ဘာရိန်း တရားစီရင်ရေးအဖွဲ့ နှင့် နိုင်ငံအတွင်းရှိ ရှီအဟ်မွတ်စလင်မ်များကို ဘာသာရေးအခြေပြု ပစ်မှတ်ထား

အဲဟ်လေ့ဘိုက်(သ) (အလိုင်ဟေမွစ်စလာမ်) သတင်းဌာန ၊ အဗ်နာ

ဘာရိန်းအာဏာပိုင်များသည် ရှီအဟ် ဘာသာရေးပညာရှင်များနှင့် ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်များ ဒါဇင်နှင့်ချီကို “နိုင်ငံတော်သစ္စာဖောက်မှု” ဟူသော စွပ်စွဲချက်များဖြင့် ၎င်းတို့၏ ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် ယုံကြည်မှုကို ထိခိုက်စေရန် ကြိုးပမ်းနေသော်လည်း၊ ထိုသူများကို ဖမ်းဆီးအကျဉ်းချထားခြင်းသည် သံသယမရှိဘဲ နိုင်ငံအတွင်း အကြီး မားဆုံး ဘာသာရေးနှင့် နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်မှုဖြစ်နေဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ထင်ရှားသော ဘာသာရေးပညာရှင် အကျဉ်းသားအရေအတွက်မှာ ၄၀ ကျော်ရှိနေသော်လည်း၊ အစိုးရက ၎င်းတို့ထဲမှ ၁၉ ဦးကို တရားဝင်ထုတ်ပြန်ကြေညာခြင်းမရှိဘဲ လျှို့ဝှက်စွာ တရားစွဲဆိုစစ်ဆေးရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ ပါတယ်။

တရားစွဲဆိုခံရသူများတွင် အောက်ပါ ဘာသာရေးပညာရှင်များ ပါဝင်ပါတယ်။

၁။ဆယက်ဒ် မဂျစ်ဒ် အလ်မရှ်အယ်လ် ၂။ရှိက်ခ် အလီ အလ်ဆဒ်ဒီ ၃။ ရှိက်ခ် မိုဟမ္မဒ် ဆန်ကူးရ်  ၄။ရှိက်ခ် ဖာဒ်လ် အလ်ဇာကီ  ၅။ ရှိက်ခ် မိုဟမ္မဒ် အလ်ခရ်စီ ၆။ ရှိက်ခ် အီစာ အလ်မုအ်မင် ၇။ ဆယက်ဒ် မူစာ အလ်ဝဒါအီ ၈။ ရှိက်ခ် မိုဟမ္မဒ် ဂျဝါဒ် အလ်ရှဟာဘီ ၉။ ရှိက်ခ် မီရ်ဇာ အလ်မုအ်တူက် ၁၀။ ရှိက်ခ် ဟာမစ် အာရှူရ် ၁၁။ ရှိက်ခ် အယူးဘ် အလ်ဘာဟ်ရိုင်နီ  ထို့အပြင် ပြည်ပတွင် နေထိုင်လျက်ရှိသော နောက်ထပ် ၈ ဦးလည်း ပါဝင်ပါတယ်။

ဘာရိန်း လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်သူများ၏ ပြောကြားချက်အရ၊ ဤအမှုတွင် အောက်ပါကဲ့သို့ ပြင်းထန် ပြီး ထင်ရှားသော ဥပဒေချိုးဖောက်မှုများ ပါဝင်နေပါတယ်။

၁။တရားစစ်ဆေးမှုကို လျှို့ဝှက်စွာ ပြုလုပ်နေပါတယ်။

၂။ စွပ်စွဲခံရသူများကို ၎င်းတို့၏ ရှေ့နေများ သို့မဟုတ် မိသားစုဝင်များနှင့် တွေ့ဆုံခွင့်ပင် မပေးထား။

၃။ရှေ့နေများအား အမှုဖိုင်နှင့် တရားဝင်စာရွက်စာတမ်းများကို ကြည့်ရှုခွင့် မပြုထား။

၄။ရှေ့နေများသည် မိမိတို့၏ အမှုသည်များနှင့် တွေ့ဆုံရန် သို့မဟုတ် အမှုဖိုင်မိတ္တူရယူရန် တောင်းဆိုပါက အရေးယူခံရမည်ဟု တိုက်ရိုက်ခြိမ်းခြောက်ခံထားရပါတယ်။

၅။ဖမ်းဆီးချိန်မှစ၍ ရှေ့နေများသည် မိမိတို့ ကာကွယ်ရမည့် စွပ်စွဲခံရသူများနှင့် တစ်ကြိမ်တစ်ခါမျှ တွေ့ဆုံနိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ချေ။

၆။စွပ်စွဲခံရသူများသည် တရားသူကြီးရှေ့တွင် ကိုယ်တိုင် မတက်ရောက်ရဘဲ ဗီဒီယိုခေါ်ဆိုမှုမှတစ်ဆင့်သာ စစ်ဆေးခံ ရပါတယ်။

၇။မိသားစုနှင့် ဖုန်းဆက်သွယ်ခွင့်ရချိန်တွင်လည်း အနီးကပ် စောင့်ကြည့်ခံနေရပြီး၊ အမှုနှင့်ပတ်သက်သော အသေးစိတ်များကို ပြောဆိုသည်နှင့် ချက်ချင်း ဖုန်းလိုင်းဖြတ်တောက်ခံရပါတယ်။

၈။သက်ဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်များက စွပ်စွဲခံရသူများအတွက် မိမိတို့ရွေးချယ်ထားသော ရှေ့နေများကို အတင်း အကျပ် ခန့်အပ်ခဲ့ပြီး၊ စွပ်စွဲခံရသူများက ငြင်းပယ်လျှင်လည်း အမှုမှ နုတ်ထွက်ခွင့် မရှိဟု ညွှန်ကြားထားပါတယ်။

ထို့အပြင် ဥပဒေရေးရာ လှုပ်ရှားသူများ စုဆောင်းထားသော အချက်အလက်များအရ၊ ဖမ်းဆီးခံထားရသော ဘာသာရေး ပညာရှင်အချို့သည် မိသားစုနှင့် အချိန်တို ဖုန်းဆက်သွယ်ခွင့်ရစဉ် “မိမိတို့အပေါ် စွပ်စွဲထားသော အမှုများကို လက်မှတ်ရေးထိုးရန် အတင်းအကျပ် ဖိအားပေးခံခဲ့ရသည်” ဟု အသိပေးနိုင်ခဲ့ကြတယ်။

လေ့လာသူများ၏ အမြင်အရ ၊ ဤအခြေအနေကို တစ်မျိုးတည်းသာ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုနိုင်ပါတယ်။ ယင်းမှာ ဘာသာရေး ၊ နိုင်ငံရေး နှင့် ဂိုဏ်းဂဏအခြေပြု တရားစွဲဆိုမှုတစ်ရပ် ဖြစ်ပြီး၊ ဖုံးကွယ်ထားမှုမရှိဘဲ ထင်ရှားစွာ ဆောင်ရွက်နေခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ စွပ်စွဲချက်များသည် ရှီအဟ် အစ္စလာမ်၏ ယုံကြည်ချက်များနှင့် ဘာသာရေး အခမ်းအနား များနှင့်သာ သက်ဆိုင်ပြီး ၊ ဥပဒေအရ ရာဇဝတ်မှုအဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်သော မည်သည့် လုပ်ရပ်ကိုမျှ အခြေခံထားခြင်း မရှိပေ။

ထို့အပြင် ဤအခြေအနေကို ဆက်လက် လျစ်လျူရှု၍ မရတော့ပေ။ အကြောင်းမှာ ယနေ့အထိ အစိုးရ၏ တရားဝင်ဆောင်ရွက်ပုံများက ဤတရားစွဲဆိုမှုသည် လုံးဝ မျှတမှုမရှိသည့် တရားစီရင်မှုဖြစ်ပြီး၊ ကြိုတင်ဆုံးဖြတ်ထားသော နိုင်ငံရေးဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ရပ်ကို ဥပဒေအရ တရားဝင်ပုံဖော်ရန် ပြုလုပ်ထားသည့် ဟန်ဆောင်တရားစီရင်မှုသာ ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြနေသောကြောင့် ဖြစ်ပါတယ။

ထို့အပြင် ထင်ရှားသော ကောက်ချက်တစ်ရပ်မှာ အာယာသွလ္လာဟ် အီစာ ကာစင်မ် အပါအဝင် ရှီအာ ဘာသာ ရေးခေါင်းဆောင်များ ကို ပစ်မှတ်ထားခြင်းသည် အစိုးရ၏ မူဝါဒတစ်ရပ် ဖြစ်လာခဲ့ပြီး၊ ယင်းကို တရားဝင် ဖြစ်စေရန် တရားစီရင်ရေးအဖွဲ့ကို အသုံးပြုနေခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။

ယနေ့ ဤကိစ္စသည် အကျဉ်းထောင်အတွင်းရှိ ဘာသာရေးပညာရှင် ၁၁ ဦး သို့မဟုတ် ဘာသာရေးခေါင်းဆောင် ၄၀ ဦး၏ အမှုသာ မဟုတ်တော့ဘဲ၊ ဘာရိန်းနိုင်ငံတွင် ဥပဒေစိုးမိုးရေး အမှန်တကယ် ရှိမရှိကို စမ်းသပ်သည့် အရေးပါသော စမ်းသပ်မှုတစ်ရပ် ဖြစ်လာပါတယ်။ မျှတသော တရားစီရင်မှုအတွက် အခြေခံအာမခံချက်များကို ဖယ်ရှားထားပြီး၊ ကာကွယ်ရေးဘက်အား ၎င်း၏ တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ခွင့်မပြုဘဲ၊ အမှုဆောင်ရွက်ပုံများကို အများပြည်သူထံမှ ဖုံးကွယ်ထားသောအခါ၊ ၎င်းကို ပုံမှန်တရားစီရင်ရေး လုပ်ငန်းစဉ်ဟု မဆိုနိုင်တော့ဘဲ၊ ဤအမှုကို ကိုင်တွယ်ပုံနှင့် ၎င်း၏ ဥပဒေရေးရာ၊ နိုင်ငံရေးနှင့် လူမှုရေး အကျိုးဆက်များအပေါ် ယုံကြည်မှု အလွန်အမင်း ကျဆင်းနေသည့် အကျပ်အတည်းတစ်ရပ်ဟုသာ ဆိုနိုင်ပါတယ်။

ထို့ကြောင့် အခြေခံတရားမျှတမှု အာမခံချက်များ မပါဝင်သည့် မည်သည့် တရားစီရင်မှုမဆို ပြည်တွင်းနှင့် နိုင်ငံတကာ အဆင့်နှစ်ခုစလုံးတွင် သံသယဖြစ်ဖွယ်အဖြစ် ဆက်လက်ရှိနေမည်ဖြစ်ပြီး၊ ယင်းသည် အကျပ် အတည်း မှာ စွပ်စွဲခံရသူများကိုသာ မကန့်သတ်ဘဲ၊ နိုင်ငံတော်နှင့် ၎င်း၏ နိုင်ငံသားအများအပြားကြားရှိ ဆက်ဆံ ရေး ၏ သဘောသဘာဝနှင့် ပိုမိုသက်ဆိုင်ကြောင်းကို ပိုမိုခိုင်မာစေပါတယ်။ နောက်ဆုံးတွင် တရားမျှတမှုကို ချမှတ်လိုက်သည့် စီရင်ချက်ဖြင့် မတိုင်းတာဘဲ၊ ထိုစီရင်ချက်သို့ ရောက်ရှိလာသည့် လုပ်ငန်းစဉ်၏ မျှတမှုနှင့် သန့်ရှင်းမှန်ကန်မှုဖြင့်သာ တိုင်းတာရမည်ဖြစ်ပါတယ်။

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

END / 251