ပိတ္ထား ရဆဲ ရန္ကုန္ေလဆိပ္နဲ႔ ရပ္တည္ ဖို႔ခက္ ေနတဲ့ ေလေၾကာင္း လိုင္းေတြ

အဲဟ္ေလ့ဘိုက္(သ) (အလိုင္းဟစ္စလာမ္ အဗ္နာ) သတင္းဌာနာ

COVID-19 ကူးစက္ေရာဂါေၾကာင့္  ကမာၻ႔ခရီးသြားလုပ္ငန္းအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ရဲ႕  ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ စာရင္းေတြအရ တစ္ကမၱာလုံးသို႔  ႏိုင္ငံျခားသားခရီးသြား သန္းေပါင္း ၁၅၀၀ ေက်ာ္ရွိခဲ့ရာမွာ တ႐ုတ္ခရီးသြား အေရအတြက္က သန္းေပါင္း ၁၅၆ သန္းရွိတာေၾကာင့္ ကမာၻေပၚမွာ ခရီးသြားလာမႈ အမ်ားဆုံးစာရင္းဝင္ ျဖစ္လာပါတယ္။ COVID-19 ေၾကာင့္ တစ္ကမာၻလုံးရဲ႕ ခရီးသြားလာေရးလုပ္ငန္းအမ်ားစု ရပ္တန႔္ခဲ့ရၿပီး စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြရဲ႕ စီးဆင္းမႈေတြ တိုက္႐ိုက္ထိခိုက္မႈေတြ၊ အျခားကုန္စည္စီးဆင္းမႈေတြ ရပ္တန႔္သြားရတာေတြ၊ ႏိုင္ငံအသီးသီးမွာ ခရီးသြားေတြေရာက္ရွိမႈ က်ဆင္းမႈေတြ ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာလည္း COVID-19 ေၾကာင့္ ႏိုင္ငံျခားသားခရီးသြား ဝင္ေရာက္မႈက ၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ ဇန္နဝါရီ ေႏွာင္းပိုင္းကေနစၿပီး သိသိသာသာ က်ဆင္းခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီလို ႏိုင္ငံျခားသားခရီးသြား ဝင္ေရာက္မႈ က်ဆင္းတယ္ဆိုတဲ့ ေနရာမွာ တ႐ုတ္ခရီးသြားေရာ၊ အျခားႏိုင္ငံ အသီးသီးက ခရီးသြားေတြပါ ဝင္ေရာက္မႈက်ဆင္းခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံကို တ႐ုတ္ခရီးသြား ဝင္ေရာက္မႈအေျခအေနဟာ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္မွာ  ၂၉၇၄၀၀ ရွိၿပီး ၂၀၁၈ခု ႏွစ္ ေအာက္တိုဘာ ၁ ရက္ကစတင္ၿပီး ဆိုက္ေရာက္ဗီဇာ VOA ေပးအပ္ခဲ့တာေၾကာင့္ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္မွာေတာ့ ၇၄၉၇၁၉ ဦးအထိ ရွိလာခဲ့ပါတယ္။ ဆိုက္ေရာက္ဗီဇာ စတင္ေပးအပ္ခဲ့တဲ့ တစ္ႏွစ္အတြင္းမွာပဲ ခရီးသြား ေလးသိန္းေက်ာ္ တိုးတက္ဝင္ေရာက္ခဲ့ၿပီး ရာခိုင္ႏႈန္းအားျဖင့္ ၁၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္း တိုးတက္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

၂၀၁၈ ခုႏွစ္ တစ္ႏွစ္လုံးမွာ ႏိုင္ငံျခားသား ဝင္ေရာက္မႈအေနနဲ႔ ၃၅၅၁၄၂၈ ဦးရွိၿပီး ၂၀၁၉ ခုႏွစ္မွာေတာ့ ၄၃၆၄၁၀၁ ဦးရွိကာ  ၂၃  ရာခိုင္ႏႈန္း တိုးတက္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

 ■ ျပည္တြင္းခရီးသြားလာမႈပါ ျပန္လည္ ရပ္တန႔္ခဲ့ရတဲ့  COVID ဒုတိယလႈိင္း

ျမန္မာႏိုင္ငံကို COVID-19 ေရာဂါ ကပ္လႈိင္း႐ိုက္ခတ္မႈက ပထမလႈိင္းမွာ သိသိသာသာ ဆိုး႐ြားတဲ့ အေနအထား မရွိခဲ့ေပမဲ့ ဒုတိယလႈိင္းလို႔ေျပာရမယ့္ စက္တင္ဘာလဆန္းပိုင္းကေနစၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈႏႈန္း မ်ားျပားလာၿပီး ေသဆုံးမႈေတြပါ ရွိလာတာေၾကာင့္ ျပည္တြင္းေလေၾကာင္းလိုင္းေတြရဲ႕ ခရီးစဥ္ပ်ံသန္းမႈကို ရပ္နားခဲ့ရပါတယ္။

“COVID-19 ကာကြယ္၊ ထိန္းခ်ဳပ္၊ ကုသေရးဆိုင္ရာ ဗဟိုေကာ္မတီရဲ႕ ၫႊန္ၾကားခ်က္အရ ဌာနအေနနဲ႔ ေလေၾကာင္းလိုင္းေတြကို ပ်ံသန္းခြင့္ ယာယီရပ္နားဖို႔ အေၾကာင္းၾကားစာကို ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။ လက္ရွိမွာ COVID-19 ေရာဂါပိုး ေတြ႕ရွိလူနာအေရအတြက္ကလည္း တစ္ေန႔ထက္တစ္ေန႔  ပိုမိုမ်ားျပားလာၿပီး ျပည္တြင္း ေလေၾကာင္းလိုင္းေတြက ဝန္ထမ္းေတြ၊ ေလယာဥ္အမႈထမ္းေတြကို ေရာဂါကူးစက္ႏိုင္မႈ အေျခအေနေတြေၾကာင့္ အခ်ိဳ႕ေလေၾကာင္းလိုင္းေတြကိုယ္တိုင္က ခရီးစဥ္ပ်ံသန္းမႈကို ရပ္နားခဲ့တာေတြလည္း ရွိပါတယ္”ဟု ပို႔ေဆာင္ေရးႏွင့္ဆက္သြယ္ေရးဝန္ႀကီးဌာန ဒုတိယဝန္ႀကီး ဦးေက်ာ္မ်ိဳးက The Daily Eleven သတင္းစာသို႔ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံက ျပည္တြင္းေလေၾကာင္းလိုင္းေတြအေနနဲ႔လည္း COVID-19 ကပ္ေရာဂါ ႐ိုက္ခတ္မႈ ပထမလႈိင္းအၿပီးမွာ ခရီးသည္စီးနင္းမႈ ျပန္လည္ရရွိခဲ့ၿပီး ခရီးစဥ္ေတြ ျပန္လည္ ပ်ံသန္းခဲ့ရေပမဲ့ COVID-19 ဒုတိယလႈိင္းရဲ႕ ႐ိုက္ခတ္မႈေၾကာင့္ ခရီးစဥ္ပ်ံသန္းမႈ ရပ္နားခဲ့ရပါတယ္။ ကိုဗစ္ ပထမလႈိင္းအၿပီး ခရီးစဥ္ေတြ ျပန္လည္ပ်ံသန္းခ်ိန္မွာ ျပည္တြင္းေလေၾကာင္းလိုင္းေတြအေနနဲ႔ အၿပိဳင္အဆိုင္ ေလယာဥ္လက္မွတ္ ေစ်းႏႈန္းေတြကို အသီးသီးေလွ်ာ့ခ်ၿပီး ခရီးစဥ္ေတြကို ေရာင္းခ်ခဲ့ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။

“ကိုဗစ္ ပထမလႈိင္းအၿပီး ျပည္တြင္းခရီးသည္ရရွိမႈက ၄၀ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ျပန္တက္ခဲ့တယ္။ ၿပီးေတာ့ ခရီးစဥ္ေတြ မပ်ံရတဲ့အခါက် ျပန္က်သြားတာေပါ့။ ျပည္ပခရီးစဥ္ေတြ က်ေတာ့လည္း Relief Flight ပဲ ရွိတာေပါ့။ Relief Flight က်ေတာ့ ပုံမွန္ဝင္ေငြရဲ႕ ၁၅ ရာခိုင္ႏႈန္းပဲ ရတာေပါ့။ ဝင္ေငြမရွိတဲ့ အခါက်ေတာ့ Cost-cutting ကိုလုပ္ရတာေပါ့။ ေနရာတိုင္းမွာ Cost-cutting ကို ၅၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္အထိ ေလွ်ာ့ခ်ရတာေပါ့။ ဝန္ထမ္းလစာေတြ၊ အသုံးစရိတ္ေတြ အားလုံးကို ေလွ်ာ့ခ်ၿပီး ေရရွည္ရပ္တည္ႏိုင္ဖို႔ ေျဖရွင္းေနရတာေပါ့။ ႏိုင္ငံပိုင္ ေလေၾကာင္းလိုင္းအေနနဲ႔ ဝယ္ငွားစနစ္နဲ႔ ဝယ္ယူထားတဲ့ ေလယာဥ္ေတြလည္းရွိေတာ့ ဒီစရိတ္ေတြ၊ အာမခံစရိတ္ေတြကာမိေစဖို႔ အစိုးရဆီက ပိုက္ဆံေခ်းရတာေပါ့။ ဒီေခ်းေငြက ကိုဗစ္ ပထမလႈိင္းကတည္းက ေခ်းေငြရယူခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္”ဟု ႏိုင္ငံပိုင္ ျမန္မာအမ်ိဳးသားေလေၾကာင္းလိုင္းမွ စီအီးအိုျဖစ္သူ ဦးသန္းထြန္း က ေျပာၾကားပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ျပည္ပကို ပ်ံသန္းေနတဲ့ ေလေၾကာင္းလိုင္းအေနနဲ႔ ႏိုင္ငံပိုင္ ျမန္မာအမ်ိဳးသားေလေၾကာင္းလိုင္း (MNA) နဲ႔ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ျမန္မာေလေၾကာင္း (MAI) ႏွစ္ခုသာ ရွိတာျဖစ္ပါတယ္။ အျခား ျပည္တြင္း ေလေၾကာင္းလိုင္းေတြျဖစ္တဲ့ Air Than Lwin ၊ Golden Myanmar ၊ Air KBZ နဲ႔ Mann Yadanarpon ေလေၾကာင္းလိုင္းေတြကေတာ့ ျပည္တြင္းခရီးစဥ္ေတြကိုသာ ပ်ံသန္းေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ျပည္ပကို ခရီးစဥ္ပ်ံသန္းျခင္း မရွိတဲ့ ျပည္တြင္းေလေၾကာင္းလိုင္းေတြကေတာ့ ခုလို ခရီးစဥ္ေတြ ပ်ံသန္းျခင္းမရွိတဲ့ ကာလမွာ ဝင္ေငြမရွိဘဲ ရပ္တည္ေနရတာ ျဖစ္ပါတယ္။

“ျပည္တြင္း ေလေၾကာင္းလိုင္းမွ မဟုတ္ပါဘူး။ ဘယ္စီးပြားေရးပဲျဖစ္ျဖစ္ ရပ္နားထားခ်ိန္မွာေတာ့ ဝင္ေငြက ရစရာကို မရွိဘူးေလ။ ရပ္ထားရေတာ့ Work from Home ေပါ့။ အလုပ္ရွိရင္ေတာ့ လွမ္းေခၚေပါ့။ ႐ုံးေတြကေတာ့ ပိတ္ထားရတာေပါ့။ ဒါပါပဲ အျခားဝင္ေငြကိစၥေတြကေတာ့ သိပ္မေျပာခ်င္ပါဘူး” ဟု Golden Myanmar ေလေၾကာင္းလိုင္းမွ တာဝန္ရွိသူတစ္ဦးက ေျပာၾကားသည္။

 ■ ရန္ကုန္အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာေလဆိပ္အေပၚ ကမာၻ႔ကပ္ေရာဂါရဲ႕ သက္ေရာက္မႈ

COVID-19 ေၾကာင့္ အေမရိက၊ ဥေရာပသာမက အာဆီယံႏိုင္ငံေတြျဖစ္တဲ့ မေလးရွား၊ ထိုင္းနဲ႔ စင္ကာပူႏိုင္ငံေတြမွာလည္း ကူးစက္ေရာဂါပ်ံ႕ႏွံ႔လာမႈကို ထိန္းခ်ဳပ္ဖို႔အတြက္ ေလေၾကာင္းဝင္ေပါက္ေတြကို ယာယီပိတ္လိုက္တာေၾကာင့္  ခရီးသြားလုပ္ငန္းေတြ က်ဆင္းခဲ့ၿပီး ခရီးသြားလုပ္ငန္းအေနနဲ႔ လက္ရွိမွာ ေရွ႕ဆက္ဖို႔ ခက္ခဲေနတဲ့ အေျခအေနေတြနဲ႔ ရင္ဆိုင္ႀကဳံ ေတြ႕ေနရပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အဓိက ဝင္ထြက္ေပါက္ တစ္ခုျဖစ္တဲ့ ရန္ကုန္အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ေလဆိပ္မွာ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ခရီးသည္တင္ေလယာဥ္ေတြ ေျပးဆြဲခြင့္ကို ၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ ႏိုဝင္ဘာ ၃၀ ရက္အထိ ရပ္ဆိုင္းထားပါတယ္။ အဲဒီလို အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ခရီးသည္တင္ေလယာဥ္ေတြ ပ်ံသန္းေျပးဆြဲခြင့္ကို ယာယီရပ္ဆိုင္းထားတာေၾကာင့္ ေလဆိပ္အသုံးျပဳသူ ခရီးသည္ပမာဏဟာ ၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီလဝက္ခန႔္က စတင္ၿပီး က်ဆင္းလာခဲ့တယ္လို႔ ရန္ကုန္အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာေလဆိပ္က ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။

ယခင္ႏွစ္ ကာလတူ မတ္လမွ ေမလအထိ ကိန္းဂဏန္းေတြနဲ႔ ႏႈိင္းယွဥ္ၾကည့္ရင္ ရန္ကုန္အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာေလဆိပ္မွာ ေလယာဥ္ဝင္ထြက္သြားလာမႈ ပမာဏက ၈၅ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ က်ဆင္းသြားခဲ့ၿပီး အဆိုပါ ႐ိုက္ခတ္မႈေၾကာင့္ ခရီးသြားဝင္ထြက္မႈ ပမာဏဟာဆိုရင္လည္း ၉၆ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ သိသိသာသာကို ေလ်ာ့နည္းခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ မတ္ ၃၀ ရက္ကစၿပီး အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ေလေၾကာင္းလိုင္းမ်ား ပ်ံသန္းေျပးဆြဲမႈကို ယာယီရပ္ဆိုင္းထားသလို ျပည္တြင္းေလေၾကာင္းလိုင္းေတြရဲ႕ ခရီးစဥ္ပ်ံသန္းမႈေတြကိုလည္း ရပ္ဆိုင္းထားတာေၾကာင့္ ျပည္ပ ဆိုက္ေရာက္၊ ထြက္ခြာ (Terminal -1) နဲ႔ ျပည္တြင္းခရီးသည္ေဆာင္ (Terminal-3) မွာရွိတဲ့ အေရာင္းဆိုင္ခန္းေတြနဲ႔ စားေသာက္ကုန္ဆိုင္ခန္းေတြကို လုံးဝ ပိတ္ထားခဲ့ရတယ္လို႔ သိရပါတယ္။

COVID-19 ကပ္ေရာဂါရဲ႕ ႐ိုက္ခတ္မႈဟာ ရန္ကုန္အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာေလဆိပ္ အပါအဝင္ ကမာၻတစ္ဝန္းရွိ ေလဆိပ္ေတြကို ဆိုး႐ြားစြာ အထိနာေစခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ရန္ကုန္အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာေလဆိပ္ကို စီမံခန႔္ခြဲဝန္ေဆာင္မႈေပးေနတဲ့ YACL ကုမၸဏီ ရဲ႕ Chief Operation Officer ျဖစ္သူ Mr.Jose Angeja က “ေလေၾကာင္း သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးနယ္ပယ္အတြက္ တစ္ခါမွမႀကဳံဖူးတဲ့ အခက္အခဲႀကီးကို ရင္ဆိုင္ေနရျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ေလဆိပ္လုပ္ငန္း ပုံမွန္ျပန္လည္ စတင္တာနဲ႔အမွ် လုပ္ငန္းလည္ပတ္ ေဆာင္႐ြက္မႈ၊ ျပည္သူ႔က်န္းမာေရးအစီအမံ လိုအပ္ခ်က္မ်ားႏွင့္ ႏိုင္ငံတကာစံႏႈန္းနဲ႔ ကိုက္ညီေသာ လုပ္ငန္းစီမံ ေဆာင္႐ြက္ခ်က္မ်ား၊ ျပန္လည္လည္ပတ္ေရးလုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကို သတိႀကီးစြာ ေဆာင္႐ြက္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ လက္ရွိ YIA ရဲ႕ အေျပာင္းအလဲဟာလည္း New Normal ပုံစံ ေလေၾကာင္းခရီးသြားလာေရးအျဖစ္ အနည္းဆုံးကာလ အပိုင္းအျခားတစ္ခုအထိ ျဖစ္ေနမွာပါ။ ပုံမွန္ပ်ံသန္းမႈေတြ အျမန္ဆုံး ျပန္လည္စတင္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ ေလဆိပ္၊ ပုဂၢလိကနဲ႔ သက္ဆိုင္ရာအစိုးရႏွင့္ စီးပြားဖက္မ်ား အားလုံးအေနနဲ႔ ျပည္သူ႔က်န္းမာေရး အစီအမံစည္းမ်ဥ္းေတြကို လိုက္နာရန္ အေရးႀကီးပါတယ္။ ဒါဟာလူတိုင္းအတြက္ အမ်ိဳးသားအဆင့္ ပထမဦးစားေပး တာဝန္ပါ”ဟု ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

ရန္ကုန္အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာေလဆိပ္မွာ ႏိုင္ငံတကာ ခရီးသည္တင္ေလယာဥ္မ်ား ေျပးဆြဲခြင့္ ရပ္ဆိုင္းထားျခင္းေၾကာင့္ ၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ ငါးလတာအတြင္း ႏိုင္ငံတကာေလေၾကာင္းလိုင္းမ်ားမွ ရရွိသည့္ ဝင္ေငြဟာလည္း ယခင္ႏွစ္ထက္ ၅၃ ရာခိုင္ႏႈန္း က်ဆင္းခဲ့တယ္လို႔ COVID-19 ေၾကာင့္ ျမန္မာ့ခရီးသြားလုပ္ငန္းအေပၚ စီးပြားေရးသက္ေရာက္မႈစစ္တမ္းမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ႏိုင္ငံတကာ ေလေၾကာင္းလိုင္းမ်ားႏွင့္ ျပည္တြင္း သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးက႑မွာ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ စစ္တမ္းအေပၚ အေျခခံၿပီး တြက္ခ်က္မႈအရ ခရီးသြားလုပ္ငန္းနဲ႔ သက္ဆိုင္ေသာ ႏိုင္ငံတကာေလေၾကာင္းလိုင္းမ်ား အေနျဖင့္ ရရွိတဲ့ဝင္ေငြမွာ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ (ဇန္နဝါရီမွ ေမလအထိ) အေမရိကန္ေဒၚလာ ၃၆၅ ဒသမ ၀၇၁ သန္းျဖစ္ၿပီး ၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ (ဇန္နဝါရီမွ ေမလအထိ)  အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၁၇၀ ဒသမ ၃၁၄ သန္းသာ ရရွိသျဖင့္ ရာခိုင္ႏႈန္းအားျဖင့္ ၅၃ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ က်ဆင္းခဲ့ျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။

ရန္ကုန္အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာေလဆိပ္ Terminal -1 ရွိ ဆိုင္ခန္းအားလုံး ပိတ္ထားရျခင္းေၾကာင့္ ငွားရမ္းခ ကင္းလြတ္ခြင့္ႏွင့္ ေလွ်ာ့ခ်ေပးျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ေနရၿပီး ေလဆိပ္ဝန္ထမ္းမ်ား၏ လစာကို ေလွ်ာ့ခ် ျဖတ္ေတာက္၍ ေရရွည္ရပ္တည္ႏိုင္ရန္ ေဆာင္႐ြက္ေနရတယ္လို႔ ရန္ကုန္အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာေလဆိပ္အား စီမံခန႔္ခြဲ ဝန္ေဆာင္မႈေပးေနတဲ့ YACL ကုမၸဏီမွ သိရပါတယ္။

YACL အေနနဲ႔ ေလဆိပ္လုပ္ငန္းေတြနဲ႔ ၎၏ဝန္ထမ္းမ်ားႏွင့္ ေရရွည္ဆက္လက္ လက္တြဲလုပ္ကိုင္ႏိုင္ဖို႔ လစာ ျဖတ္ေတာက္မႈေတြ ျပဳလုပ္တဲ့ေနရာမွာ အုပ္ခ်ဳပ္မႈဆိုင္ရာ စီမံခန႔္ခြဲေရး တာဝန္ရွိဝန္ထမ္းမ်ား၏ အေျခခံလစာမွ ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ စီမံခန႔္ခြဲေရးေအာက္တစ္ဆင့္ ဝန္ထမ္းမ်ား၏ အေျခခံလစာအား ငါးရာခိုင္ႏႈန္းမွ စတင္၍ အသီးသီးေလွ်ာ့ခ်ခဲ့ရတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

  ■ ကမၱာ့ႏိုင္ငံအႏွံ႔ ရာႏႈန္းျပည့္ က်ဆင္းခဲ့ရတဲ့ ခရီးသြားဝင္ေရာက္မႈ

COVID-19 ေရာဂါကူးစက္မႈ ပထမလႈိင္း အေစာပိုင္းကာလတြင္ COVID-19 ေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရးနဲ႔ ပတ္သက္၍ CNN သတင္းဌာနက စင္ကာပူဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ လီရွန္လြန္းကို ေတြ႕ဆုံေမးျမန္းစဥ္က စီးပြားေရး ႏွင့္ပတ္သက္၍ ”ပထမဆုံးက တခ်ိဳ႕ေသာ က႑ေတြအေပၚ တိုက္႐ိုက္႐ိုက္ခတ္ခ်က္ ရွိတာပါ။ ဥပမာအေနနဲ႔ ေလေၾကာင္းလုပ္ငန္း ေသၿပီ။ ကမာၻလွည့္ခရီးသြားလုပ္ငန္း ေသၿပီ။ ဒါေတြနဲ႔ ဆက္စပ္ေနတဲ့ ခရီးသြားလုပ္ငန္း အားလုံးေသၿပီ။ ဟိုတယ္ေတြလည္း အထိုက္အေလ်ာက္ အက်ပ္ေတြ႕ေနၿပီ။ အလ်င္အျမန္ ထြက္ခြာသြားမွာ မဟုတ္တဲ့ ႐ိုက္ခတ္ခ်က္မ်ိဳးပါပဲ။ ဒုတိယအေနနဲ႔ တျခားႏိုင္ငံေတြက အျပည့္အဝ အလုပ္မလုပ္ႏိုင္ဘဲ စီးပြားေရး Lockdown ခ်ခံထားရတာမို႔ ေထာက္ပ့ံေရး လမ္းေၾကာင္းေတြ မဝင္တာေၾကာင့္ ေထာက္ပံ့ေရးလမ္းေၾကာင္းကြန္ရက္ ျပတ္ေတာက္လာပါလိမ့္မယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ ထုတ္လုပ္မႈနဲ႔ တင္ပို႔မႈေတြလည္း ထိခိုက္ပါတယ္။ က်န္တဲ့ စီးပြားေရးမွာလည္း က်ယ္ျပန႔္တဲ့ အေျခခံသက္ေရာက္မႈ ျဖစ္ေပၚတာပါပဲ။ အဲဒီေနာက္ ခင္ဗ်ားကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ျပန္အလုပ္ခန႔္ထားတဲ့၊ ေရတို ဒါမွမဟုတ္ ယာယီကန္ထ႐ိုက္နဲ႔သာ အလုပ္ခန႔္ႏိုင္တဲ့ စီးပြားေရးကို ရလိုက္ပါၿပီ။ ေဖ်ာ္ေျဖေရးအေပၚ အမွီျပဳတဲ့လူေတြ၊ ပုံမွန္လူမႈကိစၥေတြအေပၚ အမွီျပဳတဲ့လူေတြ၊ ေန႔စားလုပ္ကိုင္ရသူေတြ၊ အဲဒီအလုပ္ေတြ အားလုံး အေငြ႕ပ်ံ ေပ်ာက္ကြယ္သြားပါၿပီ။ လူေတြအေနနဲ႔ သူတို႔ဗိုင္းရပ္စ္ကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ၿပီလို႔၊ ပုံမွန္လူမႈကိစၥေတြ၊ ပုံမွန္ခရီးသြားလာမႈေတြ၊ ပုံမွန္ လူသားဆက္ဆံေရးေတြ ျပန္လည္ထိန္းသိမ္းႏိုင္ၿပီလို႔ ယုံၾကည္မႈ ရရွိသြားတဲ့အခ်ိန္မ်ိဳးအထိ ျပန္လည္ ေထာင္မတ္လာဖို႔ မျမင္ပါဘူး။ အခ်ိန္အတိုင္းအတာ တစ္ခုအထိေတာ့ ဒီအတိုင္းသြားေနဦးမယ္လို႔ ထင္ပါတယ္”ဟု ေျပာၾကားထားပါတယ္။

ယခုအခါ အေရွ႕ေတာင္အာရွ၏ အျခားစီးပြားေရးအင္အားႀကီးႏိုင္ငံ တစ္ႏိုင္ငံျဖစ္တဲ့ ထိုင္းႏိုင္ငံ၏ အေနအထားမွာလည္း ထိုင္းႏိုင္ငံ၏ ကမာၻလွည့္ခရီးသြားမ်ား ေပ်ာ္စံရာကြၽန္းျဖစ္တဲ့ ဖူးခက္မွာ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ကပ္ေရာဂါေၾကာင့္ ေျခာက္ကပ္လ်က္ရွိၿပီး အေဖာ္အခြၽတ္ အကမယ္မ်ားဟာ ဧည့္သည္ကင္းမဲ့ေနတဲ့ ဘားမ်ားမွာထိုင္၍ ဖုန္းသုံးေနၾကပါတယ္။ ေရကူးကန္မ်ားတြင္ ေျခာက္ကပ္၍ စားေသာက္ဆိုင္မ်ားတြင္ ခုံမ်ားကို အဆင့္ဆင့္စီထားၿပီး ခရီးသြားမ်ားနဲ႔ စည္ကားလွတဲ့ ကမ္းေျခမ်ားမွာ ယခုဆိုလွ်င္ တိတ္ဆိတ္ ၿငိမ္သက္လ်က္ရွိရာ ရွားပါးပင္လယ္လိပ္မ်ိဳးစိတ္မ်ား ၎တို႔၏အသိုက္မ်ား၌ ရွိေနပုံမ်ားကိုသာ ျမင္ေတြ႕ေနရပါတယ္။

လြန္ခဲ့သည့္ႏွစ္က ဖူးခက္ကို အလည္အပတ္ လာေရာက္တဲ့ ကမာၻလွည့္ခရီးသြား ကိုးသန္းေက်ာ္ရွိၿပီး ထိုင္းတြင္ ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕ေတာ္ၿပီးေနာက္ ဖူးခက္သည္ ဒုတိယေျမာက္ ခရီးသြားလာေရာက္ လည္ပတ္မႈအမ်ားဆုံး အထင္ကရေနရာ ျဖစ္ပါတယ္။

ယခုအခါ ဖူးခက္ကြၽန္းေပၚရွိ ဟိုတယ္ ၃၀၀၀ စလုံး ပိတ္ထားၿပီး ကြၽန္းရဲ႕အဓိကၿမိဳ႕ ျဖစ္တဲ့့ ပါေတာင္ၿမိဳ႕ဟာ တေစၦၿမိဳ႕အလား ေျခာက္ကပ္ေနပါတယ္။ ထိုင္းမွာ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ အတည္ျပဳလူနာ ၃၇၂၇ ဦးနဲ႔ ေသဆုံးသူ ၅၉ ဦးသာရွိတဲ့အတြက္ ကမာၻတစ္ဝန္း ကူးစက္မႈမ်ားနဲ႔ ႏႈိင္းယွဥ္လွ်င္ မ်ားစြာ ေလ်ာ့နည္းေနပါတယ္။

သို႔ေသာ္ ဗိုင္းရပ္စ္ကိုေအာင္ျမင္စြာ ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ေရးကိုသာ ေရွးရႈေဆာင္႐ြက္ရန္ဟူသည့္ အစိုးရ၏ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ေၾကာင့္ ယခုႏွစ္အတြင္း ႏိုင္ငံ့စီးပြားေရးမွာ ခုနစ္ရာခိုင္ႏႈန္းမွ ကိုးရာခိုင္ႏႈန္းအထိ က်ဆင္းခဲ့ၿပီး လူေပါင္း သန္းခ်ီ အလုပ္လက္မဲ့ ျဖစ္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ပုံမွန္အားျဖင့္ ကြၽန္းရဲ႕အျမတ္ေငြမ်ားမွ ရာခိုင္ႏႈန္း ၈၀ မွာ ခရီးသြားက႑မွရရွိၿပီး ယင္းက႑တြင္ ဝန္ထမ္းေပါင္း သုံးသိန္းေက်ာ္ ရွိပါတယ္။ ကပ္ေရာဂါမတိုင္မီက ဖူးခက္ကို ျပည္တြင္း လာေရာက္လည္ပတ္သူ ရာခိုင္ႏႈန္း ၃၀ အထိရွိခဲ့ပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္လည္း ခရီးသြားလုပ္ငန္း အပါအဝင္ လုပ္ငန္းေပါင္းမ်ားစြာမွာ COVID-19 ကပ္ေရာဂါေၾကာင့္ ထိခိုက္ပ်က္စီးခဲ့ပါတယ္။ ထို႔ျပင္ အေသးစား၊ အလတ္စား စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ား၊ အထူးသျဖင့္ လက္ခစားစနစ္ျဖင့္ ေဆာင္႐ြက္ရတဲ့ CMP အထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္းမ်ားမွာ ကိုဗစ္သက္ေရာက္မႈကို ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ခံစားေနရပါတယ္။

COVID-19 ကာလ ခရီးသြားလုပ္ငန္းနဲ႔ ဆက္စပ္လုပ္ငန္းေတြရဲ႕ ဝင္ေငြရရွိမႈ အေျခအေန

COVID-19 ကာလ ခရီးသြားလုပ္ငန္းရဲ႕ ဝင္ေငြရရွိမႈ အေျခအေနကို ယမန္ႏွစ္ ကာလတူနဲ႔ ႏႈိင္းယွဥ္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ခရီးသြားလုပ္ငန္း က်ဆင္းလာျခင္းနဲ႔အတူ ဆက္စပ္လုပ္ငန္းက႑ေတြျဖစ္တဲ့ စားေသာက္ဆိုင္လုပ္ငန္းေတြကရရွိတဲ့ ဝင္ေငြက ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ (ဇန္နဝါရီမွ ေမလအထိ) အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၁၂၅ ဒသမ ၄၉၃ သန္းရရွိခဲ့ၿပီး ၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ (ဇန္နဝါရီမွ ေမလအထိ)  အေမရိကန္ေဒၚလာ ၅၈ ဒသမ  ၅၄၅ သန္းသာ ရရွိၿပီး ၅၃ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ က်ဆင္းခဲ့ပါတယ္။

တည္းခိုေနထိုင္ေရးက႑မွာလည္း ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ (ဇန္နဝါရီမွ ေမလအထိ) အေမရိကန္ေဒၚလာ ၂၇၃ ဒသမ ၈၀၄ သန္း ဝင္ေငြရရွိခဲ့ၿပီး ၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ (ဇန္နဝါရီမွ ေမလအထိ)  အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၁၂၇ ဒသမ ၇၃၅ သန္းအထိ က်ဆင္းခဲ့ၿပီး ဝင္ေငြအားျဖင့္ ၅၃ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ က်ဆင္းခဲ့ပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း လာေရာက္ၾကတဲ့ ႏိုင္ငံျခားဧည့္သည္မ်ား ေစ်းဝယ္ထြက္ျခင္းကေန ရရွိတဲ့ ဝင္ေငြသည္လည္း ၂၀၁၉ ခုႏွစ္  (ဇန္နဝါရီမွ ေမလအထိ) အေမရိကန္ေဒၚ လာ ၇၈ ဒသမ ၈၉၅ သန္းကေန ၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ (ဇန္နဝါရီမွ ေမလအထိ)  အေမရိကန္ေဒၚလာ ၃၇ ဒသမ ၂၅၇ သန္းအထိ ဝင္ေငြရရွိမႈ က်ဆင္းခဲ့ပါတယ္။

 ႏိုင္ငံျခားသားဧည့္သည္မ်ား သုံးစြဲမႈမွရရွိတဲ့ အျခားဆက္စပ္ဝင္ေငြအေနျဖင့္လည္း ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ (ဇန္နဝါရီမွ ေမလအထိ) အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁၁၄ ဒသမ  ၀၈၅ သန္း ရရွိခဲ့ၿပီး၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ (ဇန္နဝါရီမွ ေမလ အထိ) အေမရိကန္ေဒၚလာ ၅၈ ဒသမ  ၅၄၅ သန္းသာ ရရွိၿပီး ၅၃ ဒသမ ၂၂၃ သန္းသာ ရွိၿပီး ၅၅ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ က်ဆင္းခဲ့ပါတယ္။

ျမန္မာတစ္ႏိုင္ငံလုံးရွိ ဟိုတယ္ႏွင့္ တည္းခိုရိပ္သာမ်ားမွာ COVID-19 မျဖစ္မီကာလက ဝန္ထမ္းအင္အား ၉၂၅၁၉ ဦးရွိခဲ့ေပမဲ့ COVID-19 ကာလ၌ စီးပြားေရးက်ဆင္းမႈေၾကာင့္ ဝန္ထမ္းဦးေရ ႏွစ္ေသာင္းေက်ာ္ ေလ်ာ့နည္းသြားၿပီး ဝန္ထမ္းဦးေရ ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္း က်ဆင္းသြားခဲ့တယ္လို႔ COVID-19 ေၾကာင့္ ျမန္မာ့ခရီးသြားလုပ္ငန္းအေပၚ  စီးပြားေရးသက္ေရာက္မႈစစ္တမ္းမွာ ေဖာ္ျပထားခ်က္အရ သိရပါတယ္။

COVID-19 ေရာဂါေၾကာင့္ ျမန္မာ့ခရီးသြားလုပ္ငန္းႏွင့္ တိုက္႐ိုက္ဆက္စပ္ေနေသာ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ား၊ အေသးစား အလတ္စား လုပ္ငန္းမ်ားအေပၚ သက္ေရာက္ေနသည့္ အေျခအေနႏွင့္ အခ်က္အလက္မ်ားကို သိရွိေစရန္ႏွင့္ ကုစားႏိုင္ေရးအတြက္ အဆိုပါ COVID-19 ေၾကာင့္ ျမန္မာ့ခရီးသြားလုပ္ငန္းအေပၚ စီးပြားေရးသက္ေရာက္မႈ စစ္တမ္းကို ဟိုတယ္ႏွင့္ခရီးသြားလာေရးဝန္ႀကီးဌာနက ျပဳစုခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

COVID-19 ေၾကာင့္ ဟိုတယ္ႏွင့္ တည္းခိုရိပ္သာမ်ားႏွင့္ ခ်ိတ္ဆက္ လုပ္ကိုင္ေသာ ခရီးသြားကုမၸဏီ အေရအတြက္မွာလည္း ယခင္က ၁၄၄၈ ခုရွိခဲ့ရာမွ COVID-19 ကာလတြင္ ကုမၸဏီ ၇၄၃ ခုသာ က်န္ရွိသျဖင့္ ရာခိုင္ႏႈန္းအားျဖင့္ ၄၉ ရာခိုင္ႏႈန္း က်ဆင္းသြားခဲ့ပါတယ္။

 “အခုလက္ရွိ အေျခအေနအရ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ခရီးသြားေစ်းကြက္မွာ က်န္တဲ့လေတြမွာလည္း ခရီးသည္ဝင္ေရာက္မႈ ဆက္ၿပီး က်ဆင္းႏိုင္ၿပီး ဟိုတယ္ႏွင့္ ခရီးသြားလာေရးလုပ္ငန္းနဲ႔ ဆက္စပ္ေနတဲ့ လုပ္ငန္းလုပ္ကိုင္ေနသူေတြအတြက္ ႀကီးမားတဲ့ သက္ေရာက္မႈေတြ ခံစားရႏိုင္တာေၾကာင့္ ကုစားႏိုင္ဖို႔ အခြန္အခ သက္သာခြင့္ေတြ၊ အတိုးႏႈန္း သက္သာတဲ့ ေခ်းေငြေတြ ရရွိႏိုင္မွသာ  မူလအေျခအေနကို ေရာက္ရွိဖို႔ ျပန္လည္ ထူေထာင္ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္”ဟု ဟိုတယ္လုပ္ငန္းရွင္တစ္ဦးက သုံးသပ္ခဲ့ပါတယ္။

လက္ရွိမွာ ၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ ႏွစ္ကုန္ပိုင္းကို ေရာက္ရွိလာၿပီ ျဖစ္ေပမဲ့ COVID-19 ကာလ မၿပီးဆုံးေသးတာေၾကာင့္ ခရီးသြားလုပ္ငန္း အေျခအေနကို ခန႔္မွန္းရန္နဲ႔ COVID-19 ေၾကာင့္ျဖစ္ေပၚတဲ့ စီးပြားေရးသက္ေရာက္မႈ ကုစားေရးအစီအမံမ်ားအတြက္ လိုအပ္ေသာ စာရင္းအခ်က္အလက္မ်ား ေကာက္ယူ တင္ျပႏိုင္ေရး ခရီးသြားလုပ္ငန္းအသင္းအဖြဲ႕မ်ားက ကူညီေဆာင္႐ြက္ေပးရန္ ဟိုတယ္ႏွင့္ ခရီးသြားလာေရးဝန္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီး ဦးအုန္းေမာင္က  ေျပာၾကားထားပါတယ္။

လက္ရွိ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ ဝင္ေရာက္တဲ့ ကမာၻလွည့္ခရီးသြား ဝင္ေရာက္မႈမွာ အနည္းဆုံး အေနအထားျဖစ္ေနၿပီး ခရီးသြားလုပ္ငန္း ျပန္လည္ တိုးတက္လာေစေရးအတြက္ SOP မ်ား ေရးဆြဲျခင္း၊ National Tourism Guideline မ်ား ေရးဆြဲျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ကာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ား ျပဳလုပ္သြားရမွာ ျဖစ္တယ္လို႔ ဟိုတယ္ႏွင့္ ခရီးသြားလာေရး ဝန္ႀကီးဌာနက ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။ ဒီလိုလုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြက COVID-19 ကပ္ေရာဂါဆိုးေၾကာင့္  ကမာၻအႏွံ႔က်ဆင္းေနတဲ့ ခရီးသြားလုပ္ငန္းနည္းတူ ျမန္မာႏိုင္ငံက ခရီးသြားလုပ္ငန္းရွင္ေတြ၊ ခရီးသြားနဲ႔ ဆက္စပ္တဲ့ လုပ္ငန္းရွင္ေတြနဲ႔ ေလေၾကာင္းလိုင္းေတြအေနနဲ႔ COVID-19 ေရာဂါကာကြယ္ေဆး  ရရွိခ်ိန္ကိုသာ ေမွ်ာ္လင့္ေနရေတာ့မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

******************************************
END / 251