ဆော်ဒီအာရေဗျ၏ အစုလိုက်ဗုံး (Cluster Bomb) ဖြင့် တိုက်ခိုက်မှုသည် ကလေးများအပေါ် စစ်ပွဲဆင်နွှဲခြင်းဖြစ်သည်ဟု ယီမင်သတင်းရင်းမြစ်များ ပြောကြား

အဲဟ်လေ့ဘိုက်(သ) (အလိုင်ဟေမွစ်စလာမ်) သတင်းဌာန ၊ အဗ်နာ

IRNA သတင်းဌာန ၏ အစီရင်ခံစာအရ  ယီမင်အမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မတီက ယနေ့တွင် ဆော်ဒီအာရေဗျ၏ တိုက်လေယာဉ်များသည် ဟဂျာပြည်နယ်၊ ဘနီဟာတပ်ဘ်ဒေသရှိ ကျေးရွာများကို အစုလိုက်ဗုံးများဖြင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း အတည်ပြုခဲ့သည်။ ယင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် လူသုံးဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပါတယ်။

သို့သော် အဆိုပါဗုံးများ၏ အကျိုးဆက်သည် လူသုံးဦး ဒဏ်ရာရရှိခြင်းမျှဖြင့် အဆုံးသတ်သွားခြင်းမဟုတ်ပေ။ ယင်းလက်နက်များသည် နှစ်ပေါင်းများစွာကြာသည်အထိ လူ့အသက်များအတွက် အန္တရာယ်ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ ပြီးခဲ့သည့်နှစ်များအတွင်း အဆိုပါဗုံးများ၏ ပစ်မှတ်ဖြစ်ခဲ့သူများတွင် ယီမင်ကလေးငယ်များ အများဆုံးပါဝင်ခဲ့ပါတယ်။ ၎င်းတို့သည် ကစားနေစဉ် သို့မဟုတ် လယ်ယာလုပ်ငန်းခွင်များတွင် အလုပ်လုပ်နေစဉ် ဗုံးများပေါက်ကွဲမှုကြောင့် သေဆုံးခြင်း သို့မဟုတ် ဒဏ်ရာရရှိခြင်းများ ဖြစ်ပွားခဲ့ပါတယ်။

ဤတိုက်ခိုက်မှုသည် ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတကာအဆင့်၌ ပြင်းထန်သော ဖော်ထုတ်မှုများနှင့် ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြမှုများ ဖြစ်ပွားပြီးနောက် ဆော်ဒီဦးဆောင်သော မဟာမိတ်အဖွဲ့က ဗြိတိန်နိုင်ငံတွင် ထုတ်လုပ်သည့် အစုလိုက်ဗုံးများကို အသုံးပြုခဲ့ကြောင်း ဝန်ခံခဲ့ပြီး၊ ယင်းကဲ့သို့သော ခဲယမ်းများ အသုံးပြုခြင်းကို ရပ်တန့်မည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည့် ဖြစ်ရပ်နောက်ပိုင်းတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော် ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင်လည်း အစုလိုက်ဗုံးများ အသုံးပြုခဲ့သည့် ဖြစ်ရပ်အများအပြားကို မှတ်တမ်းတင်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။

ယီမင်အမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မတီသည် ဘနီဟာတပ်ဘ်ဒေသရှိ လူနေကျေးရွာများကို အစုလိုက်ဗုံးများဖြင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့မှုကို ၎င်း၏ကြေညာချက်တွင် ရှုတ်ချခဲ့ပြီး စစ်ရာဇဝတ်မှုတစ်ရပ်အဖြစ် သတ်မှတ်ပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။

ကြေညာချက်တွင် အစုလိုက်ဗုံးများ၏ ကျယ်ပြန့်ပြီး အန္တရာယ်ကြီးမားသော သက်ရောက်မှုများကြောင့် ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် အတည်ပြုခဲ့သည့် အစုလိုက်ခဲယမ်းလက်နက်ဆိုင်ရာ သဘောတူစာချုပ် (Convention on Cluster Munitions) အရ ယင်းလက်နက်များကို တားမြစ်ထားကြောင်း ဖော်ပြထားပါတယ်။ 

အဆိုပါဗုံးများ ပေါက်ကွဲသည့်အခါ ကျယ်ပြန့်သော နယ်မြေတစ်ဝန်းသို့ ဗုံးငယ်ရာပေါင်းများစွာ ပြန့်ကျဲသွားစေပြီး အရပ်သားများ၏ အသက်အန္တရာယ်ကို ပြင်းထန်စွာ ခြိမ်းခြောက်စေပါတယ်။

ယီမင်အမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မတီက အစုလိုက်ဗုံးများအတွင်း ပါဝင်သော ဗုံးငယ်များ၏ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သည် မြေပြင်သို့ ကျရောက်သည့်အချိန်တွင် မပေါက်ကွဲဘဲ ကျန်ရှိနေနိုင်ကြောင်း သတိပေးခဲ့ပါ  တယ်။ 

ထိုဗုံးငယ်များသည် နှစ်ပေါင်းများစွာကြာသည်အထိ လူများအတွက် အသက်အန္တရာယ်ဖြစ်စေသော လက်နက်အကြွင်းအကျန်များအဖြစ် ရှိနေနိုင်ပြီး အထူးသဖြင့် ကလေးများ၊ အမျိုးသမီးများနှင့် လယ်သမားများအတွက် အန္တရာယ်ကြီးမားကြောင်း ဖော်ပြထားပါတယ်။

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++
END / 251