ျမန္မာ၊ အာဖဂန္ႏွင့္ ေျမာက္ကိုရီးယားတို႔ ဒီမိုကေရစီအကင္းမဲ့ဆုံးႏိုင္ငံမ်ားအျဖစ္ သတ္မွတ္ခံရ

အဲဟ္ေလ့ဘိုက္(သ) (အလိုင္ေဟမြစ္စလာမ္) သတင္းဌာန ၊ အဗ္နာ


ႏိုင္ငံတကာသုေတသနအဖြဲ႕တစ္ခုျဖစ္တဲ့ Economist Intelligence Unit’s (EIU) က ၂၀၂၁ ခုႏွစ္အတြက္ ဒီမိုကေရစီအၫႊန္းကိန္းကို ထုတ္ျပန္ရာမွာ ျမန္မာ၊ အာဖဂန္နစၥတန္နဲ႔ ေျမာက္ကိုရီးယားတို႔က ေအာက္ဆုံးမွာ ရွိေနပါတယ္။

EIU ရဲ႕ အၫႊန္းကိန္းအရ ကမာၻ႔လူဦးေရရဲ႕ ၆.၆ ရာခိုင္ႏႈန္းသာ ျပည့္၀တဲဒီမိုကေရစီကို ရရွိကာ လူသားေတြ ရသင့္ရထိုက္တဲ့ အခြင့္အေရးအားလုံးကို စံစားရၿပီး၊ ကမာၻ႔လူဦးေရ ၃ ပုံ ၁ ပုံေက်ာ္က အာဏာရွင္ေတြေအာက္ ဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္မႈေပါင္းစုံကို ခံစားေနရတာ ျဖစ္ပါတယ္။

စစ္တပ္က အာဏာသိမ္းလိုက္တဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံ၊ တာလီဘန္အဖြဲ႕က သိမ္းပိုက္လိုက္တဲ့ အာဖဂန္နစၥတန္တို႔ဟာ ၂၀၂၁ ခုႏွစ္ ဒီမိုကေရစီအၫႊန္းကိန္းမွာ အဆင့္ ၁၆၆ နဲ႔ ​၁၆၇ အထိေရာက္သြားၿပီး၊ ကြန္ျမဴနစ္အာဏာရွင္ ႀကီးစိုးတဲ့ ေျမာက္ကိုရီးယားက ၁၆၅ မွာ ရွိေနပါတယ္။

EIU ရဲ႕ အၫြန္းကိန္းစာရင္းမွာ ႏိုင္ငံေပါင္း ၁၆၇ ႏိုင္ငံ ပါဝင္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ၂၀၂၀ မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံက အဆင့္ ၁၃၅ ရွိၿပီး၊ အာဖဂန္က ၁၃၉နဲ႔ ေျမာက္ကိုရီးယားက ၁၆၇ ရွိတာပါ။

ထိုင္ဝမ္ႏိုင္ငံက အဆင့္ ၁၁ ကေန ၈ အထိ တက္လာၿပီး ဒုတိယအဆင့္အမ်ားဆုံးတက္တဲ့ႏိုင္ငံက အင္ဒိုနီးရွားႏိုင္ငံျဖစ္ပါတယ္။ ၆၄ ကေန ၅၂ အထိ ေရာက္လာတာပါ။

ၿပီးခဲ့တဲ့တစ္ႏွစ္အတြင္း အာဖဂန္နဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံတို႔က အျဖစ္အပ်က္ေတြေၾကာင့္ အာရွတိုက္ ပ်မ္းမွ်ဒီမိုကေရစီ အၫြန္းကိန္းလည္း သိသိသာသာကို က်ဆင္းသြားပါတယ္။

EIU ရဲ႕ ဒီမိုကေရစီအၫႊန္းကိန္းဟာ ေ႐ြးေကာက္ပြဲနဲ႔ ဗဟု၀ါဒက်င့္သုံးမႈ၊ အစိုးရယႏၲရားလည္ပတ္မႈ၊ ႏိုင္ငံသားေတြ ႏိုင္ငံေရးမွာ ပါဝင္ႏိုင္မႈ၊ ႏိုင္ငံေရးယဥ္ေက်းမႈ၊ ႏိုင္ငံသားမ်ား၏လြတ္လပ္မႈ စတဲ့ အခ်က္ ၅ ခ်က္ကို သုံးသပ္ကာ ၀ ကေန ၁၀ မွတ္အထိေပးၿပီး အဆင့္ခြဲတာျဖစ္ပါတယ္။

၈ မွတ္အထက္ရရင္ ျပည့္၀တဲ့ ဒီမိုကေရစီရွိတဲ့ ႏိုင္ငံအျဖစ္ သတ္မွတ္ၿပီး၊ ၆ မွတ္ေက်ာ္ကေန ၈ မွတ္ရရင္ေတာ့ အျပစ္အနာဆာရွိေနေသးတဲ့ ဒီမိုကေရစီလို႔ သတ္မွတ္ပါတယ္။ ၄ မွတ္ေက်ာ္ကေန ၆ မွတ္အထိရရင္ အာဏာရွင္တစ္ပိုင္း ဒီမိုကေရစီ၊ ၀ ကေန ၄ မွတ္အထိဆိုရင္ လုံး၀အာဏာရွင္ႏိုင္ငံ စသျဖင့္ သတ္မွတ္တာ ျဖစ္ပါတယ္။

၂၀၂၀ စာရင္းအရ ကမာၻ႔ႏိုင္ငံေပါင္း ၂၃ ႏိုင္ငံက ျပည့္၀တဲ့ ဒီမိုကေရစီစနစ္ ရွိေနၿပီး ၂၀၂၁ ခုႏွစ္စာရင္းမွာေတာ့ ၂ ႏိုင္ငံေလ်ာ့သြားကာ ၂၁ ႏိုင္ငံသာ ျပည့္၀တဲ့ဒီမိုကေရစီစနစ္ ရွိပါတယ္။

အနာအဆာရွိတဲ့ ဒီမိုကေရစီက ၅၃ ႏိုင္ငံ၊ အာဏာရွင္တစ္ပိုင္း ဒီမိုကေရစီက ၃၄ ႏိုင္ငံ၊ လုံး၀ အာဏာရွင္ႏိုင္ငံက ၅၉ ႏိုင္ငံ ရွိေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ လုံး၀အာဏာရွင္ႏိုင္ငံေတြမွာ ျမန္မာ၊ တ႐ုတ္၊ ေျမာက္ကိုရီးယား၊ အာဖဂန္နစၥတန္ စတဲ့ႏိုင္ငံေတြ ပါဝင္ပါတယ္။

****************************************************************
END / 251