တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီးမိုဟမၼဒ္(ဆြ)၏လက္ထက္၌မိုသာ(ခ)ယာယီေနကာဟ္ရွိခဲ႔ေၾကာင္းအစၥလာမ္သာသနာပညာရွင္မ်ားအားလံုးကိုလက္ခံအတည္ျပဳထားပါသည္။အုပ္စုတစ္ခ်ိဳ႕ကတင္ျပခ်က္အရဒုတိယခလီဖြာလက္ထက္၌၎ကိုတိုင္ေသာ္၎၊ေနာက္တစ္အုပ္စု၏တင္ျပခ်က္အရတမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီးမိုဟမၼဒ္(ဆြ)ကိုယ္ေတာ္တိုင္မိမိ၏ေခတ္ကာလ၌ယာယီေနကာဟ္ကိုပိတ္ပင္ထားျမစ္ခဲ႔ေၾကာင္းသိရပါသည္။
သို႔ေသာ္ကၽြႏ္ုုပ္တို႔အဟ္ေလ႔ဘိုက္(အ.စ)ေနာက္လိုက္ေနာက္သားမ်ားအေနျဖင္႔လက္ခံယံုၾကည္သည္မွာယာယီေနကာဟ္သည္မည္သည္ေခတ္ကာလ(တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏လက္ထက္မွယေန႔အထိ) တားျမစ္ခဲ႔ျခင္းမရွိသည္႔အျပင္ယေန႔အထိ(သက္ဆိုင္ရာစည္းကမ္းခ်က္မ်ားႏွင္႔အညီ)တည္ရွိေနပါသည္။
တစ္ခ်ိ႕ဳအဟ္ေလစြတ္ႏၷတ္ညီအစ္ကိုမ်ားအေနျဖင္႔ကၽြႏု္ပ္တို႔ႏွင္႔ယံုၾကည္မႈျခင္းတူညီေသာ္လည္းအမ်ားစုသည္လက္မခံေခ်။ထုိ႔အျပင္အၿမဲတမ္းဤကိစၥႏွင္႔ပတ္သက္ၿပီးအေၾကာင္းျပခ်က္မ်ားထုတ္ကာေစာဒကတက္ၾကပါသည္။
အမွန္တကယ္ေစာဒကတက္ဖို႔အရာမဟုတ္ဘဲ၊ကၽြႏု္ပ္တို႔၏အထူးသီးျခားမႈထူးခၽြန္အမွတ္အသားတစ္ခုျဖစ္ပါသည္။ဤယာယီေနကာဟ္ျဖင္႔ေျမာက္ျမားစြာေသာလူမႈေရးအခက္အခဲမ်ားကိုေျဖရွင္းႏိုင္ပါသည္။
ကၽြန္ေတာ္အေနျဖင္႔ဤကိစၥႏွင္႔ပတ္သက္ၿပီးအက်ယ္တ၀င့္ေဆြးေႏြးမႈကို (အင္ရွာအလႅာဟ္)ေ့ရွ၌တင္ျပပါမည္။
အေရးႀကီးမႈမ်ားႏွင့္လိုအပ္မႈမ်ား
၁။အေရးႀကီးမႈႏွင္႔လိုအပ္မႈေျမာက္ျမားစြာေသာလူထုႀကီးအေနျဖင္႔အထူးသျဖင္႔လူငယ္လူရြယ္မ်ားအေနျဖင္႔မဂၤလာေဆာင္ႏွင္းဖို႔အခက္အခဲမ်ားရွိေနပါသည္။အေၾကာင္းသည္ကားမဂၤလာေဆာင္ရာ၌ေ႔ရွေျပးကိစၥမ်ားကိုစီစဥ္ရျခင္း၊တာ၀န္၀တၱရားအမ်ိဳးမ်ိဳးကိုလက္ခံတာ၀န္ယူရျခင္း၊ထုိ႔အျပင္အျခားျပင္ဆင္မႈမ်ားကိုျပဳလုပ္ရပါသည္။ဤလုပ္ရပ္သည္အခ့်ိဳလူငယ္၊လူရြယ္မ်ားအတြက္အခက္အခဲရွိေနပါသည္။ဥပမာအားျဖင္႔
၁။ေက်ာင္းသားမ်ားအေနျဖင္႔အထူးသျဖင္႔ကၽြႏု္ပ္တို႔ေခတ္ကာလ၌စာသင္ၾကားရမႈသက္တမ္းရွည္လ်ားသည္အတြက္လူငယ္မ်ားအေနျဖင္႔မဂၤလာေဆာင္ႏွင္းရန္အခက္အခဲရွိေပသည္။အေၾကာင္းသည္ကား အလုပ္အကိုင္မရွိျခင္း၊သင္႔ေတာ္ေသာေနစရာအိမ္မစီစဥ္ႏိုင္ျခင္း၊အျခားအသံုးစရိတ္မ်ား၊ရိုးရိုးမဂၤလာေဆာင္ဖို႔မဂၤလာပြဲအစီအစဥ္မလုပ္ႏိုင္ျခင္းအျခားလိုအပ္ေသာအသံုးအေဆာင္၊မစီစဥ္ႏိုင္ျခင္းတို႔ျဖစ္ပါသည္။
၂။တစ္ခ်ိဳ႕အိမ္ေထာင္သည္မ်ားအေနျဖင္႔ရပ္ေ၀းေျမျခားႏိုင္ငံရပ္ျခားမ်ား၌ကာလၾကာရွည္စြာေနထိုင္ရသျဖင္႔ကာမဆက္ဆံမႈနဲ႔ပက္သက္ၿပီးအခက္အခဲရွိပါသည္။အေၾကာင္းသည္ကားအမ်ိဳးသမီးဇနီးႏွင္႔အတူမေနရျခင္း
အိမ္ေထာင္သစ္မထူေထာင္ႏိုင္ျခင္းတို႔ေၾကာင့္ျဖစ္ပါသည္။
၃။တစ္ခ်ိဳ႕အိမ္ေထာင္သည္မ်ား၏ဇနီးသည္မ်ားသည္ကာမဆက္ဆံမႈ၌အျပည့္အ၀ မေပးနိုင္ပဲအခက္အခဲေရာဂါအမ်ိဳးမ်ိဳးကိုခံစားေနရေသာေ၀ဒနာရွင္မ်ားျဖစ္ပါသည္။
၄။တစ္ခ်ိဳ႕စစ္မႈထမ္းစစ္သည္မ်ားျဖစ္ၾကသည္။အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံ၏နယ္နိမိတ္မ်ားႏွင္႔အျခားေနရာမ်ား၌ကာလၾကာရွည္တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ေနရသည့္အတြက္ကာမစပ္ယွက္မႈ၌အခက္အခဲမ်ားႏွင္႔ေတြ႔ဆံုေနရသည္။ဤအတြက္ေၾကာင္႔သမိုင္းစာမ်က္ႏွာကျပဆိုေနသည္။တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ) လက္ထက္၌ေျမာက္ျမားစြာေသာအစၥလာမ္စစ္သည္မ်ားအတြက္ ဤကဲ႔သို႔ေသာအခက္အခဲႏွင္႔ရင္ဆိုင္ရလာသည္အတြက္မိုသာ(ခ) ယာယီေနကာစနစ္သံုးရန္အတြက္အေၾကာင္းအရင္းတစ္ရပ္ျဖစ္လာခဲ႔ပါသည္။
၅။တစ္ခါတစ္ရံဇနီးကိုယ္၀န္ေဆာင္ေနရခ်ိန္၌လည္းေကာင္း၊ အျခားအခက္အခဲ မ်ားေၾကာင္႔လည္းေကာင္း၊ လူငယ္လူရြယ္ျဖစ္ေသာ ခင္ပြန္းသည္မ်ားအတြက္ ကာမစပ္ယွက္မႈတြင္ အခက္အခဲမ်ားႏွင့္ ရင္ဆိုင္ရပါသည္။ဤကဲ႔သို႔ေသာလူမႈေရးလိုအပ္ခ်က္မ်ား၊အခက္အခဲမ်ားသည္အၿမဲလိုလိုေတြ႔ႀကံဳရ၏။ေတြ႔ႀကံဳရလိမ္႔မည္။အထူးသျဖင္႔တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏လက္ထက္၌သာဤကဲ႔သုိ႔အခက္အခဲရွိခဲ႔ျခင္းမဟုတ္ဘဲလက္ရွိမ်က္ေမွာက္ေခတ္၌လည္းပိုမို၍ေတြ႔ႀကံဳေနရပါသည္။
လူသားအေနျဖင္႔ဤကဲ႔သို႔ေသာ္အခက္အခဲမ်ားႏွင္႔ေတြ႔ႀကံဳရသည္အခါ၎တို႔၏ေ႔႐ွ၌လမ္းႏွစ္လမ္းေပၚထြက္လာပါသည္။ တစ္လမ္းကالعياذبااللهျပည္႔တန္ဆာမ်ားႏွင္႔ဆက္သြယ္ၾကၿပီး၊ ေနာက္တစ္လမ္းကတရား၀င္ယာယီေနကာဟ္ျပဳလုပ္ျခင္းျဖစ္ပါသည္။၎ေနကာဟ္ကိုျပဳလုပ္ျခင္းျဖင္႔အၿမဲေနကာဟ္၌ေတြ႔ႀကံဳရသည့္အခက္အခဲမ်ားမေတြ႔ႀကံဳရသည္အျပင္တစ္ဖက္တစ္လမ္းမွလည္းကာမစိတ္ကိုရွရီအတ္အရတရား၀င္ကာမစိတ္ကိုျဖည့္စြက္ျဖည့္ဆည္းရာျဖစ္ေပသည္။
ဤလမ္းႏွစ္လမ္းကိုလံုး၀မက်င္႔သံုးပဲေနဖို႔အႀကံဥာဏ္ေပးျခင္းသည္ေကာင္းမြန္ေသာလည္း အမ်ားစုလူထုအတြက္မျဖစ္ႏိုင္ေခ်။တစ္နည္းဆိုရလွ်င္တစ္ခ႕်ိဳလူမ်ားစဥ္းစားစိတ္ကူးယဥ္မႈတစ္ခုသာျဖစ္ၿပီးလုပ္ေဆာင္ရန္ခက္ခဲေသာလုပ္ေဆာင္ခ်က္တစ္ခုျဖစ္ပါသည္။
မစ္ယာေနကာဟ္
မိုသာ(ခ)ယာယီေနကာဟ္ကိုဆန္႔က်င္ေသာလူအခ်ိဳ႕(စြန္နီီညီေနာင္အမ်ားစု)ရွိပါသည္။ယေန႔၎တို႔သည္လူငယ္လူရြယ္မ်ားမတတ္ႏိုင္ေသာ
သူမ်ား အတြက္အခက္အခဲမ်ားကိုေျဖရွင္းေပးရန္အတြက္ေခတၱယာယီ
မဂၤလာကိုမစ္သာရွာဒီ(ခ)မစ္သာေနကာဟ္ဟုေခၚပါသည္။
သို႔ေသာ္လည္းပဲ ၎တို႔အေနျဖင္႔ဤေနကာဟ္အား မိုသာ(ခ)ေန
ကာဟ္ဟုအမည္မတပ္ထားေသာ္လည္းပဲ စည္းကမ္းခ်က္မ်ားလုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားသည္ မိုသာကဲ႔သို႔ပင္ျဖစ္ပါသည္။
ဆိုလိုသည္ကား - မစ္ယာရွာဒီ(ခ) မစ္ယာေနကာဟ္၌မဂၤလာေဆာင္မည့္ သတို႔သားအေနျဖင္႔ အမ်ိဳးသမီးတစ္ဦးအား မိမိဆႏၵရွိေသာရက္ အတိုင္း အတာထိေပါင္းသင္းရန္ ၿပီးလွ်င္ကြာရွင္းျပတ္စဲရန္နီယသ္ထားၿပီးေနကာဟ္လုပ္ရန္ခြင္႔ေပးထားျခင္းကိုေခၚပါသည္။
၎ေနကာဟ္၌သတို႔သမီးအေနျဖင္႔မဂၤလာေဆာင္ၿပီးေနာက္အသံုးစရိတ္မေတာင္းဆိုရန္အေမြမယူရန္ႏွင္႔ညမအိပ္ရန္ (အၿမဲမေနရန္) ကတိသစၥာေပးရသည္။
တစ္နည္းဆိုရလွ်င္လံုး၀မိုသာ(ခ)ယာယီေနကာဟ္ႏွင္႔အလြန္တူပါသည္။ ႏွစ္ခုၾကား၌ကြာျခားခ်က္သည္ကားမစ္ယာေနကာဟ္၌ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္မွ သေဘာတူသေလာက္ေျမာက္ေပသည္။တရား၀င္ဖ်က္သိမ္းသည္ဟုဆိုရာ၌ မိုသာေနကာဟ္ဖတ္သူအမ်ိဳးသားအေနျဖင္႔အဖတ္ခံသူအမ်ိဳးသမီးအား အသင္အားမိုသသ္ခ်္ေပးသည္ဟုဆိုလိုက္ျခင္းကိုေခၚဆိုပါသည္။
ဒီေနရာ၌ကၽြန္ေတာ္(ဟဇရတ္အာယာသြန္လႅာဟ္အိုဇဟနေစရ္မကာရမ္မိုရွီရာဇီ)ျပန္ဆိုသူအေနျဖင္႔တင္ျပလွ်င္သင္႔ေတာ္ေပမည္။
အင္တာနက္မွတစ္ဆင္႔ စြန္နီလူငယ္မ်ားအေနျဖင္႔ကၽြန္ေတာ္ထံေမးျမန္းအေျဖေတာင္းလာေသာအေၾကာင္းအရာျဖစ္ပါသည္။ကၽြန္ေတာ္အား၎တို႔အေနျဖင္႔မဂၤလာေဆာင္ႏွင္းဖို႔အခက္အခဲမ်ားႏွင္႔ေတြ႔ႀကံဳရင္ဆိုင္ရခ်ိန္၌ရွီအာ (ဓမၼသတ္ပညာရွင္မ်ား)၏အမိန္႔ကိုလိုက္နာသင္႔မသင္႔ဆိုေသာအခ်က္ပင္ျဖစ္ပါသည္။
ကၽြန္ေတာ္အေနျဖင္႔အေျဖေပးသည္မွာလံုး၀အတားအဆီးမရွိေပ။လိုက္နာႏိုင္ေပသည္။မိုသာ(ခ) ယာယီေနကာဟ္အားဆန္႔က်င္ၿပီးမစ္ယာေနကာဟ္ကိုလက္ခံသူမ်ားသည္အမွန္တကယ္မိုုသာ(ခ)ယာယီေနကာဟ္အားပါးစပ္ျဖင္႔မေျပာေသာလည္းအလုပ္ျဖင္႔လံုး၀၎အလုပ္ကိုသာလုပ္ေဆာင္ျခင္းျဖစ္ပါသည္။
အမွန္တရားတစ္ရပ္ပင္ျဖစ္ပါသည္။လူသားအေနျဖင္႔လိုအပ္အေရးႀကီးေသာအရာမ်ားကိုျဖည့္စြက္ရန္အျဖစ္အပ်က္အမွန္တရားကိုလက္မခံဘဲမရေပ။သို႔ေသာ္အမည္မတတ္၊မယူၾကသာလွ်င္ရွိေပသည္။
ဤအတြက္ေၾကာင္႔မိုသာ(ခ)ယာယီေနကာဟ္အားဆန္႔က်င္သူမ်ားအေနျဖင္႔သိလ်က္ႏွင္႔ျဖစ္ေစ၊မသိလ်က္ႏွင္႔ျဖစ္ေစမေကာင္းေသာကာမစပ္ယွက္မႈ(ျပည့္တန္ဆာမ်ားအသံုးျပဳျခင္း၊ေဇနာျပဳျခင္းစသည္ျဖင္႔ …..) အားအားေပးအားေျမာက္ျပဳရာျဖစ္ေပသည္။
ဤအတြက္ေၾကာင္႔အဟ္ေလ႔ဘိုက္(အ.စ)၏ဟဒီးစ္ေတာ္မ်ား၌“အကယ္၍မိုသာအားမဆန္႔က်င္ခဲ႔မည္ဆိုလွ်င္မည္သူမွ်ေစနာက်ဴးလြန္မည္မဟုတ္”ဟုပါရွိေပသည္။[1]
ထိုနည္းတူစြာမိမိတို႔၏မေကာင္းေသာစိတ္အာသီသအားျဖည့္စြက္ရန္အတြက္ မိုသာအား အလြဲသံုးစားလုပ္သူမ်ားအေနျဖင္႔ လူမႈေရးအသိုင္းအ၀န္း ႀကီး၏အခက္အခဲမ်ားေျဖရွင္းေပးႏိုင္ေသာ မိုသာအားဖ်က္ဆီးနာမည္ဖ်က္လိုက္ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။၎တို႔အေနျဖင္႔မိုသာအားမတရားေသာနည္းျဖင္႔သံုးျခင္းျဖစ္ဤနည္းျဖင္႔လူမႈေရးအသိုင္းအ၀ိုင္းႀကီး၌ေဇနာ(တရားမ၀င္ကာမစပ္ယွက္မႈ)၌ပါ၀င္ရာေရာက္သလို၎ဂိုနာအျပစ္၌လည္းပါ၀င္ရာေရာက္ေပသည္။
ဘယ္သို႔ဆိုေစအစၥလာမ္သာသနာသည္လူငယ္မ်ား၏သဘာ၀ကိုျဖည့္စြက္ေပးေသာေကာင္းကင္က်သာသနာျဖစ္ပါသည္။၎တို႔၏လိုအပ္ခ်က္အားလံုးကို (တရား၀င္)ျဖည့္ဆည္းေပးသည္။
ဤအတြက္ေၾကာင္႔အစၥလာမ္မီအဟ္ကမ္(အစၥလာမ္ဥပေဒ)၌မိုသာအား မျပ႒ာန္းဘဲမျဖစ္ႏိုင္ေခ်။ကၽြန္ေတာ္အေနျဖင္႔ေ႔ရွ၌ ဆက္လက္တင္ျပပါမည္။
မိုသာသည္က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္၌ေသာ္လည္းေကာင္း၊တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏စြႏၷတ္ေတာ္၌ေသာ္၎၊အခ်ိဳ႕သာ၀ကႀကီးမ်ား၏က်င္႔စဥ္၌ေတြ႔ရွိရေပမည္။သို႔ေသာ္လည္းပဲအခ်ိဳ႕လူမ်ား၏ယံုၾကည္ခ်က္အရဤအမိန္႔(မိုသာ)အား (မန္စူခ္)ဖ်က္သိမ္းခဲ႔သည္ဟုဆိုပါသည္။
ကၽြႏု္ပ္တို႔အေနျဖင္႔၎တို႔ထံ၌မိမိယံုၾကည္မႈကိုအႏိႈင္းမဲ႔သက္ေသျပႏိုင္ႏိုင္မျပႏိုင္ဆိုေသာအခ်က္ကိုေလ႔လာရန္ျဖစ္ေပသည္။
မိုသာ(ခ)ယာယီေနကာဆိုသည္မွာအဘယ္နည္း?
အခ်ိဳ႕နားမလည္သေဘာမေပါက္သူအခ်ိဳ႕အေနျဖင့္မိုသာဆိုသည္မွာ၊မိန္းမလိုက္စားျခင္း၊ကာမစပ္ယွက္မႈအတြက္လြတ္လပ္ျခင္းဟုအဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုထားၾကသည္။
သုိ႔ေသာ္ဤကဲ့သို႔ခံယူထားေသာအုပ္စုဝင္အားလံုးသည္သာမန္ျပည္သူ မ်ား မဟုတ္ၾကဘဲ အလ္စြႏၷတ္ဂ်္မအတ္၏ အခ်ိဳ႕သာသနာ့ရွင္မ်ား လည္းပါဝင္ေန ေပသည္။၎တို႔အေနျဖင့္အထက္ေဖၚျပထားသည့္အတိုင္းေျပာသည့္အျပင္ အလြန္တစ္ဖက္စြန္းေရာက္အစြဲေၾကာင့္မုန္းတီးေသာဝါဒေၾကာင့္ မိုသာအား လက္ခံသူမ်ား၏စာအုပ္၊စာေပမ်ားကိုမေလ့လာဖို႔ႏိုးေဆာ္ထားေပသည္။ ေနာက္တစ္ခုေျပာရလွ်င္၎အိုလမာမ်ားအနက္မွ အခ်ိဳ႕သည္ မိုသာကို သက္ေသထူထားေသာရွီအာစာအုပ္မ်ားမွစာေၾကာင္းတစ္ေၾကာင္းကိုပင္ မေလ့လာထားေသာေၾကာင့္တင္ျပအပ္ပါသည္။ဤအခ်က္သည္အလြန္တစ္ဖက္စြန္းေရာက္ေသာ၊မုန္းတီးေသာအခ်က္တစ္ရပ္ျဖစ္ေၾကာင္းေတြ႔ရပါသည္။
ကၽြန္ေတာ္အေနျဖင့္ဤေသးငယ္ေသာစာအုပ္အတြင္း မိုသာႏွင့္ေနကာ (အၿမဲမဂၤလာ၌ ကြာျခားခ်က္ကိုတင္ျပပါမည္။ သို႔မွသာလွ်င္ အလႅာဟ္ဟို အရွင္ျမတ္ ဟြတ္ဂ်္ဂ်သ္အားလူတိုင္းအတြက္သက္ေသျပၿပီးသားျဖစ္သြားေပမည္။
မိုသာ(ခ)ယာယီေနကာဟ္၏အမ်ားဆံုးေသာအစိတ္အပိုင္း၏ဥပေဒသမ်ားသည္အၿမဲတမ္းအတြက္ေနကာဟ္၏အစိတ္အပိုင္းဥပေဒသမ်ားျဖစ္ပါသည္။
၁။အမ်ိဳးသားႏွင့္အမ်ိဳးသမီးႏွစ္ဦးသည္ႏွစ္ဦးသေဘာတူကမည္သူ၏ဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္မႈမပါဘဲလက္ထပ္ထိမ္းျမားျခင္းျဖစ္ပါသည္။
၂။ေနကာဟ္စီကာဖတ္ရာ၌ نكاحႏွင့္၊ازدواج ႏွင့္၊ متعه စကားလုံးမ်ားကိုသာသုံးစြဲရပါမည္။အျခားစကားလုံးမ်ားကိုမသုံးစြဲရေပ။
၃။အကယ္၍အမ်ိဳးသမီးသည္အပိ်ဳျဖစ္ေနပါကအုပ္ထိန္းသူ(အေဖ၊အဖိုး)၏
ခြင့္ျပဳခ်က္လိုအပ္ေပသည္။အပ်ိဳမဟုတ္ပါက(တခုလပ္၊မုဆိုးမ၊)ျဖစ္ပါကမလိုအပ္ေပ။
၄။ေနကာဟ္အတိုင္းအတာသတ္မွတ္ခ်က္၊မဟာေငြမ်ားအတိအက်သိဖို႔အေရးႀကီးေပသည္။အကယ္၍ေမ့သြားသည့္အခါအမ်ားစုမိုဂ်္သဟစ္မ်ား၏ဖသ္ဝါအရအၿမဲအတြက္ေနကာဟ္ျဖစ္သြားေပသည္။(ဤအခ်က္သည္မိုသာ၊ႏွင့္ေနကာဟ္တူေၾကာင္းသက္ေသျပဆိုေသာအခ်က္ႏွင့္၊ေနကာဟ္ႏွင့္မိုသာ၌သတ္မွတ္ရက္သာကြာျခားေၾကာင္းျပဆိုထားျခင္းျဖစ္ပါသည္။ဂ႐ုျပဳေစလိုပါသည္။
၅။သတ္မွတ္ထားေသာရက္၊လ၊ကုန္သည္ႏွင့္တစ္ၿပိဳင္နက္ တြလာက္ေျမာက္ သြား၏။ ထ႔ိုေနာက္အဒ္ေဒ(အစၥလာမ္ဥပေဒအရ အမ်ိဳးသမီး အတြက္ရက္ေစာင့္ျခင္း)ေစာင့္ရေပမည္။(ကာမစပ္ယွက္ၿပီးျဖစ္ဖို႔လိုေပသည္။)
၆။ေနကာဟ္အၿမဲအတြက္အဒ္ေဒသတ္မွတ္ခ်က္အတိုင္းအတာသည္ကား-ရာသီ(၃)လခါလာခ်ိန္အထိျဖစ္ၿပီး(မိုသာ၌ကား ရာသီႏွစ္ခါသာျဖစ္ေပသည္။
၇။မိုသာျဖစ္ရေသာကေလးမ်ားႏွင့္ေနကာဟ္အၿမဲျဖစ္ရေသာကေလးမ်ားအဟ္ကမ္ႏွင့္ပတ္သက္ၿပီးမိဘႏွစ္ပါးအတြက္သာသနာ့တာဝန္မွာအတူတူပင္ျဖစ္ေပသည္။မိုသာျဖစ္ရေသာကေလးမ်ားသည္လည္းပဲေနကာဟ္အၿမဲႏွင့္ရေသာကေလးမ်ားပမာအေဖ၊အေမ၊ညီအကို၊ေမာင္ႏွမမ်ားထံမွအေမြရပိုင္ခြင့္ရွိေပသည္။လံုးဝကြာျခားခ်က္မရွိေပ။
မိုသာျဖစ္ရေသာကေလးမ်ားသည္မိခင္၊ဖခင္အုပ္ထိန္းမႈေအာက္၌ေနရ
မည္ျဖစ္ၿပီး ၎တို႔၏အသံုးစရိတ္မ်ားကိုလည္းပဲ၊အၿမဲေနကာဟ္ႏွင့္ရရွိေသာကေလးမ်ားပမာေပးေဆာင္ရေပမည္။
= = =
ေယဘုယ်အားျဖင့္ဤစကားအခ်က္အလက္မ်ားသည္အံ့ဩစရာျဖစ္ေနေပမည္။ထိုသူမ်ားအေနျဖင့္မိုသာအားလံုးဝမၾကားဘူးသူမ်ားအလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္၏အမိန္႔ဆန္႔က်င္မႈ၊ေဇနာ(မတရားေသာနည္းျဖင့္ေပါင္းသင္းဆက္ဆံမႈ)ႏွင့္အတူတူဟုသတ္မွတ္ခံထားသူမ်ားအေနျဖင့္ပို၍အံ့ဩသင့္ေပသည္။
အမွန္တကယ္သံုးသပ္ၾကည့္လွ်င္၎တို႔ထင္ေနသကဲ့သို႔ပင္မဟုတ္ေခ်။
မွန္ေပသည္။မိုသာႏွင့္အၿမဲေနကာဟ္အၾကား၌ခင္ပြန္းသည္ႏွင့္ဇနီးသည္အတြက္ကြာျခားမႈမ်ားရွိေပသည္။ဥပေဒအရ မိုသာ၌ခင္ပြန္းသည္ႏွင့္ဇနီးသည္၏အခြင့္အေရး၊ရပိုင္ခြင့္စည္းကမ္းသတ္မွတ္ခ်က္မ်ားရွိေသာလည္း၊အၿမဲေနကာဟ္၌ပို၍မ်ားျပားေပသည္။ထို႔အတြက္ေၾကာင့္မိုသာ၌လြယ္ကူမႈ၊တာဝန္နည္းမႈကိုေတြ႔ရသည္။ေဖၚျပရမည္ဆိုလွ်င္-
၁။မိုသာ၌အမ်ိဳးသမီးအေနျဖင့္အသံုးစရိတ္ႏွင့္အေမြရမည္မဟုတ္ေခ်။သို႔ေသာ္အခ့်ိဳဖိုကာမာအေနျဖင့္ဖသ္ဝါေပးထားသည္မွာအကယ္၍အသံုးစရိတ္ႏွင့္အေမြကိုပါမိုသာ(ယာယီေနကာဟ္)မျပဳခင္ႏွစ္ဦးသေဘာတူထားပါကထိုအတိုင္းေဆာင္ရြက္ရေပလိမ့္မည္။
၂။မိုသာ၌အမ်ိဳးသမီးဇနီးအေနျဖင့္မိမိအမ်ိဳးသား(ခင္ပြန္း)အတြက္မထိခိုက္၊မနစ္နာဘူးဆိုလွ်င္ခင္ပြန္းသည္၏ခြင့္ျပဳခ်က္မယူဘဲမိမိကိုယ္ပိုင္အလုပ္မ်ားအတြက္အိမ္မွထြက္ႏိုင္သည္။သို႔ေသာ္အၿမဲေနကာဟ္၌ဇနီးသည္အေနျဖင့္္မိမိခင္ပြန္းသည္၏ခြင့္ျပဳခ်က္မရဘဲထြက္ခြင့္မရွိေခ်။
၃။မိုသာ၌ ခင္ပြန္းသည္အတြက္ ညအခ်ိန္၌မိိမိဇနီးႏွင့္အတူေနဖို႔အေရးမႀကီးေပ။
= = =
အထက္ေဖၚျပပါစည္းကမ္းဥပေဒသမ်ားကိုအေသအခ်ာဂ႐ုျပဳေလ့လာျခင္းျဖင့္အားလံုးေသာသံသယျဖစ္မႈ၊ဇေဝဇဝါျဖစ္မႈ၊အေမးမ်ားေစာဒကတက္စရာမလိုဘဲေစာဒကတက္သူမ်ားအတြက္အေျဖမ်ားရရွိႏိုင္ေပသည္။ထို႔အျပင္မေကာင္းေသာအေတြးအေခၚမ်ားလြယ္ကူစြာေပ်ာက္ကင္းသြားေပမည္။၎အျပင္မိုသာႏွင့္ေဇနာ၌ မိုးႏွင့္ေျမျခားနားေနပါလားဆိုေသာ အမွန္တရားျဖစ္ရပ္မွန္ကိုပါ သိရွိသြား ေပမည္။မိုသာႏွင့္ေဇနာကိုႏႈိင္းယွဥ္သူတို႔သည္မသိနားမလည္သူႏွင့္ သူႏွစ္ခုအၾကား၏အမွန္တရားကိုမသိသူမ်ားျဖစ္ပါသည္။
အလြဲသံုးစား
မွန္ကန္ေသာအရာမ်ားကိုအလြဲသံုးစားျပဳလုပ္ျခင္းျဖင့္ရန္သူမ်ား၏ႏႈတ္ကိုဖြင့္ေပးသည္ႏွင့္တူေပသည္။ထို႔အျပင္မဟုတ္တရားအစီအစဥ္မ်ားဆြဲရန္ႏွင့္ေစာဒကတက္ႏိုင္ရန္အတြက္သက္ေသအျဖစ္ျပရန္အေၾကာင္းအရင္းမ်ားရသြားတတ္ပါသည္။
မိုသာသည္လည္းပဲ၎အစီအစဥ္မ်ားမွအစိတ္အပိုင္းတစ္ခုျဖစ္ပါသည္။
အခ့ိ်ဳအရမ္းဝမ္းနည္းဖြယ္ေကာင္းၿပီးမဝင္ခံဘဲမရေသာအမွန္တရားတစ္ခုသည္ကား-မိမိမေကာင္းေသာစိတ္ဆႏၵေနာက္လိုက္တတ္သူမ်ား၊အလြဲ သံုးစား လုပ္တတ္သူမ်ားအခ့်ိဳေၾကာင့္လူမႈပတ္ဝန္းက်င္အသိုင္းအဝိုင္း၏အခက္အခဲမ်ားကိုေျဖရွင္းေပးေသာမိုသာအားမိမိတို႔၏လက္ကစားစရာျဖစ္ေအာင္၊ဆင္ျခင္တံုတရားအျပည့္ျဖစ္စီမံထားေသာမိုသာကိုေစာဒကမ်ားတက္ေအာင္လုပ္ၾကပါသည္။
သို႔ေသာ္လည္းပဲေမးစရာေမးခြန္းတစ္ခုသည္ကားဤမိုသာမွအပအျခားအလြဲသံုးစားအျပဳမခံရေသာအရာရွိပါသနည္း။မည္ကဲ့သို႔ေသာအဖိုးတန္ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈရွိပါသလဲ?မသမာသူမ်ားအေနျဖင့္အလြဲသံုးစားမျပဳခဲ့ပါသေလာ!
ဘာလဲက်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္ကိုတစ္ေန႔၊တစ္ခ်ိန္ကလွံဖ်ားေပၚတင္ၿပီး၊ႏွိပ္စက္ညႇဥ္းပန္းသူ၏အစိုးရအားတည္ေထာင္ခဲ့သျဖင့္က်မ္းေတာ္ျမတ္ ကုရ္အာန္အားလက္လႊတ္လိုက္ရမည္ေလာ?
ဘာလဲမိုနာေဖ(က)မ်ားသည္တည္ေဆာက္ထားေသာဇာရ(ရ)ဗလီဝတ္ေက်ာင္းေတာ္အားမီး႐ႈိ႕ပစ္ရန္(ခ)ၿဖိဳဖ်က္ပစ္ရန္ကိုယ္ေတာ္ျမတ္(ဆြ)အမိန္႔ေပးခဲ့သျဖင့္ဗလီမ်ားအားလံုး၌အေနကင္းေအာင္ေနရမည္ေလာ!
ဘယ္သို႔ဆိုေစကၽြႏု္ပ္တို႔အေနျဖင့္အခ့်ဳိအစၥလာမ္ဥပေဒသမ်ားကိုအ
လြဲသံုးစားျပဳခဲ့ေၾကာင္း လက္ခံပါသည္။သို႔ေသာ္လည္းပဲကၽြႏု္ပ္တို႔အေနျဖင့္
အခ့်ိဳနမာဇ္ဖတ္သူ အခ့်ိဳေၾကာင့္ဗလီတံခါးကိုပိတ္ျခင္းႏွင့္လက္ကိုင္ပုဝါ၊တစ္ခုေၾကာင့္ကိုင္စဲရ္ရီးယားတစ္ခုလံုးမီး႐ိႈ႕ျဖစ္ဖို႔လံုးဝလုပ္မည္မဟုတ္ေခ်။မလြဲမ
ေသြအလြဲသံုးစားလုပ္သူမ်ားမလုပ္ႏိုင္ရန္တားျမစ္ပိတ္ပင္ရမည္။စစ္မွန္ေသာအစီအစဥ္မ်ားျပဳလုပ္ေပးရမည္။
အထူးသျဖင့္ကၽြႏ္ုပ္တို႔ေခတ္သည္စစ္မွန္တိက်ေသာအစီအစဥ္မရွိလွ်င္လက္ခံဖို႔မျဖစ္ႏိုင္ေသာေခတ္ျဖစ္ပါသည္။ဤအတြက္ေၾကာင့္႐ိႈင္တြာန္လိုမ်ိဳးလူစားမ်ား၏အစီအစဥ္မ်ားပ်က္စီးသြားရေအာင္ပညာရွိသူမ်ား၊အေတြးအေခၚေကာင္းသူမ်ားစုေပါင္း၍စစ္မွန္ေသာအစီအစဥ္တစ္ရပ္ျဖစ္ေပၚလာဖို႔ဥပေဒမ်ားေရးဆြဲရေပမည္။ထိုမွသာလွ်င္အလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္၏ဥပေဒအမိန္႔မ်ား၏တန္ဖိုးရွိ၊အက်ိဳးရွိေၾကာင္းေပၚလြင္လာၿပီး၊မေကာင္းေသာအာသီသရွိသူမ်ား၊ယုတ္မာသူမ်ား၏လမ္းကိုပိတ္ဆို႔ထားသကဲ့သို႔ျဖစ္ေပမည္။
= = =
မိုသာကုရ္အာန္စြႏၷတ္ႏွင့္အဂ်္မာေယအြန္မသ္အျမင္
က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္၌မိုသာ(ခ)ယာယီေနကာဟ္ႏွင့္ပက္သက္ၿပီးစူရ္ေနစာအာယတ္ေတာ္အမွတ္၂၄၌ပါရွိသည္။မိန္႔ေတာ္မူထားသည္မွာ-
فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِهِ مِنْهُنَّ فَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ فَرِيضَةً…
“အၾကင္အမ်ိဳးသမီးႏွင့္မိုသာဖတ္လွ်င္၎အားမဟာရ္ေငြဆက္ဆက္ေပးေဆာင္ပါေလ။”
အေရးႀကီးေသာဂ႐ုျပဳစရာအခ်က္တစ္ခုသည္ကားတမန္ေတာ္ျမတ္(ဆြ)ထံမွေျမာက္မ်ားစြာသာရီဝါယသ္ေတာ္မ်ား၌ပါရွိေသာမိုသာဆိုသည္မွာယာယီေနကာဟ္ကိုဆိုလိုျခင္းျဖစ္ပါသည္။
ေရွ႕၌(အင္ရွာအလႅာဟ္)ကၽြႏု္ပ္အေနျဖင့္စာ႐ႈသူအဖို႔ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားရီဝါယသ္ကိုတင္ျပပါမည္။
ထို႔အျပင္စြန္နီ၊ရွီအာမ်ား၏ဖသ္ဝါက်မ္းမ်ားအားလံုး၌ယာယီေနကာဟ္ဆိုသည္မွာမိုသာကိုေခၚဆိုျခင္းျဖစ္ပါသည္။ထို႔အတြက္ေၾကာင့္မိုသာအားလက္မခံျခင္းသည္အမ်ားမိုဂ်္သဟစ္လက္ခံထားခ်က္ကိုလက္မခံျခင္းႏွင့္တူေပသည္။
မိုဂ်္သဟစ္မ်ား၏ဖသ္ဝါကိုအေ႔ရွ၌ေဖၚျပပါမည္။
ဤကဲ့သို႔ရွိေနပါလ်က္အခ့်ဳိသူမ်ားအေနျဖင့္استمتاع၏ဆိုလိုခ်က္သည္အရသာယူရန္ႏွင့္ကာမစပ္ယွက္ရန္ဟုအခါခါအဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုထားပါသည္။ထို႔ေၾကာင့္အာယတ္ေတာ္၏ဆိုလိုခ်က္မွာဇနီးသည္ႏွင့္ကာမစပ္ယွက္လိုသည့္အခါ မဟာေငြေပးေဆာင္ရမည့္ အဓိပၸါယ္သက္ေရာက္ေနပါသည္။
ဤယူဆ႐ႈျမင္ခ်က္ႏွင့္ပက္သက္ၿပီးျပသာနာႏွစ္ခုႏွင့္ထင္ရွားစြာရင္ဆိုင္ရေပမည္။
ပထမအခ်က္။ ။မဟာေငြေပးေဆာင္ရန္အခ်ိန္သည္ေနကာဟ္ဖတ္ခ်ိန္ျဖစ္ပါသည္။ေနကာဟ္ဖတ္သည္ႏွင့္တစ္ၿပိဳင္နက္အမ်ိဳးသမီးသည္မိမိမဟာေငြေတာင္းခံႏိုင္ေပသည္။ဤေနရာ၌ကာမစပ္မႈႏွင္အရသာခံမႈဆိုေသာသတ္မွတ္ခ်က္မပါေပ။(မွန္လွေပသည္။အစါဂ်္သလာခ္ကာမစပ္ယွက္မည္အလ်င္းျဖစ္ပါကမဟာေငြတစ္ဝက္သာေပးေဆာင္ရေပမည္။ဂ႐ုျပဳရေပမည္။)
ဒုတိယအခ်က္။။မိုသာဆိုသည့္စကားစုသည္ရွာရီအတ္စကားအရ၊စြန္နီ၊
ရွီအာေဖကာပညာရွင္ႀကီးမ်ားႏွင့္ရီဝါယသ္ေတာ္မ်ား၏အျမင္၌ယာယီေနကာဟ္ကိုေခၚဆိုျခင္းျဖစ္ပါသည္။ဤဆိုလိုခ်က္အတြက္သက္ေသမ်ားအျဖစ္အက်ယ္တဝင့္ပံုသ႑ာန္ျဖင့္ဖတ္႐ႈရေပလိမ့္မည္။
အေက်ာ္အေမာ္သဖ္စီးပညာရွင္မရ္ဟြမ္သပ္ရစီးအေနျဖင့္မဂ်္မဂြလ္
စရမ္းက်မ္း၌ဤမိုသာအာယတ္ေတာ္ႏွင္ပက္သက္ၿပီး႐ႈျမင္သံုးသပ္ခ်က္ႏွစ္ခုကိုေရးသားထားပါသည္။
၁။အခ့်ိဳေသာသူမ်ားအေနျဖင့္استمتاع၏အဓိပၸါယ္ကိုအရသာယူျခင္း၊ဟုျဖန္႔ဆိုထားၿပီးသက္ေသအေထာက္အထားျဖင့္အခ့်ိဳေသာသာဝကႀကီးမ်ားသေဗအီး(န)ႀကီး၏လုပ္ေဆာင္ခ်က္ကိုေဖၚျပထားပါသည္။
၂။အခ့်ိဳေသာသူမ်ားအေနျဖင့္استمتاع၏အဓိပၸါယ္ကိုယာယီေနကာဟ္အျဖစ္
ျပန္ဆိုထားၿပီးသက္ေသအေထာက္အထားျဖင့္အဗ္ေနအဘာစ္၊စာဒီး၊အဗ္
ေနမြစ္ဟူးဒ္ႏွင့္သေဗအီး(န)မ်ား၏အုပ္စုတစ္စုကိုတင္ျပထားပါသည္။၎တို႔အေနျဖင့္ယာယီေနကာဟ္အားလက္ခံထားသူမ်ားျဖစ္ပါသည္။
အကယ္၍အေသအခ်ာဂ႐ုစိုက္ဤႏွစ္ခ်က္အားေလ့လာသံုးသပ္မည္ဆိုလွ်င္ဒုတိယအခ်က္သည္ပိုမို၍ခိုင္လံုေၾကာင္းေတြ႔ရေပသည္။အေၾကာင္းသည္ကားရွာရီအသ္စကားအရမိုသာႏွင့္استمتاع ဆိုသည္မွာယာယီေနကာဟ္ကိုဆိုျခင္းျဖစ္ပါသည္။၎အျပင္မဟာေငြေပးေဆာင္ျခင္းႏွင့္အရ
သာခံျခင္းတို႔ကိုဆိုလိုျခင္းမဟုတ္ေပ။[2]
ကူရ္သဗီးအေနျဖင့္မိမိ၏သဖ္စီးအက်ယ္ဖြင့္က်မ္းတြင္ဤမိုသာအာယတ္ႏွင့္ပက္သက္ၿပီးဖြင့္ဆိုထားသည္မွာ-အမ်ားစု၏လက္ခံယံုၾကည္မႈအရမိုသာ(ခ)ယာယီေနကာဟ္အားဆိုလိုျခင္း
ျဖစ္ၿပီး၊တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏လက္ထက္၌ရွိခဲ့သည္ဟုဆိုထားပါသည္။[3]
ဂ်နာေဗစူယူသီးအေနျဖင့္မိမိ၏က်မ္းဒူေရမန္းဇူး၌၎၊အဗ္ေနကုစီးက်မ္းႏွင့္စအာလာဝီးတို႔အေနျဖင့္မိမိတို႔၏သဖ္စီးက်မ္းမ်ား၌အထက္ပါအဓိပၸါယ္မွာယာယီေနကာဟ္ဘက္ကိုသာျပဆိုထားပါသည္။
ရွီအာ၊စြန္နီသာသနာ့ပညာရွင္မ်ားအျမင္၌ဤကိစၥႏွင့္ပက္သက္ၿပီးမိုသာသည္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏လက္ထက္၌ရွိခဲ့ေၾကာင္းတညီတညြတ္တည္း လက္ခံထားပါသည္။သို႔ေသာ္လည္းပဲစြန္နီေဖကာသာသနာ့ပညာရွင္အမ်ားစု အေနျဖင့္ဤအမိန္႔သည္ေနာက္ပိုင္း၌ဖ်က္သိမ္းျခင္းခံရသည္ဟုလက္ခံယံုၾကည္ထားၾကသည္။သို႔ေသာ္လည္းပဲဘယ္အခ်ိန္မွစ၍ဖ်က္သိမ္းခဲ့ေၾကာင္းႏွင့္ပက္သက္ၿပီးအကြဲအလြဲရွိပါသည္။
သာဓကအားျဖင့္ေက်ာ္ၾကားေသာပညာရွင္ႏူးဝီးအေနျဖင့္စဟီးမြတ္စလင္အက်ယ္ဖြင့္က်မ္း၌တင္ျပထားသည္မွာ-
၁။အခ့်ိဳကသဗူးက္စစ္ပြဲ၌ဟလႅာဟ္ျဖစ္ၿပီးေနာက္မွဟရမ္ျဖစ္သြားသည္ဟုဆိုထားသည္။
၂။အုမရ္သြလ္ကဇာ၌သာလွ်င္ဟလႅာဟ္ျဖစ္ခဲ့ပါသည္။
၃။မကၠာဟ္ေရႊၿမိဳ့ေတာ္ကိုေအာင္ႏိုင္ခ်ိန္၌ဟလာဟ္ျဖစ္ၿပီး၊ၿပီးေနာက္ဟရမ္ျဖစ္သြားပါသည္။
၄။သဗူးက္စစ္ပြဲ(ဟီဂ်ရီ၉ခုႏွစ္)တြင္ဟရမ္ျဖစ္သြားပါသည္။
၅။အူးသာစ္စစ္ပြဲ(ဟီဂ်ရီ၈ခုႏွစ္)၌သာမိုသာျဖစ္ခဲ့ပါသည္။
၆။ေနာက္ဆံုးဟဂ်္(ဟီဂ်ရီ၁၀ခုႏွစ္)တြင္ဟလာဟ္ျဖစ္သြား၏။[4]
စိတ္ဝင္စားစရာေကာင္းသည့္အခ်က္သည္ကားတင္ျပထားသူမ်ားအေနျဖင့္ေစာဒကတက္စရာႏွင့္ဆန္႔က်င္ဘက္ရီဝါယသ္ေတာ္မ်ားတင္ျပထားျခင္းျဖစ္ပါသည္။အထူးသျဖင့္ ခိုင္ဘဲရ္စစ္ပြဲ၌ တားျမစ္ခဲ့ပါသလား။ေနာက္ဆံုးဟဂ်္၌တားျမစ္ခဲ့ပါသလားဆုိၿပီးရီဝါယသ္သည္ေက်ာ္ၾကားလွေပသည္။သို႔ေသာ္လည္းအခ့်ိဳေဖကာပညာရွင္မ်ားအေနျဖင့္ဤရီဝါယသ္ႏွစ္ခုစလံုးအားစုေပါင္းရာ၌အရမ္းႀကိဳးစားခဲ့ေသာ္လည္းမေအာင္ျမင္ခဲ့ၾကေပ။[5]
၎ထက္ပို၍စိတ္ဝင္စားစရာေကာင္းလွသည့္အခ်က္သည္ကား ရွာေဖအီဆီမွတင္ျပထားေသာအခ်က္ျဖစ္ပါသည္။၎အေနျဖင့္ေျပာၾကားသည္မွာ-
لا أعلم شيئاً أحل الله ثمّ حرّمه ثمّ أحلّه ثمّ حرّمه إلاّ المتعة
ကၽြန္ေတာ္အေနျဖင့္မိုသာမွအပအလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္သည္တစ္ေန႔၌ ဟလာဟ္ျပဳလုပ္ၿပီး၊ေနာက္ဟရမ္သတ္မွတ္၏။ေနာက္တစ္ခါဟလာလ္ျပဳလုပ္ၿပီး၊ဟရမ္သတ္မွတ္ထားေၾကာင္းအေၾကာင္းအရာမ်ားကိုပါသတ္မွတ္ထားေၾကာင္း မသိရွိေပ။[6]
အဗ္ေနဟဂ်္အေနျဖင့္စူဟိုင္းလီမွတစ္ဆင့္မိုသာအားခိုင္ဗဲရ္ေန႔၌ဟ
ရမ္ျဖစ္ေၾကာင္းသတ္မွတ္ခဲ့ျခင္းႏွင့္ပက္သက္ၿပီးမည္သည့္သမိုင္းပညာရွင္၊
ဟဒီးစ္ပညာရွင္မ်ားအေနျဖင့္တင္ျပထားျခင္းမရွိေၾကာင္းတင္ျပထားျခင္းျဖစ္ပါသည္။[7]
၇။တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏လက္ထက္၌မိုသာသည္ဟလာဟ္ျဖစ္ခဲ့ၿပီးေနာက္အိုမရ္အေနျဖင့္ဟရမ္ျပဳလုပ္ခဲ့ေၾကာင္းအဟ္ေလစြႏၷတ္၏တိက်ခိုင္လံုေသာက်မ္းစဟီးမြတ္စလင္၌ပါရွိပါသည္။
အဗ္ေနအသီးနဇ္ရဟ္အေနျဖင့္တင္ျပသည္မွာ-ကၽြႏု္ပ္အေနျဖင့္ဂ်နာေဗဂ်ေဘအဗ္ေနအဗ္သြလႅာဟ္အန္စာရီထံ၌ရွိေနခ်ိန္တြင္၎မွမိန္႔ၾကားေတာ္မူသည္မွာ-အဗ္ေနအဘာစ္ႏွင့္အဗ္ေနဇိုဟရ္အၾကားမိုသာေယေနစာႏွင့္မိုသာေယဟဂ်္တို႔သည္ပတ္သက္ၿပီးကြဲလြဲမႈရွိေပသည္။
ကၽြန္ေတာ္အေနျဖင့္အသင္(ဂ်နာေဗဂ်ာေဘအဗ္ေနအဗ္သြလႅာဟ္အန္စာရီ)မည္ကဲ့သို႔သံုးသပ္ပါမည္နည္းဟုေမးခဲ့၏။အေျဖေပးသည္မွာ-ကၽြႏ္ုပ္အေနျဖင့္၎မိုသာႏွစ္မ်ိဳးစလံုးကိုတမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏လက္ထက္၌က်င့္သံုးခဲ့ပါသည္။အိုမာရ္အေနျဖင့္ဟရမ္ဟုသတ္မွတ္လိုက္မွသာမက်င့္သံုးခဲ့ျခင္းျဖစ္ပါသည္။[8]
ဤကဲ့သုိ႔ထင္ရွားျပတ္သားေသာအေထာက္အထားရွိသည္ၾကားမွပင္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏လက္ထက္၌မိုသာဟရမ္ျဖစ္ခဲ့သည္ဟုဆို
ႏုိင္ပါသလား?
မည္သူကမိုသာကိုဟရမ္အျဖစ္သတ္မွတ္ခဲ့ပါလဲ?
ကၽြႏ္ုပ္အေနျဖင့္ဂ်နာေဗဂ်ာေဘ၏ေက်ာ္ၾကားေသာရီဝါယသ္တစ္ပါးကို တင္ျပခဲ့ပါသည္။၎ရီဝါယသ္ကိုအခ့်ိဳေက်ာ္ၾကားေသာစြန္နီေဖကာသာသနာ့ ပညာရွင္မ်ား၊ဟဒီးစ္ပညာရွင္မ်ား၊သဖ္စီးပညာရွင္မ်ားအေနျဖင့္မိမိတို႔၏က်မ္းမ်ား၌ဒုတိယခလိဖြာ၏စကားအတိုင္းအခ့်ိဳဝါက်မ်ားကိုေအာက္တြင္ေဖၚျပထားပါသည္။
متعتان كانتا مشروعتين فى عهد رسول الله(صلى الله عليه وآله) و أنا أنهى عنهما متعة الحجّ و متعة النساء
((တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏လက္ထက္၌မိုသာႏွစ္မ်ိဳးႏွစ္စားသည္အေလ့အထရွိခဲ့ပါသည္။မိုသာဟဂ်္သာမသိုႏွင့္ေနစာျဖစ္ၿပီး၎ႏွစ္ခုစလံုးကိုကၽြႏု္ပ္အေနျဖင့္ဟရမ္ဟုသတ္မွတ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ပါသည္။))
ဤဟဒီးစ္ေတာ္ကိုအျခားစနသ္မ်ား၌ေတြ႔ရသည္မွာ၎မိုသာႏွစ္ခုကိုက်င့္သံုးသူအားအျပစ္ဒဏ္ေပးပါမည္ဟုေသာဝါက်ပင္ျဖစ္ေပသည္။
ဟဂ်္သာမသိုဆိုသည္မွာဟဂ်ီအေနျဖင့္ပထမဦးစြာအိုမရာျပဳလုပ္ရမည္။ထို႔ေနာက္အဟ္ရမ္ဝတ္ဆင္ၿပီးေနာက္ကာလၾကာရွည္(သို႔)အတို၊ၿပီးေနာက္ဟဂ်္အတြက္ဒုတိယအႀကိမ္အဟ္ရမ္ဝတ္ဆင္ျခင္းကိုေခၚဆိုပါသည္။
ဤဟဒီးစ္ေတာ္သည္ေက်ာ္ၾကားေသာဟဒီးစ္ေတာ္ျဖစ္ၿပီးအနည္းငယ္ေသာကြာျခားမႈကြဲျပားမႈႏွင့္အတူအိုမာရ္အေနျဖင့္လူထုအားမင္ဘဲရ္ေပၚမွေဟာၾကားခဲ့ျခင္းျဖစ္ပါသည္။ကၽြႏ္ုပ္အေနျဖင့္ဤေနရာ၌၎ဟဒီးစ္ႏွင့္ပက္သက္ၿပီးအဟ္ေလစြႏၷတ္၏အကိုးအကားအရက်မ္းကိုတင္ျပပါမည္။
၁။ مسند احمد، جلد 3، صفحه 325
၂။سنن بيهقى، جلد 7، صفحه 206
၃။المبسوط سرخسى، جلد 4، صفحه 27
၄။المغنى ابن قدامه، جلد 7، صفحه 571
၅။محلى ابن حزم، جلد 7، صفحه 107
၆။كنزالعمّال، جلد 16، صفحه 521
၇။تفسير كبير فخر رازى، جلد 10، صفحه 52
= = =
ဤဟဒီးစ္ေတာ္၏အကူအညီျဖင့္ေျမာက္ျမားစြာေသာျပႆနာမ်ားအတြက္အေျဖထြက္လာပါသည္။
၁။ပထမခလီဖာလက္ထက္၌မိုသာဟလႅာဟ္ျဖစ္ခဲ့ပါသည္။
မိုသာသည္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏လက္ထက္တြင္သာမက
ပထမခလီဖာလက္ထက္၌လည္းလုပ္ပိုင္ခြင့္ရွိခဲ့ပါသည္။သို႔ေသာ္ဒုတိယခလီဖာအေနျဖင့္သတ္မွတ္ခဲ့ပါသည္။
၂။ခိုင္လံုေသာအေထာက္အထားရွိလ်က္ကိုယ္ပိုင္ထင္ျမင္ခ်က္ကိုသံုးထားျခင္းျဖစ္ပါသည္။
ဒုတိယခလီဖာအေနျဖင့္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏ခြင့္ျပဳခ်က္အေထာက္အထားအခိုင္အလံုရွိလ်က္၌ပင္ဥပေဒအသစ္ကိုေရးဆဲြသည့္သတၱိျပခဲ့ေပသည္။အမွန္တကယ္က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္၏မိန္႔ဆိုထားသည္မွာ-
…وَمَا آتَاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَمَا نَهَاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا …[i]
“မည္သည့္အရာမဆိုတမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)ေပးလွ်င္ယူလိုက္ပါ။တားျမစ္
လွ်င္မက်င့္သံုးပါႏွင့္။”[9]
တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)မွအပအျခားသူမ်ား၌လည္းအလႅာဟ္အရွင္ျမတ္၏ဥပေဒသမ်ားပါဝင္ေရာက္စြက္ဖက္ပိုင္ခြင့္ရွိပါသလား?
အၾကင္သူတစ္ဦးတစ္ေယာက္သည္ကုိယ္ေတာ္(ဆြ)ကေတာ့ဒီလိုလုပ္ခဲ့တယ္။ငါေတာ့ေျပာင္းမည္ဟုေျပာပိုင္ခြင့္ရွိပါသေလာ!
အလႅာဟ္အရွင္ျမတ္၏အမိန္႔ေတာ္မ်ားႏွင့္ဆက္သြယ္ပက္သက္ေနေသာထင္ရွားျပတ္သားသည့္အေထာက္အထားအခိုင္အလံုရွိေနပါလ်က္
ကိုယ္အထင္သံုးလုိ႔ရပါသလား?
အမွန္တကယ္ေျပာရလွ်င္္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏အမိ္န္႔ဩဝါဒေတာ္မ်ားကိုဆန္႔က်င္ေနသည္မွာအံ့ဩစရာ၊အံ့အားသင့္စရာပင္ျဖစ္ပါသည္။
အကယ္၍ထင္ရွားျပတ္သားစြာခိုင္လံုေသာသက္ေသအေထာက္အထားရွိပါလ်က္မိမိႀကိဳးစားမႈ၊ထင္ျမင္ခ်က္အတြက္လမ္းဖြင့္ေပးရမည္ဆိုပါကဤကဲ့သို႔လုပ္လို႔မရေၾကာင္းသက္ေသျပရန္အေထာက္အထားရွိေပသည္။
အဂ်္ေသမဒ္မိမိႀကိဳးပမ္းမႈျဖစ္ထင္ေၾကးေပးမႈသည္တစ္ဦးတစ္ေယာက္သာလွ်င္လုပ္ပိုင္ခြင့္ရွိပါသေလာ!အျခားသူလုပ္လို႔မရပါသေလာ!
အေရးႀကီးေသာကိစၥတစ္ခုျဖစ္ပါသည္။အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ-ထင္ရွားခိုင္လံုေသာ၊ရွင္းလင္းျပတ္သားေသာသက္ေသအေထာက္အထားရွိပါလ်က္ႏွင့္အဂ်္ေသမဒ္ကိုသံုးမည္ဆိုလွ်င္အလႅာဟ္အရွင္ျမတ္၏ဥပေဒသမ်ားသည္ ဖ်က္ဆီးမႈမွကင္းရန္လြယ္ကူမည္မဟုတ္ေခ်။
အၿမဲရွင္သန္ေနေသာအစၥလာမ္ဥပေဒအမိန္႔မ်ားအေျခနဲလွေပမည္။တစ္နည္းဆိုရလွ်င္အစၥလာမ္ဥပေဒအမိန္႔မ်ားအတြက္အႏၱရာယ္ျဖစ္လာႏိုင္ပါသည္။
၃။အိုမာရ္အားဆန္႔က်င္ရသည့္အေၾကာင္းအရင္းအဘယ္ေၾကာင့္
အိုမာရ္အေနျဖင့္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏အမိ္န္႔ဩဝါဒေတာ္မ်ားကိုေသြဖည္ဆန္႔က်င္ခဲ့ပါသနည္း?
ေသြဖည္ဆန္႔က်င္ရသည့္အေၾကာင္းတစ္ခုသည္ကား-လူထုအေနျဖင့္ဟဂ်္ျပဳရန္လာၾက၏။ဟဂ်္ႏွင့္အိုမရာျပဳၿပီးေနာက္အဟ္ရမ္ခၽြတ္ၾကၿပီးမိမိတို႔၏ဇနီးမ်ားႏွင့္အတူစပ္ယွက္ၾကေသာေၾကာင့္ျဖစ္ေပသည္။ဤကဲ့သို႔ဟဂ်္သာမသိုျဖစ္ေနာက္ရက္အနည္းငယ္လြတ္လပ္ခြင့္ရပါသည္။
ဒါမေကာင္းဘူးလား? ဟဂ်္ဝိညဥ္အတြက္မသင့္ေတာ္ပါသေလာ?
အမွန္ေတာ့ပ်က္ျပယ္ေသာေတြးေတာမႈတစ္ခုပင္ျဖစ္ေပသည္။အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာဟဂ်္ႏွင္အိုမရာသာက်င့္စဥ္တစ္ခုစီျဖစ္ၿပီး၎တို႔အၾကား၌ ၁လအထိအခ်ိန္ဆြဲလိုရေပသည္။
မြတ္စလင္မ်ားအားလံုးအေနျဖင့္ေရွာင္ဝါလ္ႏွင့္ဇီးလ္ဟဂ်္လျမတ္မ်ား၌မကၠာဟ္ေရႊၿမိဳ့ေတာ္သို႔ခရီးထြက္ကာအိုမရာျပဳလုပ္ၿပီးဇီးလ္ဟဂ်္လ(၈)ရက္ေန႔ထိလြတ္လပ္စြာေနရၿပီး၊ထို႔ေနာက္ဟဂ်္ျပဳလုပ္ရန္အတြက္စည္းကမ္းမ်ားေစာင့္ထိန္းရမည္ျဖစ္ၿပီးအရ္ဖာကြင္းျပင္ဘက္သို႔ခရီးထြက္ရပါသည္။
ဤအတြက္ေၾကာင့္ဘယ္လိုအခက္အခဲရွိပါသလဲ?
အခ့်ိဳလူမ်ား၏စဥ္းစားပံုသည္မိုသာႏွင့္ပက္သက္ၿပီးဤကဲ့သုိ႔ျဖစ္၏။အကယ္၍မိုသာကိုျပဳလုပ္ပိုင္ခြင့္ျပဳလိုက္ပါကေဇနားကိုသတ္မွတ္ရန္ခက္ခဲသြားေပမည္။အေၾကာင္းသည္ကား မည္သည့္အမ်ိဳးသားမဆို သူစိမ္းအမ်ိဳးသမီးႏွင့္အတူ ေတြ႔ရခ်ိန္၌ကၽြန္ေတာ္တို႔မိုသာဖတ္ထားပါသည္ဟုလိမ္ညာေျပာဆိုလိုရေပသည္။
ဤနည္းျဖင့္ေဇနာကိုအားေပး၊အားေျမာက္လုပ္ၿပီးက်ယ္ျပန္႔ေအာင္လုပ္သည္ႏွင့္တူသြားေပမည္။မိုသာကိုဖတ္ရန္ခြင့္ျပဳမည္ဆိုလွ်င္ေဇနာမ်ားလာမည္။သန္႔ရွင္းသူနည္းသြားမည္။
ဤစဥ္းစားေတြးေခၚမႈသည္ပထမေတြးေခၚထင္ျမင္သံုးသပ္မႈထက္အားပိုနည္းပါသည္။အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာကၽြႏ္ုပ္အေနျဖင့္ပထမ၌အၿမဲေနကာဟ္လုပ္ဖို႔စြမ္းအားမရွိေသာလူငယ္၊လူရြယ္မ်ား၊ဇနီးႏွင့္ေဝးေနေသာလူငယ္၊လူရြယ္မ်ားသည္မိုသာႏွင့္ေဇနာလမ္းႏွစ္သြယ္ေပၚ၌ရပ္ေနသည္ဟုဆိုထားေသာေၾကာင့္ျဖစ္ပါသည္။
အကယ္၍မိုသာ(ခ)ယာယီေနကာဟ္အားအထူးစည္းမ်ဥ္း၊စည္းကမ္းမ်ားျဖင့္ေဆာင္ရြက္ရသည့္ကိစၥကိုဟရမ္ဟုအခုသတ္မွတ္လိုက္ပါကမ
လြဲမေသြလူထုအေနျဖင့္ဟရမ္အလုပ္မ်ား၊မသန္႔ရွင္း၊မသန္႔ျပန္႔သည့္လုပ္ငန္းမ်ားမလြဲမေသြလုပ္ေဆာင္လာၾကမည္ျဖစ္ေပသည္။
ထို႔အတြက္ေၾကာင့္ေမာင္လာအလီ(အ.စ)၏ေက်ာ္ၾကားေသာဟဒီးစ္ေတာ္လာရွိေပသည္။
نَهَى النَّاسَ عَنِ الْمُتْعَةِ مَا زَنَى إِلاّ شَقِىلَوْ لاَ أنّ عُمَر
အဓိပၸာယ္။။“အကယ္၍အိုမာရ္သာမိုသာကိုမတားျမစ္ခဲ့ဘူးဆိုလွ်င္မသမာသူယုတ္မာမွအပေဇနာက်ဴးလြန္မည္မဟုတ္ေခ်။”[10]
၄။မိုသာအားတားျမစ္ျခင္းႏွင့္ပက္သက္ၿပီးကြဲလြဲမႈမ်ား။
အထက္ပါဟဒီးစ္ေတာ္အားေျမာက္မ်ားစြာေသာစြန္နီဟဒီးစ္ပါေမာကၡမ်ား၊သဖ္စီးပညာရွင္မ်ားအေနျဖင့္တင္ျပထားပါသည္။ဤအခ်က္ကို
ၾကည့္ျခင္းျဖင့္မိုသာသည္အိုမာရ္လက္ထက္၌တားျမစ္ခဲ့ေၾကာင္းထင္ရွားသြားေပသည္။
တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏လက္ထက္၌မဟုတ္ေၾကာင္း၊ဤအတြက္ေျမာက္မ်ားစြာေသာရီဝါယသ္ေတာ္မ်ားအကိုးအကားမ်ားရွိေပသည္။
သာဓကအားျဖင့္
(က)ေက်ာ္ၾကားလွေသာဟဒီးစ္ပါရဂူေသးရ္ေမဇီးအေနျဖင့္တင္ျပသည္မွာ-
ဆီးရီးယားႏိုင္ငံသားတစ္ေယာက္သည္မိုသာႏွင့္ပက္သက္ၿပီးအဗ္သြလ္လႅာဟ္အဗ္ေနအိုရ္မာအားေမးျမန္းရာ-၎အေနျဖင့္ဟလႅာဟ္ေျဖၾကားသည္၊ဒုတိယအႀကိမ္၊၎ဆီးရီးယားႏိုင္ငံသားသည္လူႀကီးမင္း၏ဖခင္အားဟရမ္ဟုမသတ္မွတ္ထားပါသေလာဟုထပ္ေမးျမန္းရာေျဖၾကားသည္မွာ-
أبىأرأيت إن كان أبى قد نهى عنها و قد سنّها رسول الله، أنترك السنّة و نتبع قول
“အကယ္၍ငါအေဖကတမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏စြႏၷတ္ေတာ္အျဖစ္သတ္မွတ္ထားေသာအရာကိုတားျမစ္ခဲ့လွ်င္၊ငါအေဖသည္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏ စြႏၷတ္ေတာ္အားခ်ိဳးေဖါက္မႈလမ္းစဥ္ကုိငါလိုက္ရမည္ေလာ!”[11]
(ခ)စဟီးမြတ္စလင္အတြင္း၌ဂ်နာေဗဂ်ာေဘအဗ္ေနအန္စာရီ၏မိန္႔ဆိုထားေသာရီဝါယသ္ေတာ္တစ္ပါးကိုတင္ျပထားပါသည္။
“ကၽြႏု္ပ္တို႔အေနျဖင့္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏လက္ထက္၌စြန္ပလြန္သီး၊ဂ်ံဳမႈန္႔အနည္းငယ္ကိုမဟာေငြအျဖစ္ေပးေဆာင္ၿပီးရက္အနည္းငယ္အတြက္မိုသာဖတ္ခဲ့ၾကသည္။ဤအလုပ္အားအဘူဘာကဲရ္လက္ထက္အထိလုပ္ေဆာင္ခဲ့ၾကသည္။ သို႔ေသာ္အိုမာရ္အေနျဖင့္အိုမာရ္ဘင္အရီးစ္၏အျဖစ္အပ်က္ၿပီးေနာက္ဟရမ္အျဖစ္သတ္မွတ္ခဲ့ေပသည္။[12]
(ဂ)ဤက်မ္းေတာ္၏ေနာက္တစ္ေနရာ၌ဟဒီးစ္ေတာ္တစ္ပါးလာရွိသည္မွာ-တစ္ေန႔၌ဂ်နာေဗအဗ္ေနအဘာစ္ႏွင့္အဗ္ဒြရ္ဇိုဗိုင္းရ္အၾကားမိုသာ ေနစာႏွင့္၊ဟဂ်္ေဂ်သာမသိုလ္တို႔ပက္သက္ၿပီးကြဲလြဲမႈမ်ားျဖစ္ပြားခဲ့၏။
(ထို႔အတြက္ဂ်နာေဗအဗ္ေနအန္စာရီအားအဆံုးအျဖတ္ေပးရန္ေမတၱာရပ္ခံခဲ့သည္။)ဂ်နာေဗဂ်ေဗရ္အေနျဖင့္ကၽြႏ္ုပ္တို႔သည္မိုသာႏွစ္မ်ိဳးစ
လံုးကိုတမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏လက္ထက္၌က်င့္သံုးခဲ့ပါသည္။ထို႔ေနာက္အိုမာရ္ကဟရမ္အျဖစ္သတ္မွတ္ခဲ့သျဖင့္မက်င့္သံုးရေတာ့ေခ်။[13]
(ဃ)အဗ္ေနအဘာစ္သည္၎အား(حبر الأمّة )(အစၥလာမ္အြန္မသ္အတြက္အာလင္ႏွင့္ပညာရွင္)ဟုေသာဘြဲ႔ရရွိထားသူျဖစ္ပါသည္။၎သည္မိုသာအားတမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏လက္ထက္၌ဟရမ္မဟုတ္ခဲ့ေၾကာင္းလက္ခံသူမ်ားစာရင္း၌ပါဝင္ေပသည္။
အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ၎ႏွင့္အဗ္သြလႅာဟ္အဗ္ေနဇိုဗိုင္းရ္အၾကားဤကိစၥႏွင့္ပက္သက္ၿပီးအျငင္းအခုံျဖစ္ခဲ့ေသာေၾကာင့္ျဖစ္ေပသည္။
အဗ္သြလႅာဟ္အဗ္ေနဇိုဗိုင္းရ္မကၠာဟ္ေရႊၿမိဳ့ေတာ္တြင္ရွိေနသည့္ကာလ၌တစ္ေန႔လူထုအၾကား၌အသံၾကားရသည္မွာ၎အခ်ိန္၌အဗ္ေနအဘာစ္လည္းရွိေနေပသည္။
အခ့်ိဳသူမ်ား၏ႏွလံုးသားကိုအလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္သည္၎တို႔၏မ်က္လံုးကိုကန္းေအာင္ျပဳလုပ္ထားသလို၊ႏွလံုးသားကိုလည္းေဖ်ာက္ကြယ္
ထားေပသည္။(ဆိုလုိသည္မွာ-မ်က္စိမျမင္႐ံုတင္မကဘဲစဥ္းစားဥာဏ္ပါမရွိသူျဖစ္ေပသည္။)ဤအတြက္ေၾကာင့္မိုသာဖတ္လိုရသည္ဟုဖသ္ဝါေပးေနသည္။၎တို႔၏ေျပာဆိုလိုသူသည္အဗ္ေနအဘာစ္ျဖစ္ေပသည္။(ထိုအခ်ိန္၌အဗ္ေနအဘာစ္သည္ကန္းေနသူ၊မ်က္မျမင္တစ္ဦးျဖစ္ေပသည္။)
ဤစကားကိုၾကားသည္ႏွင့္တစ္ၿပိဳင္နက္အဗ္ေနအဘာစ္သည္မတ္တပ္ရပ္ထားၿပီးမိန္႔ေတာ္မူ၏။“အသင္ဟာနားမလည္သူတစ္ဦးျဖစ္ေပတယ္။အကၽြႏ္ုပ္ အသက္၏ကစမ္၊ကၽြႏ္ုပ္တို႔သည္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏လက္ထက္၌သာ ဤအလုပ္ကိုလုပ္ေဆာင္ခဲ့ၾကေပသည္။”
အဗ္ေနဇိုဗိုင္းရ္သည္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)ကိုမေလးစားေတာ့ဘဲျပန္ေျပာ၏။“အခုအခ်ိန္၌လုပ္ျပပါလား။ခိုဒါကစမ္ခဲႏွင့္ေပါက္သတ္ျပမယ္။”[14]တစ္နည္းဆိုရလွ်င္ၿခိမ္းေျခာက္ၿပီးအေျဖေပးခဲ့ေပသည္။
ေယဘုယ်အားျဖင့္အဗ္သြလႅာဟ္အဗ္ေနဇိုဗိုင္းရ္သည္ထိုအခ်ိန္အခါ၌ဤကဲ့သို႔အေျဖေပးရဲသည္မွာအာဏာရွိေနေသာအခ်ိန္ျဖစ္ေပသည္။မကၠာဟ္ၿမိဳ့ေတာ္သည္သူ၏လက္ထက္၌ရွိေနေပသည္။ဤအတြက္ေၾကာင့္အဗ္ေနအဘာစ္ကဲ့သို႔ေသာသာသနာ့ပညာရွင္ကိုပင္၊ပူပန္စိုးရိမ္မႈမရွိဘဲ၊မေလးမစားျပန္ေျပာရဲခဲ့ေပသည္။
အမွန္တကယ္အဗ္ေနအဘာစ္သည္အသက္အားျဖင့္အဗ္သြလႅာဟ္အဗ္ေနဇိုဗိုင္းရ္၏အေဖအရြယ္ျဖစ္ၿပီး၊ပညာအားျဖင့္မယွဥ္ႏိုင္ေပ။အကယ္၍ ပညာအရည္အခ်င္း တူပါသည္ဟုဆိုလွ်င္လည္း၎သည္အဗ္ေနအဘာစ္အားဤကဲ့သို႔မေလးမစားျပဳပိုင္ခြင့္မရွိေခ်။
အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္အကယ္၍တစ္ဦးတစ္ေယာက္သည္ဤကိစၥႏွင့္ပတ္သက္ၿပီးမိမိကိုယ္တိုင္၏ဖသ္ဝါအေပၚက်င့္သံုးမည္။ေနာက္မွားယြင္းေၾကာင္းသိမည္ဆိုလွ်င္လည္းဤလုပ္ရပ္သည္ وطى به شبهه ျဖစ္ေပသည္။
လူတုိင္းوطى به شبههဆိုလိုျခင္းကိုသိေပသည္။ထိုအတြက္ေၾကာင့္ခဲျဖင့္ေပါက္သတ္ရသည့္ဆင့္ထိမေရာက္ေသးသျဖင့္ဤကဲ့သို႔ႀကိမ္းေမာင္းျခင္းသည္အဓိပၸါယ္မဲ့ေသာလုပ္ရပ္တစ္ခုႏွင့္၊ပညာမတတ္ေသာသူ၏လုပ္ရပ္ျဖစ္ေပသည္။သို႔ေသာ္လည္းပဲဤကဲ့သို႔အျပဳအမူသည္အဗ္သြလႅာဟ္အဗ္ေနဇိုဗိုင္းရ္ကဲ့သို႔မသိ၊နားမလည္သူ၊မေလးမစားလုပ္သူ၊လူငယ္လုပ္သည္မွာအံ့ဩဖြယ္မဟုတ္ေပ။
စိတ္ဝင္စားစရာအခ်က္မွာရဂါဗ္သည္မိမိစာအုပ္محاضرات တြင္တင္ျပထားသည္မွာအဗ္သြလႅာဟ္အဗ္ေနဇိုဗိုင္းရ္ကအဗ္ေနအဘာစ္အားခ်ိဳးႏွိမ္ၿပီးေျပာသည္မွာ-အဘယ္ေၾကာင့္မိုသာကိုဟလႅာဟ္လိုသတ္မွတ္ရပါသနည္း?ဂ်နာေဗအဗ္ေန အဘာစ္ သည္အေျဖေပးသည္မွာ“မင္းအေမကိုသြားေမးၾကည့္လို႔ေျဖ၏။ ၎သည္မိမိ၏အေမထံသြားၿပီးေမးေသာအခါအေျဖရသည္မွာ-
زمانى بود كه من متعه پدرت بودمما ولدتك الا فى المتعة; تولد تو در
“ငါသည္မင္းကိုမိုသာျဖင့္ေမြးခဲ့ျခင္းျဖစ္တယ္။”[15]
(င)အဟ္မဒ္အဗ္ေနဟန္ဗဲရ္သည္မိမိ၏မိုစနတ္က်မ္းတြင္အဗ္ေနဟ
စီး(န)မွတဆင့္တင္ျပသည္မွာ-မိုသာႏွင့္ပက္သက္ေသာအာယတ္ကုရ္အာန္က်မ္းေတာ္၌လာရွိပါသည္။ကၽြႏ္ုပ္တို႔သည္လည္းလိုက္နာေဆာင္ရြက္
ခဲ့ပါသည္။ၿပီးေနာက္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)ဝါဖသ္ျဖစ္သြားသည္အထိဖ်က္သိမ္းေသာအာယတ္မက်ေရာက္လာေပ။[16]
အထက္ပါရီဝါယသ္ေတာ္မ်ားအျပင္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏လက္ထက္၌မိုသာအမိန္႔အားဖ်က္သိမ္းခဲ့သည္ဆိုေသာရီဝါယသ္ေတာ္မ်ားလာရွိေပသည္။
အိုဝမ္္းနည္းေလစြာ!ဖ်က္သိမ္းခဲ့ေၾကာင္းရီဝါယသ္ေတာ္မ်ားအားလံုးသည္တညီတညြတ္ထဲဖ်က္သိမ္းခဲ့ခိ်န္ကိုေဖၚျပထားလွ်င္ေကာင္းေလစြ!သို႔ေသာ္ဖ်က္သိမ္းခဲ့ခ်ိန္ကိုတစ္ေယာက္တစ္ခ်ိန္ေဖၚျပထားေပသည္။
၁။အခ့်ိဳရီဝါယသ္ေတာ္မ်ား၌လာရွိသည္မွာမိုသာဖ်က္သိမ္းေၾကာင္းအမိန္႔သည္ခိုင္ဗရ္စစ္ပြ(ဟီဂ်ရီ၇ခုႏွစ္)၌က်ခဲ့ေၾကာင္းေဖၚျပထားပါသည္။[17]
၂။အခ့်ိဳရီဝါယသ္ေတာ္မ်ား၌လာရွိသည္မွာတမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)သည္عام الفتح (ဟီဂ်ရီ၈ခုႏွစ္)၌ဟလႅာဟ္အျဖစ္မိုသာကိုခြင့္ျပဳခဲ့ၿပီးရက္အနည္းငယ္ေနာက္ပုိင္းတားျမစ္ခဲ့ေၾကာင္းေဖၚျပထားပါသည္။[18]
၃။ အခ့်ိဳရီဝါယသ္ေတာ္မ်ား၌လာရွိသည္မွာမကၠာဟ္ၿမိဳ့အနီးရွိဟဝါဇန္းေျမ၌ျဖစ္ပြါးခဲ့ေသာအိုသာစ္စစ္ပြြဲၿပီးေနာက္(၃)ရက္သာမိုသာဖတ္ခြင့္ေပး
ခဲ့ၿပီးေနာက္ျပန္ပိတ္ခဲ့သည္ဟုလာရွိပါသည္။[19]
အကယ္၍ကၽြႏ္ုပ္ထံ၌အားလံုးေသာရီဝါယသ္ေတာ္မ်ားႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး သုေတသနျပဳႏိုင္လွ်င္ပို၍က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔သိႏိုင္ၿပီးျဖစ္ပါသည္။သို႔ျဖစ္ပါ၍အဟ္ေလစြႏၷတ္၏အေက်ာ္အေမာ္သာသနာ့ပညာရွင္ႏူး႐ိုင္းသည္စဟီးမြတ္စလင္အဖြင့္ က်မ္း၌ တစ္ခုႏွင့္တစ္ခုအခ်ိတ္အဆက္ရွိေသာရီဝါယသ္ေတာ္(၆)ခုကိုတင္ျပ ပါမည္။
၁။မိုသာသည္ခိုင္ဗရ္စစ္ပြဲ၌ဟလႅာဟ္ျဖစ္ၿပီးေနာက္ရက္အနည္းငယ္အတြင္းဟရမ္ျဖစ္သြားေပသည္။
၂။မိုသာعمرة القضاءတြင္ဟလႅာဟ္ျဖစ္ၿပီးေနာက္မွဟရမ္ျဖစ္သြားေပသည္။
၃။မိုသာفتح مكّهအခ်ိန္၌ဟလႅာဟ္ျဖစ္ၿပီးေနာက္မွဟရမ္ျဖစ္သြားေပသည္။
၄။တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)သည္မိုသာကိုသူဘူးက္စစ္ပြဲ၌ဟရမ္အျဖစ္သတ္မွတ္ခဲ့ေပသည္။
၅။မိုသာသည္ဟဝါဇ္စစ္ပြဲ၌ဟလႅာဟ္ျဖစ္သြားပါ၏။
၆။မိုသာသည္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏ေနာက္ဆံုးဟဂ်္၌ဟလာဟ္ျဖစ္သြားေၾကာင္းေဖၚျပထားပါသည္။[20]
အထက္ပါကိစၥႏွင့္ပက္သက္ၿပီးရွာေဖအီဟ္အဆိုအမိန္႔သည္ပိုမို၍အံ့ဩဖို႔ေကာင္းေပသည္။
ကၽြႏ္ုပ္အေနျဖင့္မိုသာအမိန္႔မွလြဲ၍အလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္အေနျဖင့္အရာကိစၥတစ္ခုကိုဟလာဟ္အမိန္႔ေပးၿပီးေနာက္ဟရမ္၊ေနာက္တစ္ခါဟလာဟ္ သတ္မွတ္ေပးၿပီးေနာက္ဟရမ္သတ္မွတ္ခဲ့ေၾကာင္းမေတြ႔ရေသးေပ။[21]
သုေတသီတိုင္းဤကဲသို႔ဆန္႔က်င္ဘက္ရီဝါယသ္ေတာ္မ်ားကိုေလ့လာသံုးသပ္ခ်ိန္၌လုပ္ႀကံထားေသာရီဝါယသ္ေတာ္အတုအပမ်ားေၾကာင္း၊ႏိုင္ငံေရး အရအျခားကစားထားေသာကစားကြက္တစ္ခုျဖစ္ေၾကာင္းယံုၾကည္မည့္ အခ်က္ပင္ျဖစ္ေပသည္။
= = =
အေၾကာင္းဆုံးလမ္း
မည္သူမဆိုဤကဲ့သုိ႔ေသာဆင့္ျပန္ခ်က္အဆိုမ်ားႏွင့္ရင္ဆိုင္ရသည့္အခါအမွန္တရားကိုသိရွိရန္အတြက္မလဲြမေသြေလ့လာၾကေပမည္။
သို႔ေသာ္လည္းပဲဤမိုသာကိစၥႏွင့္ပက္သက္ၿပီးမည္ကဲ့သို႔ေသာအခက္အခဲရွိေနပါသနည္း?ဤကဲ့သို႔ဆန္႔က်င္ဘက္စကားစုမ်ားေနာက္ေဖကာပညာရွင္တစ္ဦးသီးသန္႔လမ္းေရြးခ်ယ္ထားေၾကာင္းေတြ႔ေနရပါသနည္း?
အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ဆန္႔က်င္ဘက္ရီဝါယသ္မ်ားညိႇလို႔ရေပသည္။
ဤကဲ့သို႔ကဲြလြဲမႈမ်ားသည္ႏိုင္ငံေရးႏွင့္ပက္ရန္အႏၱရာယ္ရွိေနေသာျပသာနာတစ္ခုခုေၾကာင့္ေပၚေပါက္လာသျဖင့္ျဖစ္ခဲ့ရသည္ဟုမဆိုႏိုင္ပါသေလာ!ထို႔ေၾကာင့္လည္းပဲအခ့်ိဳဟဒီးစ္ေတာ္မ်ားကိုအႀကံအဖန္ျပဳလုပ္ၿပီးအတုလုပ္ကာတမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏သာဝကေတာ္ႀကီးမ်ား၏အမည္ကိုအလြဲသံုးစားလုပ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ေပသည္။ဟဒီးစ္ေတာ္မ်ားကို၎တို႔သည္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ) ထံမွတစ္ဆင့္ျပတ္သည္ဟု(ေျပာရဲ၊ေရးရဲ)ၿပီးမစိုးရိမ္မေၾကာင့္ၾကေတာ့ေပ။
ႏိုင္ငံေရးအတြက္သာလွ်င္သီးသန္႔ျဖစ္ေၾကာင္းအိုမာရ္သည္လူၾကား၌ေျပာခဲ့ေသာစကားအရသိႏိုင္ေပသည္။
“ရစူလ္(ဆြ)၏လက္ထက္၌ႏွစ္ခုေသာအရာသည္ဟလႅာဟ္ျဖစ္၏။၎ႏွစ္ခုကိုကၽြႏု္ပ္အေနျဖင့္ဟရမ္အျဖစ္သတ္မွတ္ေပမည္။ႏွစ္ခုအနက္မွတစ္ခုသည္ကား မိုသာျဖစ္ေပသည္။”
ဤမိန္႔ဆိုမႈသည္လူထုအၾကား၌မေကာင္းေသာအက်ိဳးသက္ေရာက္မႈကိုျဖစ္ေစခဲ့ပါသည္။
အကယ္၍ဤကဲ့သို႔အြန္မသ္ႏွင့္အစၥလာမ္ခလီဖြာမ်ားအေနျဖင့္ (အဟ္ကမ္ေမအစၥလာမ္)အစၥလာမ္ဥပေဒသမ်ားကိုေျပာင္းလဲလာလွ်င္တားျမစ္ထိန္းသိမ္းဖို႔ကၽြႏု္ပ္တို႔ထံ၌မည္သို႔ေသာသက္ေသအေထာက္အထားမရွိ
ေခ်။အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာဤအလုပ္အားဒုတိယခလီဖာသာလွ်င္လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ခြင့္ရွိသည္မဟုတ္ေခ်။အျခားသူမ်ားလည္းလုပ္ႏိုင္ခြင့္ရွိေပသည္။
၎တို႔အေနျဖင့္တိက်ခိုင္လံုေသာသက္ေသအေထာက္အထားရွိလ်က္ႏွင့္မိမိတို႔ထင္ေၾကးကိုေပးၾကေပမည္။
ဤသို႔ျဖစ္လွ်င္အစၥလာမ္ဥပေဒသမ်ား၌ဝါဂ်ဗ္ႏွင့္ဟရမ္မ်ားကိုေျပာင္းလဲမႈရွိလာၿပီးအစၥလာမ္သာသနာသည္တျဖည္းျဖည္းဖ်က္ဆီးကြယ္ေပ်ာက္သြားေပမည္။
ဤအတြက္ေၾကာင့္ဒုတိယခလီဖာ၏အမိန္႔သည္ဆိုးက်ိဳးသက္ေရာက္မႈကိုဖ်က္သိမ္းႏိုင္ဖို႔အတြက္အခ့်ိဳအေနျဖင့္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)လက္ထက္၌ပင္၎အရာႏွစ္ခုစလံုး(ဒုတိယခလီဖာတားျမစ္ထားေသာအရာ)ဟရမ္ျဖစ္ခဲ့ပါသည္ဟုေျပာဆိုခဲ့ၾက၏။
ဤအတြက္ေၾကာင့္ဟဒီးစ္အတုမ်ားကိုအစစ္ပံုသြင္း၍သာဝကေတာ္ႀကီးဘက္မွရရွိသည္ဟုေျပာဆိုရန္သတၱိရွိလာၾကသည္။အေၾကာင္းသည္ကားဤဟဒီးစ္ေတာ္မ်ားသည္တစ္ခုႏွင့္တစ္ခုမကိုက္ညီသည့္အျပင္ဆန္႔က်င္ေနသျဖင့္အတုအေယာင္မ်ားျဖစ္ေၾကာင္းထင္ရွားလာပါသည္။
အကယ္၍ဤကဲ့သို႔မဟုတ္ပါကဆန္႔က်င္ဘက္ဟဒီးစ္ေတာ္မ်ားကို တစ္ေနရာတည္း စုစည္းတင္ျပဖို႔မျဖစ္ႏိုင္ေပ။မည္မွ်အထိပင္အလႅာဟ္အရွင္ျမတ္၏ဥပေဒ(အဟ္ကမ္)ကိုကေလးကစားစရာကဲ့သို႔လုပ္ထားသည္ဆို
လွ်င္အခ့်ိဳေဖကာပညာရွင္မ်ားအေနျဖင့္မိုသာအားဟရမ္၊ဟလႅာဟ္၊မိုဘာ (၃)မိ်ဳးစလံုးသံံုးထားေသာေၾကာင့္ျဖစ္ေပသည္။
တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)လက္ထက္၌အေျခအေနအရ၊အမွန္တကယ္အေရးႀကီးေသာလိုအပ္ခ်က္ကိုေျဖရွင္းရန္အလို႔ငွာမိုသာအားလုပ္ပိုင္ခြင့္ျပဳခဲ့ျခင္းျဖစ္ပါသည္။ဤလိုအပ္ခ်က္သည္ေခတ္တိုင္းအတြက္လိုအပ္ေနမည္ျဖစ္ပါသည္။
(အေၾကာင္းသည္ကားလူတိုင္း၊လူတိုင္းသည္အခက္အခဲ၊အေထြ
ေထြေၾကာင့္အိမ္ေတာင္မျပဳႏိုင္ေသာေၾကာင့္ျဖစ္၏။ဤေနရာ၌ ကာမလိုက္စားသူ၊နီယသ္မေကာင္းသူမ်ားမပါဝင္ေပ။)
ဘာသာျပန္ဆိုသူ
ယခုကၽြႏ္ုပ္တို႔ေခတ္အတြက္ပိုမို၍ျပင္းထန္စြာလိုအပ္လာေပသည္။အခ့ိ်ဳလူငယ္၊လူရြယ္မ်ားသည္အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ား၌ၾကာရွည္စြာေနထိုင္ၿပီးအလုပ္လုပ္ေနရေသာေၾကာင့္ျဖစ္ပါသည္။သို႔ျဖစ္ပါ၍အဘယ္ေၾကာင့္ဟရမ္ျဖစ္ပါသနည္း?
ထိုကာလ တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)အခ်ိန္အခါ၌ အစၥလာမ္လမ္းစဥ္ ကေန လမ္းလြဲ၊လမ္းမွားျဖစ္ေပမည္။အစီအစဥ္မ်ားမရွိခဲ့ေခ်။ထိုအခ်ိန္ေခတ္ ကာလ၌ေဟဂ်ပ္မဝတ္သူအမ်ိဳးသမီးမ်ား၊ေဟဂ်ပ္ကိုေပါ့ပ်က္ပ်က္ဝတ္သူအမ်ိဳးသမီးမ်ား၊စာရိတၱကိုပ်က္ျပားေစေသာ႐ုပ္ရွင္မ်ား၊႐ုပ္ျမင္သံၾကား၊အင္တာနက္၊စေလာင္းလိုင္းမ်ား၊စာရိတၱကိုပ်က္ျပားေစေသာစားေသာက္ဆိုင္မ်ား(ႏိုက္ကလပ္ စသည္ျဖင့္)၊ စာရိတၱကိုပ်က္ျပားေစေသာဝတၱဳစာအုပ္၊ ကာတြန္းစသည္ျဖင့္ လူငယ္၊လူရြယ္မ်ားကိုလမ္းမွားေစေသာအရာမ်ားမရွိေသးေပ။
ထိုကဲ့သို႔(စာရိတၱကိုပ်က္ျပားေစေသာအရာမ်ားဆက္သြယ္မႈမ်ား)မရွိေသးေသာ ကာလ၌ပင္မိုသာအားလိုအပ္ေသာအရာတစ္ခုအျဖစ္သတ္မွတ္ေပးခဲ့လွ်င္၊ယေန႔အခုလိုစာရိတၱကိုပ်က္ျပားေနသည့္ကာလ၌ဟရမ္ျဖစ္ၿပီးေလာ! ဟရမ္ျဖစ္သြားပါသည္ဟုဆိုေသာစကားသည္ ဒႆနက်ပါသေလာ!
အားလံုးေသာစကားမ်ားကိုေခတၱရပ္ဆိုင္းထားပါ။ေဖကာပညာရွင္အမ်ားစုသည္မိုသာကုိဟရမ္ဟုသတ္မွတ္ထားၿပီး၊အုပ္စုတစ္စုသည္ဟလာဟ္ဟု သတ္မွတ္ထား၏။ထို႔အတြက္ေၾကာင့္ကြဲလြဲေသာေဖကာဥပေဒတစ္ခုဟုသတ္မွတ္ႏိုင္ေပသည္။သို႔ျဖစ္ပါ၍ဟလႅာဟ္ကိုခံယူထားသူမ်ားအေနျဖင့္မိမိ၏ဆန္႔က်င္ဘက္အုပ္စုအားအစၥလာမ္မီး(န)အဟ္ကမ္အေပၚမက်င့္သံုးသူမ်ားဟု စြပ္စြဲ၍မရ သလို၊ဟရမ္ဟုခံယူထားသူမ်ားအေနျဖင့္လည္းမိမိ၏ဆန္႔က်င္ဘက္အုပ္စုအားالعياذ باللهေဇနာ(တရားမဝင္ေနကာ)လုပ္သူမ်ား၊အားေပးသူမ်ားဟုစြပ္စြဲ၍မရေပ။
ေကယာမသ္ေန႔၌အလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္အားမည္သည့္အေျဖေပးမည္နည္း?
အမ်ားဆံုးေျပာရလွ်င္ေအဂ်္ေသဟသ္၌အယူအဆကဲြလြဲမႈတစ္ခုသာျဖစ္ေပသည္။
ဖခ္ေရရစီးဤကဲ့သို႔ကိစၥမ်ိဳးႏွင့္ပက္သက္လာလွ်င္၊အစြန္းေရာက္သူျဖစ္ေပသည္။တယူသန္သူ၊လူမ်ိဳးႀကီးဝါဒီျဖစ္ေပသည္။၎အေနျဖင့္မိမိ၏
သဖ္စီး၌ေရးသားထားသည္မွာ -
أنّها بقيتالسواد الأعظم من الأمّة إلى أنّها صارت منسوخة و قال السواد منهمذهب
كانتكما
“အြန္မသ္အမ်ားစုသည္မိုသာႏွင့္ပက္သက္ေသာအမိန္႔သာဖ်က္သိမ္းခဲ့ရၿပီဟုခံယူထားေသာ္လည္း၊အုပ္စုတစ္စုသည္မဖ်က္သိမ္းခံရေသးေၾကာင္းယေန႔အထိပင္ခံယူထားေပသည္။[22]
တစ္နည္းဆိုရလွ်င္ကြဲလြဲမႈရွိေသာကိစၥတစ္ခုျဖစ္ပါသည္။ဤေနရာ၌ကၽြႏု္ပ္အေနျဖင့္ဤမိုသာႏွင့္ပက္သက္သည့္ေဆြးေႏြးမႈကိုအဆံုးသတ္ပါမည္။
ကၽြန္ေတာ္အေနျဖင့္တစ္အုပ္စုႏွင့္တစ္အုပ္စုမိမိတို႔၏ဆန္႔က်င္ဘက္အုပ္စုအားမတရားစြပ္စြဲမည့္အလ်င္ႏွင့္မေတာ္မတရားမေျပာဖို႔၊ေျပာမည့္အရင္ေနာက္တစ္ႀကိမ္ထပ္မံ၍(အေသအခ်ာ၊တရားမွ်မွ်တတ)ေလ့လာၿပီးအဆံုးအျဖတ္ေပးဖို႔ေမတၱာရပ္ခံပါသည္။
ဤကဲ့သို႔ျပဳလုပ္လွ်င္၎အေနျဖင့္မိုသာကိစၥသည္ယခုအခ်ိန္အထိအလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္၏အမိန္႔တစ္ခုျဖစ္ေၾကာင္း၊သတ္မွတ္ထားေသာစည္းကမ္း၊စည္းမ်ဥ္းမ်ား အရဟလႅာဟ္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ေျမာက္ျမားစြာေသာအခက္အခဲမ်ားအတြက္ေျဖရွင္းေပးေသာအရာတစ္ခုျဖစ္ေၾကာင္းေတြ႔ရမည္ဟုယံုၾကည္ၾကည္ျဖင့္ေျပာႏိုင္ပါသည္။
= = =
[1]ေအမာမ္ဂ်ဖာရ္ဆြာဒစ္က္(အ.စ)မိန္႔ေၾကားေတာ္မူသည္မွာ-«لولا ما نهى عنها عمر ما زنى إلاّ شقىّ»ျဖစ္ေပသည္။(وسائل الشيعه، جلد 14، صفحه 440، حديث 24)
စြန္နီမ်ား၏က်မ္းဂန္အေျမာက္အမ်ား၌လည္းအထက္ပါဟဒီးစ္ေတာ္သည္လာရွိေပသည္။ေမာင္လီအလီ(အ.စ)မိန္႔္ေတာ္မူသည္မွာ- «لو لا ان عمر نهى عن المتعه ما زنى الاّشقىّ» ).
تفسير طبري ج 5 ، صفحه 119 ، تفسير درالمنثور ج 2 ص 140 ، تفسير قرطبي ج 5 ص 30
[2] مجمع البيان، جلد 3، صفحه 60
[3]تفسير قرطبى، جلد 5، صفحه 120 و فتح الغدير، جلد 1، صفحه 449
[4] شرح صحيح مسلم، جلد 9، صفحه 191
[5] شرح صحيح مسلم، جلد 9، صفحه 191
[6] المغنى ابن قدامه، جلد 7، صفحه 572
[7] فتح البارى، جلد 9، صفحه 138
[8] صحيح مسلم، جلد 4، صفحه 59، حديث 3307، دارالفكر بيروت
[9] سوره حشر، آيه 7.
[10] تفسير كبير فخر رازى، جلد 10، صفحه 50
[11] بلكه بهجاى اين حديث در صحيح ترمذى كه امروز در دسترس ماست به اين صورت وجود ندارد
در كتاب شرحدهممتعة النساء متعة الحج آمده، ولى زين الدين معروف به شه
اللمعة الدمشقية، و سيّد بن طاووس از علماى قرن هفتم هجرى در كتاب الطرائف آن را در مورد
متعة النساء آورده اند و به نظر مى رسد در نسخه هاى قديمى صحيح ترمذى به همين صورت بوده و
(!در نسخه هاى بعد به علل معلومى آن را تغيير داده اند! (و كم له من نظير
[12] صحيح مسلم، جلد2، صفحه 131
[13] صحيح مسلم، جلد 2، صفحه 131
[14] صحيح مسلم، جلد 4، صفحه 59، حديث 3307، چاپ دارالفكر
[15] محاضرات، جلد 2، صفحه 214 و شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد، جلد 20، صفحه 130
[16] مسند احمد، جلد 4، صفحه 436
[17] درّ المنثور، جلد 2، صفحه 486
[18] صحيح مسلم، جلد 4، صفحه 133
[19] همان مدرك، صفحه 131
[20] شرح صحيح مسلم، از نووى، جلد 9، صفحه 191
[21] المغنى ابن قدامه، جلد7، صفحه 572
[22] تفسير كبير فخر رازى، جلد 10، صفحه 49
=====================
251 /End
