၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ - ၁၁:၂၀
ဆီးရီးယား နိုင်ငံ ဟလဗ် မြို့ တွင် ပုန်ကန်မှု

ဇီယွန်ဝါဒီအစိုးရသည် ကြံ့ကြံ့ခံ ခုခံမှုဝင်ရိုးကို “ဟန့်တားခြင်း” ပြန်လည်ထူထောင်ရန် ကြိုးပမ်းနေရုံသာမက အရှေ့အာရပ် ဒေသတွင် အာဏာချိန်ခွင်လျှာကို ပြောင်းလဲရန်နှင့် အနောက်အာရှလုံခြုံရေးကို ပြန်လည်သတ်မှတ် ရန် ဆိုးရွားသော အစီအစဉ်များလည်း ရှိကြောင်း သိရှိရပါတယ်။


အဲဟ်လေ့ဘိုက်(သ) (အလိုင်ဟေမွစ်စလာမ်) သတင်းဌာန ၊ အဗ်နာ

Maher သတင်းအေဂျင်စီ ၏ အစီရင်ခံစာ အရ ဟစ်ဘွလ္လာဟ် နှင့် ဇီယွန်ဝါဒီအစိုးရတို့ကြား ပစ်ခတ်မှုရပ်စဲပြီး နာရီအနည်းငယ်အကြာတွင် ဆီးရီးယားရှိ သက္က်ဖီးရီ  အကြမ်းဖက်သမားများသည် "ဖသ်ဟိုလ်မိုဖီးန် အစ်သ်သေဟါဒ် " အမည်ဖြင့် သဲဟ်ရီးရွန်ရှ်ရှမ်း (ယခင် ဂျစ်ဗ်ဟသွန်နိုစ်ရဟ်) ဟူသော ဆိုင်းဘုတ်အောက်တွင် သတ်ဖြတ် လုယက် မှု ကို အရှိန်မြှင့် ပြုလာခဲ့ပါတယ်။  အဒလစ်ဗ် မှ  ဟလဗ် ပြည်နယ်သို့ ရောက်ရှိလာပြီး ဖြစ်ပါတယ်။

လက်ဘနွန်တွင် ဖြစ်ပွားနေသည့် စစ်ပွဲကြောင့် အဒလစ်ဗ် ၏ တောင်ဘက်ပိုင်းတွင် ဟစ်ဘွလ္လာဟ်  ၏ စစ်ဆင်ရေး အာရုံစိုက်မှု လျော့ကျသွားခြင်းကြောင့် ဟလဗ်  ၏ မြောက်နှင့် အနောက်မြောက်ဘက်သို့ မြောက်ဘက်နှင့် အနောက်မြောက်ဘက်သို့ အရှိန်အဟုန်ဖြင့် ချီတက်လာရခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။

တစ်ဖက်တွင်မူ ရုရှားစစ်တပ်သည် ယူကရိန်းစစ်ပွဲကြောင့် လသွာကီယဟ် အရှေ့တောင်ဘက်ရှိ ဟမီးမ် အခြေစိုက်စခန်းနှင့် အဒလစ်ဗ် ၊ ဟလဗ် အနီးရှိ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာနေရာအချို့မှ ၎င်း၏ စစ်ရေးစခန်း အများ အပြားကို ဘေးလွတ်ရာသို့ ရွှေ့ပြောင်းခိုင်းခဲ့ပါတယ်။

ဤအခြေအနေကို အခွင့်ကောင်းယူပြီး ရန်သူသည် ခါလီဖာ အာဒိုဂန်၏ အကူအညီဖြင့် ၎င်း၏ တံဆိပ် ဟောင်း များကို ယခုတစ်ကြိမ် စတင်လိုက်ပါတယ်။

ထို့အပြင် လက်ဘနွန်တပ်များ၏ မကြာသေးမီက ဖြစ်ပေါ်တိုးတက်မှုများကြောင့် အစ္စရေးသည် ဒမတ်စကတ်တွင် ခုခံရေးဝင်ရိုးကို ဆုတ်ခွာရန်နှင့် ဟစ်ဘွလ္လာဟ် ၏ လက်နက်ထောက်ပံ့ရေးလမ်းကြောင်းကို ဖြတ်တောက်ရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် အဒလစ်ဗ်  ရှိ တူရကီနှင့် ဆီးရီးယားသူပုန်များကို တိုက်ခိုက်ရန် တွန်းအားပေးခဲ့ပါတယ်။

ထိုသို့သော တင်းမာသော အခြေအနေတွင် ဆီးရီးယား အတိုက်အခံ များက ဒမတ်စကတ်တွင် ပြည်တွင်းစစ် ထပ်မံ ဖြစ်ပွား အောင်ပြုခြင်းဖြင့်  သို့မဟုတ် ပြည်ပ အင်အားကြီး များ၏ ထောက်ပံ့ မှုရ သက္က်ဖီးရီ အကြမ်းဖက်  များ ကို အသုံးပြု ၍ ဆီးရီးယား အစိုးရ ထံ မှ မိမိ တို့၏ တောင်းဆိုချက်များကို ဖြည့်ဆည်းရန် ပြုလုပ်နေ မနေဆိုသည့် မေးခွန်း ဖြစ်ပါတယ်။

ဟလဗ် တွင် ဘာတွေ ဖြစ်နေပါသလဲ?

ဆီးရီးယားလူထုအမြင်အတွက်၊ "ဟလဗ် " သည် ပြည်တွင်းစစ်အတွင်း လက်နက်ကိုင်အတိုက်အခံများအပေါ် ဆီးရီးယားစစ်တပ်၏ နောက်ဆုံးအောင်ပွဲ သင်္ကေတဖြစ်ပါတယ်။ စက်မှုဗဟိုချက်ဖြစ်သည့်အပြင် လူဦးရေ နှစ်သန်းရှိသော ဤစီးပွားရေးဗဟိုချက်သည် အာရပ်အရှေ့မြေထဲပင်လယ်နှင့် ဆက်သွယ်ပေးသည့် မဟာဗျူ ဟာမြောက် ဆက်သွယ်ရေးအချက်အချာဖြစ်ပါတယ်။

ဤလက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခသည် ဟလဗ် နှင့် ဒမတ်စကတ်ကြား ဆက်သွယ်ရေးကိုဖြတ်တောက်ရန် ဒေသတွင်း သရုပ်ဆောင်အချို့၏ စီစဉ်မှုကိုလည်း ပြသနေပါတယ်။

လက်ရှိတွင် လက်နက်ကိုင် အကြမ်းဖက်သမားများသည် လဟဗ် မြို့၏ ရပ်ကွက် ၂၀ ဖြစ်သည့် အန်နပလ်၊ အဇ်ဇဟ်ရဟ် ဒေသများ  နှင့် အဘူ ဇဟိုရ် လေဆိပ်တို့ကို သိမ်းပိုက်ထားသည်ဟု ဆိုပါတယ်။ သို့သော်လည်း ဆီးရီးယား လေတပ်က သိမ်းပိုက်ထားသော နယ်မြေအချို့ကို ပြင်းထန်စွာ တန်ပြန်တိုက်ခိုက်ခြင်းဖြင့် ပြန်လည် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီး ဖြစ်ပါ တယ်။

တချိန်တည်းမှာပဲ ဆီးရီးယားစစ်တပ်က ထုတ်ပြန်တဲ့ သတင်းအရ အကြမ်းဖက်သမား ၅၀၀ ကျော် သေဆုံးပြီး ဒါဇင်နဲ့ချီပြီး ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရကြောင်း သိရပါတယ်။

သဲဟ်ရီးရွန်ရှ်ရှမ်း ၏ အကြမ်းဖက်သမားများသည် ဟလဗ်  ပြည်နယ်၏ အလယ်ပိုင်းဒေသများဆီသို့ ဆက်လက် ချီတက် နေသော်လည်း ယင်းဖြစ်စဉ်သည် နှေးကွေးသွားပုံရပြီး ၎င်းတို့သည် ပြီးခဲ့သည့် နှစ်ရက်က ကဲ့သို့ ဆက်လက်မလုပ်ဆောင်နိုင်တော့ကြောင်း သိရပါတယ်။

သို့သော် အရေးကြီးသောအချက်မှာ လက်နက်ကိုင် အတိုက်အခံများသည် အစ္စရေး၏ စစ်ထောက်လှမ်းရေး၏ ပံ့ပိုးကူညီမှုမပါဘဲ သိမ်းပိုက်ထားသော နယ်မြေများကို ဆက်လက် သိမ်းပိုက်နိုင်သည်ဖြစ်နိုင် မဖြစ်နိုင်ဆိုသည့် အချက် ဖြစ်ပါတယ်။

သို့မဟုတ် ၂၀၁၈  ခုနှစ် ၏ရှုံးနိမ့်မှုကဲ့သို့ပင်၊ ၎င်းတို့သည် ကမ္ဘာ့အင်အားကြီးများ၏ အချက်ပြမှုများအပေါ် ဇီယွန်နစ် အစိုးရ၏ အစီအစဉ်ကို ဖြည့်ဆည်းရန်အတွက် သွေးများပိုမိုယိုဖိတ်ခြင်းဖြင့် တိုင်းပြည်အတွင်း မင်းမဲ့စရိုက်များ ကို ဖြန့်ကြက်သွားမည်ဖြစ်ပါတယ်။

အချို့သော ဒေသဆိုင်ရာ ကစားသမားများသည် ဟလဗ် တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ဖြစ်ရပ်များ၏ အဓိက ကျူးလွန်သူ ဆီးရီးယား အကြမ်းဖက်သမားများအား ငွေကြေးနှင့် စစ်ရေး ပံ့ပိုးမှုများ ပံ့ပိုးပေးလျက်ရှိပါတယ်။

လက်ရှိအခြေအနေတွင်၊ အိမ်နီးချင်း ဆီးရီးယားနိုင်ငံအချို့သည် လက်ရှိ ဘေးဆိုးကို မီးထိုး ပေးရန် အတွက် စစ်ဆင်ရေးအခန်းကို ဖန်တီးထားပါတယ်။

တစ်ချိန်တည်းတွင် တူရကီသည် ၎င်း၏နယ်နိမိတ်များကို ဖွင့်ပေးခြင်းဖြင့် ဥဇဘက် နှင့် တူရကစ်သန်နီ တို့ကို စစ်မြေပြင်သို့ ဝင်ရောက်ရန်နှင့် ဆီးရီးယားတွင် သွေးထွက်သံယိုဖြစ်စေရန်အတွက် အမှန်တကယ် လမ်းစပေးခဲ့ သည်ဟု နိုင်ငံရေးလေ့လာသူများက ယုံကြည်ကြပါတယ်။

လက်နက်ကိုင် အတိုက်အခံများနှင့် ၎င်းတို့၏ မဟာမိတ် အကြမ်းဖက် သမားများက ဤစစ်ပွဲ၏ ကနဦး ရည်မှန်းချက်မှာ ဟလဗ် ၊ ဟမာ၊ အဒလစ်ဗ် စသည်တို့ကို သိမ်းပိုက်ရန် ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သော်လည်း ဤ လက်နက်ကိုင် ထိုးစစ်၏ တကယ့် ပန်းတိုင်မှာ နယ်မြေတွင်းမှ ကြံ့ကြံ့ခံ ခုခံရေး ဝင်ရိုးများကို ပြန်လည် တွန်းလှန်ရန် ဖြစ်ကြောင်း ဆီးရီးယားမှ ဟစ်ဇ်ဘိုလာနှင့် အဆက်အသွယ်ဖြတ်ရန် ဖြစ်ကြောင်း လက်နက်ကိုင် အတိုက်အခံ များနှင့် ၎င်းတို့၏ မဟာမိတ် အကြမ်းဖက် သမားများက ပြောဆိုခဲ့ကြပါတယ်။

ရလဒ်

ဇီယွန်ဝါဒီအစိုးရသည် ကြံ့ကြံ့ခံ ခုခံမှုဝင်ရိုးကို “ဟန့်တားခြင်း” ပြန်လည်ထူထောင်ရန် ကြိုးပမ်းနေရုံသာမက အရှေ့အာရပ်ဒေသတွင် အာဏာချိန်ခွင်လျှာကို ပြောင်းလဲရန်နှင့် အနောက်အာရှလုံခြုံရေးအမိန့်ကို ပြန်လည် သတ်မှတ်ရန် ဆိုးရွားသော အစီအစဉ်များလည်း ရှိနေကြောင်း ဖြစ်ပါတယ်။

အခြေခံအားဖြင့် ဂါဇာ၊ လက်ဘနွန်၊ ဆီးရီးယား၊ အီရတ်၊ ယီမင်၊ မြောက်ပိုင်းအိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာနှင့် မြေထဲပင်လယ် အရှေ့ခြမ်းတို့ကိုပင် မသုံးသပ်ဘဲ၊ ဤဒေသ၏ လက်ရှိအစီအစဥ်ကို ပြောင်းလဲရန် အစ္စရေး၏ အစီအစဉ်ကို ထည့်သွင်းစဉ်းစား၍မရခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။

အစ္စ‌ရေးသည် လက်ဘနွန်  နှင့် လူမြင်ကွင်းတွင် အပစ် အခတ် ရပ်စဲထားပေးမဲ့ လက်ဘနွန် ကို အပြည့်အဝ ကာကွယ်နေသည့် ဟစ်ဘွလ္လာဟ် ကို မည်သို့ တိုက်ခိုက်ရမည် ၊ ချေမှုန်းရမည် ဆိုတာ ကို အကွက် ပြောင်းပြောင်းပြီး နေရာပြောင်းပြောင်းပြီး ယုတ်မာ ကောက်ကျစ်နေသည့် တရားမဝင် နိုင်ငံ ဖြစ်ကြောင်း မြင်တွေ့ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

.......................................................

END / 251