အဟ္ေလ့ဘိုက္(အ.စ) သတင္းဌာန ၊အဗ္နာအခ်ိဳ႕ေသာပုဂၢိဳလ္မ်ားသည္ ရီွအာႏွင္႔အတူ အီရန္ကို ရွဳပ္ေထြးေစျခင္းျဖင္႔ ဒုကၡျဖစ္ေနၾကသည္။ ထိုသူတုိ႔မွ ရီွအာ သည္ ပါရွန္လူမ်ိဳးမ်ား ျဖစ္၍ အာရဗ္မ်ားကို မုန္းတီးၾကသည္။ထို႔အတြက္ေၾကာင္႔ အြမၼရ္ႏွင္႔ အျခားေသာ ဆဟာ ဘာမ်ားကို ဆန္႔က်င္မွဳမ်ားျပဳလုပ္သည္ဟူ၍ သြယ္၀ိုက္ညႊန္းဆုိၾကသည္။အီရန္သည္ ႏိုင္ငံျဖစ္၍ ရီွအာသည္ ယံုၾကည္မွဳ(မဇ္ဟဘ္)ျဖစ္သည္။ ထိုေခါင္းစီးႏွစ္ခုမွာ လံုး၀ကြဲျပားသည္။ လူေပါင္းမ်ားစြာသည္ ရီွအာမ်ားျဖစ္ေသာ္လည္း အီရန္ႏိုင္ငံသားမ်ားမဟုတ္ၾကပါ။ ထိုရီွအာမ်ားသည္ အီရတ္၊ ဟီဂ်ဇ္၊ ဆီးရီးယား၊လဘ္ႏြန္တြင္ ရိွၾကသလို ထိုသူမ်ားအားလံုးသည္ အာရဗ္မ်ားျဖစ္ၾကသည္။ ထိုကဲ႔သို႔ပင္ ပါကစၥတန္၊ အိႏၵိယ၊ အေမရိက၊ အာဖရိကရိွ ရီွအာမ်ား၊ ထိုသူမ်ားသည္ အာရဗ္မ်ားမဟုတ္သလို ပါရွန္မ်ား လည္း မဟုတ္ၾကပါ။ထိုထက္ပို၍ ေျပာရမည္ဆိုလွ်င္ ရီွအာတို႔၏ (၁၂)ပါးေအမာမ္သည္ အာရဗ္မွျဖစ္၍ ကိုရိုက္ရွ္မ်ိဳးႏြယ္ႏွင္႔ ဘနီဟာရွင္မ္မ်ိဳးႏြယ္မွ ျဖစ္သည္။ အကယ္၍ ပါရွန္လူမ်ိဳးမ်ားအေနျဖင္႔ တစ္ဖက္သတ္အယူစြဲျဖင္႔ အာရဗ္ကို မုန္း တီးမည္ဆိုလွ်င္ အခ်ိဳ႕လူမ်ားမွ စလ္မာန္း အလ္-ဖာရ္စီကို မိမိတို႔၏ ေအမာမ္အျဖစ္ အခိုင္အမာဆိုေပလိမ္႔မည္။ အဘယ္ေၾကာင္႔ဆိုေသာ္ စလ္မာန္း အလ္-ဖာရ္စီသည္ ရီွအာႏွင္႔ စြႏၷီမဇ္ဟဘ္ႏွစ္ခုလံုးမွ ေလးစားရေသာ တမန္ေတာ္ျမတ္(ဆြ) ဆဟာဘာေကာင္းတစ္ဦး ျဖစ္ေသာေၾကာင္႔ပင္ ျဖစ္သည္။အျခားတစ္ဖက္တြင္ စြႏၷီတို႔၏ ေအမာမ္မ်ားအျဖစ္ လက္ခံသူမ်ားသည္ ပါရွန္လူမ်ိဳးမ်ား ျဖစ္သည္။ (ဥပမာ- အဘူ ဟနီဖာ၊ အလ္နီစာအိ၊ အလ္-သိရ္မီဇီ၊ အလ္-ဘူခါရီ၊ မြစ္လင္မ္၊ အိဘ္ေနမဂ်ဟ္၊ အလ္-ဂါဇာလီ၊ အိဘ္ေနစီနာ၊ အလ္-ဖရာဘီ အစရိွသည္..)အကယ္၍ ရီွအာမ်ားသည္ ပါရွန္လူမ်ိဳးမ်ားျဖစ္လွ်င္ အြမၼရ္ကို ျငင္းပယ္မည္မွာ အမွန္ပင္ ျဖစ္သည္။ အဘယ္ ေၾကာင္႔ဆိုေေသာ္ ပါရွန္တုိ႔၏ အင္အားကို ပ်က္စီးေစခဲ႔ျခင္းေၾကာင္႔ ျဖစ္သည္။ အကယ္၍ ရီွအာမ်ားသည္ ပါရွန္ မ်ားမဟုတ္လွ်င္ အာရဗ္တို႔အား ျငင္းပယ္ျခင္းႏွင္႔ ပတ္သက္၍ မည္သို႔ ရွင္းျပရမည္နည္း? ထိုအခ်က္မွာ ယုတၱိ မတန္ေသာ ထင္ျမင္ေျပာဆိုခ်က္ျဖစ္သည္။ ရီွအာတို႔မွာ တမန္ေတာ္ျမတ္(ဆြ) ကြယ္လြန္ျပီးေနာက္တြင္ ဦး ေဆာင္သူအျဖစ္ အလီ(အ.စ)အား ပယ္ထားျခင္းေၾကာင္႔ အြမၼရ္အား လက္မခံျခင္းျဖစ္သည္။ရီွအာသည္ မည္သည္႔လူမ်ိဳးမွ ျဖစ္ေစကာမူ လုပ္ေဆာင္ခ်က္တစ္ခုမွာ က်မ္းေတာ္ျမတ္ကြရ္အာန္ႏွင္႔ တမန္ေတာ္ ျမတ္(ဆြ)၏ စြႏၷတ္ေတာ္မ်ားႏွင္႔ တမန္ေတာ္ျမတ္(ဆြ) အိမ္ေတာ္သူအိမ္ေတာ္သားမ်ား၏ မိန္႔ဆိုခ်က္မ်ားကို သာ လိုက္နာျပီး ထိုအရာမ်ားအား ဆန္႔က်င္ဘက္ျဖစ္လွ်င္ လက္ခံျခင္းမရိွ၊ ထိုသို႔ လက္ခံျခင္း မျပဳခဲ႔သည္မွာ အြမၼဒ္ယဒ္မင္းဆက္ႏွင္႔ အဘာစိဒ္မင္းဆက္တုိ႔၏ ဖိႏွိပ္မွဳကို ခံခဲ႔ရသည္႔အခ်ိန္တြင္ပါ ျဖစ္သည္။ ထိုမင္းဆက္ မ်ား၏ အခ်ိန္က ေနရာတိုင္းတြင္ ရီွအာမ်ားကို ရွာေဖြ၍ သတ္ျဖတ္ခဲ႔ၾကသည္။ ရီွအာမ်ား၏ ေနရာတြင္ အစား ထုိး၀င္ေရာက္၍ မွန္ကန္ေသာ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ား၊ ဓေလ႔ထံုးတမ္းမ်ားကို ဖ်က္ဆီးခဲ႔သည္။ ထိုသို႔ လုပ္ေဆာင္ ေသာ ထိုမင္းဆိုးမင္းညစ္တုိ႔၏ ၀ါဒီမွာ ယခုခ်ိန္တိုင္ ရွင္သန္ဆဲ ျဖစ္သည္။(ျပန္လည္ထြက္ေပၚလာေသာ အြမ္ေမယဒ္မင္းဆိုးမင္းညစ္ ဆက္ခံသူ) ၀ဟာဘီတစ္ဦးမွ ေဖာ္ျပခဲ႔သည္မွာ“သမိုင္းဆိုင္ရာမွတ္တမ္းမ်ားမွ ျပသေနသည္မွာ အီရန္၏ သရုပ္အမွန္သည္ အစၥလာမ္႔သမိုင္းတြင္ အလြန္ ရွဳပ္ေထြးေစခဲ႔ေသာ ဒုစရိုက္ေလာကၾကီး ျဖစ္ခဲ႔သည္။ ခုရာမိယဟ္၊ ခ၀ါရိဂ်္၊ ဟရွ္ရွာရီွးန္၊ ကရာမီသဟ္ႏွင္႔ အျခား ေသာ ေဖာက္ျပန္ေသာအုပ္စုတိုင္းသည္ ၁၂ပါးေအမာမ္ကို ဦးခ်သူမ်ားတြင္ ပါ၀င္သည္။ထိုအဓိပါယ္မဲ႔မွဳအေပၚ ရွင္းလင္းစြာ ေဖာ္ျပပါမည္။ ခ၀ါရိဂ်္သည္ အီရတ္မွ ျဖစ္သည္။ ကရာမီသဟ္၏ ေခါင္း ေဆာင္ ဟမ္ဒန္ကရ္မသ္သည္ ကူဖြာမွျဖစ္သည္။ အခ်ိဳ႕ေသာ ကရာမီသဟ္မ်ားသည္ ယီမန္မွျဖစ္သည္။ (၁၂)ပါး ေအမာမ္ကို ဦးခ်သည္ဟူေသာ အုပ္စုဟူ၍မရိွ။www.al-islam.org/encyclopedia မွ Shia Vs Iran ကို အနည္းငယ္ ျပန္ဆိုပါသည္။