တီဘီေရာဂါျဖစ္ပြားႏႈန္းေလ်ာ့က်ရန္ ေရာဂါရွာေဖြကုသေရး ပိုမိုေဆာင္ရြက္မည္

အဲဟ္ေလ့ဘိုက္(သ) (အလိုင္ေဟမြစ္စလာမ္) သတင္းဌာန ၊ အဗ္နာ


ကမၻာေပၚရွိ တီဘီေရာဂါအျဖစ္ မ်ားဆံုးႏိုင္ငံ  ၃၀ တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ပါဝင္ေနၿပီး ေရာဂါရွာေဖြကုသ ေရးလုပ္ငန္းစဥ္မ်ား ပိုမိုေဆာင္ ရြက္ရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း က်န္းမာ ေရးႏွင့္ အားကစားဝန္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီး ေဒါက္တာ ျမင့္ေထြးက ေျပာၾကားသည္။

က်န္းမာေရးစစ္တမ္း ေကာက္ယူေတြ႕ရွိခ်က္အရ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ တီဘီေရာဂါျဖစ္ပြား မႈသည္ ၿပီးခဲ့သည့္ ၁၀ ႏွစ္ခန္႔ႏွင့္ ႏိႈင္းယွဥ္ပါက ထက္ဝက္ခန္႔ က်ဆင္းေသာ္လည္း ျပည္သူ႔က်န္း မာေရးျပႆနာတစ္ရပ္အေနျဖင့္ ရွိေနဆဲျဖစ္ေၾကာင္း  ျမန္မာႏိုင္ငံ တီဘီေရာဂါတိုက္ဖ်က္ေရးစီမံ ကိန္းလုပ္ငန္းမ်ား ပူးေပါင္းကြင္း ဆင္းဆန္းစစ္မႈ အစီရင္ခံျခင္း အစည္းအေဝးတြင္ ဝန္ႀကီးက ေျပာၾကားသည္။

‘‘ေရာဂါျဖစ္ပြားသူ ရွာေဖြ ေဖာ္ထုတ္ျခင္းနဲ႔ ကုသမႈေပးျခင္း လုပ္ငန္းေတြကို အရွိန္အဟုန္နဲ႔ ဆက္လက္ေဆာင္ရြက္သြားၾကရ မယ္’’ ဟု ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီး ေဒါက္တာျမင့္ေထြးက ေျပာသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ တစ္ႏွစ္လွ်င္ တီဘီလူနာသစ္   တစ္သိန္း ကိုးေသာင္းခန္႔ ျဖစ္ပြားမည္ဟု    ခန္႔မွန္းထားၿပီး ယင္းတို႔အနက္တစ္သိန္းေလးေသာင္းခန္႔ကို ေရာဂါရွာေဖြကုသေပးႏုိင္သျဖင့္ ျပည္သူလူထုအတြင္း တီဘီလူနာသစ္ ငါးေသာင္းခန္႔ က်န္ရွိေနေၾကာင္း၊ ထို႔ေၾကာင့္ တုိင္းေဒသႀကီး၊ ျပည္နယ္မ်ား၌ တီဘီလူနာကြင္းဆင္း ရွာေဖြကုသျခင္း လုပ္ငန္းစီမံခ်က္ မ်ား ေရးဆြဲ၍ အရွိန္အဟုန္ျမႇင့္ ေဆာင္ရြက္ရမည္ဟု ဆိုသည္။

တုိင္းႏွင့္ ျပည္နယ္မ်ားအ နက္ အဆိုပါ တီဘီ၊ ေဆးယဥ္ပါး တီဘီ၊ တီဘီ-အိတ္ခ်္အုိင္ဗီပူးတြဲ ျဖစ္ပြားမႈအမ်ားဆံုးသည္ ရန္ကုန္ တုိင္းျဖစ္ၿပီး တစ္ႏုိင္ငံလံုးျဖစ္ပြား မႈ၏ ငါးပံုတစ္ပံုရွိသည္။

 တီဘီေရာဂါျဖစ္ပြားမႈအ ေၾကာင္းရင္းမ်ား၌ ျပည္သူမ်ား၏ လူမႈ-စီးပြားေရးအေျခအေနႏွင့္ က်န္းမာေရး အသိပညာသည္ အဓိက အေၾကာင္းအခ်က္မ်ား အျဖစ္ ပါဝင္ေနၿပီး ယင္းေရာဂါျဖစ္ ပြားမႈ ပိုမိုေလ်ာ့နည္းေစရန္ ေဆာင္ရြက္ရာတြင္ အေျခခံက်န္းမာေရး ပညာရွင္ဝန္ထမ္းမ်ား၏အခန္း က႑သည္ အေရးႀကီးေသာ ေၾကာင့္ မဟာဗ်ဴဟာႏွင့္ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားခ်မွတ္ေရးဆြဲရာ၌ အဆိုပါ အဓိကအခ်က္မ်ားကို ထည့္သြင္း စဥ္းစားရမည္ဟု ဝန္ႀကီးက ဆို သည္။

တီဘီေရာဂါျဖစ္ပြားမႈ ရွိ၊ မရွိက်န္းမာေရးဌာနတြင္ လာေရာက္ စစ္ေဆးမႈခံယူျခင္း၊ ေရာဂါျဖစ္ ပြားမႈရွိပါက ေစာစီးစြာ ကုသမႈခံ ယူျခင္း၊ အာနိသင္ထိေရာက္ ေဆးကုသမႈကို သတ္မွတ္အခ်ိန္  ကာလ အျပည့္အဝ ခံယူျခင္း စသည္တို႔ႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ အေျခခံအေၾကာင္းအရာ၊ သေဘာတရားကို ေဖာ္ထုတ္သိရွိႏိုင္ရန္ အျပဳအမူ၊ အရည္အေသြးႏွင့္ ခံယူခ်က္ပိုင္းဆိုင္ရာ သုေတသန (Qualitative Research) မ်ားလည္း ျပဳလုပ္ရမည္ဟု ဆိုသည္။

ထို႔အျပင္ ေရႊ႕ေျပာင္းသြား လာေနထိုင္သူမ်ား၊ အက်ဥ္းက်ခံရသူမ်ား၊ စက္႐ုံ၊ အလုပ္႐ုံတြင္ အလုပ္လုပ္သူမ်ား၊ ခုခံအားက်ေရာဂါ ျဖစ္ပြားသူမ်ားအၾကား တီဘီေရာဂါ ကူးစက္ျပန္႔ပြားမႈ ဆိုင္ရာ အခ်က္အလက္မ်ားလည္း လုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္မႈမ်ားအ တြက္ အေထာက္အကူျပဳႏိုင္ၿပီး အဆိုပါလူအုပ္စုမ်ားကို အေလးေပးစဥ္းစားေဆာင္ရြက္ရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း ဝန္ႀကီးက ဆိုသည္။

၂၀၁၈ Global TB Report အရ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ၂၀၁၇ က လူတစ္သိန္းလွ်င္ တီဘီေရာဂါ ျဖစ္ပြားႏႈန္း ၃၅၈ ဦးရွိကာ ေသ ဆံုးသူ ၅၁ ဦးႏႈန္းရွိသည္။

ကမၻာေပၚတြင္ ၂၀၁၇ က တီဘီလူနာ ၁၀ သန္းခန္႔ျဖစ္ပြား ၿပီး ၁ ဒသမ ၃ သန္းခန္႔ ေသဆံုး ေၾကာင္း ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႕ က ထုတ္ျပန္ထားသည္။

====================================

END / 251