ပုဂံေဒသကမၻာ႔အေမြအႏွစ္စာရင္း၀င္ေရး ယူနက္စကို ဦးစီး၍ ျပည္တြင္းျပည္ပ ပညာရွင္မ်ား ေဆြးေႏြး

အဲဟ္ေလ့ဘိုက္(သ) (အလိုင္ေဟမြစ္စလာမ္) သတင္းဌာန ၊ အဗ္နာ

 ေရွးေဟာင္းယဥ္ေက်းမႈနယ္ေျမျဖစ္ေသာ ပုဂံေဒသကို ကမၻာ့အေမြအႏွစ္ေဒသအျဖစ္ အ သိအမွတ္ျပဳလာေစရန္ အဆုိျပဳစာတမ္းတင္သြင္းႏိုင္ေရး ယူနက္စကိုကဦးစီး၍ ျပည္တြင္း ျပည္ပပညာရွင္မ်ား၊ ဌာနဆုိင္ရာမ်ားမွ တာ၀န္ရွိသူမ်ားႏွင့္ မႏၲေလးၿမိဳ႕ Hotel Mandalayတြင္ ေလးရက္ၾကာေဆြးေႏြးခဲ့သည္။

ေဆြးေႏြးပြဲကို ဇူလုိင္ ၂၆ မွ ၂၉ရက္အထိ ေလးရက္ၾကာျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီး ေဆြးေႏြးပြဲပထမေန႔တြင္ပုဂံေဒသကို ကမၻာ့အေမြအႏွစ္အျဖစ္သတ္မွတ္ေရး တစ္ကမၻာလုံးဆုိင္ရာစံႏႈန္း သတ္မွတ္ခ်က္မ်ားႏွင့္ကုိက္ညီမႈ၊ စစ္မွန္မႈႏွင့္အေရးပါမႈ ရွိ၊မရွိကုိ ေဆြးေႏြးခဲ့ၿပီး က်န္သုံးရက္တြင္ ပုဂံေဒသအတြက္ ဘက္စုံစီမံခန္႔ခြဲမႈ မဟာဗ်ဴဟာေရးဆြဲျခင္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ရန္ေဆြးေႏြးခဲ့သည္။

‘‘ပုဂံေဒသကို ကမၻာ့အေမြအ ႏွစ္စာရင္း၀င္ဖုိ႔အတြက္ အဆုိျပဳ စာတမ္းေရးတဲ့အခါမွာ ႏွစ္ပုိင္း ရွိပါတယ္။ အပုိင္း(၁)ျဖစ္တဲ့ တစ္ ကမၻာလုံးဆုိင္ရာစံႏႈန္းသတ္မွတ္ ခ်က္အပုိင္းက ပုဂံရဲ႕အျဖစ္အ ပ်က္နဲ႔ သမုိင္းကို အားလုံးကသိရွိ ၿပီးသားျဖစ္တဲ့အတြက္ စစ္မွန္မႈ တုိ႔၊ အေရးပါမႈတုိ႔နဲ႔ ပတ္သက္ရင္ ယူနက္စကိုဘက္ကေရာ ျပည္ တြင္းပညာရွင္ေတြဘက္ကပါ လက္ခံတဲ့အတြက္ အခက္အခဲမရွိ ပါဘူး’’ဟု ကမၻာ့အေမြအႏွစ္တင္ သြင္းေရးအတြက္အဆုိျပဳစာေရး သားျပဳစုေရးအဖြဲ႕ဥကၠ႒ဦးစန္း ၀င္းက စံႏႈန္းသတ္မွတ္ခ်က္မ်ား ႏွင့္ပတ္သက္၍ရွင္းျပသည္။

ဒုတိယအပုိင္းအေနျဖင့္ ပုဂံ ေဒသသည္ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြက္ အေရးပါသည့္ေရွးေဟာင္းအေမြ အႏွစ္တစ္ခုျဖစ္၍ စံႏႈန္းသတ္မွတ္ ခ်က္မ်ားျဖင့္အဆင္ေျပေသာ္ လည္း ေရွးေဟာင္းဇုန္အတြင္း၌ ဟုိတယ္မ်ား၊ လူေနအိမ္မ်ား ေရာ ႁပြမ္းေန၍ အျခားေသာ ကမၻာ့အေမြအႏွစ္မ်ားႏွင့္ မတူသည့္အတြက္ စနစ္တက်ဖြံ႕ၿဖိဳးလာမည့္ကမၻာ့အေမြအႏွစ္အျဖစ္ရပ္တည္သြားရန္  ဘက္စံုစီမံခန္႔ခြဲမႈမဟာဗ်ဴဟာမ်ားကို ဦးစြာေရးဆြဲရန္ လုိအပ္ေၾကာင္း ယူနက္စကုိမွ ပညာရွင္မ်ားက ေဆြးေႏြးပြဲတြင္ အႀကံျပဳခဲ့သည္။

‘‘ပုဂံကိုအၿမဲရွင္သန္ေနတဲ့ အေမြအႏွစ္အျဖစ္ ထိန္းသိမ္း ေစာင့္ေရွာက္ၿပီး ခရီးသြားလုပ္ငန္း ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးအတြက္ေဆာင္ရြက္ မယ္ဆုိရင္ ယဥ္ေက်းမႈနယ္ေျမ တစ္ခုတည္းကို ထိန္းသိမ္းေနလို႔ မရပါဘူး။ ပုိၿပီးက်ယ္ျပန္႔တဲ့ ျဖန္႔ၾကက္မႈေတြနဲ႔ စီမံခန္႔ခြဲရမွာျဖစ္တဲ့ အတြက္ ဘက္စုံစီမံခန္႔ခြဲမႈ မူ ေဘာင္ကိုတစ္ႏွစ္အတြင္း ေရးဆြဲ ျပဳစုရမွာျဖစ္ပါတယ္’’ဟု ယူနက္ စကိုမွ အႀကံေပးပညာရွင္မစၥတာ Kai Weiseကေျပာသည္။

 လက္ရွိတြင္ ပုဂံ၌ေရွး ေဟာင္း အထိမ္းအမွတ္ အ ေဆာက္အအုံမ်ား တည္ရွိရာဇုန္ (Monuments Zone)၊ ေရွး ေဟာင္းေနရာမ်ား တည္ရွိရာ (Ancient Site Zone)ႏွင့္ ကာ ကြယ္ထိန္းသိမ္းထားေသာ ဇုန္ (Protected Zone)တုိ႔ကိုသတ္ မွတ္ထားသည္။

အဆုိပါဧရိယာမ်ားအတြင္း ၌ ေက်းရြာေပါင္း ႏွစ္ဆယ္ႏွင့္  ဟိုတယ္ေပါင္း၁၄၁လုံးအထိရွိေန၍ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္မ်ားကို မထိခုိက္ေစဘဲ ကမၻာ့အေမြအႏွစ္အျဖစ္တည္ရွိလာေစရန္ စီမံခန္႔ ခြဲမႈမဟာဗ်ဴဟာမ်ားေရးဆြဲရမည္ ျဖစ္သည္။

‘‘ကမၻာ့ယဥ္ေက်းမႈအေမြအ ႏွစ္တင္သြင္းမယ္ဆုိရင္ ပုဂံၿမိဳ႕ သစ္ကို ထပ္ေရႊ႕ရဦးမယ္လုိ႔ ထင္ ၾကပါတယ္။ ဘယ္မွမေရႊ႕ရပါဘူး။ ဒီအတုိင္းပဲ ရွိေနပါမယ္။ တစ္ခါသတ္မွတ္ထားတဲ့ Monu-ment Zone ၊ Ancient Zoneနဲ႔ Protected Zoneတုိ႔ထဲမွာ ေညာင္ ဦးၿမိဳ႕ႀကီးလည္းပါတယ္။ အဲဒီအ ထဲမွာ ရြာေပါင္းႏွစ္ဆယ္ေလာက္ လည္းပါတဲ့အတြက္ ဒါေတြလည္း ေရႊ႕ဖုိ႔မရွိပါဘူး’’ဟု သာသနာေရး ႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈ၀န္ႀကီးဌာနျပည္ ေထာင္စု၀န္ႀကီးသူရဦးေအာင္ကုိ ကေျပာသည္။

ကမၻာ့အေမြအႏွစ္တင္သြင္း ရန္ ဇုန္နယ္နိမိတ္မ်ားကို ျပန္ လည္သတ္မွတ္မည္ျဖစ္၍ ေဒသ ခံမ်ားအတြက္ Living Zone သေဘာမ်ဳိးခြင့္ျပဳသြားရန္ရွိေသာ္ လည္း စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားျဖစ္ သည့္ ဟုိတယ္မ်ားကို အခ်ိန္ကာ လတစ္ခုအထိသာ ခြင့္ျပဳမည္ျဖစ္ၿပီး ေနာက္ပုိင္းတြင္ေရွးေဟာင္းဇုန္မ်ား၏ အျပင္ဘက္တြင္ရွိေသာ ဟုိတယ္ဇုန္မ်ားသို႔  ေျပာင္းလဲလုပ္ကုိင္ရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေဆြးေႏြးမႈမ်ားအရသိရသည္။

‘‘ယူနက္စကိုရဲ႕အႀကံျပဳ ခ်က္အတုိင္း အခ်ိန္ကာလတစ္ခု သတ္မွတ္မယ္။ အဲဒီကာလျပည့္ တဲ့အခါက်ရင္ ဒီဟုိတယ္လုပ္ငန္း ေတြအကုန္လုံး ယဥ္ေက်းမႈဇုန္အ တြင္းမွာ မရွိရဘူး။ ထြက္ေပးရ မယ္။ သတ္မွတ္ေပးတဲ့ ဟုိတယ္ ဇုန္ (၄)၊ ဟုိတယ္ဇုန္ (၃)အဲဒီေနရာ ေတြကိုေရႊ႕ရမယ္။ ဘာမွလည္းပို မေ၀းဘူး။ ေနရာေတြအတြက္ လည္း အက်ယ္ႀကီးပဲ လုပ္ေပး ထားတယ္’’ဟု ကမၻာ့အေမြအႏွစ္ တင္သြင္းေရးအတြက္ အဆုိျပဳစာ ေရးသားျပဳစုေရးအဖြဲ႕ဥကၠ႒ ဦး စန္း၀င္းကေျပာသည္။

ပုဂံေဒသအတြက္ ဘက္စုံစီ မံခန္႔ခြဲေရးမဟာဗ်ဴဟာေရးဆြဲရာ တြင္ ဟုိတယ္ႏွင့္ခရီးသြားလာေရး ၀န္ႀကီးဌာနမွ ေရးဆြဲထားသည့္ ခရီးသြားလုပ္ငန္း Master Plan၊ JICAမွ ေဆာင္ရြက္ေနသည့္ ပုဂံ ခရီးသြားေဒသစီမံခန္႔ခြဲမႈစီမံခ်က္ တုိ႔အျပင္ ပုဂံေဒသႏွင့္ စပ္ဆက္လွ်က္ရွိေသာ စီမံခ်က္မ်ား၊ ၀န္ႀကီးဌာနမ်ား၊ အရပ္ဘက္အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ ေဒသခံမ်ားအားလုံး ပူးေပါင္းပါ၀င္ၿပီး ေရရွည္တည္တံ့ေသာ ကမၻာ့အေမြအႏွစ္တစ္ခုအျဖစ္ေဆာင္ရြက္မည္ျဖစ္ေၾကာင္းသိရသည္။

ဘက္စုံစီမံခန္႔ခြဲေရးမဟာဗ်ဴ ဟာတြင္ ေရွးေဟာင္းဇုန္မ်ား ျပန္လည္သတ္မွတ္ေရး၊ ေဒသခံမ်ားအတြက္ အလုပ္အကိုင္အခြင့္အလမ္း၊ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး၊ ခရီးသြားလုပ္ငန္းဖြံ႕ၿဖိဳးေရး၊ ေရွး ေဟာင္းအေမြအႏွစ္အေဆာက္ အအုံမ်ား ေရရွည္တည္တံ့ေစရန္ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ေရး၊ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရးစသည့္အခ်က္မ်ားအပါအ၀င္ အေၾကာင္းအရာေပါင္းမ်ားစြာကို ထည့္သြင္းေရးဆြဲမည္ျဖစ္သည္။

ပုဂံေဒသကုိ ကမၻာ့အေမြအႏွစ္အျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳလာရန္ အဆုိျပဳစာၾကမ္း တင္သြင္းေရး  ကို ၂၀၁၈ ေဖေဖာ္၀ါရီတြင္ အၿပီးသတ္တင္သြင္းရမည္ျဖစ္ၿပီး ဘက္စုံစီမံခန္႔ခြဲေရးမဟာဗ်ဴဟာကို ၂၀၁၇အတြင္း အၿပီးေရးဆြဲရ မည္ျဖစ္ေၾကာင္းသိရသည္။

===================    
251 / End