လြတ္လပ္၍ တရားမွ်တမႈ မရွိႏိုင္ဟု ယူဆရသည့္ ျမန္မာ့ေ႐ြးေကာက္ပြဲ

အဲဟ္ေလ့ဘိုက္(သ) (အလိုင္ေဟမြစ္စလာမ္) သတင္းဌာန ၊ အဗ္နာ

ေ႐ြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္သည္ တိုက္ပြဲမ်ား ျဖစ္ပြားေနေသာ ရခိုင္ျပည္နယ္ရွိ ၁၇ ၿမိဳ႕နယ္အနက္ ကိုးၿမိဳ႕နယ္ကို ေ႐ြးေကာက္ပြဲမ်ားျပဳလုပ္ရန္ မျဖစ္ႏိုင္ေတာ့ေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ က်န္ ၁၇ ၿမိဳ႕နယ္မ်ားသည္ အာဏာရ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ပါတီ NLD ၏ အမာခံနယ္ေျမမ်ား ျဖစ္ေနသည္။ ကိုးၿမိဳ႕နယ္တြင္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ က်င္းပႏိုင္ျခင္း မရွိေၾကာင္း ေၾကညာခ်က္သည္ ျပည္နယ္တစ္ခုတြင္ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ပါတီ အသာရေရးအတြက္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲဆိုင္ရာ ကစားကြင္းတစ္ခုသဖြယ္ လုပ္ေဆာင္ေနသလို မ်ိဳးျဖစ္ေနသည္။ အျခားေသာ ဒီမိုကရက္တစ္ စံႏႈန္းမ်ား ခ်ိဳးေဖာက္မႈထက္ ယခုလို ေ႐ြးေကာက္ပြဲမက်င္းပႏိုင္သည့္ ၿမိဳ႕နယ္မ်ား သတ္မွတ္လိုက္ျခင္း ပို၍ဆိုး႐ြားေနၿပီး ေ႐ြးေကာက္ ပြဲ၏ ယုံၾကည္စိတ္ခ်ရမႈကို ေလ်ာ့ပါးေစသလို၊ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ပါတီ အႏိုင္ရေရးကို အႏိုင္ရရွိေစရန္ လုပ္ေဆာင္ျခင္း ျဖစ္ေနသည္။ အရပ္သား ေခါင္းေဆာင္လည္းျဖစ္၊ တစ္ခ်ိန္တုန္းက ဒီမိုကေရစီအိုင္ကြန္လည္း ျဖစ္ေသာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ ၂၀၁၅ တြင္ အာဏာရယူခဲ့ၿပီး ျမန္မာျပည္သူမ်ားက ယေန႔တိုင္ တစ္ခဲနက္အားေပးမႈမ်ား ရွိေနဆဲျဖစ္သည္။

ႏိုဝင္ဘာ ၈ ရက္တြင္က်င္းပမည့္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ မတိုင္မီကာလတြင္ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ပါတီသည္ ဘဂၤါလီ (႐ိုဟင္ဂ်ာ) မြတ္စလင္လူနည္းစုမ်ားကို မဲေပးခြင့္၊ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ခြင့္ကို လည္းေကာင္း၊ အတိုက္အခံပါတီမ်ား၏ ေျပာၾကားခ်က္မ်ားကို ဆင္ဆာျဖတ္ေတာက္မႈ မ်ားကိုလည္းေကာင္း၊ အစိုးရကို ဆန႔္က်င္ေရးသား ေျပာဆိုေနေသာ ဝက္ဘ္ဆိုက္မ်ားကို လည္းေကာင္း၊ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္းရွိ အႀကီးမားဆုံးေသာ ေ႐ြးေကာက္ပြဲဆိုင္ရာ ေစာင့္ၾကည့္ေရး အဖြဲ႕ကိုလည္းေကာင္း ပိတ္ပစ္တားဆီးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ COVID-19 ထပ္မံျဖစ္ပြားေနေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ႏိုင္ငံအႏွံ႔တြင္ မဲဆြယ္စည္း႐ုံးေရးမ်ားကို တားျမစ္ကန႔္သတ္မႈေတြ ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ အထူးသျဖင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္ႏွင့္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္တို႔တြင္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲအတြက္ မဲဆြယ္စည္း႐ုံးမႈေတြ တားျမစ္မႈေတြ ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ အတိုက္အခံ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ားက ေ႐ြးေကာက္ပြဲရက္ ေ႐ႊ႕ဆိုင္းရန္ ေတာင္းဆိုခ်က္မ်ားမွာ အရာမထင္ခဲ့ေပ။ တစ္ခ်ိန္က ဒီမိုကေရစီအတြက္ တိုက္ပြဲဝင္ခဲ့ေသာ ပါတီတစ္ခု၏ ဒီမိုကေရစီကို တိုက္ခိုက္ေနမႈမ်ားအေပၚ အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ားက ႏႈတ္ဆိတ္ေနၾကသည္။

လြန္ခဲ့ေသာ ငါးႏွစ္က ေတာင္ၿပိဳကမ္းၿပိဳ အႏိုင္ရခဲ့ေသာ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ပါတီ အႏိုင္ရရွိမႈသည္ စစ္အာဏာရွင္ စံနစ္ေအာက္တြင္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ က်ေရာက္ခဲ့ေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ သိသိသာသာ ေျပာင္းလဲမႈ ျဖစ္လာလိမ့္မည္ဟု ေလ့လာသူေတြက ယူဆထားခဲ့ၾကသည္။ သို႔ေသာ္ ယေန႔အခ်ိန္တြင္မူ ႏိုင္ငံေရး စိတ္ဝင္စားမႈေတြ နည္းပါးလာသည္။ ေ႐ြးေကာက္ပြဲဆိုင္ရာ ျပည္သူ႔လႈပ္ရွားမႈအဖြဲ႕ PACE က ေျဖၾကားသူ သုံးဆယ္ရာခိုင္ႏႈန္းသာ ႏိုင္ငံေရး စိတ္ဝင္စားမႈရွိေၾကာင္း၊ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္က ႏိုင္ငံေရးစိတ္ဝင္စားသူ ငါးဆယ့္ရွစ္ရာခိုင္ႏႈန္းရွိေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ပါတီက ျပည္သူအမ်ားစု မဲေပးႏိုင္ေရးအတြက္ ျပင္ဆင္မႈေတြ ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ပါတီ အေနျဖင့္ ဒီမိုကေရစီေရးအတြက္ ဦးေဆာင္ေနေသာ ပါတီတစ္ခု ျဖစ္ေၾကာင္းကို ျပသဖို႔အတြက္ ပ်က္ကြက္ေနသည္။ ေ႐ြးေကာက္ပြဲသည္ ဒီမိုကရက္တစ္စံႏႈန္းႏွင့္ ကိုက္ညီမႈ မရွိႏိုင္ေသာ အေနအထားရွိေနသည္။

ဗမာအမ်ားစုၾကားတြင္မူ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ ပါတီသည္ လူႀကိဳက္မ်ားေနသည္။ လြတ္လပ္ၿပီး တရားမွ်တေသာ ေ႐ြးေကာက္ပြဲတြင္ အႏိုင္ရဖို႔ရွိေနသည္။ သို႔ေသာ္ အခက္အခဲမ်ားစြာႏွင့္ ရင္ဆိုင္ရဖြယ္ ရွိေနသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ဒီမိုကေရစီသည္ ေလ်ာ့ပါးေနသည္။ ဆယ္စုႏွစ္မ်ားစြာၾကာေအာင္ တိုက္ခိုက္ခဲ့ရေသာ စစ္အစိုးရ၏ လုပ္ရပ္မ်ား ကဲ့သို႔ေသာ မူဝါဒမ်ားႏွင့္ ႀကဳံေတြ႕ေနရသည္။ ႏိုင္ငံေရး ကစားကြင္းသည္ တစ္ေျပးညီမရွိ။ လႊတ္ေတာ္တြင္ တပ္မေတာ္သား ႏွစ္ဆယ့္ငါးရာခိုင္ႏႈန္း ပါဝင္ေနသည္။ ျပည္ထဲေရး ကဲ့သို႔ေသာ အေရးပါသည့္ ဝန္ႀကီးဌာနသည္ တပ္မေတာ္ လက္ေအာက္တြင္ ရွိေနသည္။ ႏိုင္ငံေရး အသြင္ကူးေျပာင္းေရး အစိတ္အပိုင္း တစ္ခုျဖစ္ေသာ ဒီမိုကေရစီအတြက္ အေရးပါေသာ ဒီမိုကရက္တစ္ စံႏႈန္းမ်ားကို မိမိတို႔ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ ကိုယ္တိုင္ က်ဴးလြန္ေနသည္ကို ေတြ႕ျမင္ႏိုင္သည္။

ပုံမွန္အားျဖင့္ဆိုလွ်င္ ဒီမိုကရက္တစ္စံႏႈန္းမ်ား ခ်ိဳးေဖာက္ေနမႈကို ဥေရာပသမဂၢက ျပစ္တင္ရႈတ္ခ်မႈေတြ ျပဳလုပ္ေလ့ရွိသည္။ ၂၀၁၅ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ မက်င္းပမီအခ်ိန္ကဆိုလွ်င္ တပ္မေတာ္ ေထာက္ခံမႈရထားေသာ ျပည္ေထာင္စု ႀကံ့ခိုင္ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးပါတီကို ဥေရာပသမဂၢက ရႈတ္ခ်ျပစ္တင္မႈေတြ ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ ဒီမိုကရက္တစ္ စံႏႈန္းမ်ား ခ်ိဳးေဖာက္မႈကို ျပစ္တင္ရႈတ္ခ်ေသာ ဥေရာပသမဂၢသည္ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ပါတီ အစိုးရ၏ ဒီမိုကရက္တစ္စံႏႈန္းႏွင့္ မညီေသာ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားကို မျမင္ဟန္ ေဆာင္ေနၾကသည္။

အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္၏ စံတင္ေလာက္ေသာ ဒီမိုကရက္တစ္စံႏႈန္းမ်ား ခ်ိဳးေဖာက္မႈမွာ ဘဂၤါလီ (႐ိုဟင္ဂ်ာ) မ်ားကို ခ်န္လွပ္ထားျခင္းျဖစ္သည္။ ၂၀၁၇ တြင္ ရခိုင္ျပည္နယ္ရွိ လူနည္းစု ဘဂၤါလီ (႐ိုဟင္ဂ်ာ) မ်ားကို တိုက္ခိုက္ျခင္းသည္ လူမ်ိဳးတုံး သတ္ျဖတ္မႈျဖစ္ေၾကာင္း ကုလသမဂၢႏွင့္ အျခားအဖြဲ႕အစည္းမ်ားက သတ္မွတ္ထားၾကသည္။ ဤသို႔ေသာ တိုက္ခိုက္မႈမ်ားေၾကာင့္ ဘဂၤါလီ (႐ိုဟင္ဂ်ာ) ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာသည္ အိမ္နီးခ်င္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံသို႔ ထြက္ေျပးခဲ့ၾကသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ က်န္ခဲ့ေသာ ဘဂၤါလီ (႐ိုဟင္ဂ်ာ) မ်ားသည္ ဒုကၡသည္စခန္းမ်ားတြင္ ေနထိုင္ၾကရသည္။ ယင္းဒုကၡသည္မ်ားသည္ ေလဟာျပင္ အက်ဥ္းစခန္းမ်ားအျဖစ္ ေခၚဆိုျခင္း ခံေနရသည္။ ဒုကၡသည္မ်ားသည္ မဲေပးခြင့္၊ ဝင္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္ခြင့္ ဟူေသာ ႏိုင္ငံသား အခြင့္အေရး ဆုံးရႈံးေနရေၾကာင္း၊ လူမ်ိဳးေရးဝါဒ ကိုင္ဆြဲၿပီး တဖက္သတ္ အႏိုင္က်င့္မႈ ျဖစ္ေၾကာင္း ေဝဖန္မႈေတြ ထြက္ေပၚလာခဲ့သည္။

အေနာက္ႏိုင္ငံမွ တစ္ခ်ိဳ႕ေသာ အကဲခတ္ပုဂၢိဳလ္မ်ားက ယခုလို ဘဂၤါလီ (႐ိုဟင္ဂ်ာ) မ်ားကို မဲေပးခြင့္၊ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ ဝင္ေရာက္ခြင့္ ပိတ္ပင္ထားျခင္းသည္ ဒီမိုကရက္တစ္ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးအတြက္ အမည္းစက္ ျဖစ္ေၾကာင္း သုံးသပ္ခဲ့ၾကသည္။ ဘာမွထိေရာက္မႈ မရွိေသာ ထုတ္ျပန္ေၾကညာခ်က္ တစ္ရပ္ကို အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု၊ ၿဗိတိန္ႏွင့္ အျခားေျခာက္ႏိုင္ငံတို႔မွ ထုတ္ျပန္ခဲ့ၿပီး ယင္းေၾကညာခ်က္တြင္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲတြင္ ဘဂၤါလီ (႐ိုဟင္ဂ်ာ) မ်ား မဲေပးေရးကို ေတာင္းဆိုခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ မည္ကဲ့သို႔ အေရးယူမည္ ဆိုေသာအခ်က္ မပါရွိခဲ့ေပ။

ဘဂၤါလီ (႐ိုဟင္ဂ်ာ) မ်ားကို ဖယ္ရွားျခင္းသည္ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ပါတီ၏ ဒီမိုကရက္တစ္ တန္ဖိုးမ်ားကို ထိန္းသိမ္းရန္ တြန႔္ဆုတ္မႈ၏ လကၡဏာျဖစ္သည္။ ဘဂၤါလီ (႐ိုဟင္ဂ်ာ) အမတ္ေလာင္း ဦးေက်ာ္မင္းကို အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ပါတီ အစိုးရက ခန႔္အပ္ထားေသာ ျပည္ေထာင္စု ေ႐ြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္က ပယ္ဖ်က္လိုက္သည္။ သို႔ျဖစ္ရာ ဥပေဒသည္ လြန္ခဲ့ေသာႏွစ္ေပါင္း ၃၀ ကရွိေသာ ဥပေဒ ျဖစ္ေနေၾကာင္း ဦးေက်ာ္မင္းက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ လက္ရွိအစိုးရသည္ ယခင္စစ္အစိုးရမ်ားနည္းတူ အာဏာကိုလက္ လႊတ္ႏိုင္ျခင္း မရွိေၾကာင္း ၎ကစြပ္စြဲခဲ့သည္။

“ကြၽန္ေတာ္တို႔ဟာ ႏိုင္ငံျခားသားေတြ မဟုတ္ၾကပါဘူး။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ မိဘေတြဟာ ႏိုင္ငံျခားသားေတြ မဟုတ္ၾကပါဘူး။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ ေဆြစဥ္မ်ိဳးဆက္ေတြ ဒီမွာေနလာၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္” ဟု ဦးေက်ာ္မင္းက စာေရးသူကို ေျပာျပခဲ့သည္။ ထို႔ျပင္ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ပါတီမွ ႏိုင္ငံေရး သမားမ်ားသည္ စစ္တပ္မွေန၍ အာဏာကိုရယူရန္ ႀကိဳးပမ္းေနသူမ်ားျဖစ္ရာ သူတို႔က်င့္သုံးေသာ ဒီမိုကေရစီႏွင့္ လူ႔အခြင့္အေရး ဆိုသည္ကို မိမိအေနျဖင့္ ဘယ္လိုနားလည္ရမလဲ မသိေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။

အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ပါတီ အစိုးရသည္ ဒီမိုကရက္တစ္ စံႏႈန္းမ်ား ခ်ိဳးေဖာက္ေနသည့္ ကိစၥရပ္မ်ား အေပၚတြင္ ေထာက္ခံျခင္းမျပဳ ႏႈတ္ဆိတ္ေနသည္။ ႏိုင္ငံေရးပါတီ ကိုးခု (တိုင္းရင္းသားပါတီမ်ား သို႔မဟုတ္ ဒီမိုကေရစီ လိုလားေသာ ပါတီမ်ား) က အစိုးရပိုင္႐ုပ္သံမွေန၍ မဲဆြယ္စည္း႐ုံးေရး ေဟာေျပာခ်က္မ်ားကို ျပည္ေထာင္စု ေ႐ြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္က ဆင္ဆာျဖတ္ေတာက္မႈမ်ားကို ကန႔္ကြက္မႈေတြ ျပဳလုပ္ခဲ့ၾကသည္။ ရခိုင္ျပည္နယ္ အေျခစိုက္ ရခိုင္အမ်ိဳးသားပါတီသည္ ဖြဲ႕စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရးႏွင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ စိတ္ဝင္စားမႈ မရွိျခင္းတို႔ ပါဝင္ေနသျဖင့္ ဆင္ဆာျဖတ္ေတာက္မႈ ျပဳလုပ္ခံခဲ့ရေၾကာင္း ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားခဲ့သည္။ အစိုးရက သတင္းအတုေတြ ေရးသားေနသည္ဟ စြပ္စြဲၿပီး ဝက္ဘ္ဆိုက္ ၁၀၀ ေက်ာ္ကို ပိတ္ပစ္ခဲ့သည္။ ပိတ္ပင္ခံရေသာ ဝက္ဘ္ဆိုက္မ်ားထဲတြင္ ခိုင္လုံစိတ္ခ်ရေသာ မီဒီယာမ်ားႏွင့္ စစ္တပ္၏ အက်င့္ပ်က္ျခစားမႈမ်ားကို ထုတ္ေဖာ္ေနေသာ တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူမ်ား၏ ဝက္ဘ္ဆိုက္မ်ားလည္း ပါဝင္ခဲ့သည္။

ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ AA ႏွင့္ တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားေနမႈမ်ားကို ကန႔္ကြက္ေနၾကေသာ တက္ႂကြလႈပ္ရွားမႈမ်ားသည္ ႏိုင္ငံအႏွံ႔တြင္ ဖမ္းဆီးခံေနရသည္။ ရခိုင္အမ်ိဳးသားပါတီသည္ ၂၀၁၅ ေ႐ြးေကာက္ပြဲတြင္ ရခိုင္ျပည္နယ္၌ အႀကီးအက်ယ္ အႏိုင္ရခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ျပည္နယ္တြင္း အႏိုင္ရမႈသည္ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္တြင္မူ ႏိုင္ငံေရးပါဝါ ရရွိႏိုင္ျခင္း မရွိခဲ့မႈေၾကာင့္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ ႏိုင္ငံေရးကို ယုံၾကည္မႈ နည္းပါးလာၿပီး ျပည္နယ္ခြဲထြက္ေရး ေတာင္းဆိုေနေသာ AA တို႔ကို ေထာက္ခံလာခဲ့ၾကသည္။ ယခုႏွစ္ အေစာပိုင္းတြင္ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ပါတီ အစိုးရက တိုင္းႏွင့္ျပည္နယ္ရွိ အမတ္မ်ားက ျပည္နယ္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္မ်ား ခန႔္အပ္ခြင့္ရရွိေရး ေတာင္းဆိုခ်က္ကို ျငင္းပယ္ခဲ့သည္။ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ အမတ္မ်ားက ျပည္နယ္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္မ်ား ခန႔္အပ္ခြင့္ရေရးသည္ ဖက္ဒရယ္စနစ္ ေဖာ္ေဆာင္ေရးကို ႀကိဳးပမ္းေနရာတြင္ အေရးပါေသာ ေျခလွမ္းတစ္လွမ္း ျဖစ္သည္။

ျပည္ေထာင္စုေ႐ြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္က ႏိုင္ငံတြင္း အႀကီးမားဆုံးေသာ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ ေစာင့္ၾကည့္ ေလ့လာေရးအဖြဲ႕ PACE ကို ပိတ္ပင္လိုက္သည္။ အေၾကာင္းျပခ်က္ကေတာ့ ယင္းအဖြဲ႕သည္ ႏိုင္ငံျခားမွ ေငြေၾကးေထာက္ပံ့မႈေတြ ရယူထားျခင္းေၾကာင့္ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ဤသို႔ တားျမစ္ခ်က္အေပၚတြင္ ႏိုင္ငံျခားမွ ေ႐ြးေကာက္ပြဲဆိုင္ရာ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေရး အဖြဲ႕မ်ားက ေဝဖန္မႈေတြ ျပဳလုပ္ခဲ့ၾကသည္။ COVID-19 ကန႔္သတ္ခ်က္မ်ားေၾကာင့္ အေမရိကန္ အေျခစိုက္ တာတာစင္တာႏွင့္ ဥေရာပသမဂၢမွ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေရး အဖြဲ႕မ်ားလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ ဝင္ေရာက္ခြင့္ရေတာ့မည္ မဟုတ္ေပ။ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္က ေနာက္ပိုင္းတြင္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲဆိုင္ရာ ျပည္သူ႔လႈပ္ရွားမႈအဖြဲ႕ကို ျပန္ခြင့္ျပဳလိုက္သည္။ သို႔ေသာ္ မဲဆႏၵရွင္ စာရင္းမ်ားတြင္ နာမည္မွားယြင္းမႈ၊ ေသဆုံးသူမ်ား ပါဝင္ေနမႈ အစရွိေသာ မွားယြင္းမႈမ်ား ရွိေနသည္ ဆိုေသာ ေဝဖန္ခ်က္မ်ား ထြက္ေပၚေနေသာ မဲစာရင္းမ်ားကို ေ႐ြးေကာက္ပြဲဆိုင္ရာ ျပည္သူ႔လႈပ္ရွားမႈအဖြဲ႕သည္ ေလ့လာစုံစမ္းမႈမ်ားျပဳရန္ အခ်ိန္မရေတာ့မည့္ အေျခအေန ႀကဳံေတြ႕ခဲ့သည္။

ဇူလိုင္လတြင္ မဲမေပးေရး ကင္ပိန္းေတြ ထြက္ေပၚလာသည္။ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ပါတီႏွင့္ သေဘာထား ကြဲလြဲခဲ့ေသာ တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူမ်ားက ဤ မဲမေပးေရး ကမ္ပိန္းကို လႈံ႕ေဆာ္ခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္သည္။ တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူမ်ားက စစ္တပ္က ေရးဆြဲထားေသာ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒေအာက္တြင္ စစ္မွန္ေသာ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ မျဖစ္ႏိုင္ဟု လက္ခံထားၾကသည္။ မဲမေပးေရး ေႂကြးေၾကာ္သံသည္ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ပါတီ ေခါင္းေဆာင္မႈကို စိတ္ကသိကေအာက္ျဖစ္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ျခင္းျဖစ္သည္။ မဲမေပးေရး ကမ္ပိန္းကို တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူမ်ား၊ ဗမာႏိုင္ငံလုံးဆိုင္ရာ ေက်ာင္းသားသမဂၢမ်ား ပါဝင္ေနသည္။ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ ပါတီဝင္ ႏိုင္ငံေရးသမားမ်ားသည္ စစ္တပ္က ႀကီးမႉးက်င္းပေသာ ၂၀၁၀ ေ႐ြးေကာက္ပြဲကို သပိတ္ေမွာက္ခဲ့ၾကဖူးသည္။ သို႔ေသာ္ ယခုမဲမေပးေရး ကမ္ပိန္းသည္ ဒီမိုကေရစီအတြက္ သမိုင္းဝင္တိုက္ပြဲကို ထိခိုက္ေစေသာ လုပ္ရပ္ဟု အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ပါတီက ယူဆထားၾကသည္။ ဤသို႔ျဖင့္ အစိုးရႏွင့္ ျပည္ေထာင္စု ေ႐ြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္က မဲမေပးေရး သပိတ္ေမွာက္မႈမ်ားကို ဖမ္းဆီးျခင္း၊ လႈပ္ရွားမႈကို အားနည္းေအာင္ ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။

အစိုးရႏွင့္ သေဘာထား ကြဲလြဲသူမ်ားႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ပါတီ အစိုးရက သတင္းစကား တစ္ရပ္ကို ေျပာၾကားလိုက္သည္။ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ အစိုးရသည္ ဒီမိုကေရစီကို ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ ကာကြယ္ေနေၾကာင္း၊ သို႔ျဖစ္ရာ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ပါတီ အစိုးရကို ဆန႔္က်င္သူသည္ ဒီမိုကေရစီကို ဆန႔္က်င္ေနသူေတြ ျဖစ္ေၾကာင္း သတင္းစကားပင္ ျဖစ္သည္။ လြတ္လပ္စြာ ေျပာဆိုခြင့္ ကန႔္သတ္ေနမႈႏွင့္ စပ္လ်ဥ္းၿပီး အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ားသည္ ႏႈတ္ဆိတ္ေနၾကသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ လူ႔အခြင့္ေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ ကုလအထူးကိုယ္စားလွယ္ ေကာမတ္စ္ဟင္ဒ႐ူးသည္ သတင္းဆင္ဆာပိတ္မႈမ်ား အေပၚ ေဝဖန္မႈေတြ ျပဳလုပ္ေနသူထဲမွ တစ္ဦးပါဝင္သည္။ သူက “သတင္းအခ်က္အလက္မ်ားဟာ လြတ္လပ္ၿပီး တရားမွ်တတဲ့ ေ႐ြးေကာက္ပြဲအတြက္ ႏွလုံးခုန္သံျဖစ္တယ္။ အခုေတာ့ အဲဒီစံႏႈန္းနဲ႔ မကိုက္ညီပါဘူး” ဟု ေ႐ြးေကာက္ပြဲႏွင့္ ပတ္သက္၍ စက္တင္ဘာလက က်င္းပခဲ့ေသာ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီ ေဆြးေႏြးပြဲတြင္ ေကာမတ္စ္ဟင္ဒ႐ူးက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ ဥေရာပသမဂၢ ကိုယ္စားလွယ္က Foreign Policy ကို ယခုလို ေျပာျပခဲ့သည္။ မိမိတို႔သည္ ဒီမိုကရက္တစ္ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကို ဟန္ခ်က္ညီေသာ ခ်ဥ္းကပ္မႈျဖင့္ လုပ္ေဆာင္ေနေၾကာင္း၊ တာဝန္ခံမႈကို အေလးထားေနေၾကာင္း၊ ဘဂၤါလီ (႐ိုဟင္ဂ်ာ) ေတြကို စနစ္တက် ခြဲျခားဆက္ဆံမႈေတြကို ရႈတ္ခ်ေၾကာင္း၊ သို႔ေသာ္ ဥေရာပသမဂၢ အေနျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ေ႐ြးေကာက္ပြဲျဖစ္စဥ္ကို ဆက္လက္ ေထာက္ခံသြားမွာ ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။ အထက္ပါ ျပႆနာမ်ားသည္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ၏ တရားဝင္မႈကို ထိခိုက္မႈ ျဖစ္ေစမည္ေလာ အခ်က္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ တစ္စုံတစ္ရာ ေျဖသြားျခင္း မရွိေပ။

အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ား အေနျဖင့္ ႏႈတ္ဆိတ္ေနရျခင္းမွာ တပ္မေတာ္သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ဒီမိုကရက္တစ္ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးအတြက္ အႏၲရာယ္ျဖစ္ေနဆဲေၾကာင့္ ျဖစ္ဖြယ္ရွိသည္။ တပ္မေတာ္ႏွင့္ မိတ္ဖက္ ျပည္ေထာင္စု ႀကံ့ခိုင္ေရးႏွင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးပါတီသည္ လႊတ္ေတာ္မွ ေ႐ြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ထားျခင္း မခံရေသာ တပ္မေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ား ဖယ္ရွားေရးအဆိုကို ကန႔္ကြက္ခဲ့သည္။ တခ်ိဳ႕ကလည္း မွ်မွ်တတ ေထာက္ျပတာကေတာ့ ဖြံ႕ၿဖိဳးစ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီသည္ စိတ္ရွည္ဖို႔လိုေၾကာင္း ေထာက္ျပၾကသည္။ သို႔ေသာ္ တစ္ပါတီ အာဏာရွင္စနစ္မ်ားသည္ ဤကဲ့သို႔ စိတ္ရွည္ရန္ ေျပာၾကားမႈေတြ ၾကားထဲမွာ ျပန္ေပၚလာႏိုင္သည္။ ဥပမာ ျမန္မာႏိုင္ငံ အနီးအနားရွိ ကေမာၻဒီးယားႏိုင္ငံမွ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ဟြန္ဆန္အေပၚ စိတ္ရွည္ၾကပါဟု ေျပာၾကားေနသည္။ ဒီမိုကရက္တစ္ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးအတြက္ စိတ္ရွည္ဖို႔ ေျပာၾကားခဲ့ရင္းျဖင့္ ဟြန္ဆန္ အာဏာရခဲ့သည္မွာ ၃၆ ႏွစ္ ၾကာျမင့္ခဲ့ၿပီျဖစ္သည္။

အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ အႏိုင္ရေရးသည္ ေရွာင္လႊဲ၍ မရႏိုင္ဟူေသာ ေကာက္ခ်က္ခ်ရမည္ျဖစ္သည္။ ဒီမိုကေရစီသည္ သူ႔ျဖစ္စဥ္အတိုင္းမွာေနၿပီး အေျဖရလဒ္သည္ ယင္းအတိုင္းပင္ျဖစ္သည္။ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ပါတီသည္ ဒီမိုကေရစီျဖစ္စဥ္ကို အေလးအနက္ထားမႈသည္ အနည္းငယ္မွ်သာ ရွိေနသည္။ ရခိုင္ျပည္နယ္ရွိ ဘဂၤါလီ (႐ိုဟင္ဂ်ာ) ေတြကေတာ့ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ ရလဒ္ေတြကို ေစာင့္ၾကည့္ဖို႔ အခ်ိန္ရွိေနမည္ မဟုတ္ေပ။ မည္သည့္ေ႐ြး ေကာက္ပြဲမဆို ပါဝင္ပတ္သက္ခြင့္ မရၾကသူေတြသည္ အျပင္လူေတြအျဖစ္ ရပ္တည္ ေနၾကမည္သာ ျဖစ္သည္။