ခ႐ိုနီႏွင့္ ဘုန္းႀကီးမ်ားပါ၀င္သည့္ စစ္တပ္၏ ကြန္ယက္တစ္ခုလုံးကို အေရးယူရန္ ပညာရွင္မ်ား တိုက္တြန္း

အဲဟ္ေလ့ဘိုက္(သ) (အလိုင္ေဟမြစ္စလာမ္) သတင္းဌာန ၊ အဗ္နာ



ျမန္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြရဲ႕ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္မႈေတြကို တားဆီးေရးနဲ႔ အာဏာသိမ္းမႈ ေနာက္ျပန္လွည့္ေရး ႀကိဳးပမ္းရာမွာ ခ႐ိုနီေတြ၊ ထင္ရွားတဲ့ဘုန္းႀကီးေတြ ပါ၀င္တဲ့ စစ္တပ္ရဲ႕ ကြန္ယက္တစ္ခုလုံးကို ပိတ္ဆို႔အေရးယူဖို႔ လိုအပ္တယ္လို႔ ပညာရွင္ေတြက တိုက္တြန္းေဆာ္ၾသလာပါတယ္။

၂၀၂၁ ခုႏွစ္ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁ ရက္ေန႔ အာဏာသိမ္းမႈနဲ႔ အဲဒီေနာက္ပိုင္း ျပည္သူေတြအေပၚ က်ဴးလြန္မႈေတြအတြက္ ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအ၀ိုင္းက ျမန္္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြ၊ သူတို႔ပိုင္တဲ့ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြအေပၚ ထပ္တိုးအေရးယူမႈေတြ လုပ္ေဆာင္လာပါတယ္။

အာဏာသိမ္းၿပီးေနာက္ပိုင္း စစ္တပ္ရဲ႕ ဖိႏွိပ္မႈေတြဟာ စနစ္တက် စီစဥ္ က်ဴးလြန္မႈမ်ိဳး ျဖစ္တယ္ဆိုတာ ေတြ႕ရၿပီး စစ္ရာဇ၀တ္မႈ ေျမာက္ႏိုင္တယ္လို႔ ကုလအဖြဲ႕အစည္းေတြရဲ႕ လတ္တေလာ အစီရင္ခံစာေတြမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

အေမရိကန္အစိုးရကလည္း ၂၀၁၇၊ ၂၀၁၈ က ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ စစ္တပ္ရဲ႕ က်ဴးလြန္မႈဟာ လူမ်ိဳးတုန္းသတ္ျဖတ္မႈ ေျမာက္တယ္ဆိုတာ ေတြ႕ရေၾကာင္း ေလ့လာဆန္းစစ္မႈေတြ ျပဳလုပ္ၿပီးတဲ့ေနာက္ အခုတစ္ပတ္မွာ သတ္မွတ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါဟာ ျမန္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြကို အေရးယူႏိုင္ေရး ႏိုင္ငံတကာအသိုင္း၀ိုင္းရဲ႕ ႀကိဳးပမ္းမႈကို ပိုမိုအားေကာင္းေစမွာပါ။

ပညာရွင္ေတြကေတာ့ ျမန္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြကို အမွန္တကယ္ ဖိအားေပးႏိုင္ဖို႔ဆိုရင္ သူတို႔ ၀င္ေငြအႀကီးအက်ယ္ရေနတဲ့ ေရနံနဲ႔ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕လုပ္ငန္းကို ပိတ္ဆို႔မႈေတြ ထပ္တိုးလုပ္ဖို႔၊ ႏိုင္ငံျခားေငြေၾကး လႊဲေျပာင္းယူတဲ့ ဘဏ္ေတြ၊ ဘ႑ာေရး အဖြဲ႕အစည္းေတြကို ပိတ္ဆို႔အေရးမႈေတြ ထပ္လုပ္ဖို႔ လိုအပ္တယ္လို႔ ေထာက္ျပပါတယ္။

“ျမန္မာႏိုင္ငံကေန ျပင္ပကို ေငြသြင္းေငြထုတ္ လုပ္ေပးေနတဲ့ ဘဏ္ေတြရဲ႕ ေငြေၾကးစီးဆင္းမႈကို ေသေသခ်ာခ်ာ ဆန္းစစ္ဖို႔ လိုပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ အေရွ႕ေတာင္အာရွမွာ ရွိေနတဲ့ ႏိုင္ငံတကာဘဏ္ေတြပါ” လို႔ ၾသစေတးလ် Curtin တကၠသိုလ္က တြဲဖက္ပါေမာကၡ ေဒၚေထြးေထြးသိန္းက ေျပာပါတယ္။

စစ္ေကာင္စီရဲ႕ ေလတပ္ဟာ ေလေၾကာင္းကေန တိုက္ခိုက္မႈ ပိုမို လုပ္ေဆာင္လာတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ေလယာဥ္ဆီတင္သြင္းတဲ့လုပ္ငန္းကို အေရးယူပိတ္ဆို႔မႈေတြ လုပ္ဖို႔ တိုက္တြန္းမႈေတြ လတ္တေလာမွာ က်ယ္က်ယ္ျပန႔္ျပန႔္ ရွိခဲ့ပါတယ္။

“ေလယာဥ္ဆီ ျမန္မာကိုေရာင္းတဲ့ကိစၥမွာ ပါ၀င္ေနတဲ့ စြမ္းအင္ကုမၸဏီေတြ၊ ဆိပ္ကမ္းေတြကို ဖိအားေတြ ထပ္ေပးရပါမယ္။ ဒါမွ သူတို႔ ေလယာဥ္ဆီေရာင္းတာေတြ၊ ေပးပို႔ေနတာေတြ ရပ္သြားမွာပါ”

ဒိန္းမတ္ႏိုင္ငံ Aarhus တကၠသိုလ္က တြဲဖက္ပါေမာကၡခ မီေခးလ္ ဂရာဗာက စစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြကို အေရးယူမႈအျပင္ ခ႐ိုနီေတြ၊ ထင္ရွားတဲ့ ဘုန္းႀကီးေတြပါ၀င္တဲ့ ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕ ကြန္ယက္တစ္ခုလုံးကို ပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈလုပ္ဖို႔ လိုအပ္တယ္လို႔ ေထာက္ျပပါတယ္။

“(ဒီကြန္ယက္ႀကီးဟာ) ေကာ္ပိုေရးရွင္းတစ္ခုလို လည္ပတ္ေနတာပါ။ သစၥာရွိရင္ ဆုေပး၊ သစၥာေဖာက္ရင္ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ဒဏ္ေပးတဲ့ စနစ္မ်ိဳးေပါ့။ ခ႐ိုနီေတြက ဘီလာ႐ုစ္၊ ႐ုရွားလို ႏိုင္ငံမ်ိဳးက လက္နက္ေတြ၊ ေလာင္စာေတြ ဖန္တီးေပးတယ္။ ဘုန္းႀကီးေတြက စစ္တပ္ရဲ႕ ၾကမ္းၾကမ္းတမ္းတမ္းအုပ္စိုးမႈကို အမ်ိဳး၊ ဘာသာ၊ သာသနာ ကာကြယ္မႈအျဖစ္ သိဒၵိတင္ေပးပါတယ္”

စစ္တပ္နဲ႔ႏွစ္ကိုယ့္တစ္စိတ္ျဖစ္တဲ့ သီတဂူဆရာေတာ္လို ဘုန္းႀကီးမ်ိဳးကို ႏိုင္ငံျခားသြားခြင့္ တားျမစ္တာေတြ လုပ္ေဆာင္သင့္တယ္လို႔လည္း ဂရာဗာက အႀကံျပဳပါတယ္။

အာဏာသိမ္းမႈေနာက္ပိုင္း စစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြဟာ ႏိုင္ငံအတြင္းက ထင္ရွားတဲ့ဘုန္းႀကီးေတြကို ခပ္စိပ္စိပ္သြားေတြ႕ၿပီး၊ ဗုဒၶဘာသာကို ကာကြယ္သူအျဖစ္ စစ္တပ္ရဲ႕ ပုံေဖာ္မႈဟာ ၄ ဆအထိ တိုးလာတယ္လို႔ United States Institute of Peace အဖြဲ႕ရဲ႕ ဒီဇင္ဘာ အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

သီတဂူဆရာေတာ္ဟာ ကုလသမဂၢက လူမ်ိဳးတုန္းသတ္ျဖတ္မႈ ေျမာက္ႏိုင္တယ္လို႔ သတ္မွတ္ထားတဲ့ စစ္တပ္ရဲ႕ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ က်ဴးလြန္မႈကို ‘ဗုဒၶဘာသာမဟုတ္သူေတြဟာ လူမဟုတ္တဲ့အတြက္ သတ္ျဖတ္မႈက အကုသိုလ္မျဖစ္ဘူး’ ဆိုၿပီး ေပၚေပၚထင္ထင္ ကာကြယ္ေထာက္ခံေပးထားသူပါ။

အာဏာသိမ္းၿပီးေနာက္ စစ္တပ္ရဲ႕ ဒုတိယေခါင္းေဆာင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီးစိုး၀င္း ႐ုရွားႏိုင္ငံကို သြားေရာက္တဲ့ ခရီးစဥ္မွာလည္း သီတဂူဆရာေတာ္က လိုက္ပါသြားခဲ့ပါတယ္။

မၾကာေသးခင္က ေဟာၾကားတဲ့ တရားတစ္ခုမွာ သီတဂူဆရာေတာ္က အာဏာသိမ္းစစ္ေခါင္း ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္ဟာ ပညာနဲ႔ျပည့္စုံတဲ့မင္း ျဖစ္တယ္လို႔ ထည့္သြင္းေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။

****************************************************************
END / 251