အဟ္ေလ့ဘိုက္(အ.စ) သတင္းဌာန ၊ အဗ္နာ ။ ။
ျပည္ေထာင္စု အစၥလာမ္မစ္အီရန္ နိုင္ငံအေပၚ အေမရိကန္ဦးေဆာင္ေသာ ဥပေဒမဲ့ စီးပြားေရး အေရးယူ ပိတ္ဆို႔မႈ႕မ်ားေၾကာင့္
ျပည္ေထာင္စု အစၥလာမ္မစ္အီရန္နိုင္ငံသား လူနာမ်ား၏ ဘ၀အေပၚ ဆိုး၀ါးစြာ အက်ိဳး သက္ေရာက္လွ်က္ ရွိေနခ်ိန္တြင္
အေမရိကန္ နိုင္ငံသားမ်ားအသက္ကို ျပည္ေထာင္စု အစၥလာမ္မစ္ အီရန္ ေဆးပညာက ကယ္တင္လွ်က္ ရွိသည္။
တနဂၤေႏြေန႔က ေ၀ါစထရိတ္ဂ်ာနယ္၏ အင္တာနက္ အစီရင္ခံစာတြင္ အာဖဂန္နစၥတန္ေရာက္ နယ္ျခားစစ္တပ္မ်ားအား
အာရွအလယ္ပိုင္းရွိ ေျမြေဟာက္ကိုက္ခံရမႈမ်ား၊ ငန္းေစာင္းနွင့္ အျခားေသာ အေနာက္ေတာင္အာရွ၏ ထူးျခားေသာေျမြ
အကိုက္ခံရမႈမ်ားကို ကုသရန္ အေမရိကန္ ကာကြယ္ေရးဌာန အေနျဖင့္ ျပည္ေထာင္စု အစၥလာမ္မစ္ အီရန္နိုင္ငံ၏ ေဆးဝါး
သုေတသန နည္းပညာနွင့္ေဆး၀ါးထုတ္လုပ္မႈ လိုအပ္သည္ ဟုထုတ္ေဖၚ ေျပာခဲ့သည္။
“အေမရိကန္ဗဟိုမွ ထုတ္ျပန္ေသာ ေဆးပညာ လမ္းညႊန္တြင္ အီရန္နိုင္ငံ၏ ရာဇီ ေျမြဆိပ္ေျဖေဆးနွင့္
ေသြးရည္ၾကည္ သုေတသန အဖြဲ႔မွ ထုတ္လုပ္ေသာ ေဆး၀ါးမ်ားသည္ ေျမြဆိပ္ကုထံုးပညာတြင္္ ပထမတန္း
စားျဖစ္သင့္သည္။”ဟု အရာရွိတဦး၏ ေျပာ စကားကို ကိုးကားေဖၚျပသည္။
“ ျပည္ေထာင္စု အစၥလာမ္မစ္အီရန္ရဲ့ ေျမြဆိပ္ေျဖေဆးက အေကာင္းဆံုးဘဲ” ဟု အာဖဂန္ေတာင္ပိုင္း အေျခစိုက္ အေမရိကန္ေရတပ္နွင့္
ကပ္လွ်က္ရွိေသာ ျဗိတိန္ ဦးေဆာင္သည့္ ေဘာ့စတြန္ ယာယီအေျခစိုက္ ေဆးရံု ေဆး၀ါးသိုေလွာင္ရံုမွ ေဆးပညာ ညႊန္ၾကားေရးမႈး
ဗိုလ္မႈးၾကီး ေရာ့ဘ္ရပ္စဲလ္ က ေျပာပါသည္။
အစီရင္ခံစာတြင္ အေမရိကန္နိုင္ငံ ေဆး၀ါးနွင့္ စားေသာက္ကုန္လုပ္ငန္း (FDA) မွ အသိအမွတ္ျပဳေသာ အေမရိကန္ထုတ္ ေျမြဆိပ္ေျဖေဆးမွာ “အာဖဂန္နိုင္ငံတြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ ေျမြကိုက္မႈမ်ားအေပၚ မစြမ္းေဆာင္နိုင္ေၾကာင္း” မီးေမာင္းထိုးျပခဲ့သည္။
အေမရိကန္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားအေနျဖင့္ ျပည္ေထာင္စု အစၥလာမ္မစ္အီရန္နိုင္ငံသို႔ ေဆးနွင့္ ေဆးပစၥည္းမ်ား ေရာင္းခ်ခြင့္မျပဳရဟု
ပိတ္ပင္ထားေသာ္လည္း ပို႔ကုန္လုပ္ငန္းရွင္မ်ားမွာ အထူးလိုင္စင္မ်ား ေလွ်ာက္ထားရန္ လိုအပ္ေပသည္။ ထိုအမိန္႔တို႔ စတင္ေပၚ
ထြက္လာသည့္အခါ ဘဏ္မ်ားမွတဆင့္ ေငြလႊဲျခင္းတို႔မွာ လွ်င္ျမန္စြာ ျပဳလုပ္ရန္ မျဖစ္နိုင္္ေအာင္ရွိေနခဲ့ျပီး ျပည္ေထာင္စု
အစၥလာမ္မစ္အီရန္နိုင္ငံ၏ ေဆး၀ါးနွင့္ က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ ေစာင့္ေရွာက္မႈတို႔ကို ေနွးေကြးေလးလံေစပါသည္။ လူနာ
သန္းေပါင္းမ်ားစြာတြင္ အျဖစ္မ်ားသည့္ ေရာဂါမ်ားျဖစ္သည့္ ေမြးရာပါ ေသြးအားနည္းေရာဂါ၊ ေသြးမတိတ္ေသာေရာဂါ၊
အသဲေရာင္ေရာဂါ၊ အေအးပိုင္း ေဒသတြင္သာ ေတြ႔ရွိရေသာ ဦးေနွာက္နွင့္ အာရံုေက်ာမၾကီး ထူမာသည့္ေရာဂါ။ ဆီးခ်ိဳေရာဂါ နွင့္
အျခားေသာ ေရာဂါမ်ားအား ကုသရန္ အခက္အခဲမ်ားေတြ႔ၾကံဳေနေပရသည္။ ထိုသို႔ေသာ အေမရိကန္တို႔ ဖန္တီးလာခဲ့သည့္
ပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈမ်ားေၾကာင့္ ျပည္ေထာင္စု အစၥလာမ္မစ္ အီရန္လူနာမ်ား၏ အသက္အႏၱရာယ္ကို ထိခိုက္လာေစသည္။
အေမရိကန္တို႔၏ ျပည္ေထာင္စု အစၥလာမ္မစ္အီရန္နိုင္ငံအေပၚ လူမဆန္သည့္ ဆန္႔က်င္ ခ်မွတ္ထားေသာ ပိတ္ဆို႔မႈ အမိန္႔မ်ားရဲ႕
အက်ိဳးဆက္ေၾကာင့္ ေသြးမတိတ္သည့္ေရာဂါ ခံစားေနရေသာ ျပည္ေထာင္စု အစၥလာမ္မစ္အီရန္ ဆယ္ေက်ာ္သက္အရြယ္ တဦးမွာ
ေဆးရံုတြင္ လိုအပ္ေသာေဆး၀ါး မျပည့္စံုသျဖင့္ နို၀င္ဘာလအတြင္းက အသက္ဆံုးရံႈးခဲ့၇သည္။
ထင္ရွားေက်ာ္ၾကားေသာ အီရန္စာေရးဆရာ ေဒါက္တာ အစၥေမးစလာမီက အေမရိကန္တို႔ ဖန္တီးယူထားသည့္ လူမဆန္ေသာ
ပိတ္ဆို႔သည့္ အမိန္႔မ်ားအေပၚ မီးေမာင္းထိုးျပခဲ့သည္။
“ ျပည္ေထာင္စု အစၥလာမ္မစ္ အီရန္နိုင္ငံအေပၚ တမင္သက္သက္ ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္သည့္ ဥပေဒနွင့္မညီေသာ ပိတ္ဆို႔အမိန္႔မ်ားသည္
အမွန္တကယ္ လူနာသန္းေပါင္းမ်ားစြာ၏ အသက္ကို ထိခိုက္ဆံုးရံႈးေစသည့္ လူမဆန္ေသာ လုပ္ရပ္၊ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရး
ဥပေဒကို ဆန္႔က်င္ေသာ လုပ္ရပ္ျဖစ္သလို လူသား၀ိဥာဥ္မ်ားအေပၚ လံုး၀မွန္ကန္ေသာ လူမဆန္သည့္ လုပ္ရပ္ ျဖစ္သည္” ဟု ေ
ဒါက္တာ စလာမီက ေအာက္တိုဘာ ၁၉ရက္ေန႔က တီဗြီ သတင္းစာ ရွင္းလင္းပြဲ အင္တာနက္စာေစာင္ တြင္ ေရးသားခဲ့သည္။
ရာဇီ အဆိပ္ေျဖေဆးဌာန၏ သုေတသနေခါင္းေဆာင္ ဟဒီဇာရာက အီရန္အဆိပ္ေျဖေဆးကို ရည္ညႊန္းလွ်က္ “ကၽြန္ေတာ္တို႔က
ဒါကိုလူသားမ်ား အသက္ကယ္ဖို႔ လုပ္တာပါ။ ဒီေတာ့ အီရန္နိုင္ငံသား၊ အာဖဂန္နိုင္ငံသား၊ အေမရိကန္နိုင္ငံသား၊ ဆိုတာေတြက
အေရးမၾကီးပါဘူး။ အေမရိကန္ စစ္သားကို အသက္ကယ္လိုက္တယ္ လို႔ၾကားရတာေတာင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ၀မ္းသာပါတယ္။”
ဟုေျပာခဲ့သည္။
အေမရိကန္တို႔ ဖန္တီးသည့္ ဥပေဒမဲ့ အမိန္႔မ်ားမွာ ျပည္ေထာင္စု အစၥလာမ္မစ္အီရန္နိုင္ငံသည္ အနုျမဴ စြမ္းအင္ ျပဳလုပ္ရန္
ရည္ရြယ္ေနသည္ ဆိုသည့္ အရပ္သားမ်ားနွင့္မဆိုင္ေသာ မေသခ်ာသည့့္္ စြပ္စြဲခ်က္မ်းအေပၚ အေျခခံရ်္ ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။
ျပည္ေထာင္စု အစၥလာမ္မစ္အီရန္က အနုျမဴ မျပန္႔ပြားေရး သေဘာတူစာခ်ဳပ္ (NPT) တြင္ပါ၀င္ လက္မွတ္ ေရးထိုးျပီးျဖစ္ေၾကာင္း
နွင့္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ အနုျမဴစြမ္းအင္ဆိုင္ရာ အဖြဲ႔အစည္းတြင္ အဖြဲ႔၀င္အျဖစ္ပါ၀င္ျပီးျဖစ္ေၾကာင္း၊ အနုျမဴစြမ္းအင္ကို ျငိမ္းခ်မ္းေသာ
ရည္ရြယ္ခ်က္မ်ားအတြက္ သံုးစြဲနိုင္ခြင့္ရွိေၾကာင္း ေလွ်ာက္လဲလွ်က္ စြပ္စြဲခ်က္မ်ားအေပၚ ျငင္းဆိုသည္။
မွတ္ခ်က္ ကမာၻ႔ ပုလိပ္ႀကီး အေမရိကန္ ႏိုင္ငံသည္ ျပည္ေထာင္စု အစၥလာမ္မစ္ အီရန္ ႏိုင္ငံအေပၚ အေၾကာင္းမရွိ အေၾကာင္းရွာၿပီး
အီရန္ ႏိုင္ငံ ၏ အနုျမဴ စြမ္းအား တိုးတက္လာမႈ အား ကဘမာၻ႕အတြက္ စိုးရိမ္ရသည့္ဟု ဆိုၿပီး အျခား ေတာင္ကိုရီးယား၊ တရုတ္ ၊ဂ်ပန္ ၊
အစၥေရး ၊ ရုရွ ႏွင့္ မိမိႏိုင္ငံ တို႔၏ အနုျမဴ စြမ္းအား တိုးတက္လာမႈ ကို ကမာၻ႕အတြက္ မစိုးရိမ္ ရဟု မွတ္ခ်က္ခ်ထားျခင္းသည့္ မတရားၿပီး
လူမဆန္သည့္လုပ္ရပ္ ျဖစ္ေပသည္။
