ဝီဂါမ်ား အေပၚ တ႐ုတ္၏က်ဴးလြန္ မႈက လူမ်ိဳးတုန္းသတ္ျဖတ္မႈ သတ္မွတ္ခ်က္ ၅ ခ်က္စလုံးႏွင့္ ကိုက္ညီေန

အဲဟ္ေလ့ဘိုက္(သ) (အလိုင္းဟစ္စလာမ္ အဗ္နာ) သတင္းဌာနာ

တ႐ုတ္အစိုးရဟာ ဝီဂါမြတ္စလင္ေတြအေပၚ လူမ်ိဳးတုန္း သတ္ျဖတ္မႈ က်ဴးလြန္ေနတယ္ဆိုတာကို ေျမျပင္အေထာက္အထားေတြက ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ခိုင္ခိုင္မာမာ ေဖာ္ျပေနတယ္လို႔ အေမရိကန္အေျခစိုက္ တတ္သိပညာရွင္မ်ားအဖြဲ႕ Newlines Institute for Strategy and Policy က ေျပာၾကားလိုက္ပါတယ္။

Newlines Institute for Strategy and Policy အဖြဲ႕ဟာ အဂၤါေန႔က ဝီဂါကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အစီရင္ခံစာတစ္ေစာင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့တာပါ။ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္ လူမ်ိဳးတုန္းသတ္ျဖတ္မႈ တားဆီးကာကြယ္ေရးႏွင့္ အျပစ္ေပးအေရးယူေရး သေဘာတူညီခ်က္ပါ အခ်က္အလက္ေတြကို အေျခခံၿပီး သုံးသပ္ေလ့လာကာ လြတ္လပ္တဲ့အဖြဲ႕အစည္းက ထုတ္ျပန္တဲ့ ပထမဆုံး အစီရင္ခံစာ ျဖစ္ပါတယ္။

တ႐ုတ္အစိုးရကထုတ္ျပန္တဲ့ စာ႐ြက္စာတမ္းေတြ၊ မ်က္ျမင္သက္ေသေတြရဲ႕ ထြက္ဆိုခ်က္ေတြ၊ ၿဂိဳဟ္တုပုံရိပ္ေတြ အပါအဝင္ အတည္ျပဳလို႔ရတဲ့ အေထာက္အထားမွန္သမွ်ကို စုေဆာင္းကာ နယ္ပယ္အသီးသီးက ကြၽမ္းက်င္သူေပါင္း ၃၀ ေက်ာ္နဲ႔ ေလ့လာ ဆန္းစစ္ခဲ့တာပါ။

တ႐ုတ္သမၼတ ရွီက်င့္ဖ်င္ဟာ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္က ‘အၾကမ္းဖက္မႈတိုက္ဖ်က္ေရး’ ဆိုတဲ့ေခါင္းစဥ္နဲ႔ ဝီဂါလူမ်ိဳးေတြကို ဖ်က္ဆီးေဖ်ာက္ဖ်က္မယ့္ စီမံကိန္းကို စတင္ခဲ့တယ္လို႔ အစီရင္ခံမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

အဲဒီေနာက္ တ႐ုတ္အာဏာပိုင္ေတြဟာ လူသန္းခ်ီ အက်ဥ္းစခန္းထဲ ပိတ္ေလွာင္တာ၊ ဝီဂါေခါင္းေဆာင္ေတြကို သတ္ျဖတ္တာ၊ အဓမၼသားေၾကာျဖတ္တာ၊ ကေလးေတြကို မိဘေတြထံကေန ခြဲထုတ္တာေတြ လုပ္ေဆာင္ခဲ့သလို၊ ဗလီေတြ၊ ဘာသာေရးနဲ႔ ယဥ္ေက်းမႈ အထိမ္းအမွတ္ အေဆာက္အဦးေတြ ဖ်က္ဆီးကာ ဝီဂါလူမ်ိဳးေတြရဲ႕ အမွတ္သညာကိုေဖ်ာက္ဖ်က္ဖို႔ လုပ္ေဆာင္လာတယ္လို႔ Newlines Institute for Strategy and Policy အဖြဲ႕က ေျပာပါတယ္။

တ႐ုတ္အစိုးရက ဝီဂါေတြအေပၚ က်ဴးလြန္မႈေတြဟာ ​လူမ်ိဳးတုန္းသတ္ျဖတ္မႈ သတ္မွတ္ခ်က္ ၅ ခ်က္စလုံးနဲ႔ ကိုက္ညီေနတယ္ဆိုတဲ့ တိက်ခိုင္မာတဲ့ အေထာက္အထားေတြကို ေတြ႕ခဲ့ရေၾကာင္း ေလ့လာသုံးသပ္ခဲ့တဲ့ ပညာရွင္ေတြက ေျပာပါတယ္။

လူမ်ိဳးတုန္းသတ္ျဖတ္မႈေျမာက္တဲ့ အခ်က္ ၅ ခ်က္က လူမ်ိဳးစုတစ္စုကို သီးသန႔္သတ္ျဖတ္တာ၊ အဲဒီလူမ်ိဳးစုကို ႐ုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ စိတ္ပိုင္းဆိုင္အေပၚမွာ ဆိုးဆိုး႐ြား႐ြား ဒုကၡေပးတာ၊ လူမ်ိဳးစုတစ္ခုလုံးရဲ႕ အမွတ္သညာတစ္ခုလုံး ဒါမွမဟုတ္ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္း ပ်က္ဆီးပေပ်ာက္သြားေစမယ့္ အေျခအေနမ်ိဳးကို ရည္႐ြယ္ခ်က္ရွိရွိ တြက္ခ်က္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္႐ြက္တာ၊ ကေလးေမြးဖြားမႈကိုတားဆီးတဲ့ လုပ္ရပ္ေတြ ေဆာင္႐ြက္တာ၊ အဲဒီလူမ်ိဳးစုက ကေလးငယ္ေတြကို အျခားလူမ်ိဳးစုေတြဆီ အဓမၼပို႔ေဆာင္ ႀကီးျပင္းေစတာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

အစုလိုက္အၿပဳံလိုက္ ေသဆုံးမႈ

ဝီဂါေတြကို အက်ဥ္းစခန္းထဲမွာ ပိတ္ေလွာင္ထားတဲ့ အစီအစဥ္အတြင္း အစုအလိုက္အၿပဳံလိုက္ေသဆုံးမႈ ျဖစ္ေပၚခဲ့တယ္ဆိုတဲ့ ခိုင္လုံတဲ့ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြကို ရရွိခဲ့သလို ဝီဂါေခါင္းေဆာင္ေတြကိုလည္း တ႐ုတ္အစိုးရက ေသဒဏ္ေပးသတ္ပစ္တာ၊ ႏွစ္ရွည္ေထာင္ဒဏ္ခ်တာေတြ ရွိတယ္လို႔ တတ္သိပညာရွင္မ်ားအဖြဲ႕က ေျပာပါတယ္။

“အဓမၼက်င့္တာ၊ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေစာ္ကားတာ၊ လူျမင္ကြင္းမွာ အရွက္တကြဲအက်ိဳးနည္းေအာင္ လုပ္တာေတြအပါအဝင္ ဝီဂါေတြဟာ စနစ္တက်ညႇင္းပမ္းမႈ၊ ရက္စက္မႈ၊ လူမဆန္မႈ၊ ႏွိမ့္ခ်ေစာ္ကားမႈေတြကို အက်ဥ္းစခန္းထဲမွာေရာ အျပင္မွာပါ ခံစားေနရပါတယ္” လို႔ အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

တ႐ုတ္အာဏာပိုင္ေတြဟာ အ႐ြယ္ေကာင္း ဝီဂါအမ်ိဳးသားေတြကို အသက္ရွင္ရပ္တည္လို႔မရတဲ့ အေျခအေနမ်ိဳးျဖစ္ေအာင္ စနစ္တက် အက်ဥ္းခ်သလို၊ အလုပ္ၾကမ္းစခန္းေတြကို အဓမၼပို႔ပစ္တာ၊ ဝီဂါမ်ိဳးသမီးေတြကို အဓမၼ သားေၾကာျဖတ္တာေတြ လုပ္ေဆာင္ခဲ့ပါတယ္။

၂၀၁၉ တစ္ႏွစ္တည္းမွာပဲ ရွင္က်န္းျပည္နယ္က က​ေလးေမြးႏိုင္တဲ့အ႐ြယ္ ဝီဂါအမ်ိဳးသမီး အနည္းဆုံး ၈၀ ရာခိုင္ႏႈန္းကို သားေၾကာျဖတ္တာ၊ သေႏၶတားပစၥည္းထည့္တာေတြလုပ္ဖို႔ တ႐ုတ္အစိုးရက စီစဥ္ခဲ့ေၾကာင္း အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ တ႐ုတ္အစိုးရဟာ ရွင္က်န္းျပည္နယ္မွာ သေႏၶတားမႈဗ်ဴဟာကို က်ယ္က်ယ္ျပန႔္ျပန္႔ ေဆာင္႐ြက္ခဲ့တာေၾကာင့္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ကေန ၂၀၁၈ ခုႏွစ္အတြင္း ဝီဂါေတြအမ်ားအျပားေနထိုင္တဲ့ ခ႐ိုင္ ၂ ခုမွာ ေမြးဖြားႏႈန္းဟာ ၈၄ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ က်ဆင္းသြားခဲ့ပါတယ္။

ဝီဂါမိသားစုေတြထဲက မိဘေတြကို အက်ဥ္းစခန္းေတြထဲမွာ ပိတ္ေလွာင္ကာ ကေလးေတြကို အစိုးရရဲ႕ မိဘမဲ့​ေဂဟာကို အဓမၼပို႔ေဆာင္ၿပီး ဝီဂါေတြရဲ႕ယဥ္ေက်းမႈ၊ ဘာသာစကား၊အေမြအႏွစ္ ေပ်ာက္သြားေအာင္ တ႐ုတ္ဇာတ္သြင္းေနတယ္လို႔ Newlines Institute for Strategy and Policy အဖြဲ႕က ေျပာပါတယ္။

ရွင္က်န္းမွာ ဒီလို မိဘမဲ့​ေဂဟာ တည္ေဆာက္မႈအေရအတြက္ ျမင့္တက္လာခဲ့ၿပီး ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ကေန ၂၀၁၉ ခုႏွစ္အတြင္း မိဘေတြထံကေနေခၚေဆာင္ကာ ဒီေက်ာင္းေတြကို အဓမၼပို႔ခံရတဲ့ ဝီဂါကေလးငယ္အေရအတြက္ ၇၆.၉ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ရွိတယ္လို႔ အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ဒီမူဝါဒေတြဟာ သမၼတ ရွီက်င့္ဖ်င္နဲ႔ ရွင္က်န္းျပည္နယ္ ကြန္ျမဴနစ္ပါတီ ထိပ္တန္းေခါင္းေဆာင္ေတြထံကေန တိုက္႐ိုက္လာတာျဖစ္ၿပီး၊ အစိုးရရဲ႕ အမိန႔္စာေတြမွာ ‘က်ဴငုတ္မက်န္ေစနဲ႔’ ‘ဇာတိ၊ ပုညေတြကို လုံး၀ ဖ်က္ဆီးဖယ္ရွားပစ္’ ‘အားလုံးကို ပုံစံေပး’ ‘သနားတယ္ဆိုတာမ်ိဳး မရွိေစနဲ႔’ စတဲ့ စကားလုံးေတြကို သုံးႏႈန္းထားတယ္လို႔ အစီရင္ခံစာက ဆိုပါတယ္။

၂၀၂၀ ခုႏွစ္ မိန႔္ခြန္းမွာ ရွီက်င့္ဖ်င္က ရွင္းက်န္းမွာက်င့္သုံးတဲ့ မူဝါဒေတြ လုံး၀မွန္ကန္ၿပီး ေအာင္ျမင္တယ္လို႔ ခ်ီးက်ဴးခဲ့သလို ေရွ႕လာမယ့္ႏွစ္ေတြမွာလည္း ဆက္လက္က်င့္သုံးသြားဖို႔ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

“ဝီဂါေတြအေပၚ ခ်မွတ္က်င့္သုံးတဲ့ မူဝါဒေတြဟာ ရင္းျမစ္ေတြကို အျပည့္အ၀သုံးကာ
အခ်ိန္ေတာ္ေတာ္ၾကာၾကာ စီမံၿပီး လူသိရွင္ၾကားေၾကျငာ၊ စနစ္တက် အေကာင္အထည္ေဖာ္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဝီဂါလိုလူမ်ိဳးစုကို တစ္ခုလုံးျဖစ္ေစ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းျဖစ္ေစ ဖ်က္ဆီးေဖ်ာက္ဖ်က္လိုတဲ့ ရည္႐ြယ္ခ်က္မ်ိဳး ရွိတယ္ဆိုတာ ျငင္းလို႔ကို မရပါဘူး။ ဒါ့ေၾကာင့္ ဂ်ီနီဗာသေဘာတူညီခ်က္ကို ခ်ိဳးေဖာက္ၿပီး ဝီဂါေတြအေပၚ လူမ်ိဳးတုန္းသတ္ျဖတ္ေနတာအတြက္ တ႐ုတ္အစိုးရက လုံး၀ တာဝန္ခံရမွာ ျဖစ္ပါတယ္” လို႔ အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

အေမရိကန္၊ ကေနဒါနဲ႔ နယ္သာလန္ လႊတ္ေတာ္ေတြက တ႐ုတ္အစိုးရရဲ႕ ဝီဂါေတြအေပၚ က်ဴးလြန္မႈကို လူမ်ိဳးတုန္းသတ္ျဖတ္မႈအျဖစ္ သတ္မွတ္ထားၿပီး၊ တာဝန္ရွိတဲ့ တ႐ုတ္ေခါင္းေဆာင္ေတြအေပၚ အေမရိကန္က အေရးယူ ပိတ္ဆို႔မႈေတြလည္း ျပဳလုပ္ထားပါတယ္။

တ႐ုတ္အစိုးရကေတာ့ လူမ်ိဳးတုန္းသတ္ျဖတ္တယ္ဆိုတဲ့ စြပ္စြဲခ်က္ေတြကို တစ္စိုက္မတ္မတ္ ျငင္းဆိုထားပါတယ္။


******************************************
END / 251