အဟ္ေလ့ဘိုက္ (အ.စ) သတင္းဌာန ၊ အဗ္နာ
အာယတ္တူလႅာဟ္အဗ္ဒြလ္ဟူစိုင္ဒဇ္သဂိုင္းဘ္ရွီရာဇီသည္ဟီဂ်ရီသကၠရာဇ္၁၃၂၂ခုႏွစ္တြင္ရွီရားဇ္ျမိဳ့ေတာ္၌ေမြးဖြားခဲ့ပါသည္။ သူ့သည္အစၥလာမ္ဘာသာတရားအလြန္ကုိင္းရွိဳင္းျပီးဂုဏ္သေရ ျမင့္ျမတ္ထင္ရွားေသာမ်ဳိးရိုးမွဆင္းသက္လာသူျဖစ္ပါသည္။ သူသည္ငယ္စဥ္ကတည္းက ပညာေရး၌ အထူးစိတ္၀င္တစားရွိျပီးအသက္ႏွစ္ဆယ္မျပည့္ခင္ကတည္းကပင္ရွီရားဇ္ျမိဳ့ေတာ္ရွိ ဘာကီးရ္ခါးန္မဇ္ဂ်ီဒ္ Baqir Khan Masjid တြင္ နမားဇ္ေရွ့ေဆာင္အျဖစ္တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ ခဲ့ပါသည္။အေျခခံပညာေရးသင္ယူျပီးေနာက္ဟီဂ်ရီ၁၃၅၃ခုႏွစ္တြင္အီရားက္ႏိုင္ငံ၊ နဂ်ဖ္ အလ္ အရွရဖ္ျမိဳ့ေတာ္သို့ပညာဆက္လက္ သင္ယူရန္ထြက္ခြာခဲ့ပါသည္။ အမီးရလ္မူအမီနီးန္အလီအီဗ္နီအဘီသြာလီဘ္(အလိုင္ဟစၥလာမ္)၏ဗိမၼာန္ျဖစ္သည့္နဂ်ဖ္ျမိဳ့ေတာ္တြင္သူသည္ဆရီးဒ္ အဘူးလ္ ဟစန္ အီးဇ္ဖဟာနီ၊ Sayyid Abul Hasan Isfahani, ဆရီးဒ္ အလီ ကာဒီး တဘာတဘားအီ Sayyid Ali Qadhi Tabataba'i ႏွင့္ ေရွးခ္ ဒီယာအူဒီးန္ အလ္ အီရားကီး Shaikh Diauddin al Iraqi အစရွိ သည့္ေက်ာ္ၾကားေသာပညာရွင္မ်ားႏွင့္မရ္ဂ်ာ မ်ား ထံပညာဆည္းပူးေလ့လာခဲ့ပါသည္။ သူသည္ကိုယ္က်င့္တရားေကာင္းရုံသာမကညာဏ္ပညာထက္ျပီးဗဟုသုတၾကြယ္၀သူတစ္ဦးျဖစ္သည့္အေလွ်ာက္ထုိအခ်ိန္ကမရ္ဂ်ာျဖစ္သူကသူ့ကိုအီးဂ်္သီဟားဒ္က်င့္ခြင့္ေပးခဲ့ပါသည္။ ထို့ေနာက္သူသည္ေမြးရပ္ဌာနီရွီရားဇ္ျမိဳ့ေတာ္သို့ျပန္လာခဲ့ပါ သည္။ သူသည္ရန္ရံပံုေငြရွာ၍ ယိုးယြင္းပ်က္စီးေနေသာ ဂ်ာေမ မဇ္ဂ်ီးဒ္ အတီးက္ Jame Masjid Ateq ကိုျပန္လည္မြန္္း မံျပင္ဆင္ေဆာက္လုပ္ခဲ့ပါသည္။ သူသည္ရွီရားဇ္ျမိဳ့ေတာ္ရွိအျခားဘာသာေရးပညာရွင္ မ်ားႏွင့္အတူ ကိုယ္က်င့္ တရား၊ ဘာသာေရးသိပၸံပညာ၊အစၥလာမ္ဥပေဒပညာႏွင့္ က်မ္းျမတ္ ကုရ္အာန္၏အဓိပၸါယ္ျပန္ဆုိသင္ ၾကားျခင္းမ်ားႏွင့္အတူ ရွီးရားဇ္ျမိဳ့ေတာ္၏ ေဟာင္ဇာ အလ္ အီးလ္မီယား Hauza al Ilmiya ကိုျပန္လည္သက္၀င္ႏိုးၾကြလာေအာင္အစြမ္းကုန္ၾကိဳးပမ္းခဲ့ ပါသည္။ ဘာသာတရားကင္းမဲ့ေသာမင္းဆိုးမင္းညစ္ရွာဟ္ ( မူဟမၼဒ္ရီဇါ ) သည္ဆရီးဒ္ဒဇ္သဂိုင္းဘ္ အေပၚတင္းၾကပ္ ေသာကန့္သတ္ခ်က္မ်ား ခ်ကာအၾကိမ္ေပါင္းမ်ားစြာဖမ္းဆီးခဲ့ပါသည္။ အိမ္တြင္အက်ယ္ခ်ဳပ္ခ်ထားျခင္းလည္း ခံခဲ့ရပါသည္။ အာယတ္သူလႅာဟ္ဒဇ္သဂိုင္းဘ္သည္ အီမာမ္ကိုမိုင္နီႏွင့္သူ၏ေတာ္လွန္ေရး၀ါဒမ်ားကိုတက္တက္ ၾကြၾကြေထာက္ခံအားေပးခဲ့ပါသည္။ အစၥလားမစ္ခ္ေတာ္လွန္ေရးေအာင္ျမင္ျပီးေနာက္ အီရာန္ႏုိင္ငံမဂ်ာလီးဇ္ Majalis of the Islamic Republic of Iran တြင္ (ပါလီမန္) အမတ္အျဖစ္ ေရြးခ်ယ္ခံခဲ့ရပါသည္။ ရွီးရားဇ္ျမိဳ့သူျမိဳ့သားႏွင့္အမ်ားျပည္သူတို့၏ေထာက္ခံခ်က္မ်ားႏွင့္အတူအီမာမ္ ကိုမိုင္နီ၏ ကိုယ္စားလွယ္ ႏွင့္ရွီးရားဇ္ဂ်ာေမမဇ္ဂ်ီးဒ္၏အီမာမ္အျဖစ္လည္းခန့္အပ္ျခင္းခံခဲ့ရပါသည္။ ရွဟီးဒ္ဒဇ္သဂိုင္းဘ္သည္စာအုပ္ေျမာက္မ်ားစြာေရးသားခဲ့ပါသည္။ သူေရးသားခဲ့ေသာ ဂူနာဟာေနကဘီရား Gunahane Kabira ၊ ကလ္ဘ္ အလ္ ဆလီးမ္ Qalb al Salim, ဆလားသူလ္ ကရွာအီးန္ Salatul Kashain , မားအားဒ္ Ma'ad, အတ္ ေသာင္ဘာ At Tawba, ဇင္ဒဂါးနီ ဟဇရတ္ အလ္ ဇဟ္ရာ Zindagani Hazrat al Zahra, ဇိုင္နဘ္အလ္ကူဘ္ရာ Zainab al Kubra, စူရာ ယာစင္ အက်ယ္ဖြင့္ရွင္းလင္းခ်က္ A Commentary to Sura Yasin, နဖ္စ္အလ္မူတ္မအီနား Nafs al Mut-ma-in-na မွာအခ်ဳိ့ေသာေက်ာ္ၾကားေသာ စာအုပ္မ်ားျဖစ္ပါသည္။ သူေရးသားခဲ့ေသာစာေပမ်ားသည္သာမန္မူဆလင္မ္မ်ားနားလည္လြယ္ေအာင္ေရးသားထား ျခင္းျဖစ္ပါသည္။ ရွဟီးဒ္ဒဇ္သဂိုင္းဘ္သည္ ကုရ္အာန္အက်ယ္ဖြင့္ရွင္းလင္းခ်က္ တဖ္ဟစီးရ္၊ ဖီးခ္ ( အစၥလာမ္ ဥပေဒသိပၸံပညာ )အစရွိေသာအေၾကာင္းအရာမ်ားႏွင့္ပတ္သက္ေသာစာအုပ္မ်ား ကိုလည္းေရးသားခဲ့ပါသည္။ရွဟီးဒ္ဒဇ္သဂိုင္းဘ္သည္လူခ်စ္လူခင္မ်ားျပားျပီးအလြန္ျမင့္ မားေသာဂုဏ္အဂၤါရပ္မ်ားႏွင့္ျပည့္စံုသူတစ္ဦးျဖစ္ပါသည္။ အစၥလာမစ္ခ္ေတာ္လွန္ေရးကိုဆန့္က်င္ေသာမူနာဖီကင္းန္အၾကမ္းဖက္သမားမ်ားအဖြဲ.ျဖစ္သည့္ MKO( Mujahideen Khalq Organization ) သည္အစၥလာမ္ဆန့္က်င္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို အေမရိကန္၊အစၥေရးွႏွင့္အျခားေသာအစၥလာမ့္ရန္သူမ်ားႏွင့္ပူးေပါင္း၍လုပ္ေဆာင္ခဲ့ျပီး အီရာန္အစၥလာမစ္ခ္အစိုးရကိုအဖက္ဖက္မွတုိက္ခိုက္ခဲ့သည္။အစၥလာမစ္ခ္ေတာ္လွန္ေရးေခါင္းေဆာင္မ်ားျဖစ္ေသာအာယတ္သူလႅာဟ္ဆရီးဒ္မူဟမၼဒ္ဘေဟးရွ္တီ Ayatullah Sayyid Muhammad Beheshti ၊အာယတ္သူလႅာဟ္ဆရီးဒ္အလီကာဒီးဟ္ တဘားတဘားရီ Ayatullah Sayyid Ali Qadhi Tabataba'i ၊ ဆရီးဒ္အဆဒူလႅာဟ္မဒနီး Sayyid Asadullah Madani ႏွင့္ အာယတ္သူလႅာဟ္ မြရ္တဒါ မူတဟရီ Ayatullah Murtada Mutahari တုိ့သည္လည္းအစၥလာမ့္ရန္သူမ်ား၏ လက္ခ်က္ျဖင့္ရွဟီးဒ္ျဖစ္ခဲ့ၾကရပါသည္။ အာယတ္သူလႅာဟ္ဆရီးဒ္ ဒဇ္သဂိုင္းဘ္ရွီရာဇီသည္ ၁၉၈၁ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလ၊ ၁၁ရက္ေန့ ( မူဟရ္ရမ္လျမတ္၊၁၈ရက္ေန့၊ ဟီဂ်ရီ ၁၄၀၂ခုႏွစ္ ) တြင္ ရွီရားဇ္ျမိဳ့၌ ဂြ်မ္မာဟ္နမားဇ္ ကိုဦးေဆာင္ဖတ္ရန္စီစဥ္ေနခိုက္အစၥလာမ့္ ရန္သူ့MKO အဖြဲ.ေထာင္ထားေသာဗံုးေပါက္ ကြဲမွဳေၾကာင့္ ရွဟီးဒ္ျဖစ္ခဲ့ရပါသည္။ မူနာဖီကီးင္းန္ MKO တုိ့၏ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္မွဳေၾကာင့္ အီရာန္တစ္ႏုိင္ငံလံုးသာမကတစ္ကမာၻလံုးရွိရွီအာမူဆလင္မ္မ်ားအတြက္ဆံုးရွဳံးမွဳၾကီး တစ္ရပ္ျဖစ္ခဲ့ရပါသည္။ ထုိသို့အသက္ေပးခဲ့ရေသာရွဟီးဒ္ဒဇ္သဂိုင္းဘ္ကိုကိုရွဟီးဒ္ေဒမီရဘ္ ဟုအမ်ားကေခၚၾကပါသည္။
http://www.yusufezehra.com/files/Book/733.pdf pp 3-4 http://islamicinsights.com/religion/history/martyr-dastghaib-shiraz... http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_deceased_Maraji http://www.al-islam.org/greater_sins_complete/3.htm http://www.imamreza.net/eng/imamreza.php?id=7324
ရွာေဖြတင္ျပသူ - Zainab
ဘာသာျပန္သူ - Ali Asghar
July Issue 2013
အာယတ္တူလႅာဟ္အဗ္ဒြလ္ဟူစိုင္ဒဇ္သဂိုင္းဘ္ရွီရာဇီသည္ဟီဂ်ရီသကၠရာဇ္၁၃၂၂ခုႏွစ္တြင္ရွီရားဇ္ျမိဳ့ေတာ္၌ေမြးဖြားခဲ့ပါသည္။ သူ့သည္အစၥလာမ္ဘာသာတရားအလြန္ကုိင္းရွိဳင္းျပီးဂုဏ္သေရ ျမင့္ျမတ္ထင္ရွားေသာမ်ဳိးရိုးမွဆင္းသက္လာသူျဖစ္ပါသည္။ သူသည္ငယ္စဥ္ကတည္းက ပညာေရး၌ အထူးစိတ္၀င္တစားရွိျပီးအသက္ႏွစ္ဆယ္မျပည့္ခင္ကတည္းကပင္ရွီရားဇ္ျမိဳ့ေတာ္ရွိ ဘာကီးရ္ခါးန္မဇ္ဂ်ီဒ္ Baqir Khan Masjid တြင္ နမားဇ္ေရွ့ေဆာင္အျဖစ္တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ ခဲ့ပါသည္။အေျခခံပညာေရးသင္ယူျပီးေနာက္ဟီဂ်ရီ၁၃၅၃ခုႏွစ္တြင္အီရားက္ႏိုင္ငံ၊ နဂ်ဖ္ အလ္ အရွရဖ္ျမိဳ့ေတာ္သို့ပညာဆက္လက္ သင္ယူရန္ထြက္ခြာခဲ့ပါသည္။ အမီးရလ္မူအမီနီးန္အလီအီဗ္နီအဘီသြာလီဘ္(အလိုင္ဟစၥလာမ္)၏ဗိမၼာန္ျဖစ္သည့္နဂ်ဖ္ျမိဳ့ေတာ္တြင္သူသည္ဆရီးဒ္ အဘူးလ္ ဟစန္ အီးဇ္ဖဟာနီ၊ Sayyid Abul Hasan Isfahani, ဆရီးဒ္ အလီ ကာဒီး တဘာတဘားအီ Sayyid Ali Qadhi Tabataba'i ႏွင့္ ေရွးခ္ ဒီယာအူဒီးန္ အလ္ အီရားကီး Shaikh Diauddin al Iraqi အစရွိ သည့္ေက်ာ္ၾကားေသာပညာရွင္မ်ားႏွင့္မရ္ဂ်ာ မ်ား ထံပညာဆည္းပူးေလ့လာခဲ့ပါသည္။ သူသည္ကိုယ္က်င့္တရားေကာင္းရုံသာမကညာဏ္ပညာထက္ျပီးဗဟုသုတၾကြယ္၀သူတစ္ဦးျဖစ္သည့္အေလွ်ာက္ထုိအခ်ိန္ကမရ္ဂ်ာျဖစ္သူကသူ့ကိုအီးဂ်္သီဟားဒ္က်င့္ခြင့္ေပးခဲ့ပါသည္။ ထို့ေနာက္သူသည္ေမြးရပ္ဌာနီရွီရားဇ္ျမိဳ့ေတာ္သို့ျပန္လာခဲ့ပါ သည္။ သူသည္ရန္ရံပံုေငြရွာ၍ ယိုးယြင္းပ်က္စီးေနေသာ ဂ်ာေမ မဇ္ဂ်ီးဒ္ အတီးက္ Jame Masjid Ateq ကိုျပန္လည္မြန္္း မံျပင္ဆင္ေဆာက္လုပ္ခဲ့ပါသည္။ သူသည္ရွီရားဇ္ျမိဳ့ေတာ္ရွိအျခားဘာသာေရးပညာရွင္ မ်ားႏွင့္အတူ ကိုယ္က်င့္ တရား၊ ဘာသာေရးသိပၸံပညာ၊အစၥလာမ္ဥပေဒပညာႏွင့္ က်မ္းျမတ္ ကုရ္အာန္၏အဓိပၸါယ္ျပန္ဆုိသင္ ၾကားျခင္းမ်ားႏွင့္အတူ ရွီးရားဇ္ျမိဳ့ေတာ္၏ ေဟာင္ဇာ အလ္ အီးလ္မီယား Hauza al Ilmiya ကိုျပန္လည္သက္၀င္ႏိုးၾကြလာေအာင္အစြမ္းကုန္ၾကိဳးပမ္းခဲ့ ပါသည္။ ဘာသာတရားကင္းမဲ့ေသာမင္းဆိုးမင္းညစ္ရွာဟ္ ( မူဟမၼဒ္ရီဇါ ) သည္ဆရီးဒ္ဒဇ္သဂိုင္းဘ္ အေပၚတင္းၾကပ္ ေသာကန့္သတ္ခ်က္မ်ား ခ်ကာအၾကိမ္ေပါင္းမ်ားစြာဖမ္းဆီးခဲ့ပါသည္။ အိမ္တြင္အက်ယ္ခ်ဳပ္ခ်ထားျခင္းလည္း ခံခဲ့ရပါသည္။ အာယတ္သူလႅာဟ္ဒဇ္သဂိုင္းဘ္သည္ အီမာမ္ကိုမိုင္နီႏွင့္သူ၏ေတာ္လွန္ေရး၀ါဒမ်ားကိုတက္တက္ ၾကြၾကြေထာက္ခံအားေပးခဲ့ပါသည္။ အစၥလားမစ္ခ္ေတာ္လွန္ေရးေအာင္ျမင္ျပီးေနာက္ အီရာန္ႏုိင္ငံမဂ်ာလီးဇ္ Majalis of the Islamic Republic of Iran တြင္ (ပါလီမန္) အမတ္အျဖစ္ ေရြးခ်ယ္ခံခဲ့ရပါသည္။ ရွီးရားဇ္ျမိဳ့သူျမိဳ့သားႏွင့္အမ်ားျပည္သူတို့၏ေထာက္ခံခ်က္မ်ားႏွင့္အတူအီမာမ္ ကိုမိုင္နီ၏ ကိုယ္စားလွယ္ ႏွင့္ရွီးရားဇ္ဂ်ာေမမဇ္ဂ်ီးဒ္၏အီမာမ္အျဖစ္လည္းခန့္အပ္ျခင္းခံခဲ့ရပါသည္။ ရွဟီးဒ္ဒဇ္သဂိုင္းဘ္သည္စာအုပ္ေျမာက္မ်ားစြာေရးသားခဲ့ပါသည္။ သူေရးသားခဲ့ေသာ ဂူနာဟာေနကဘီရား Gunahane Kabira ၊ ကလ္ဘ္ အလ္ ဆလီးမ္ Qalb al Salim, ဆလားသူလ္ ကရွာအီးန္ Salatul Kashain , မားအားဒ္ Ma'ad, အတ္ ေသာင္ဘာ At Tawba, ဇင္ဒဂါးနီ ဟဇရတ္ အလ္ ဇဟ္ရာ Zindagani Hazrat al Zahra, ဇိုင္နဘ္အလ္ကူဘ္ရာ Zainab al Kubra, စူရာ ယာစင္ အက်ယ္ဖြင့္ရွင္းလင္းခ်က္ A Commentary to Sura Yasin, နဖ္စ္အလ္မူတ္မအီနား Nafs al Mut-ma-in-na မွာအခ်ဳိ့ေသာေက်ာ္ၾကားေသာ စာအုပ္မ်ားျဖစ္ပါသည္။ သူေရးသားခဲ့ေသာစာေပမ်ားသည္သာမန္မူဆလင္မ္မ်ားနားလည္လြယ္ေအာင္ေရးသားထား ျခင္းျဖစ္ပါသည္။ ရွဟီးဒ္ဒဇ္သဂိုင္းဘ္သည္ ကုရ္အာန္အက်ယ္ဖြင့္ရွင္းလင္းခ်က္ တဖ္ဟစီးရ္၊ ဖီးခ္ ( အစၥလာမ္ ဥပေဒသိပၸံပညာ )အစရွိေသာအေၾကာင္းအရာမ်ားႏွင့္ပတ္သက္ေသာစာအုပ္မ်ား ကိုလည္းေရးသားခဲ့ပါသည္။ရွဟီးဒ္ဒဇ္သဂိုင္းဘ္သည္လူခ်စ္လူခင္မ်ားျပားျပီးအလြန္ျမင့္ မားေသာဂုဏ္အဂၤါရပ္မ်ားႏွင့္ျပည့္စံုသူတစ္ဦးျဖစ္ပါသည္။ အစၥလာမစ္ခ္ေတာ္လွန္ေရးကိုဆန့္က်င္ေသာမူနာဖီကင္းန္အၾကမ္းဖက္သမားမ်ားအဖြဲ.ျဖစ္သည့္ MKO( Mujahideen Khalq Organization ) သည္အစၥလာမ္ဆန့္က်င္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို အေမရိကန္၊အစၥေရးွႏွင့္အျခားေသာအစၥလာမ့္ရန္သူမ်ားႏွင့္ပူးေပါင္း၍လုပ္ေဆာင္ခဲ့ျပီး အီရာန္အစၥလာမစ္ခ္အစိုးရကိုအဖက္ဖက္မွတုိက္ခိုက္ခဲ့သည္။အစၥလာမစ္ခ္ေတာ္လွန္ေရးေခါင္းေဆာင္မ်ားျဖစ္ေသာအာယတ္သူလႅာဟ္ဆရီးဒ္မူဟမၼဒ္ဘေဟးရွ္တီ Ayatullah Sayyid Muhammad Beheshti ၊အာယတ္သူလႅာဟ္ဆရီးဒ္အလီကာဒီးဟ္ တဘားတဘားရီ Ayatullah Sayyid Ali Qadhi Tabataba'i ၊ ဆရီးဒ္အဆဒူလႅာဟ္မဒနီး Sayyid Asadullah Madani ႏွင့္ အာယတ္သူလႅာဟ္ မြရ္တဒါ မူတဟရီ Ayatullah Murtada Mutahari တုိ့သည္လည္းအစၥလာမ့္ရန္သူမ်ား၏ လက္ခ်က္ျဖင့္ရွဟီးဒ္ျဖစ္ခဲ့ၾကရပါသည္။ အာယတ္သူလႅာဟ္ဆရီးဒ္ ဒဇ္သဂိုင္းဘ္ရွီရာဇီသည္ ၁၉၈၁ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလ၊ ၁၁ရက္ေန့ ( မူဟရ္ရမ္လျမတ္၊၁၈ရက္ေန့၊ ဟီဂ်ရီ ၁၄၀၂ခုႏွစ္ ) တြင္ ရွီရားဇ္ျမိဳ့၌ ဂြ်မ္မာဟ္နမားဇ္ ကိုဦးေဆာင္ဖတ္ရန္စီစဥ္ေနခိုက္အစၥလာမ့္ ရန္သူ့MKO အဖြဲ.ေထာင္ထားေသာဗံုးေပါက္ ကြဲမွဳေၾကာင့္ ရွဟီးဒ္ျဖစ္ခဲ့ရပါသည္။ မူနာဖီကီးင္းန္ MKO တုိ့၏ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္မွဳေၾကာင့္ အီရာန္တစ္ႏုိင္ငံလံုးသာမကတစ္ကမာၻလံုးရွိရွီအာမူဆလင္မ္မ်ားအတြက္ဆံုးရွဳံးမွဳၾကီး တစ္ရပ္ျဖစ္ခဲ့ရပါသည္။ ထုိသို့အသက္ေပးခဲ့ရေသာရွဟီးဒ္ဒဇ္သဂိုင္းဘ္ကိုကိုရွဟီးဒ္ေဒမီရဘ္ ဟုအမ်ားကေခၚၾကပါသည္။
http://www.yusufezehra.com/files/Book/733.pdf pp 3-4 http://islamicinsights.com/religion/history/martyr-dastghaib-shiraz... http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_deceased_Maraji http://www.al-islam.org/greater_sins_complete/3.htm http://www.imamreza.net/eng/imamreza.php?id=7324
ရွာေဖြတင္ျပသူ - Zainab
ဘာသာျပန္သူ - Ali Asghar
July Issue 2013
