အဲဟ္ေလ့ဘိုက္(သ) (အလိုင္းဟစ္စလာမ္ အဗ္နာ) သတင္းဌာနာ
ေဖေဖၚဝါရီ ၁ရက္ေန႔ကတည္းက စစ္အာဏာသိမ္းမႈကိုဆန႔္က်င္ဆႏၵျပသူေတြအေပၚ ျမန္မာစစ္အာဏာသိမ္းအာဏာပိုင္ေတြရဲ႕ အၾကမ္းဖက္သတ္ျဖတ္မႈေတြ အရွိန္ျမင့္လာ သလို ကမာၻလုံးဆိုင္ရာရႈတ္ခ်မႈေတြနဲ႔ က်င့္သားရေနတဲ့ စစ္တပ္ေခါင္းေဆာင္ေတြအေပၚ ဘယ္လိုၾသဇာလႊမ္းမိုးေအာင္လုပ္ရမလဲဆိုတဲ့ အခက္အခဲ ရွိေနေပမယ့္ လည္း ကမာၻ႔ႏိုင္ငံေတြက ျမန္မာစစ္အစိုးရအေပၚ အေရးယူပိတ္ဆို႔ဖိအားေပးမႈေတြလည္း ျမင့္တက္လာေနပါတယ္။
တ႐ုတ္ကစတင္လိုက္တဲ့ ဗိုင္းရပ္စ္ကပ္ေရာဂါေဘးေၾကာင့္ စီးပြားေရးအေျခအေနေတြဆိုး႐ြားၿပီး ဒုကၡခံစားေနရတဲ့ သာမန္ျပည္သူလူထုအေပၚ ထိခိုက္မႈေတြျဖစ္လာႏိုင္မွာကိုစိုးရိမ္ၿပီး ခက္ခဲတဲ့စိန္ေခၚမႈေတြရွိေနတာလည္းျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း ျမန္မာျပည္သူလူထုဟာ အဖမ္းဆီးခံ အသတ္ျဖတ္ခံ ဒဏ္ရာေတြရရွိႏိုင္တဲ့ အႏၲရာယ္ေတြအေပၚ စိုး႐ြံေၾကာက္႐ြံျခင္းမရွိပဲ စစ္အာဏာသိမ္းေခါင္းေဆာင္ေတြကို ျပင္းျပင္းထန္ထန္ဆန႔္က်င္ဆႏၵျပေနၾကတာပဲျဖစ္ပါတယ္။
ဒါေပမယ့္လည္း စစ္အာဏာရွင္ေခါင္းေဆာင္ေတြအေပၚ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ဖိအားေပးႏိုင္တဲ့ နည္းလမ္းေတြလည္းရွိေနေသးတယ္လို႔ တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူေတြနဲ႔ ကြၽမ္းက်င္ပညာရွင္ေတြကဆိုပါတယ္။ ဒီနည္းလမ္းေတြကေတာ့ အထူးသျဖင့္ ဘ႑ာေရး ရန္ပုံေငြအရင္းအျမစ္ေတြကိုျဖတ္ေတာက္ပစ္တာ ဖိႏွိပ္ဖို႔လက္နက္ကိရိယာေတြဝယ္ယူႏိုင္ျခင္းမရွိေအာင္ တားဆီးႏိုင္ဖို႔ေတြပဲျဖစ္ပါတယ္။
လူေပါင္း၅၀ေက်ာ္ေသဆုံးခဲ့ရၿပီး အမ်ားအျပားဒဏ္ရာရရွိခဲ့တဲ့ စစ္အာဏာသိမ္းအစိုးရရဲ႕ အၾကမ္းဖက္မႈလုပ္ရပ္ေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အေရးယူမႈေတြလုပ္ဖို႔ ကုလအထူးသံတမန္ကလည္း ေသာၾကာေန႔က လုံၿခဳံေရးေကာင္စီကိုတိုက္တြန္းေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ “ထိေရာက္တဲ့အေရးယူမႈေတြ အေရးတႀကီးလုပ္ေဆာင္သြားဖို႔လိုပါတယ္။ ျမန္မာစစ္တပ္ကိုဒီအျပစ္ဒဏ္ကေနလြတ္ေအာင္ ဘယ္ေလာက္ၾကာၾကာခြင့္ျပဳေနဦးမွာလဲ” လို႔ ကုလအထူးသံတမန္ခရစၥတင္းရွရန္နာဘူရ္ဂါနာက လုံၿခဳံေရးေကာင္စီ အစည္းအေဝး မွာ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။
ကုလကအေရးယူမႈေတြလုပ္ေဆာင္သြားဖို႔က ခက္ခဲေနပါတယ္ အေၾကာင္းက လုံၿခဳံေရးေကာင္စီအၿမဲတမ္းအဖြဲ႕ဝင္ႏိုင္ငံေတြျဖစ္တဲ့ တ႐ုတ္နဲ႔႐ုရွားက ဗီတို အာဏာသုံးေနတာေၾကာင့္ပဲျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံေတြနဲ႔ အႀကီးမားဆုံးကုန္သြယ္ဖက္ႏိုင္ငံေတြကလည္း ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈေတြေၾကာင့္ အေရးယူမႈေတြ လုပ္ေဆာင္သြားဖို႔ ဝန္ေလးေနၾကပါတယ္။ တစ္ခုခ်င္းစီအေရးယူမႈေတြလည္း လုပ္ေဆာင္ခဲ့ၿပီးျဖစ္ပါတယ္။ ၿဗိတိန္ အေမရိကန္ ကေနဒါတို႔က ျမန္မာစစ္တပ္ေခါင္းေဆာင္ေတြ သူတို႔ရဲ႕မိသားစုေတြနဲ႔ စစ္အာဏာသိမ္းမႈမွာ ပါဝင္တဲ့တစ္ျခားထိပ္တန္းေခါင္းေဆာင္ေတြအေပၚ အမ်ိဳးမ်ိဳးေသာတင္းက်ပ္အေရးယူမႈ ေတြလုပ္ေဆာင္ထားၿပီးျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အေမရိကန္မွာအပ္ႏွံထားတဲ့ ျမန္မာဗဟိုဘဏ္ရဲ႕အရန္ေငြ ေဒၚလာ ၁ဘီလီယံကို ထုတ္ယူဖို႔စစ္တပ္ရဲ႕ႀကိဳးပမ္းမႈကိုလည္း အေမရိကန္ကပိတ္ဆို႔ခဲ့ေၾကာင္း အေမရိကန္ အစိုးရဌာန႐ုံးက ေသာၾကာေန႔ကအတည္ျပဳခဲ့ပါတယ္။
ဒါေပမယ့္လည္း ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕စီးပြားေရးအက်ိဳးစီးပြားအမ်ားစုဟာ သိပ္ၿပီးထိပ္တိုက္ေတြ႕ခံရျခင္းမရွိဘူး လို႔ျမန္မာႏိုင္ငံကလူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာအထူးကိုယ္စားလွယ္ ေသာမတ္စ္အန္ဒ႐ူးစ္က ၿပီးခဲ့တဲ့အပတ္ကထုတ္ျပန္ခဲ့တဲ့ အစီရင္ခံစာထဲမွာေျပာၾကားထားပါတယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕ႏိုင္ငံတကာအစိုးရေတြက ရန္ပုံေငြေထာက္ပံ့မႈေတြ ရပ္ဆိုင္းခဲ့သလို ကမာၻ႔ဘဏ္ကလည္း ရန္ပုံေငြေထာက္ပံ့မႈေတြကိုဆိုင္းငံ့လိုက္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ ဒီအေရးယူပိတ္ဆို႔မႈေတြဘယ္ေလာက္ထိလုပ္ႏိုင္မလဲဆိုတာ ရွင္းလင္းမႈမရွိသလို သေဘာတရားအရအေရးပါေပမယ့္လည္း အမ်ားႀကီးထိေရာက္မႈေတြရွိရမွာျဖစ္ပါတယ္ လို႔ ရွရန္နာက ကုလသတင္းေထာက္ေတြကိုေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ စစ္အာဏာ သိမ္းမႈနဲ႔ပတ္သက္ႀကီး အေရးယူမႈေတြအမ်ားအျပားရွိလာလိမ့္မယ္လို႔ စစ္တပ္ေခါင္းေဆာင္ေတြကို သူမကေျပာၾကားခဲ့ေပမယ့္ သူတို႔ဟာဒီလို အေရးယူ ပိတ္ဆို႔မႈေတြနဲ႔ က်င့္သား ရခဲ့ေၾကာင္းနဲ႔ အတိတ္ကာလမွာလည္းျဖတ္ေက်ာ္ႏိုင္ခဲ့ေၾကာင္း ေျပာခဲ့တယ္လို႔ သူမကျပန္လည္ေျပာျပခဲ့ပါတယ္။
စစ္တပ္နဲ႔ဆက္ႏြယ္ေနတဲ့ ျမန္မာကုမၸဏီအမ်ားအျပားကို ပိတ္ပင္မႈေတြလုပ္ေဆာင္သြားဖို႔ ျပည္သူလူထုကိုေစာင့္ၾကည့္စစ္ေဆးမႈေတြနဲ႔ အၾကမ္းဖက္မႈေတြလုပ္ဖို႔ျမန္မာစစ္ အာဏာပိုင္ေတြ အသုံးခ်ေနတဲ့ နည္းပညာေတြ ထုတ္ကုန္ေတြ ဝန္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္းေတြနဲ႔ ကမာၻလုံးဆိုင္ရာလက္နက္ေရာင္းခ်မႈေတြကိုပါ ပိတ္ပင္သြားဖို႔ အန္ဒ႐ူးစ္၊ ကြၽမ္းက်မ္း ပညာရွင္ေတြနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးတက္ႂကြလႈပ္ရွားသူေတြက ေတာင္းဆိုေနၾကပါတယ္။ စစ္အာဏာသိမ္းအစိုးရက ျပည္သူလူထုအေပၚ ဖိႏွိပ္မႈေတြလုပ္ႏိုင္တဲ့ ပစၥည္းကိရိယာေတြေထာက္ပံ့ေပးေနတဲ့ တစ္ဒါဇင္ခန႔္ရွိတဲ့ ႏိုင္ငံျခားကုမၸဏီစာရင္းကိုလည္း တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူမ်ားအဖြဲ႕ျဖစ္တဲ့ Justice for Myanmar က ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာန သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးနဲ႔ဆက္သြယ္ေရးဝန္ႀကီးဌာနတို႔ကေနရရွိတဲ့ ဘက္ဂ်က္အေထာက္အထားစာ႐ြက္စာတမ္းေတြအရ အေမရိကန္ အစၥေရး အီးယူ ဂ်ပန္နဲ႔ တစ္ျခားႏိုင္ငံေတြကေန မႈခင္းေဆးပညာအခ်က္အလက္ေတြ ေျခရာခံလိုက္တဲ့နည္းပညာေတြ ပတ္စ္ေဝါ့ျပန္လည္ရယူတာ ဒ႐ုန္းလက္နက္ေတြနဲ႔ တစ္ျခားပစၥည္းကိရိယာေတြ ဝယ္ယူခဲ့တာေတြကိုျပသေနပါတယ္။ ဒီနည္းပညာေတြဟာ လူကုန္ကူးမႈအေရးးကိစၥေတြကို ေျဖရွင္းတဲ့ေနရာမွာ အသုံးျပဳဖို႔ျဖစ္ေပ မယ့္ လက္ရွိမွာေတာ့ စစ္အာဏာသိမ္းဆန႔္က်င္ဆႏၵျပသူေတြကို အြန္လိုင္းေကာ အျပင္မွာပါ ေျခရာခံဖို႔ အသုံးခ်ခံေနရၿပီျဖစ္ပါတယ္။
ျမန္မာ့စီးပြားေရးဦးပိုင္ ျမန္မာ့စီးပြားေရးေကာ္ပိုေရးရွင္း ျမန္မာေရနံနဲ႔သဘာဝဓာတ္ေငြ႕လုပ္ငန္းတို႔အပါအဝင္ ျမန္မာစစ္တပ္ပိုင္ဆိုင္မႈအမ်ားအျပားရွိတဲ့ စီးပြားေရးေကာ္ပိုးေရး ရွင္းေတြကို အႀကီးအက်ယ္ထိုးႏွက္တဲ့ တင္းက်ပ္မႈေတြလုပ္ေဆာင္သြားရမွာျဖစ္ပါတယ္။ တင္းက်ပ္မႈလုပ္ႏိုင္တာတစ္ခ်က္ကေတာ့ အခ်က္အခ်ာ က်တဲ့ေရနံနဲ႔ သဘာဝဓာတ္ေငြ႕ကေနရရွိတဲ့အက်ိဳးအျမတ္ေတြနဲ႔ ႏိုင္ငံျပင္ပကဘဏ္ေတြမွာ အပ္ႏွံထားတဲ့ အေကာင့္ေတြကိုတားဆီးပိတ္ပင္ဖို႔ျဖစ္တယ္လို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာလြတ္လပ္တဲ့ ကုလအခ်က္အလက္ရွာေဖြေရးမစ္ရွင္အဖြဲ႕ဝင္ေဟာင္း ခရစ္စီဒိုတီက ၾကာသာပေတးေန႔က သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲမွာ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။
ေရနံႏွင့္သဘာဝဓာတ္ေငြ႕ဟာ ျမန္မာရဲ႕အႀကီးမားဆုံးတင္ပို႔ကုန္ျဖစ္ၿပီး တင္သြင္းကုန္ေတြအတြက္ေပးေခ်ဖို႔ ႏိုင္ငံျခားဝင္ေငြအတြက္ အေရးပါတဲ့ အရင္း အျမစ္ႀကီး တစ္ခုပဲျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံရဲ႕ ၁.၄ ဘီလီယံတန္ေၾကးရွိ ေရနံႏွင့္သဘာဝလုပ္ငန္းေတြနဲ႔ သတၳဳတြင္းလုပ္ငန္းေတြဟာ ႏိုင္ငံရဲ႕တင္ပို႔ကုန္သုံးပုံတစ္ပုံခန႔္ရွိၿပီး အခြန္အေျမာက္ အမ်ားရရွိေနတဲ့လုပ္ငန္းေတြလည္းျဖစ္ပါတယ္။ “ေငြေၾကးေထာက္ပံ့ေရးလမ္းေၾကာင္းေတြကို ျဖတ္ေတာက္ရပါမယ္ ဒါဟာအေရးတႀကီးလုပ္ေဆာင္ရမဲ့ ဦးစားေပး အလုပ္ပဲျဖစ္သလို တိုက္႐ိုက္ထိေရာက္တဲ့ ေျခလွမ္းတစ္ရပ္ပဲျဖစ္ပါတယ္” လို႔ အသစ္ထူေထာင္ထားတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာအထူးအႀကံေပးေကာင္စီ ႏိုင္ငံတကာ အဖြဲ႕ရဲ႕ အဖြဲ႕ဝင္တစ္ဦးျဖစ္တဲ့ စီဒိုတီက ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။
“ကံမေကာင္းတာကေတာ့ ဒီလိုလုပ္ေဆာင္ဖို႔ေတြဟာ အခ်ိန္ယူရႏိုင္ပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ဒီလိုရက္စက္မႈေတြက်ဴးလြန္ခံေနရတဲ့အခ်ိန္မ်ိဳးမွာ ျမန္မာျပည္သူ ဘက္မွာအခ်ိန္ဆို တာမလြယ္ကူပါဘူး။” လို႔သူကဆက္လက္ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ ျမန္မာစစ္အာဏာသိမ္းမႈအတြက္ တိုက္႐ိုက္တာဝန္ရွိသူေတြကို ျပင္းထန္တဲ့အေရးယူမႈေတြလုပ္ေဆာင္သြားဖို႔ အဆင္သင့္ရွိေနေၾကာင္းနဲ႔ သူတို႔ရဲ႕ေပၚလစီေတြကိုျပန္သုံးသပ္ေနတယ္လို႔ ဥေရာပသမဂၢကလည္းေျပာၾကားခဲ့သလို ဂ်ပန္ကလည္းဘာလုပ္ရမယ္ဆိုတာ စဥ္းစားေနေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။
အေရွ႕ေတာင္အာရွႏိုင္ငံမ်ားအဖြဲ႕အစည္း(အာဆီယံ) ကလည္း ျမန္မာအေရး မတ္လ ၂ရက္ေန႔တုန္းကစည္းေဝးပြဲက်င္းပျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီး အၾကမ္းဖက္မႈေတြအဆုံးသတ္ဖို႔နဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းတဲ့ေျဖရွင္းခ်က္ေတြနဲ႔ေဆြးေႏြးသြားၾကဖို႔ အာဆီယံဥကၠဌကေနာက္ပိုင္းထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။
Global News သတင္းဌာနပါ Elaine Kurtenbach ေရးသားသည့္ “Myanmar coup’s escalating violence raises pressure for more sanctions” အမည္ျဖင့္ေဖာ္ျပထားသည့္သတင္းကိုေညာင္နီ႐ြက္(Myanmar Muslim Media)က ျမန္မာဘာသာသို႔ဆီေလ်ာ္ေအာင္ျပန္ဆိုသည္။
******************************************
END / 251
