အဲဟ္ေလ့ဘိုက္(သ) (အလိုင္ေဟမြစ္စလာမ္) သတင္းဌာန ၊ အဗ္နာ
၂၀၂၁ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁ ရက္ အာဏာသိမ္းၿပီးေနာက္ပိုင္း ျမန္မာစစ္တပ္က က်ဴးလြန္ေနတဲ့ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအ၀ိုင္းက ရႈတ္ခ်ေနၾကေပမယ့္ စစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြကို အေရးယူေရး၊ အာဏာသိမ္းမႈ ေနာက္ျပန္လွည့္ေရး လတ္တေလာ အနာဂတ္မွာ မျဖစ္ႏိုင္ေသးဘူးလို႔ The Diplomat က ေဆာင္းပါးတစ္ပုဒ္မွာ သုံးသပ္ထားပါတယ္။
အဂၤါေန႔က ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ မဟာမင္းႀကီး႐ုံး (OHCHR) ရဲ႕ ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ ျမန္မာစစ္တပ္ဟာ အာဏာသိမ္းၿပီးေနာက္ပိုင္း ျပည္သူလူထုအေပၚ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ၊ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္မႈေတြကို စနစ္တက် က်ဴးလြန္ခဲ့ၿပီး အဲဒီအထဲက တစ္ခ်ိဳ႕ဟာ စစ္ရာဇ၀တ္မႈ၊ လူသားထုအေပၚ က်ဴးလြန္တဲ့ ရာဇ၀တ္မႈ ေျမာက္ႏိုင္တယ္လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။
စာမ်က္ႏွာ ၆၀ ေလာက္ပါတဲ့ အဲဒီအစီရင္ခံစာမွာ စစ္တပ္ဟာ အာဏာတည္ၿမဲဖို႔အတြက္ အၾကမ္းဖက္မႈေတြကို ဘယ္ေလာက္အထိ က်ယ္က်ယ္ျပန႔္ျပန႔္နဲ႔ အႀကီးအက်ယ္ က်ဴးလြန္ခဲ့သလဲဆိုတာကို အေသးစိတ္ မွတ္တမ္းတင္ထားပါတယ္။
တရားလက္လြတ္သတ္ျဖတ္တာ၊ အရပ္သားေတြ ေနထိုင္တဲ့ေဒသကို ေလေၾကာင္းကေန တိုက္ခိုက္တာ၊ လက္နက္ႀကီးေတြနဲ႔ ပစ္ခတ္တာ၊ အရပ္သားေတြကို ျမင္ျမင္သမွ် ဖမ္းဆီးၿပီး ပစ္သတ္တာ၊ အရွင္လတ္လတ္ မီးရႈိ႕သတ္တာ၊ လူသားတံတိုင္းအျဖစ္ အသုံးျပဳတာ၊ ဖမ္းဆီးညႇင္းပမ္းႏွိပ္စက္တာ စတာေတြကို ျမန္မာစစ္တပ္က အႀကီးအက်ယ္ က်ဴးလြန္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။
The Diplomat က ေဆာင္းပါးမွာ OHCHR ရဲ႕ အခုေၾကျငာခ်က္ဟာ ျမန္မာစစ္တပ္ အရင္က က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ ရာဇ၀တ္မႈ စာရင္းေတြထဲ ေနာက္ထပ္အသစ္ေတြ ေပါင္းထည့္လိုက္တာလို႔ သုံးသပ္ပါတယ္။
လူမ်ိဳးတုန္းသတ္ျဖတ္မႈ ေျမာက္ႏိုင္တယ္လို႔ ကုလက သုံးသပ္ခဲ့တဲ့ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြေပၚ စစ္တပ္က က်ဴးလြန္မႈ၊ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္နဲ႔ အဲဒီအရင္ကျဖစ္ခဲ့တဲ့ လူထုအုံႂကြမႈ၊ ဒီမိုကေရစီ ေတာင္းဆိုမႈတို႔မွာ စစ္တပ္က ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္စြာ ၿဖိဳခြင္းမႈေတြ ရွိခဲ့ေၾကာင္း ေဆာင္းပါးမွာ ေထာက္ျပပါတယ္။
ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕ ျပည္သူလူထုအေပၚ အၾကမ္းဖက္ေနတာ၊ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္ေနတာေတြကို ရပ္တန႔္ေရး ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအ၀ိုင္းက ထိထိေရာက္ေရာက္ တုန႔္ျပန္ေဆာင္႐ြက္ၾကဖို႔ OHCHR က အဂၤါေန႔ ေၾကျငာခ်က္မွာ တိုက္တြန္းထားပါတယ္။
ျမန္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြကို ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဘယ္လိုပုံစံမ်ိဳးနဲ႔ အေရးယူမွာလဲ၊ ဒီလို ၿခိမ္းေျခာက္ေနတာမ်ိဳးက စစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ သူတို႔လက္သပ္ေမြးထားတဲ့ ခ႐ိုနီေတြကို ေနာက္ျပန္လွည့္ေစမွာလား ဆိုတာေတြဟာ မေသခ်ာဘူးလို႔ ေဆာင္းပါးမွာ သုံးသပ္ပါတယ္။
၂၀၁၀ ကစတင္တဲ့ စစ္တပ္ရဲ႕ သြင္ကူးေျပာင္းေရးခတ္မွာ NLD နဲ႔ ဒီမိုကေရစီ လိုလားတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းေတြက အရင္က်ဴးလြန္မႈေတြအတြက္ စစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြအေပၚ အေရးယူေရးကိစၥကို လုံး၀ ေခ်ာင္ထိုးၿပီး၊ စစ္တပ္က မ်က္ႏွာသာေပးေအာင္ ေဆာင္႐ြက္ခဲ့တာေတြကို ေဆာင္းပါးရွင္က ေထာက္ျပပါတယ္။
၂၀၁၇ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္း ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ စစ္တပ္က က်ဴးလြန္မႈေတြမွာ NLD တာ၀န္ရွိသူေတြကိုယ္တိုင္က ၀င္ဖာေပးခဲ့ၾကၿပီး၊ စစ္တပ္ရဲ႕အာေဘာ္အတိုင္း ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြကို ခိုး၀င္လာသူေတြ၊ အၾကမ္းဖက္သမားေတြအျဖစ္ ပုံေဖာ္ခဲ့ၾကေၾကာင္း ေဆာင္းပါးမွာ ေဖာ္ျပပါတယ္။
စစ္တပ္ရဲ႕ ဦးေႏွာက္က်င္းျခင္းကို ခံခဲ့ရတဲ့ ျမန္မာ့ ႏိုင္ငံေရး တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူေတြဟာ စစ္တပ္ရဲ႕ အၾကမ္းဖက္မႈကို ကိုယ္တိုင္ ႀကဳံေတြ႕လာရတဲ့အခါမွာ အရင္က ခံယူခ်က္အမွားေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေနာင္တရေၾကာင္း ေျပာလာၾကပါတယ္။
ေဆာင္းပါးရဲ႕ နိဂုံးခ်ဳပ္မွာေတာ့ ျမန္မာစစ္တပ္ ဖြဲ႕စည္းပုံ ပ်က္တဲ့အထိ တပ္ဖြဲ႕၀င္ေတြ ျပည္သူ႔ဖက္ ေျပာင္းတာမ်ိဳး ျဖစ္မလာဘူးဆိုရင္ OHCHR အပါအ၀င္ ႏိုင္ငံတကာ အဖြဲ႕အစည္းေတြရဲ႕ ထုတ္ျပန္ေျပာဆိုမႈေတြဟာ ႏိုင္ငံေရး တြန္းအားတစ္ခုထက္ မပိုေၾကာင္း၊ ဘယ္သူမွ အျမတ္ထြက္မွာမဟုတ္တဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံက ျပႆနာကို ေျဖရွင္းႏိုင္မယ့္ နည္းလမ္းတစ္ခု ႏိုင္ငံကတာအသိုင္းအ၀ိုင္းက သေဘာတူ အေကာင္အထည္ေဖာ္မႈ မရွိမခ်င္း လတ္တေလာအနာဂတ္မွာ ဘာရလဒ္မွ ထြက္လာဖို႔ မရွိေၾကာင္း သုံးသပ္ထားပါတယ္။
****************************************************************
END / 251
