါတယ္လို႔ ေျပာရမလားပဲ။ ကြၽန္ေတာ္က ေနာက္ပိုင္း အပူအပင္နည္းနည္း ကင္းတယ္။ သားတစ္ေယာက္ပဲရွိ တယ္။ သူ႔ဘာသာသူ လႈပ္ရွား႐ုန္း ကန္ရင္းေနတယ္။ ကြၽန္ေတာ့္ အမ်ဳိးသမီးလည္း သူ႔ဘာသာသူ ရပ္တည္ၿပီး သူ႔ဘာသာသူ မနား တမ္း အလုပ္လုပ္ေနရသူျဖစ္ တယ္။ မိသားစုအေရးကေတာ့ ရန္ကုန္က ကြၽန္ေတာ့္ရဲ႕ေနရပ္ျဖစ္ သြားတာေပါ့။ ဇာတိက ႁပြန္တန္ ဆာဆိုေပမယ့္ တစ္ခါတေလက် ရင္ ဖုန္းေလးဆက္လိုက္ရတယ္။ နာရီပိုင္းေလးေတြ႕ရတယ္။ တစ္ ခါ တစ္ေန႔တစ္ေန႔ အခ်ိန္ရတယ္ ဆိုရင္ ေနာက္ေန႔အေစာႀကီးထျပန္ ၿပီး မိသားစုကို တစ္ေန႔အခ်ိန္ေပး လိုက္တယ္ေပါ့။ မိသားစုကိုေပး ႏိုင္တာ ဒီေလာက္ပဲရွိတယ္။ ကြၽန္ေတာ့္ရဲ႕ တစ္ေန႔တာကုန္ဆံုးတာကေတာ့ (စဥ္းစားလ်က္) ဒီအခ်ိန္က အားစိုက္ရမယ့္အခ်ိန္ ျဖစ္တယ္၊ အေျပာင္းအလဲလည္း ျဖစ္တယ္၊ လုပ္ေဆာင္ရမယ့္ အလုပ္ေတြကလည္း ေတြ႕ေနၿပီ။ ဆိုေတာ့ အၿမဲတမ္းလိုပဲ အလုပ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး စဥ္းစားရတယ္၊ လုပ္ေဆာင္ေနရတယ္ဆိုေတာ့ အခ်ိန္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက အလုပ္ထဲမွာပဲ ဝင္ေနတယ္လို႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။
အခုလိုေျဖၾကားေပးတာ ေက်းဇူး တင္ပါတယ္။
=====================
251/ End
၂၁ ဇွန် ၂၀၁၇ - ၁၈:၁၈
News ID: 837961
ကြၽန္ေတာ္တို႔ကို (ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က) အၿမဲဆံုးမတဲ့စကားကေတာ့ ရာထူးမဟုတ္ဘူး၊ ဒါတာဝန္၊ ရာထူးမွာ မသာယာဖို႔ အေရးႀကီးတယ္ဆိုတာကေတာ့ ထိပ္ဆံုးကပဲ...