အဲဟ္ေလ့ဘိုက္သ္ (အ.စ) သတင္းဌာန ၊ အဗ္နာ
ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕ရွိ Democracy Monument အထိမ္းအမွတ္ ေက်ာက္တိုင္တြင္ ေစာင့္ၾကပ္ေနေသာ ထိုင္းစစ္သားမ်ား (ဓာတ္ပံု – Reuters)
အာဆီယံႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္ အာရွေဒသအတြင္း ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္အေရး တင္းမာမႈမ်ားၿပီးလွ်င္ ဒုတိယ အာ႐ံုအစိုက္ခံရဆံုးမွာ ထိုင္းႏိုင္ငံေရး လိပ္ခဲတည္းလည္း ျဖစ္ေနမႈ ျဖစ္သည္။ ၆ လၾကာ ႏိုင္ငံေရး တင္းမာမႈမ်ားႏွင့္ ပဋိပကၡအတြင္း လူအေသအေပ်ာက္မ်ား ရွိၿပီးေနာက္ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ေၾကျငာခဲ့ေသာ္လည္း ၂ ရက္အၾကာတြင္ စစ္အာဏာသိမ္းမႈအထိ ခရီးဆိုက္ခဲ့ေသာ ထိုင္းႏိုင္ငံေရးမွာ လြယ္ကူစြာ ေျပလည္ႏိုင္မည့္ အေနအထား မရွိေသးေပ။
ဖုယာ့ထိုင္းပါတီမွ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ေဟာင္း မစၥ ယင့္လတ္ႏွင့္ ရွပ္နီေခါင္းေဆာင္မ်ား၊ အတိုက္အခံျဖစ္ေသာ ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီမွ မစၥတာ ဆုေထ့ပ္ အပါအဝင္ ေခါင္းေဆာင္မ်ားကို အာဏာသိမ္း ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ပရာယြတ္ ခ်န္အိုခ်ာ ဦးေဆာင္ေသာ အမ်ိဳးသား ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ တရားဥပေဒ စုိးမုိးမႈ ေကာင္စီ (National Peace and Order Maintaining Council – NPOMC) က ေခၚယူညွိႏိႈင္းေသာ္လည္း အဆင္မေျပခဲ့ေပ။ မစၥ ယင့္လတ္ႏွင့္ မစၥတာ ဆုေထ့ပ္အပါအဝင္ ႏွစ္ဖက္ေခါင္းေဆာင္မ်ားကို ယာယီထိန္းသိမ္းခဲ့ေသာ္လည္း ေနာက္ပိုင္းတြင္ ျပန္လႊတ္ေပးခဲ့သည္။
အာဏာသိမ္းမႈ ေနာက္ဆက္တြဲမ်ားအျဖစ္ မီဒီယာမ်ားကို တင္းၾကပ္ျခင္း၊ အစိုးရအဖြဲ႔အတြင္း ရာထူးအေရႊ႕အေျပာင္းမ်ား ျပဳလုပ္ျခင္း၊ အာဏာသိမ္းမႈ ဆန္႔က်င္ေရး ဆႏၵျပမႈမ်ား ေပၚေပါက္လာျခင္း၊ လႊတ္ေတာ္ကို ဖ်က္သိမ္းျခင္းမ်ား ဆက္တိုက္ ေပၚေပါက္လာသည္။
၂၀၀၆ ခုႏွစ္တြင္ ျပည္ပသို႔ ခရီးထြက္ေနေသာ မစၥတာ သက္ဆင္ထံမွ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ဆြန္ထိ၏ “ပိုးသားကဲ့သို႔ ေခ်ာေမြ႔ေသာ” အာဏာသိမ္းမႈႏွင့္ ယွဥ္လွ်င္ ယခု ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ပရာယြတ္၏ အာဏာသိမ္းမႈက တပ္မ်ား ေနခ်ထားမႈ၊ ညမထြက္ရ အမိန္႔မ်ားျဖင့္ အကိုင္အတြယ္ၾကမ္းသည္ဟု Asia Times အေရွ႕ေတာင္ အာရွေရးရာ အယ္ဒီတာ ေရွာင္ ခရစ္စပင္းက ေရးသားသည္။
ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ပရာယြတ္ ယခု အာဏာသိမ္းေသာအခါ ထိုင္းႏိုင္ငံေရးတြင္ အေရးပါေသာ လူ ၁၅၀ ကို ဆင့္ေခၚခဲ့ေသာ္လည္း ၂၀၀၆ ခုႏွစ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ဆြန္ထိ အာဏာသိမ္းစဥ္က မစၥတာ သက္ဆင္၏ ထိပ္တန္း မဟာမိတ္ႏွင့္ အႀကံေပး ၅ ဦးကိုသာ စစ္ေဆးေမးျမန္းရန္ ေခတၱထိန္းသိမ္းခဲ့သည္။
ကုလသမဂၢႏွင့္ အေမရိကန္တို႔က အာဏာသိမ္းမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ စိုးရိမ္မကင္းျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာဆိုခဲ့ၾကေသာ္လည္း အာဆီယံ ဥကၠ႒ျဖစ္သည့္ ျမန္မာႏိုင္ငံကမူ အာဆီယံႏိုင္ငံမ်ား၏ သေဘာထားအတုိင္း ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ေျဖရွင္းေရးပင္ ျဖစ္ၿပီး အာဆီယံႏုိင္ငံမ်ားၾကား အခ်င္းခ်င္း တုိင္ပင္ၿပီးမွသာ ထိုင္းႏိုင္ငံ၏ စစ္တပ္အာဏာ သိမ္းျခင္းကို သေဘာထား မွတ္ခ်က္ေပးမည္ဟု ဆိုသည္။
ရွပ္နီကို ေထာက္ခံသူမ်ား၏ ေနအိမ္တခ်ိဳ႕ စီးနင္းရွာေဖြခံရၿပီး လက္နက္ခဲယမ္းမ်ား သိမ္းဆည္းရမႈမ်ား ရွိခဲ့သည္။
ဤသို႔႐ႈပ္ေထြးေနေသာ အေျခအေနတြင္ အကြက္ေကာင္းယူကာ ျပည္ပေရာက္ ထိုင္းဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ေဟာင္း သက္ဆင္က အေဝးေရာက္ အစိုးရ ဖြဲ႔စည္းမည္ဟု သူ၏ေရွ႕ေန ေရာဘတ္ အမ္စတာဒမ္ မွတဆင့္ ေၾကညာလိုက္သည္။
အာဏာသိမ္းမႈ ျဖစ္ၿပီးေနာက္ အေမရိကန္က ထိုင္းႏိုင္ငံသို႔ ကူညီမည့္ စစ္ေရးအကူအညီ ေဒၚလာ ၃ ဒသမ ၅ သန္းကို ဆိုင္းငံ့ထားလိုက္ၿပီး အရပ္ဖက္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ျပန္လႊဲေပးရန္ ထိုင္းစစ္တပ္ကို တိုက္တြန္းထားသည္။ ထို႔အျပင္ အေမရိကန္ အစိုးရက ထိုင္းႏိုင္ငံသုိ႔ ခရီးသြားရန္ အစီအစဥ္မ်ား ပယ္ဖ်က္ရန္ တိုက္တြန္းထားၿပီး အေမရိကန္ အရာရွိမ်ားအေနျဖင့္ အေရးႀကီးကိစၥမ်ား မဟုတ္ပါက ခရီးစဥ္မ်ား ရပ္ဆိုင္းထားရန္ ေျပာဆိုထားသည္။
ထို႔အျပင္ ထိုင္းႏွင့္ ပူးတြဲ စစ္ေရးေလ့က်င့္မႈကို အေမရိကန္က ရပ္ဆိုင္းလိုက္ၿပီး အိႏိၵယကလည္း ပူးတြဲ စစ္ေရးေလ့က်င့္ရန္ ေစလႊတ္ထားေသာ ၎တို႔၏ တပ္ဖြဲ႔ ၅၀ ကို ျပန္လည္ ေခၚယူလိုက္သည္။
အာဏာသိမ္းၿပီးေနာက္ မီဒီယာမ်ားအေပၚ တင္းၾကပ္ ထိန္းခ်ဳပ္ရန္ ႀကိဳးစားေသာေၾကာင့္ ေဝဖန္ ကန္႔ကြက္ခံရမႈမ်ား ရွိေနသည္။ ထိုင္းႏိုင္ငံတြင္ CNN, BBC, CNBC ႏွင့္ Bloomberg သတင္းဝက္ဘ္ဆိုဒ္မ်ားကို ပိတ္ပင္ၿပီး အာဏာသိမ္းၿပီးခါစက အေစာပိုင္းတြင္ ႐ုပ္သံလိုင္း ၁၄ ခုကို ထုတ္လႊင့္ခြင့္ ပိတ္ထားခဲ့သည္။
ထိုင္း ဂ်ာနယ္လစ္ အသင္း၊ ထိုင္း စာနယ္ဇင္း ေကာင္စီ၊ ထိုင္း ႐ုပ္သံ ဂ်ာနယ္လစ္မ်ားႏွင့္ ထိုင္း သတင္းထုတ္လႊင့္ေရး ေကာင္စီတို႔က ေမလ ၂၄ ရက္ေန႔တြင္ NPOMC သို႔ အိတ္ဖြင့္ေပးစာတေစာင္ ေပးပို႔ခဲ့သည္။ ေပးစာတြင္ စစ္အစိုးရအေနျဖင့္ မီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္ကို ထိပါးေစေသာ အမိန္႔မ်ားကို ပယ္ဖ်က္ေပးရန္ႏွင့္ တင္းက်ပ္သည့္ အမိန္႔မ်ားအစား အမ်ိဳးသား ရုပ္သံႏွင့္ တယ္လီ ကြန္ျမဴနီေကးရွင္း ေကာ္မရွင္ကို သတင္းေပးပို႔မႈမ်ား ႀကီးၾကပ္ရန္ တာဝန္ေပးသင့္ေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားသည္။
အာဏာသိမ္းမႈေၾကာင့္ စီးပြားေရးက႑တြင္လည္း အနည္းငယ္ သက္ေရာက္မႈ ရွိခဲ့သည္။ Dow Jones ၏ သတင္း ေဖာ္ျပခ်က္မ်ားအရ ထိုင္းတြင္ အာဏာသိမ္းၿပီးေနာက္ ထုိင္းရွယ္ယာေစ်းကြက္မွာ ေမလ၂၃ ရက္ေန႔က ၀ ဒသမ ၆ ခန္႔သာ က်ဆင္းမႈရွိၿပီး ေစ်းကြက္ပိတ္ခဲ့သည္ဟု သိရသည္။ ကစီကြန္းဘဏ္၊ ဆိုင္ယမ္ ေကာ္မာရွယ္ဘဏ္တို႔၏ ရွယ္ယာေစ်းကြက္မွာ ၁ ဒသမ ၇ ရာခိုင္ႏႈန္းသာ က်ဆင္းခဲ့ၿပီး ဘန္ေကာက္ဘဏ္မွာ ၀ ဒသမ ၆ ရာခိုင္ႏႈန္းသာ က်ဆင္းသည္ဟု သိရသည္။ ထိုင္းဘတ္ေငြ ေစ်းႏႈန္းလည္း အနည္းငယ္သာ ေျပာင္းလဲမႈ ရွိခဲ့သည္။
သို႔ရာတြင္ ခရီးသြားလုပ္ငန္း လုပ္ငန္းတြင္မႈ ထိခိုက္မႈမ်ား ရွိေနသည္။ ထိုင္းႏိုင္ငံသို႔ ႏွစ္စဥ္ ကမာၻလွည့္ခရီးသြား သန္း ၃၀ ဝင္ေရာက္လ်က္ရွိၿပီး တႏွစ္လွ်င္ ေဒၚလာ ၄၃ သန္း ဝင္ေငြရွိခဲ့သည္။ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္အတြင္ ကမာၻလွည့္ခရီးသြား လုပ္ငန္းမွ ေဒၚလာ ၆၅ သန္း ရရွိရန္ ေမွ်ာ္မွန္းထားေသာ္လည္း လတ္တေလာ အာဏာသိမ္းမႈ အေျခအေနအရ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ နည္းႏိုင္သည္။ ႏိုင္ငံျခားသားမ်ား ျပည့္ေနခဲ့ေသာ ေရွာ့ပင္းေမာလ္မ်ားႏွင့္ စားေသာက္ဆိုင္မ်ားမွာ ယခုအခါ လူသူကင္းမဲ့ေနသည္ဟု သတင္းမ်ားက ေဖာ္ျပသည္။ အကယ္၍ ႏိုင္ငံေရး မတည္ၿငိမ္မႈမ်ား ဆက္လက္ျဖစ္ေပၚေနၿပီး ခရီးသြားလုပ္ငန္းကို ထိခိုက္မည္ဆိုပါက ထိုင္းႏိုင္ငံသား ၁ သန္းေက်ာ္ အလုပ္လက္မဲ့ ျဖစ္ႏိုင္ဖြယ္ရွိသည္ဟု သိရသည္။
ည ၁၀ နာရီေက်ာ္လွ်င္ အျပင္မထြက္ရ အမိန္႔ေၾကာင့္ ၾကယ္ငါးပြင့္ ဟိုတယ္ႀကီးမ်ားတြင္ ခရီးသြားမ်ားက ဘြတ္ကင္လုပ္ထားမႈမ်ား ပယ္ဖ်က္ေနၾကသည္။ ၾကယ္ငါးပြင့္ ဟိုတယ္ႀကီးမ်ားက အခန္းငွားခကို ထက္ဝက္ေစ်းအထိ ေလွ်ာ့ခ်ေပးေနၾကေၾကာင္း သတင္းမ်ားက ေဖာ္ျပသည္။
အစားအေသာက္ ရွားပါးမႈမ်ား ျဖစ္မည္ကို စိုးရိမ္ေသာေၾကာင့္ ဘန္ေကာက္ရွိ စူပါမားကက္မ်ား၊ စတိုင္းဆိုင္မ်ားမွ စားေသာက္ကုန္မ်ားကို သိမ္းက်ံဳးဝယ္ယူေနၾကသည္။
႐ႈပ္ေထြးေနေသာ လက္ရွိ အေျခအေနမ်ားတြင္ ၾကားျဖတ္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္တေယာက္ ခန္႔ထားေပးမည္ဟု ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ပရာယြတ္ ခ်န္အိုခ်ာက ေမလ ၂၆ ရက္ေန႔ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲတြင္ ကတိေပးေသာ္လည္း မည့္သည့္အခ်ိန္တြင္ ခန္႔အပ္မည္ကို မေျပာခဲ့ေပ။ ကိုယ္တိုင္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္အျဖစ္ တာဝန္ယူမည္လားဟု သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲအၿပီး ေမးျမန္းမႈတြင္ ေစာင့္ၾကည့္ပါဟုသာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ပရာယြတ္က ေျဖၾကားခဲ့သည္။
အာဏာသိမ္းမႈကို ထိုင္းဘုရင္မင္းျမတ္က သေဘာတူပါသည္ဆိုေသာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ပရာယြတ္ ခ်န္အိုခ်ာက “က်ေနာ္တို႔ေတြ ေရြးေကာက္ပြဲ မက်င္းပမီ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရးနဲ႔ ႏိုင္ငံေရး ေျပာင္းလဲမႈေတြ လုပ္ရပါမယ္၊ အေျခအေန တည္ၿငိမ္သြားၿပီဆိုရင္ အာဏာကို ျပည္သူ႔ဆီ ျပန္အပ္ဖို႔ အသင့္ပါ” ဟု ေမလ ၂၃ ရက္ေန႔က ေျပာခဲ့သည္။
ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ေဟာင္း သက္ဆင္ ျပည္ေတာ္ျပန္ခြင့္ အပါအဝင္ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ ရရွိေရး ညီမျဖစ္သူ မစၥ ယင့္လတ္ အစိုးရက ႀကိဳးစားရာမွ စတင္ခဲ့ေသာ ႏိုင္ငံေရး လႈပ္ရွားမႈမ်ားသည္ စစ္တပ္က အာဏာသိမ္းသည္အထိ ျပင္းထန္ေသာ ထိပ္တိုက္ေတြ႔မႈမ်ား ျဖစ္ပြားၿပီးေနာက္ လက္ရွိ အေျခအေနမ်ားအရ အေျခအေန အရပ္ရပ္ တည္ၿငိမ္ရန္ လေပါင္းမ်ားစြာ အခ်ိန္ယူရမည့္ သေဘာရွိေနေပသည္။
Ref : ဧရာဝတီ
