အီရန်အပေါ် အမေရိကန်၏ ဒုတိယအဆင့် ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများ/နှစ်ဖက်သွားဓား

အဲဟ်လေ့ဘိုက်(သ) (အလိုင်ဟေမွစ်စလာမ်) သတင်းဌာန ၊ အဗ်နာ

နိုင်ငံတကာ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်သူများ နှင့် ရှေ့နေအချို့၏ အမြင်အရ ဒေါ်နယ်လ်ထရမ့် အစိုးရ အနေဖြင့် အီရန်အပေါ် ပိတ်ဆို့အရေးယူမှု မူဝါဒအသစ်ကို ကြေညာချက်များ နှင့် ခြိမ်းခြောက်မှုများအဆင့်မှ ကျော်လွန်၍ အပြည့်အဝ အကောင်အထည်ဖော်ရန် အခက်အခဲများ ရှိနေမည်ဖြစ်ပါတယ်။

ဝါရှင်တန်ရှိ Akin Gump ဥပဒေကုမ္ပဏီမှ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်ရှေ့နေဖြစ်ပြီး အမေရိကန် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန၏ အရာရှိဟောင်းဖြစ်သူ Jason Prince က The Atlantic သို့ ပြောကြားရာတွင် -

တတိယနိုင်ငံများအပေါ် ဒုတိယအဆင့် ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများကို အပြည့်အဝ အကောင်အထည်ဖော်ပါက ဖြစ်ပေါ်လာမည့် ရလဒ်များသည် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးအတွက် အမှန်တကယ် ဆိုးရွားနိုင်ပါတယ်။

ဒုတိယအဆင့် ပိတ်ဆို့အရေးယူမှု၏ ခြိမ်းခြောက်မှုမျှပင် “စီးပွားရေးလောင်းကစားမှု” တစ်ရပ်ဖြစ်ပြီး အီရန် နိုင်ငံကို ကျော်လွန်၍ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ဆိုးကျိုးများ ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပါတယ်။

ပြဿနာမှာ အမေရိကန်၏ ကိုယ်ပိုင်စီးပွားရေးသည် ဖိအားများစွာ ခံနေရသည့်အချိန်တွင် ဒုတိယအဆင့် ပိတ်ဆို့ အရေးယူမှုများသည် အမေရိကန်ကို ပိုမိုအားနည်းစေနိုင်ခြင်း ဖြစ်တယ်။ အမေရိကန်၏ နည်းပညာ၊ ထုတ်လုပ် ရေးနှင့် ဘဏ္ဍာရေးကဏ္ဍများသည် အထူးသဖြင့် ထိခိုက်နိုင်ပါတယ်။

ဆောင်းပါး၏ အနှစ်ချုပ်

အမေရိကန်က အီရန်အပေါ် ဒုတိယအဆင့် ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများ ဆိုလိုသည်မှာ အီရန်နှင့် စီးပွားရေး လုပ်ကိုင် သည့် တတိယနိုင်ငံများကိုပါ အရေးယူခြင်းကို ကြေညာခြင်းသည့် နှစ်ဖက်သွားဓား တစ်စင်းကဲ့သို့ ဖြစ်လာ နိုင်ပါ တယ်။

ကျွမ်းကျင်သူများ၏အဆိုအရ အဆိုပါ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများကို အပြည့်အဝ အကောင်အထည်ဖော်ပါက ကမ္ဘာ့စီးပွား ရေးကို ဆိုးရွားစွာ ထိခိုက်စေနိုင်ပြီး အမေရိကန်၏ ကိုယ်ပိုင်စီးပွားရေးကိုလည်း အထူးသဖြင့် နည်းပညာ၊ ထုတ်လုပ်ရေးနှင့် ဘဏ္ဍာရေးကဏ္ဍများ တွင် ပြင်းထန်စွာ ထိခိုက်စေနိုင်ပါတယ်။

ထရမ့်အစိုးရအတွက် အကြီးမားဆုံး စိန်ခေါ်မှုမှာ တရုတ်နိုင်ငံ ဖြစ်ပါတယ်။ အမေရိကန်အနေဖြင့် အီရန်ကို စီးပွားရေးအရ အားနည်းအောင်လုပ်ရန် တရုတ်ဘဏ်များနှင့် ကုမ္ပဏီများကို ပစ်မှတ်ထားရမည်ဖြစ်သည်။ သို့သော် အမေရိကန် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးကလည်း ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများကို ချက်ချင်း အကောင် အထည် မဖော်ရသည့် အကြောင်းရင်းနှင့်ပတ်သက်၍ မေးမြန်းခံရချိန်တွင် “ကမ္ဘာ့ဘဏ္ဍာရေးစနစ်ထဲမှာ ပေါက်ကွဲမှုတစ်ခု မဖြစ်စေချင်ဘူး” ဟု ဝန်ခံပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။

တရုတ်နှင့် အမေရိကန်အကြား တစ်နှစ်တာ ကုန်သွယ်ရေးအပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကာလသည်လည်း ကုန်ဆုံး တော့မည်ဖြစ်ပါတယ်။ အမေရိကန်၏ ဖိအားပေးမှုသည် တရုတ်နိုင်ငံကို ရှားပါးမြေဒြပ်စင်များ (rare earth elements) ကဲ့သို့ အရေးပါသော အရင်းအမြစ်များအပေါ် ကန့်သတ်မှုများပြုလုပ်၍ ပြန်လည်တုံ့ပြန်ရန် တွန်းအား ပေးနိုင်ပါတယ်။

တစ်ဖက်တွင်လည်း အီရန်သည် ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများကို ရင်ဆိုင်ကျော်လွှားလာခဲ့သည့် အတွေ့ အကြုံရှည်လျား သော နိုင်ငံဖြစ်ပါတယ်။ ထို့ကြောင့် အီရန်သည် အခြားရွေးချယ်စရာ ငွေကြေးနှင့် ကုန်သွယ် ရေးလမ်း ကြောင်းများကို ဆက်လက်ရှာဖွေသွားမည်ဖြစ်ပြီး ၊ ထိုအချက်ကြောင့် ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများ၏ အကျိုး သက်ရောက်မှုကို ကျွမ်းကျင်သူများက “အလွန်အကန့်အသတ်ရှိမည်” ဟု သတ်မှတ်ကြပါတယ်။

ထို့အပြင် အမေရိကန်နှင့် ၎င်း၏ ကမ္ဘာတစ်ဝန်း မဟာမိတ်များအကြား အကွာအဝေး တဖြည်းဖြည်း ကြီးမား လာနေခြင်း ကြောင့် အဆိုပါ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများကို အကောင်အထည်ဖော်ရန် လိုအပ်သော နိုင်ငံတကာ ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မှုကို ရရှိရန်မှာ အလွန်ခက်ခဲမည်ဖြစ်ပါတယ်။

နိဂုံးချုပ်

အနှစ်ချုပ်အားဖြင့် ထရမ့်အစိုးရသည် အဆိုပါ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများကို **စစ်ပွဲမှ ထွက်ပေါက်တစ်ခုနှင့် ဖိအားပေးသည့် နည်းလမ်းတစ်ရပ်** အဖြစ် အသုံးပြုနေခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများကို အမှန်တကယ် အပြည့်အဝ အကောင်အထည်ဖော်ရန် ရည်ရွယ်ထားခြင်း မဟုတ်နိုင်ကြောင်း ဆောင်းပါးက သုံးသပ်ထားသည်။ အကြောင်းမှာ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည့် စီးပွားရေးနှင့် သံတမန်ရေးရာ ဆိုးကျိုးများသည် ရရှိနိုင်မည့် အကျိုးကျေးဇူး များထက် ပိုမိုကြီးမားနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်ပါတယ်။

ထို့ကြောင့် ဤမူဝါဒသည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို လိုအပ်သော မူဝါဒ တစ်ရပ်ဖြစ်ပြီး စာရွက်ပေါ်တွင် အကောင်အထည်ဖော်ရန် လွယ်ကူသော်လည်း လက်တွေ့မြေပြင်တွင် အကောင်အထည်ဖော်ရန် အလွန်ခက်ခဲမည်ဖြစ်ပါတယ်။

ရေးသားသူ - အဲဟ်ဆန် အာဟ်မဒီ

အကျဉ်းချုပ်နှင့် ဘာသာပြန် - အဘူ ဖရ်ဝါ နှင့် အဗ်နာ မြန်မာ

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

END / 251