ရွီအာ ေဖရ္ကာ ႏွင့္ပတ္သက္သည္ အေရးႀကီး ေခါင္းစဥ္မ်ား မွ ၆ခု အတြက္ အေျဖမွန္

၈ ဩဂုတ် ၂၀၁၆ - ၁၈:၅၆

News ID: 770789

ရွီအာ ေဖရ္ကာ ႏွင့္ပတ္သက္သည္ အေရးႀကီး ေခါင္းစဥ္မ်ား မွ ၆ခု အတြက္ အေျဖမွန္ မ်ား ကို ေအာက္ပါ အတိုင္း ေလ့လာ မွတ္သား ႏိုင္ပါတယ္။

ရွီအာ ေဖရ္ကာ ႏွင့္ပတ္သက္သည္ အေရးႀကီး ေခါင္းစဥ္မ်ား မွ ၆ခု အတြက္ အေျဖမွန္

ရွီအာ ေဖရ္ကာ ႏွင့္ပတ္သက္သည္ အေရးႀကီး ေခါင္းစဥ္မ်ား မွ ၆ခု အတြက္ အေျဖမွန္ မ်ား ကို ေအာက္ပါ အတိုင္း ေလ့လာ မွတ္သား ႏိုင္ပါတယ္။

(1)က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္သည္္ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈအမ်ဳိးမ်ဳိးမွာ
သန္႔ရွင္းစင္
ၾကယ္ေၾကာင္း။

က်မ္းေတာမတ္ကုရ္အာန္သည္ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲထားမႈကင္းေၾကာင္း

ရွီအာမ်ားႏွင့္ပတ္သက္ၿပီးမဟုတ္မတရားစြပ္စြဲသာသနာျပဳေနၾက
ပါသည္။ကၽြန္ေတာ္တို႔ရွီအာမ်ားအေနျဖင့္ယေန႔လက္ရွိကၽြန္ေတာ္တို႔ႏွင့္ မြတ္္စလင္မ်ားအားလုံးအၾကားရွိက်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္သည္တမန္ ေတာ္ျမတ္ႀကီးမိုဟမၼဒ္(ဆြ)အေပၚက်ေပးေတာ္မူသည္အတိုင္းနဂိုပကတိအတိုင္းအေျပာင္းအလြဲမရွိဘဲရွိေနေၾကာင္း

သက္ဝင္ယုံၾကည္ပါသည္။ရုတ္စြအဆုံးအကၡရာတစ္လုံးမွ်ပင္မတိုး၊မေလွ်ာ့့ဟုသက္ဝင္ယုံၾကည္ပါ၏။

   အရည္္အတြက္မ်ားစြာေသာသဖ္စီးက်မ္းဂန္မ်ား၊အစူလ္ေလေဖက္က်မ္းစာအုပ္မ်ား၊၎ကဲ့သို႔ေသာက်မ္းဂန္မ်ား၌ဤကိစၥႏွင့္ပတ္သက္ၿပီးနကလီ (ရီဝါယတ္၊ဟဒီးစ္၊…)အေထာက္အထား၊အကဲလ္လီ (အသိဥာဏ္)အ
ေထာက္အထားမ်ားျဖင့္ရွင္းလင္းတင္ျပထားၿပီးပီျဖစ္ပါသည္။
မြတ္စလင္အိုလမာမ်ားအေနျဖင့္ရွီအာျဖစ္ေစ၊စြန္နီျဖစ္ေစ၊အဂ်္မာ
(အိုလမာအမ်ားစု၏ဆံုးျဖတ္ခ်က္)အရက်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္၌အရာ
တစ္ခုမွာေျပာင္းလဲထားျခင္းမရွိေၾကာင္းကၽြန္ေတာ္တို႔အေနျဖင့္ယုံၾကည္
လက္ခံထားသည္။အမ်ားစုေသာႏွစ္ဘက္ေသာသုေတသီမ်ားကညီညြတ္
စြာဆိုထားသည္မွာ၎(က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္)၌မည္သို႔ေသာအရာမွ ေလွ်ာ့ထားျခင္းမရွိေပ။
   ႏွစ္ဘက္စလုံးအတြင္း၌က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္၌္တစ္ခုခုေလွ်ာ့ထားေၾကာင္းယုံၾကည္သူမ်ားမေျပာပသေလာက္ရွိပါသည္။၎တို႔၏အဆိုအမိန္႔မ်ားကိုအေက်ာ္အေမာ္အစၥလာမ္သုခမိန္ႀကီးမ်ားကမေထာက္ခံထားေပ။

ႏွစ္ဘက္စလုံး၏စာအုပ္ႏွစ္အုပ္

အိုလာမာအလ္ေလစြနၷတ္မွတစ္ပါးျဖစ္ေသာ အဗ္ႏိုလ္ခါသီး(ဗ) မစ္ရီအေနျဖင့္الفرقان فى تحريف القرآن) (ေရးသားသီးကုံးခဲ့၏။၎စာအုပ္
အား၁၉၄၈ခုႏွစ္(ဟီဂ်ရီ၁၃၆၈ခုႏွစ္)တြင္ပုံႏွိပ္ထုတ္ေဝခဲ့ေပသည္။အလ္အဇ္ဟဲရ္တကၠသိုလ္မွဤစာအုပ္အားသိလွ်င္သိျခင္းလိုက္၍သိမ္းစီးခဲ့ေပသည္။သို႔ေသာအခ့်ဳိေသာသူမ်ားထံခြင့္မျပဳထားသည္ၾကားမွေရာက္ရွိသြား၏။
   ထိုနည္းတူစြာစာအုပ္အမည္ (فصل الخطاب فى تحريف كتاب ربّ الأرباب) စာအုပ္အားရွီအာဟဒီးစ္ပါရဂူမ်ားအနက္မွတစ္ပါးျဖစ္ေသာဟာဂ်ီႏူးရ္ရီအ ေနျဖင့္ေရးသားသီးကုံးခဲ့ၿပီးဟီဂ်ရီ၁၂၉၁ခုႏွစ္၌ပုံႏွိပ္ထုတ္ေဝခဲ့သည္။(ဤစာအုပ္အား)ေဟာင္ေဇေအလ္မီးေယနဂ်ဖ္၏သာသနာသုခမိန္အႀကီးအကဲ
မ်ားအေနျဖင့္ကန္႔ကြက္ကာသိမ္းစီးပိတ္ပင္ရန္အတြက္အမိန္႔ေပးခဲ့ၾက
သည္။အေရအတြက္မ်ားစြာေသာစာအုပ္မ်ား၎စာအုပ္၏အေျဖအျဖစ္ေရးသားခဲ့ၾက၏။ဤစာအုပ္فصل الخطاب فى تحريف كتاب ربّ الأرباب ၏အေျဖအျဖစ္
ေရးသားခဲ့ၾကေသာသုခမိန္ႀကီးမ်ားမွာ-
၁။ထိိပ္တန္းဖကီး(မိုဂ်္သာဟစ္(ဒ))တစ္ပါးျဖစ္ေသာမရ္ဟြမ္ရွိက္ခ္မဟ္မိုဒ္
ဗင္အဘူလ္ကာစင္(မ)၊ေက်ာ္ၾကားေသာအမည္မိုအာရဗ္တီဟီရန္နီး(ကြယ္လြန္၁၃၁၃ဟီဂ်ရီ)အေနျဖင့္«كشف الإرتياب فى عدم تحريف الكتاب »အမည္ရွိစာ
အုပ္အားေရးသားသီးကုံးခဲ့ေပသည္။
၂။မရ္ဟြမ္အလာမာဆရက္(သ)မိုဟမၼဒ္ဟိုစိုင္း(န)ရွဟ္ေရစ္သာနီး(ကြယ္လြန္၁၃၁၃ဟီဂ်ရီ)အေနျဖင့္ «حفظ الكتاب الشريف عن شبهة القول بالتحريف»အ
မည္ျဖင့္ فصل الخطاب فى تحريف كتاب ربّ الأربابစာအုပ္၏အေျဖေပးစာအုပ္အ ျဖစ္ေရးသားခဲ့ေပသည္။
၃။ေဟာင္ေဇေအလ္မီးေယနဂ်ဖ္၏သုေတသီမ်ားအနက္မွတစ္ပါးျဖစ္ၿပီး၊
ေက်ာ္ၾကားေသာ«تفسير آلاء الرّحمان»အမည္ရွိသဖ္စီးက်မ္း၏ပိုင္ရွင္က်မ္းျပဳ
စုသူျဖစ္ေသာမရ္ဟြမ္အလာမာဗလာဂီး(ကြယ္လြန္၁၃၅၂ဟီဂ်ရီ)သည္မိမိ၏သဖ္စီးက်မ္းအတြင္းက်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္အတြင္းမည္သို႔မွ်ေျပာင္းလဲမႈမရွိေၾကာင္းအခန္းက႑တစ္ခုျဖစ္ေရးသားထားသည္မွေလ့လာမွတ္သားထိုက္ေပသည္။(၎အခန္းက႑အား) ၌ေလ့လာမွတ္သားႏိုင္ေပသည္။

၃။ကၽြႏု္ပ္္အေနျဖင့္လည္းမိမိ၏စာအုပ္«انوارالاصول»၌က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္အတြင္းမည္သို႔မွ်ေျပာင္းလဲမႈမရွိေၾကာင္းအခန္းက႑ကိုအက်ယ္တ
ဝင့္တင္ျပထားၿပီးဤအခန္းက႑ႏွင့္ပတ္သက္၍ေမးျမန္းခ်က္မ်ား၊သံသယဒိြဟမ်ားကိုျငင္းမရႏိုင္ေအာင္၊တုံ႔ျပန္ဖို႔လမ္းမရွိေအာင္အေျဖေပးထားပါ
သည္။
   တကယ္တန္းမရ္ဟြမ္ဟာဂ်ီႏူးရ္ရီသည္သာသနာပညာရွင္တစ္ပါး
ျဖစ္ပါသည္။သို႔ေသာ္အလာမာဗလာဂီး၏အဆိုအရအားနည္းေသာ၊ရီဝါ
ယတ္ေတာ္မ်ားကိုအကိုးအကားျပဳမိခဲ့သျဖင့္ပုံႏွိပ္ထုတ္ေဝၿပီးေနာက္မိမိ
ကိုယ္တိုင္ေနာင္တရမိေလသည္။ေဟာင္ေဇေအလ္မီးေယနဂ်ဖ္၏သာသနာသုခမိန္အႀကီးအကဲမ်ားအေနျဖင့္ဤလုပ္ရပ္အား၎၏ထင္ရွားေသာမွား ယြင္းမႈအျဖစ္သတ္မွတ္ထားေပသည္။
စိတ္ဝင္စားဖြယ္ေကာင္းသည္မွာဟာဂ်ီႏူးရ္ရီ၏စာအုပ္ فصل الخطاပံုု ႏွိပ္ထုတ္ေဝၿပီးေနာက္အဘက္ဘက္မွေစာဒကတက္မႈမ်ား၊ေဝဖန္မႈမ်ားျပဳလုပ္လာရာေနာက္ဆုံး၌မိမိ

ကိုယ္ကိုကာကြယ္ကာ၊ကၽြန္ေတာ္ဆိုလိုခ်က္ကက်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္အတြင္းမည္သို႔မွ်ေျပာင္းလဲမႈမရွိေၾကာင္းပါ၊

ကၽြန္ေတာ္တင္ျပတာလြဲသြားတာဟု၍စာအုပ္တစ္ခုထပ္ေရးခဲ့၏။
မရ္ဟြမ္အလာမာဆရက္(သ)ဟဗ္သိုဒီး(န)ရွဟ္ေရစ္သာနီးတင္ျပ သည္မွာကၽြန္ေတာ္စမရာၿမိဳ႕မွေနခဲ့တုန္းကမရ္ဟြမ္ေမရ္ဇာေယရွီးရာဇီးဤ နယ္ေျမ၏အႀကီးအကဲျဖစ္ၿပီး၎၏ႀကိဳးပမ္းမႈျဖင့္ဤၿမိဳ႕သည္၊ရွီအာအခ်က္အခ်ာဗဟိုသာသာနာတကၠသိုလ္ျဖစ္ေနေပသည္။ကၽြန္ေတာ္သြားသည္မ ဂ်လစ္တိုင္းဟာဂ်ီႏူးရ္ရီး၏စာအုပ္ႏွင့္ပတ္သက္ၿပီးေအာ္ဟစ္မႈ၊ေဝဒနာအ ျဖစ္ခံစားရမႈႏွင့္အတူဆန္႔က်င္ေျပာဆိုၾကသည္။အခ်ဳိ႕ဆိုလွ်င္အင္မတန္ဆိုးရြားေသာစာကားလုံးမ်ားျဖင့္၎အားေျပာဆိုခဲ့ၾကသည္။
ဒီလိုအေျခအေနေရာက္ေနတာေတာင္မွာဟာဂ်ီႏူးရ္ရီ၏အဆိုအမိန္႔မ်ား၊(အေရးအသားမ်ား)ကိုရွီအာယုံၾကည္မႈဟုမလြဲမေသြေျပာႏိုင္ပါသ လား?ယခုအခါ၌အယူသည္းေသာ၊ဝဟာဘီးအခ်ဳိ႕အေနျဖင့္-

ဒီစာအုပ္ فصل الخطابကိုအေၾကာင္းျပၿပီး၊ရွီအာေတြဟာက်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္ ၌ေျပာင္းလြဲမႈရွိပါတယ္ဟုလက္ခံယုံၾကည္ၾကပါသည္ဟုအႀကိမ္ႀကိမ္ေျပာဆိုေရးသားေနၾကသည္။
တကယ္တန္းေျပာဆိုရမည္ဆိုလွ်င္-
၁။အကယ္၍စာအုပ္တစ္အုပ္တည္းကိုရွီအာမ်ားရဲ့အကီသာယုံၾကည္မႈအ
ျဖစ္သက္ေသထူမည္ဆိုလွ်င္၊မလြဲမေသြက်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္၌ေျပာင္းလြဲမႈရွိေၾကာင္းစြန္နီအိုလမာမ်ားအေနျဖင့္လက္ခံေၾကာင္းေျပာဆိုေရးသားရေပမည္။အေၾကာင္းသည္ကားအဗ္ႏိုလ္ခါသီး(ဗ) မစ္ရီအေနျဖင့္
الفرقان فى تحريف) (القرآن ေရးသားသီးကုံးထားေပသည္။
အကယ္၍အိုလမာအဇ္ဟဲရ္၏ျပစ္တင္႐ႈံ႕ခ်မႈ၊အားက်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္၌ေျပာင္းလြဲမႈမရွိေၾကာင္းသက္ေသအေထာက္အထားျဖစ္ႏိုင္ လွ်င္၊အိုလမာနရဖ္အေနျဖင့္ فصل الخطاب فى تحريف كتاب ربّ الأرباب အားျပစ္ တင္႐ႈံ႕ခ်မႈကိုလည္းက်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္၌ေျပာင္းလြဲမႈမရွိေၾကာင္း သက္ေသအေထာက္အထားအျဖစ္လက္ခံရလိုက္မည္။

၂။အဟ္ေလစြန္ႏၷတ္၏အေက်ာ္အေမာ္သဖ္စီးစာအုပ္ႀကီးႏွစ္အုပ္ျဖစ္ေသာ၊ «قرطبى» و «درّالمنثور» ၌ဟဇရတ္(သ)အာေအရွာ(တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)
၏ၾကင္ယာေတာ္)ထံမွဆင့္ျပန္ေရးသားထားသည္။ေျပာၾကားသည္မွာ-
« انّها ـ اى سورة الأحزاب ـ كانت مأتى آية فلم يبق منها إلاّ ثلاث و سبعين! » စူရာဟ္
အဲဟ္ဇာ(ပ)အာယတ္ေတာ္အပါး၂၀၀ရွိရာမွ၊၇၃ပါးအာယတ္ေတာ္သာလွ်င္က်န္ရစ္ေတာ္မူ၏။
ဒီထက္ျမင့္ေသာစဟီးဘုခါရီက်မ္းႏွင့္စဟီးမြတ္စလင္က်မ္းေတာ္ ျမတ္ကုရ္အာန္၌ေျပာင္းလြဲမႈရွိေၾကာင္းကိုေဖာ္ျပေနေသာရီဝါယတ္ေတာ္ကို႐ႈစားႏိုင္ေပသည္။
သို႔ေသာ္လည္းဘဲကၽြႏု္ပ္တို႔အေနျဖင့္စာေရးဆရာတစ္ေယာက္ ေၾကာင့္ျဖစ္ေစ၊အားနည္းေသာမမွန္ကန္ေသာရီဝါယတ္ေတာ္အခ်ဳိ႕ေၾကာင့္ ျဖစ္ေစစြန္နီညီေနာင္မ်ားကိုက်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္၌ေျပာင္းလြဲမူကို လက္ခံထားသူမ်ားဟုပုဒ္မ၊စြပ္စြဲမႈ၊လုံးဝတတ္လိုမရေပ။ညီေနာင္မ်ားအေန ျဖင့္လည္းစာေရးဆရာတစ္ေယာက္ေၾကာင့္ျဖစ္ေစ၊တခ်ဳိ႕မမွန္ကန္ေသာ၊ရွီအာအႀကီးအကဲအိုလမာမ်ားအေနျဖင့္၊

မႏွစ္သက္မျမတ္ႏိုးသည္အားနည္း ေသာဟဒီးစ္ေတာ္အခ်ဳိ႕ေၾကာင့္ျဖစ္ေစ၊ရွီအာေတြဟာက်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္၌အေျပာင္းအလြဲရွိေၾကာင့္လက္ခံထားသူမ်ားဟုမစြပ္စြဲသင့္ေပ။

၃။ فصل الخطاب فى تحريف كتاب ربّ الأرباب ေရးသားသူဟာဂ်ီႏူးရ္ရီအေနျဖင့္ရီ
ဝါယတ္ေတာ္မ်ားကိုဆင့္ျပန္သူ၊သုံးဦးဆီမွဆင့္ျပန္ထားေပသည္။(၎သုံး
ဦးမွာအစၥလာမ္ယုံၾကည္မႈမ်ားကိုခ်ဳိးေဖါက္သူ၊(သို႔)မုသားဆိုသူ၊(သို႔)အေျခအေနအတိအက်မသိရသူ၊(အဟ္မဒ္ဗင္မိုဟမၼဒ္အလ္စယာရီး။အစၥလာမ္
ယုံၾကည္မႈမ်ားကိုခ်ဳိးေဖါက္သူ၊အလီဗင္အဟ္မဒ္ကူဖီးမုသားဆိုသူ၊အဘီးလ္ဂ်႐ူးဒ္အေျခအေနအတိအက်မသိရသူ၊(သို႔)မိစာၦေကာင္)ျဖစ္ေပသည္။

အစၥလာမ္ဂုိဏ္းကြဲမ်ား၏ျပႆနာ၊ကြဲလြဲမႈမ်ားကိုအေျချပဳ၍အစၥလာမ္အ
တြက္ထိခိုက္နစ္နာေစမႈကိုမျဖစ္သင့္ေပ။

၄။ရွီအာမ်ားအေနျဖင့္အလႅာဟ္အရွင္ျမတ္၏က်မ္းေတာ္ျမတ္္၌အေျပာင္းအလဲရွိပါသည္ဟုယုံၾကည္ေၾကာင္းစြပ္စြဲေနသူမ်ားသတိမျပဳမိေသာအခ်က္
မွာအစၥလာမ္ဂိုဏ္းကြဲမ်ား၏ကြဲလြဲမႈ၊စြပ္စြဲမႈျပႆနာမ်ားသည္အစၥလာမ္
အားထိခိုက္နစ္နာေစေသာအခ်က္ပင္ျဖစ္ေပသည္။အေၾကာင္းသည္ကား
အစၥလာမ္မဟုတ္သူမ်ားအေနျဖင့္မြတ္စလင္မ်ားအၾကား၌ကုရ္အာန္က်မ္း
ေတာ္ျမတ္၌အေျပာင္းအလဲမရွိေသာယုံၾကည္မႈသည္တစ္ညီတညြတ္တည္းမဟုတ္ေၾကာင္းေျပာဆိုႏိုင္ေပသည္။အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာမြတ္စလင္ မ်ား၏ႀကီးမားေသာအုပ္စုအေနျဖင့္က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္၌အေျပာင္းအလဲရွိေၾကာင္းသက္ဝင္ယုံၾကည္ၾကေပသည္။
ကၽြန္ေတာ္အေနျဖင့္ဤမြတ္စလင္ညီေနာင္မ်ားကိုသတိေပးဆုံးမႏိုးေဆာ္လိုသည္မွာဂိုဏ္းကြဲမ်ား၏ကြဲလြဲမႈျပႆနာအားအစၥလာမ္၏ႏွလုံး သည္းပြတ္ဆိုလိုသည္မွာက်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္အားျဖင့္မရည္ရြယ္ၾက ရန္ျဖစ္ပါသည္။
အားလုံးစုေပါင္း၍က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္အားင့ဲညႇာၾကပါစို႔။မိမိ၏တရားမ်ား၌က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္္အာန္၌အေျပာင္းအလဲရွိေၾကာင္းကို ထည္႔ေဟာ၍အစၥလာမ္ရန္သူအားမကူညီပါႏွင့္။

၅။က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္၌အေျပာင္းအလဲရွိေၾကာင္းကိစၥသည္မည္မွ်အထိက်ယ္ျပန္႔သြားသည္ဆိုလွ်င္ကၽြန္ေတာ္၏ခရီးမ်ားအနက္မွတစ္ခုျဖစ္
ေသာအြမ္မရာျပဳလုပ္ရန္အလႅာဟ္အရွင္ျမတ္၏အိမ္ေတာ္အားသြားေရာက္ ရန္ေဆာ္ဒီအာေရဗီးယားႏိုင္ငံသို႔ခရီးထြက္ခဲ့ၿပီးေဆာ္ဒီသာသနာေရးဝန္ႀကီး
ႏွင့္ေတြ႔ဆုံခဲ့ရာ၌သိရွိခဲ့ရေပသည္။၎အေနျဖင့္ကၽြန္ေတာ္တို႔အားႀကိဳဆို၏သို႔ေသာ္ေျပာၾကားသည္မွာလူႀကီးမင္းတို႔ထံရွိေသာက်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္
အာန္သည္ကၽြန္ေတာ္တို႔ထံ၌ရွိေသာကုရ္အာန္ႏွင့္မတူေၾကာင္းကားသိထားရပါတယ္္။( !! سمعت أنّ لكم مصحفاً غير مصحفنا )
ကၽြန္ေတာ္အေနျဖင့္ေျပာၾကားသည္မွာဤကိစၥအတြက္စစ္ေဆးရန္အရမ္းလြယ္ကူပါတယ္။လူႀကီးမင္းကိုယ္တိုင္၊(သို႔)ကိုယ္စားလွယ္တစ္

ေယာက္အားကၽြန္ေတာ္တို႔ႏွင့္အတူ(ကၽြန္ေတာ္တို႔၏စရိတ္ျဖင့္)လိုက္ခဲ့ပါ။တီဟီရန္ေရာက္လွ်င္(ဒီကိစၥအတြက္)အေျဖထြက္လာပါလိမ့္မယ္္။

(တီဟီရန္ရွိ)ဗလီမ်ားအားလုံး၊အိမ္မ်ားအားလုံး၌က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္ရွိပါတယ္။ေထာင္ႏွင့္ခ်ီေသာဗလီဝတ္ေက်ာင္းေတာ္မ်ား၊ေထာင္ေပါင္းမ်ားေသာအိမ္ မ်ားတီဟီရန္ၿမိဳ႕၌တည္ရွိပါတယ္္။

ဗလီႏွင့္အိမ္ကိုေရြးခ်ယ္ဖို႔တာဝန္လူႀကီး မင္းကိုယ္စားလွယ္ကိုအပ္ပါတယ္။ႀကိဳက္တဲ့အိမ္ကိုတံခါးေခါက္ၿပီးကုရ္ အာန္က်မ္းေတာ္ျမတ္ကိုေတာင္းပါ။

အကၡရာတစ္လုံးပင္မြတ္စလင္ႏိုင္ငံမ်ားရွိကုရ္အာန္က်မ္းေတာ္ျမတ္ႏွင့္မကြဲလြဲမျခားနားေၾကာင္းေတြ႔ရပါလိမ့္မယ္။

လူႀကီးမင္းကဲ့သို႔ပညာတတ္လူႀကီးတစ္ေယာက္အေနျဖစ္ဤကဲ့သို႔ေကာလဟာလလိမ္လည္မႈမ်ားကိုမယုံၾကည္သင့္ေပ။

၆။ကၽြန္ေတာ္တို႔ရဲ့ေျမာက္မ်ားစြာေသာကာရီမ်ားဟာအျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ
ကုရ္အာန္ဖတ္ရြတ္ၿပိဳင္ပြဲမ်ား၌ပထမစုမ်ားကိုဆြတ္ခူးခဲ့ၾကပါသည္။ကၽြန္
ေတာ္တို႔ရဲ့ဟာဖစ္အာဂုံေဆာင္မ်ား၊အထူးသျဖင့္ကေလးမ်ားဟာအစၥလာမ္ႏိုင္ငံမ်ားကိုအရမ္းအံ့ၾသ၊ခီ်ဳးသြားရေအာင္အစြမ္းျပခဲ့ၾကပါသည္။
ႏွစ္စဥ္ႏွစ္တိုင္းကၽြန္ေတာ္တို႔ရဲ့ေထာင္ႏွင့္ခ်ီၿပီးအာဂုံေဆာင္ဟာဖစ္ မ်ား၊ကာရီမ်ားထြန္းေပါက္ပါသည္။ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံ(အီရန္)၌အာဂုံေဆာင္သင္တန္းမ်ား၊ေကဂအတ္၊သဖ္စီးသင္တန္းမ်ား၊ကုရ္အာန္ပညာေပးသင္ တန္းေက်ာင္းမ်ားေနရာအႏွံလြမ္းမိုးေနပါၿပီ။ဤအစီအစဥ္၏မွန္ကန္မႈအ တြက္အနီးကပ္အားလုံးအေနျဖင့္လြယ္ကူစြာေလ့လာႏိုုင္ေပသည္။
ဤေနရာမ်ားအားလုံး၌မြတ္စလင္ေလာကတြင္ထင္ေပၚေက်ာ္ၾကားေသာက်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္သာျဖစ္ေပသည္။ဘယ္သူမွ်က်မ္းျမတ္ကုရ္အာန္မွအပအျခားက်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္ကိုလက္မခံၾကေပ။ထိုအျပင္ မည္သည္မဂ်လစ္၊မဲဟ္ေဖလ္၊အတြင္းက်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္၌အေျပာင္းအလဲရွိေၾကာင္းမေျပာဆိုၾကေပ။

က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္အတြင္းအေျပာင္းအလဲမရွိေၾကာင္း
အကလီ(عقلى ) ႏွင့္ နကလီ(نقلى ) အေထာက္အထားမ်ား

၇။က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္အတြင္းအေျပာင္းအလဲမရွိေၾကာင္းအေပၚရွာရီအီး၊အကလီးအေထာက္အထားေျမာက္မ်ားစြာရွိေၾကာင္းယုံၾကည္ပါသည္။အေၾကာင္းသည္ကားက်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္မွတစ္ဘက္မွမိန္႔ၾကား
ေတာ္မူသည္မွာ (إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَإِنَّا لَهُ لَحَافِظُونَ) အကၽြႏု္ပ္(အလႅာဟ္)အ ေနျဖင့္က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္အားခ်ေပးေတာ္မူၿပီးကိုယ္တိုင္၎က်မ္း ေတာ္ျမတ္အားထိန္းသိမ္းေစာင့္္ေရွာက္ေတာ္မူေပသည္။
ေနာက္အျခားတေနရာ၌မိန္႔ၾကားထားေတာ္မူသည္မွာ-

(وَإِنَّهُ لَكِتَابٌ عَزِيزٌ * لاَ يَأْتِيهِ الْبَاطِلُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَلاَ مِنْ خَلْفِهِ تَنزِيلٌ مِّنْ حَكِيم حَمِيد)

ဤစာအုပ္အားလုံးဝေအာင္ႏိုင္မည္မဟုတ္ေခ်။လမ္းမွားအေနျဖင့္ ေရွ႕ဘက္မွျဖစ္ေစ၊ေနာက္ဘက္မွျဖစ္ေစမပ်က္စီးႏိုင္ေပ။အေၾကာင္း

သည္ကားဟကီးမ္ႏွင့္ဟမီး(ဒ)ျဖစ္ေတာ္မူေသာအလႅာဟ္အရွင္ျမတ္ဘက္မွခ် ေတာ္မူထားေသာေၾကာင့္ျဖစ္ေပသည္။
အလႅာဟ္အရွင္ျမတ္ကိုယ္ေတာ္တိုင္ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွွာက္ေတာ္မူရန္တာဝန္ယူထားေသာဤကဲ့သို႔ေသာက်မ္းစာအုပ္အတြင္းမည္သူက ေျပာင္းလဲႏိုင္စြမ္းရွိပါသနည္း?
က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္သည္အျခားတဘက္မွပစ္ထားရမည္၊ေမ့သြားရမည္က်မ္းမဟုတ္သည္အတြက္မည္သူမဆို၎က်မ္းျမတ္အတြင္း ေလွ်ာ့ျခင္း၊တိုးျခင္းျပဳႏိုင္စြမ္းမရွိေပ။
(ဝဟီက်မ္းစာအုပ္)က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္အားေရးသားသူမ်ား၏အေရအတြက္မွာ၁၄ေယာက္မွစ၍အေယာက္၄၀၀အထိရွိပါသည္။၎သူမ်ားအေနျဖင့္အာယတ္ေတာ္တစ္ပါးက်ေရာက္ခ်ိန္တိုင္းေရးသားသူမ်ားျဖစ္ ၾကေပသည္။
ရာေပါင္းမ်ားစြာေသာအာဂုံေဆာင္ဟာဖစ္မ်ားကိုယ္ေတာ္တမန္ ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏လက္ထက္၌ရွိခဲ့ေပသည္။၎အေနျဖင့္က်ေရာက္ လာေသာအာယတ္ေတာ္မ်ားကိုအာဂုံေဆာင္ခဲ့ၾကေပသည္။
က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္အားဖတ္ရြတ္သရဇၨဳယ္ျခင္းသည္ထို ေခတ္ကာလ၌အေရးအႀကီးဆုံး၎တို႔၏ေအဗာဒတ္(သ)တစ္ခုအျဖစ္ျပဆိုထားပါသည္။ထို႔အျပင္ေန႔ႏွင့္ညဖတ္ရြတ္သရဇၨဳယ္ခဲ့ၾကေပသည္။
က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္သည္ထို႔အခ်ိန္ကာလ၌ပင္အစၥလာမ္အ ေျခခံဥပေဒႆမ်ားႏွင့္မြတ္စလင္ဘဝအတြက္ဥပေဒျဖစ္ခဲ့ေပသည္။၎တို႔၏ဘဝတစ္ေလွ်ာက္လုံး၌တည္ရွိခဲ့ေပသည္။
အသိဥာဏ္ဦးေႏွာက္အေနျဖင့္လည္းစဥ္းစားမည္ဆိုလွ်င္လည္းဤကဲ့သို႔ေသာက်မ္းစာအုပ္အတြင္းအေလွ်ာ့အတိုးလုပ္ဖို႔ရန္မျဖစ္ႏိုင္ေခ်။
မာစူးမ္ေအမာမ္မ်ား(အ.စ)မွတဆင့္ကၽြန္ေတာ္တို႔ထံေရာက္ရွိလာ ေသာအစၥလာမ္မီးရီဝါယတ္မ်ား၌လည္းဘဲက်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္၏ၿပီး ျပည့္စုံမႈ၊အေျပာင္းအလြဲကင္းမႈကိုေဖာ္ျပထားပါသည္။
အမီးရြလ္မိုေမနီးေမာင္လာအလီ(အ.စ)အေနျဖင့္ရွင္းလင္းျပတ္သားစြာနဟ္ဂ်ဳိဗလာဂါက်မ္း၌ႁမြက္ဟထားသည္မွာ-

أنْزَلَ عَلَيْكُمُ الْكِتَابَ تِبْيَاناً لِكُلِّ شَىْء وَ عَمَّرَ فِيكُمْ نَبِيَّهُ أزْمَاناً حَتَّى أكْمَلَ لَهُ وَ لَكُمْ فِيمَا أنْزَلَ مِنْ كِتَاب، دِينَهُ الَّذِي رَضِىَ لِنَفْسِهِ

အလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္သခင္သည္အရာရာကိုတင္ျပႏိုင္ေသာက်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္အားခ်ေပးသနားေတာ္မူထားသည္။အလႅာဟ္ဟိုအရွင္ ျမတ္သခင္သည္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)အားမိမိ၏

သာသနာေတာ္အားအသင္တို႔အတြက္က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္၏အကူအညီျဖင့္ၿပီးျပည့္စုံေအာင္လုပ္ရန္အထိသက္ေတာ္ခ်ီးျမႇင့္ထားေပသည္။
ေျမာက္မ်ားစြာေသာနဟ္ဂ်ဳိဗလာဂါက်မ္း၏ခြသ္ဗာမ်ား၌က်မ္းေတာ္ ျမတ္ကုရ္အာန္ႏွင့္ပတ္သက္ၿပီးလာရွိပါသည္။သို႔ေသာ္မည္သည္ေနရာမွ် က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္၌အေျပာင္းအလဲရွိေၾကာင္းႏွင့္ပတ္သက္၍မႁမြက္ဆိုထားေပ။က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္၏ၿပီးျပည့္စုံမႈကိုသာလွ်င္ႁမြက္ဆို ထားပါသည္။
ဟဒီးစ္ေတာ္တစ္ပါးနဝမေျမာက္ေအမာမ္ဟဇရတ္(သ)ေအမာမ္မိုဟမၼဒ္ဗင္အလီယိုလ္သကီး(အ.စ)သခင္အေနျဖင့္မိမိ၏သာဝကေတာ္တစ္ ပါးအားလူထုအေနျဖင့္အလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္၏လမ္းေတာ္မွလမ္းလြဲသြားသည့္အေၾကာင္းအရာႏွင့္ပတ္သက္၍မိန္႔ဆိုခ်က္ကိုကၽြန္ေတာ္တင္ျပရမည္ဆိုလွ်င္-

( وَ كَانَ مِنْ نَبْذِهِمُ الْكِتَابَ أَنْ أقَامُوا حُرُوفَهُ وَ حَرَّفُوا حُدُودَهُ )

မြတ္စလင္လူထုုအတြင္းမွအုပ္စုတစ္စုသည္က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္ အာန္အားမ်က္ကြယ္ျပဳစြန္႔လြတ္ထားၾကသည္။ဆိုလိုသည္မွာ၎တို႔အေန ျဖင့္က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္၏စာသားမ်ားကိုသာယူထားၾကသည္။သို႔

ေသာ္(အာယတ္ေတာ္မ်ား၏)ဆိုလိုခ်က္အနက္အဓိပၸာယ္ကိုေျပာင္းလဲျဖစ္ ၾကကုန္၏။
ဤဟဒီးစ္ေတာ္ႏွင့္၎ကဲ့သို႔ေသာ္ဟဒီးစ္ေတာ္မ်ားအေနျဖင့္မီး ေမာင္းထိုးျပေနသည့္အခ်က္မွာက်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရန္အာန္၏အကၡရာႏွင့္

ေျပာင္းလြဲမႈ၊ေျပာင္းလဲမႈမရွိခဲ့ဘဲက်န္ရွိေနျခင္းျဖစ္ပါသည္။၎၏အဓိပၸာယ္ကိုအုပ္စုတစ္စုအေနျဖင့္မိမိတို႔၏အက်ဳိးအျမတ္၊နဖ္စ္အတြက္ေျပာင္းလဲပစ္

ၾကသည္။၎၏အာယတ္ေတာ္မ်ားကိုသဖ္စီးအစစ္မွလြဲေခ်ာ္ကာ(မိမိလို ဘက္္)ျပန္ဆိုၾကသည္။
ဤေနရာ၌အေရးႀကီးေသာအခ်က္တစ္ခ်က္ထင္ရွားျပတ္သားသြား ၏။အကယ္၍အခ်ဳိ႕ရီဝါယတ္ေတာ္မ်ား၌ေျပာင္းလြဲမႈ၊ေျပာင္းလဲမႈဟုလာရွိခဲ့ပါသည္။

အဓိပၸာယ္ဆိုလိုခ်က္ကိုေျပာင္းလဲျခင္း၊မိမိစိတ္ႀကိဳက္သဖ္စီးဖြင့္ဆို
ၾကျခင္းကိုဆိုလိုျခင္းျဖစ္ပါသည္။စာသားႏွင့္အကၡရာေျပာင္းလဲျခင္းကိုဆိုလိုခ်က္မဟုတ္ေခ်။
အျခားတစ္ဖက္မွာကၽြန္ေတာ္တို႔ထံမာစူးမ္ေအမာမ္မ်ားမွာတဆင့္ စစ္မွန္ေသာရီဝါယတ္ေတာ္မ်ားေရာက္ရွိလာသည္ကိုတင္ျပရမည္ဆိုလွ်င္ရီဝါယတ္ေတာ္မ်ားမွန္၊မမွန္အထူး

သျဖင့္္ရီဝါယတ္ေတာ္မ်ားၾကား၌ဆန္႔က်င့္
ဘက္ေတြ႔ရခ်ိန္တြင္၊၎ရီဝါယတ္ေတာ္မ်ားကိုက်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္
ျဖင့္ညႇိၾကည့္ရန္ျဖစ္ေပသည္။က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္ႏွင့္ညီလွ်င္မွန္ကန္
ၿပီး၎အေပၚလက္ေတြ႔လိုက္နာက်င့္သံုးရေပမည္။ထို႔အျပင္က်မ္းေတာ္ ျမတ္ကုရ္အာန္ႏွင့္မညီညြတ္ပါကစြန္႔လြတ္ရေပမည္။

اللهِ فَرُدُّوهُ ) عَلَى كِتَابِ اللهِ فَمَا وَافَقَ كِتَابَ اللهِ فَخُذُوهُ وَ مَا خَالَفَ كِتَابَ اعرِضُوهُمَا (

ဒီ(ဟဒီးစ္ေတာ္)သည္က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္အတြင္းေျပာင္းလဲမႈမရွိေၾကာင္းထင္ရွားရွင္းလင္းေသာသက္ေသအေထာက္အထားျဖစ္ပါ သည္။အေၾကာင္း

သည္ကားအကယ္၍ဤကဲ့သို႔သာမျဖစ္ပါကအမွားအမွန္ကိုခ်ိန္ေသာခ်ိန္ခြင္ျဖစ္မည္မဟုတ္ေခ်။
ဤအားလုံးေသာဟဒီးစ္ေတာ္မ်ားအျပင္ေက်ာ္ၾကားလွေသာဟဒီးစ္ေစစကာလိုင္း(န)စြန္နီ၊ရွီအာက်မ္းမ်ား၌အက်ယ္တဝင့္လာရွိေပသည္။ တင္ျပသည္မွာတမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)မိန္႔ၾကားေတာ္မူသည္မွာ-

فِيكُمُ الثِّقْلَيْنِ كِتَابَ اللهِ وَ عِتْرَتي أَهْلَ بَيْتي مَا إِنْ تَمَسَّكْتُمْ بِهِمَا لَنْ تَضِلُّوا ) إِنّي تَارِكٌ )

အကၽြႏု္ပ္အေနျဖင့္အသင္တို႔အၾကား၌အဖိုးမျဖတ္ႏိုင္ေသာအရာႏွစ္ခုအားအမွတ္တရထားေပးခဲ့မည္။အလႅာဟ္အရွင္ျမတ္၏က်မ္းေတာ္(ကုရ္အာန္)ႏွင့္ကၽြႏု္ပ္၏

အႏြယ္ေတာ္မြန္အဟ္ေလ့ဘိုက္(အ.စ)ျဖစ္ေခ်သည္။အကယ္၍၎တို႔အားၿမဲၿမံစြာဆုပ္ကိုင္၊အဆက္အသြယ္ျပဳထားမည္ဆိုလွ်င္လုံးဝမုခ်လမ္းလြဲမွားလိမ့္မည္မဟုတ္ေခ်။
ဤဟဒီးစ္ေတာ္တြင္္က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္ႏွင့္တမန္ေတာ္ျမတ္ ႀကီး၏အဟ္ေလ့ဘိုက္(အ.စ)သည္လူထုအတြက္အရမ္းစိတ္အခ်ရဆုံးခိုလုံရာေနရာႏွင့္ေကယာမတ္(သ)အထိလူထုလမ္းညႊန္ျဖစ္ေၾကာင္းေဖာ္ျပထားေပသည္။

အကယ္၍က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္အတြင္းေျပာင္းလဲမႈရွိပါကလူထုအတြက္စိတ္ခ်ရေသာခိုလုံရာေနႏွင့္လမ္းလဲြ၊လမ္းမွားမွကယ္တင္ေပးႏိုင္
မည္မဟုတ္ေခ်။

အႏွစ္ခ်ဳပ္စကား
၈။ေနာက္ဆုံးစကားသည္ကားသူတပါးလုံးဝမေျပာထားေသာ၊မလုပ္ထား ေသာအရာကိုစြပ္စြဲျခင္းသည္အလႅာဟ္အရွင္ျမတ္၏အျမင္၌ႀကီးမားေသာဂိုနာမ်ားမွတစ္ခုျဖစ္ပါသည္။
ကၽြႏ္ုပ္တို႔အေနျဖင့္ေနရာတိုင္း၌ေျပာခဲ့ပါသည္။ေျပာပါမည္။ရွီအာသုေတသီမ်ား၊ႀကီးမားေသာသုခမိန္မ်ားမွာမည္သူတစ္ဦးတစ္ေယာက္မွ်ပင္မိမိတို႔၏စာအုပ္မ်ား၌က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္အတြင္းေျပာင္းလဲမႈ

၊ေျပာင္းလြဲမႈအားလက္မခံခဲ့ေၾကာင္းသက္ေသျပထားပါသည္။သို႔ေသာ္အခ်ဳိ႕အယူ
သည္း၊ပညာမဲ့အုပ္စုတစ္စုသာအႀကိမ္ႀကိမ္စြပ္စြဲလ်က္ရွိေပသည္။ေကယာ မတ္(သ)ေန႔၌စြပ္စြဲမႈအမႈႏွင့္ကုရ္အာန္က်မ္းေတာ္ျမတ္အားမယုံၾကည္
ေအာင္လုပ္မႈဘာအေျဖေပးၾကမည္ဆိုတာမသိေပ။
အကယ္၍အသင္၏အေၾကာင္းျပခ်က္ကအားနည္းမမွန္ကန္ေသာဟဒီးးစ္ ေတာ္မ်ားအခ်ဳိ႕ကၽြႏ္ုပ္တို႔စာအုပ္မ်ား၌လာေရာက္မႈကိုအေျခခံခဲ့မည္ဆိုလွ်င္ဤကဲ့သို႔ေသာ္ဟဒီးစ္ေတာ္မ်ားသည္အသင္တို႔၏ဟဒီးစ္က်မ္းကိုး စာအုပ္မ်ားသဖ္စီးမ်ား၌လည္းလာရွိေၾကာင္းကၽြန္ေတာ္အေနျဖင့္အစက တည္းကလမ္းညႊန္ၿပီးသာျဖစ္ပါသည္။
မည္သည္ဂိုဏ္းပင္ျဖစ္ပါေစအားနည္းေသာမမွန္ကန္ေသာဟဒီးစ္ ေတာ္မ်ားကိုအေျခမခံၾကေပ။ကၽြန္ေတာ္တို႔အေနျဖင့္က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္အတြင္းေျပာင္းလဲမႈရွိေၾကာင္းကိုျပ

ဆိုထားေသာအားနည္းမမွန္ကန္ ေသာရီဝါယတ္မ်ားကိုသုံးထားသည္ အဗ္ႏိုလ္ခါသီး(ဗ)မစ္ရီေရးသားထား ေသာالفرقان فى تحريف القرآن) ( စာအုပ္ကိုအေျချပဳ၍အသင္တို႔အားလုံးဝ ဧကန္စြပ္္စြဲမည္မဟုတ္ေပ။ကၽြန္ေတာ္တို႔အေနျဖင့္အယူသည္းမႈျဖင့္က်မ္း ေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္အပ်က္အစီးမခံႏိုင္ေပ။
က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္၌ေျပာင္းလြဲမႈရွိပါသည္ဟု၍မဆိုၾကပါႏွင့္။အစၥလာမ္၊မြတ္စလင္ႏွင့္က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္အေပၚမႏွိပ္စက္ပါႏွင့္။
ကမာၻ႔မြတ္စလင္မ်ား၏ပင္မအရင္းအႏွီးအုတ္ျမစ္ျဖစ္ေသာက်မ္းေတာ္ျမတ္အေပၚယုံၾကည္မႈအား၊ကုရ္အာန္အတြင္း၌ေျပာင္းလြဲမႈရွိပါသည္ဟုေသာစာလုံးအားအႀကိမ္ႀကိမ္သုံး၍မဖ်က္စီးၾကပါႏွင့္။

(အစၥလာမ္)ရန္သူအားအခြင့္အေရးမေပးၾကပါႏွင့္။အသင္အေနျဖင့္ဤကဲသို႔ေသာနည္းလမ္းမ်ာျဖင့္ရွီ အာ၊အဟ္ေလ့ဘိုက္(အ.စ)ေနာက္လိုက္မ်ားကိုလက္စားေခ်မည္ဆိုလွ်င္၊ အစၥလာမ္အုတ္ျမစ္ကိုသာတုန္လႈပ္ေစျခင္းျဖစ္မည္ဆိုတာသေဘာေပါက္ထားသင့္ေပသည္။အေၾကာင္းသည္ကားမြတ္စလင္အုပ္စုႀကီးတစ္စုသည္ က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္အတြင္းေျပာင္းလဲမႈရွိေၾကာင္းလက္ခံယုံၾကည္ၾကသည္ဟုဆိုၾကေပမည္။ဤအခ်က္သည္က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္အေပၚ ႀကီးမားေသာႏွိပ္စက္ညႇဥ္းပန္းမႈတစ္ခုျဖစ္ေပသည္။
ေနာက္ဆုံး၌ထပ္၍တစ္ႀကိမ္ရွင္းရွင္းေလးေျပာပါရေစ။မည္သည္ရွီအာ၊စြန္နီသုေတသီတစ္ဦးတစ္ေယာက္မွ်ပင္က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္အတြင္းေျပာင္းလဲမႈရွိေၾကာင္းလက္မခံျခင္းျဖစ္ေပသည္။

ယေန႔မြတ္စလင္မ်ားလက္ဝယ္ရွိေနေသာက်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္သည္တမန္ေတာ္ျမတ္(ဆြ)အေပၚက်ျမန္းခဲ့သည္သာလွ်င္ျဖစ္ေၾကာင္းလုံးဝအျပည့္အဝလက္ခံထားပါသည္။
က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္မွမိန္႔ၾကားသည္အတိုင္းက်မ္းေတာ္ျမတ္ ကုရ္အာန္အားအမ်ဳိးမ်ဳိးေသာေျပာင္းလဲမႈမွကင္းေအာင္အလႅာဟ္ဟိုအရွင္ ျမတ္တာဝန္ယူထိန္းသိမ္းထားေၾကာင္းကိုပါသက္ဝင္ယုံၾကည္ၾကေပသည္။သို႔ေသာ္ဝမ္းနည္းေလစြာ၊ႏွစ္ဖက္စလုံးမွအယူသည္း၊သတင္းမရွိ၊မသိနားမ
လည္သူအခ်ဳိ႕သည္တစ္ဦးကိုတစ္ဦးအျပန္အလွန္စြပ္စြဲေနၾကသည္။
အလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္သခင္၎တို႔အားလုံးလမ္းမွန္ေပးသနားေတာ္မူပါ။

၂။သကိုက္ယာ (تقيّه) ၊က်မ္းေတာ္ျမတ္
ကုရ္အာန္ႏွင့္စြႏၷတ္
အျမင္။

ဒုတိယကိစၥအျဖစ္ကၽြႏု္ပ္တို႔အားဆန္႔က်င္သူ၊အယူသည္းသူမ်ားအေနျဖင့္အဟ္ေလ့ဘိုိက္(အ.စ)၏ေနာက္လိုက္မ်ားအားအေၾကာင္းျပဆန္႔
က်င္မႈသည္ကားသကိုက္ယာ (تقيّه)ျဖစ္ေပသည္။
ေျပာၾကသည္မွာအဘယ္ေၾကာင့္အသင္တို႔သကိုက္ယာလုပ္ရတာလဲ?၊သကိုက္ယာဟာအေရၿခဳံမႈအမ်ဳိးအစားမွတစ္ခုမဟုတ္ပါေလာ့?
၎တို႔အေနျဖင့္ဤကိစၥအားဟရမ္၊ဂိုနာေယကဗီးရာ၊ထို႔တက္ပို၍ပုံႀကီးခ့်ဲ
ေနၾကသည္။
က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္၌အထူးသတ္မွတ္ခ်က္စည္းမ်ဥ္းမ်ားႏွင့္အတူအာယတ္ေတာ္ေျမာက္မ်ားစြာသကိုက္ယာႏွင့္ပတ္သက္၍ရွင္းလင္းလာရွိေပသည္။၎(စြန္နီ)တို႔၏က်မ္းကိုးက်မ္းကားမ်ား၌လည္းဘဲဤ အဓိပၸာယ္ကိုေဆာင္ေသာရီဝါယတ္ေတာ္မ်ားလာရွိေပသည္။အသိဥာဏ္ကလည္းရွင္းလင္းေသာအမိန္႔ေပးေနသည္မွာလည္းသကိုက္ယာကို၎၏ စည္းကမ္းခ်က္မ်ားႏွင့္တကြလက္ခံရန္ျဖစ္ေပသည္။၎(စြန္နီ)တို႔အေနျဖင့္လည္းမိမိတို႔၏ကိုယ္ပိုင္ဘဝ၌သကိုယ္ယာႏွင့္ပတ္သက္ၿပီးအေတြ႔အႀကဳံရွိ ၾကသည္။ထို႔အျပင္လက္ေတြ႔လည္းက်င့္သုံးၾကပါသည္။
ဤကိစၥကိုရွင္းျပရန္အတြက္အခ်ဳိ႕အခ်က္အလက္မ်ားကိုမီးေမွာင္းထိုးျပဖို႔အေရးႀကီးေပသည္။

၁။သကိုက္ယာဆိုသည္မွာအဘယ္နည္း?

သကိုက္ယာဆိုသည္မွာမႏုႆလူသားသည္မိမိ၏ဘာသာေရးကိုးကြယ္ယုံၾကည္မႈအား၊အယူသည္း၊ေခါင္းမာ၍မိမိအားအႏၱရာယ္ျပဳႏိုင္သူ မ်ားအားမသိေအာင္ဖုံးကြယ္ျခင္းကိုဆိုလိုပါသည္။ဥပမာအားျဖင့္အလႅာဟ္တစ္ပါးတည္းကိုသာလက္ခံယုံၾကည္ေသာမြတ္စလင္တစ္ဦးအေနျဖင့္အယူသည္း၊

ရန္ႀကီးတတ္ေသာရုပ္ထုဆင္းထုကိုးကြယ္သူအုပ္စုတစ္စုထံ၌ပိတ္မိသြားၿပီးတစ္ပါးတည္းအရွင္ကိုလက္ခံေၾကာင္းႏွင့္အစၥလာမ္ဘာသာဝင္ျဖစ္
ေၾကာင္းထုတ္ေဖာ္သည့္အခါ၊၎တို႔အေနျဖင့္ေသြးေျမက်ေအာင္လုပ္ႏိုင္
ေပသည္၊သို႔မဟုတ္ႀကီးမားေသာဆုံး႐ႈံးမႈအသက္၊ပစၥည္းဥစၥာ၊အမ်ဳိးသမီး၊သိကၡာကိုထိခိုက္ႏိုင္ေပသည္။ထိုအခ်ိန္၌မြတ္စလင္သည္၎တို႔၏

အႏၱရာယ္မွာလြတ္ေျမာက္ရန္မိမိ၏အတြင္းယုံၾကည္မႈကိုကြယ္ဝွက္၊ဖုံးကြယ္ရေပမည္။
သို႔မဟုတ္မြတ္စလင္ရွီအာတစ္ဦးလူသူကင္းမဲ့သည္ေနရာ၌ရွီအာ အားသတ္လွ်င္အျပစ္မရွိဟုလက္ခံထားေသာအယူသည္း၊တယူသန္ဝဟာဘီတစ္ေယာက္၏အခ်ဳပ္အေႏွာင္ခံရခ်ိန္၊ပိတ္မိေနခ်ိန္၌မိမိ၏အသက္၊ ပစၥည္းဥစၥာ၊အမ်ဳိးသမီး၊သိကၡာကိုမထိခိုက္ေစရန္အလို႔ငွာမိမိ၏ယုံၾကည္မႈအားထိုသူမသိေအာင္ကြယ္ဝွက္ျခင္းျဖစ္ေပသည္။
အသိဥာဏ္ရွိသူတိုင္းအတြက္ဤလုပ္ရပ္ဟာလုံးဝဒႆနက် ေၾကာင္း၊သဘာဝက်ေၾကာင္းေထာက္ခံအတည္ျပဳေပမည္။မိမိ၏အသက္ကိုအယူသည္း၊တယူသန္၊အစြန္းေရာက္္သူမ်ားအတြက္အသုံးခ်ရန္အသိ

ဥာဏ္သည္လုံးဝခြင့္ျပဳမည္မဟုတ္ေခ်။(အခြင့္အေရးရလွ်င္ျပန္လည္လက္ စားေခ်ႏိုင္ေသာေၾကာင့္ျဖစ္ေပသည္။)

(2) သကိုယ္ယာႏွင့္အေရၿခဳံမႈကြာျခားပုံ။

အေရၿခဳံမႈဟာသကိုက္ယာ၏ဆန္႔က်င့္ဘက္ျဖစ္ေပသည္။အေရၿခဳံဆိုသည္မွာမိမိ၏အတြင္း၌အစၥလာမ္ဥပေဒမ်ားအေပၚအယုံအၾကည္မထားသူ၊သို႔မဟုတ္လက္မခံသူ၊သို႔မဟုတ္ဇေဝဇဝါျဖစ္သူျဖစ္၏။

သို႔ေသာ္မြတ္စလင္မ်ားအၾကားအစၥလာမ္ကိုလက္ခံေၾကာင္းေၾကျငာ၏။ကၽြန္ေတာ္တို႔ေျပာေသာသကိုက္ယာဆိုသည္မွာအတြင္း၌စစ္မွန္ေသာအစၥလာမ္ယုံၾကည္မႈ ထားရွိျခင္းကိုေခၚဆိုပါသည္။
သို႔ေသာ္မိမိမွအပအားလုံးေသာမြစ္စလင္လူထုႀကီးအားကာေဖရ္ဟုလက္ခံထားေသာအယူသည္း၊အစြန္းေရာက္ဝဟာဘီအခ်ဳိ႕သည္ဤအ ခ်က္ကိုလက္မခံေပ။၎(သကိုက္ယာလုပ္သူမ်ား)အတြက္အတားအစီး လုပ္ၾက၊ႀကိမ္းေမာင္းၾကေပသည္။ေနရာတိုင္း၌မိမိ၏အသက္၊ပစၥည္းဥစၥာ၊အမ်ဳိးသမီးအားအယူသည္း၊တယူသန္၊ရန္လို၊ရန္ႀကီးတတ္သည္အုပ္စုမွ လြတ္ေျမာက္ရန္သက္ဝင္ယုံၾကည္သူအီမာန္ရွင္တစ္ေယာက္သည္မိမိ၏ သက္ဝင္ယုံၾကည္မႈကိုထုတ္ေဖာ္ျပမည္မဟုတ္ေခ်။ဤအရာသည္သကိုက္ယာျဖစ္ေပသည္။အေရၿခဳံမႈ၏ဆန္႔က်င့္ဘက္ျဖစ္ေပသည္။

၃။ သကိုက္ယာအသိဥာဏ္ဆင္ျခင္တုံတရား၏ခ်ိန္ခြင္အရ။

အမွန္တကယ္ေတာ့သကိုက္ယာဟာကာကြယ္ေပးတဲ့ဒိုင္းတစ္ခုပါဘဲ။ဤအတြက္ေၾကာင့္ကၽြႏ္ုပ္တို႔ရီဝါယတ္ေတာ္မ်ား၌ «تُرس المُؤمن»အဓိပၸာယ္က
အီမာန္ရွင္တို႔၏ဒိုင္းဟု၍ေက်ာ္ၾကားေပသည္။
မည္သည့္စဥ္းစားႏိုင္ေသာဆင္ျခင္တုံတရားရွိေသာဥာဏ္မွ အႏၱရာယ္မ်ားသူမ်ား၊ဒႆနႏွင့္သဘာဝမက်သူမ်ားအေရွ႕၌မိမိ၏အတြင္းသက္ဝင္ယုံၾကည္မႈအားဖြင့္ဟ၊ျပသရန္ခြင့္ေပးလိုက္မည္မဟုတ္ေခ်။

မိမိ၏အသက္၊ပစၥည္းဥစၥာ၊အမ်ဳိးသမီးအားအႏၱရာယ္ေရာက္ေအာင္လုပ္မည္မ ဟုတ္ေခ်။
အေၾကာင္းသည္ကားအားအင္မ်ား၊အခြင့္အေရးမ်ားကိုအက်ဳိးအ ျမတ္မရွိဘဲလက္လြတ္ဆုံး႐ႈံးေပးျခင္းသည္အသိဥာဏ္ရွိသူ၏လုပ္ရပ္မ ဟုတ္ေခ်။
သကိုက္ယာသည္စစ္ေျမျပင္၌စစ္သားတိုင္းအသုံးျပဳရေသာဗ်ဴဟာတစ္ခုကဲ့သို႔ျဖစ္ေပသည္။မိမိအား(ရန္သူမျမင္ေအာင္)သစ္ပင္မ်ား၊ဥမင္မ်ား၊ေရကာတာမ်ားအၾကားဖုံးကြယ္ျခင္း၊မိမိတို႔၏စစ္ဝတ္ကိုသစ္ပင္၊သစ္ရြက္ မ်ား၏အေရာင္ႏွင့္တူေအာင္ေရြးခ်ယ္ျခင္းကဲ့သို႔ျဖစ္ေပသည္။သို႔မွသာလွ်င္အေၾကာင္းမဲ့၊အလြယ္တကူ၊မက်ဆုံးရန္ျဖစ္ေပသည္။
ေလာကႀကီး၏အသိဥာဏ္ရွင္အားလုံးသည္ေခါင္းမာ၊ၾကမ္းတမ္း ေသာရန္သူမ်ားထံမွ၊မိမိ၏အသက္အားကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ရန္အလ႔ိုငွာသကိုက္ယာတည္းဟူေသာဗ်ဴဟာကိုအသုံးျပဳၾက၏။

၎အျပင္မည္သူမဆိုဤနည္းလမ္းကိုအသုံးျပဳပါကလုံးဝကဲ့ရဲ့႐ႈတ္ခ်လိမ့္မည္မဟုတ္ေပ။ေလာက ႀကီးတစ္ခုလုံးတြင္အခက္အခဲက်ေရာက္ခ်ိန္၌္သကိုက္ယာကိုအသုံးျပဳဖို႔သေဘာမတူသူဟု၍တစ္ဦးတစ္ေယာက္မွ်ရွာေတြ႔မည္မဟုတ္ေခ်။

၄။။က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္အတြင္းသကိုက္ယာ။

က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္အေနျဖင့္ကာေဖရ္မ်ား၊ဆန္႔က်င့္ဘက္္ (ရန္သူ)မ်ားႏွင့္ရင္္ဆိုင္ရာတြင္သကိုက္ယာကိုအသုံးျပဳခြင့္ရွိေၾကာင္းေဖာ္ျပထားေသာအာယတ္ေတာ္အေျမာက္အမ်ားလာရွိေပသည္။သာဓကအား ျဖင့္-

(က)မိုမင္အာေလေဖရ္ေအာင္)ေဖရ္ေအာင္၏ေဆြမ်ဳိးသားခ်င္းမိုမင္တစ္
ေယာက္) ၏အျဖစ္အပ်က္ကိုတင္ျပပါမည္။

أَنْ يَقُولَ رَبِّى اللهُ وَقَدْ جَاءَكُمْ مُّؤْمِنٌ مِّنْ آلِ فِرْعَوْنَ يَكْتُمُ إِيمَانَهُ أَتَقْتُلُونَ رَجُلا ( وَقَالَ رَجُلٌ بِالْبَيِّنَاتِ... )

မိုမင္အာေလေဖရ္ေအာင္အတြင္းမွအီမာန္ရွင္တစ္ဦးသည္မိမိ၏အီမာန္(ဟဇရတ္(သ)မူဆာ(အ.စ)(ရွာရီအတ္အရ)အားဖုံးကြယ္ထား၏။ေျပာ ၾကားသည္မွာအသင္အေနျဖင့္ကၽြႏု္ပ္၏ေမြးျမဴဖန္ဆင္းေတာ္မူေသာအရွင္သည္အလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္ျဖစ္ပါသည္ဟုေျပာဆိုေနသူ၊အၾကင္သူအား
သတ္ရန္ရည္ရြယ္ပါသလား၊အမွန္တကယ္၎ထံ၌မိုအ္ေဂ်ဇာႏွင့္ရွင္္းလင္း
ျပတ္သားေသာအေထာက္အထားသက္ေသမ်ားရွိေပသည္။
ထို႔ေနာက္ဆက္လက္ေျပာၾကားသည္မွာ၎ကိုသူအေျခအေနႏွင့္သူသာေနပါေစ။အကယ္၍လိမ္လည္၊မုသားဆိုပါက၊မုသား၏မေကာင္းဆိုးက်ဳိးဆက္ကိုခံရေပမည္။

အကယ္၍အမွန္အတိုင္းေျပာဆိုကာထိုသူအေန ျဖင့္အသိေပး၊ႏိုးေဆာ္ေနေသာလူအခ်ဳိ႕ကိုအလႅာဟ္အရွင္ျမတ္၏အျပစ္ ဒဏ္မ်ားသည္အသင့္တို႔ထံေရာက္ရွိလာေပမည္။
ဤသို႔ျဖင့္မိုမင္ေနအာေလေဖရ္ေအာင္သည္ဤသကိုက္ယာကိုသာအသုံးျပဳကာအလႅာဟ္အရွင္ျမတ္၏တမန္ေတာ္မူစာ(အ.စ)လုပ္ႀကံရန္အစီအစဥ္ဆြဲထားေသာအစြန္းေရာက္၊အယူသည္းသူအုပ္စုအားအေရးႀကီး

ေသာဆုံးမၾသဝါဒေတာ္ေပးခဲ့ေလ၏။

(ခ)တေနရာ၌ရွင္းလင္းျပတ္သားေသာက်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္၏အမိန္႔
တစ္ခုကိုတင္ျပပါမည္။

)لا يَتَّخِذِ الْمُؤْمِنُونَ الْكَافِرِينَ أَوْلِيَاءَ مِنْ دُونِ الْمُؤْمِنِينَ وَمَنْ يَفْعَلْ ذَلِكَ فَلَيْسَ مِنَ اللَّهِ فِي شَيْءٍ إِلا أَنْ تَتَّقُوا مِنْهُمْ تُقَاةً ( …

မိုမင္မ်ားအေနျဖင့္ကာေဖရ္မ်ားကိုမိမိတို႔၏မိတ္ေဆြသူငယ္္ခ်င္းမ်ား အျဖင့္မသတ္မွတ္ရေပ။မည္သူမဆို(မိုမင္)အေနျဖင့္ဤကဲ့သို႔ျပဳလုပ္မည္ဆိုလွ်င္အလႅာဟ္အရွင္ျမတ္ႏွင့္မပတ္သက္ေတာ့ေခ်။သို႔ေသာ္သကိုက္ယာ လုပ္ခြင့္ရွိေပသည္။

ဤအာယတ္ေတာ္၌အမွန္တရား(အလႅာဟ္အရွင္ျမတ္)၏ရန္သူမ်ားႏွင့္မိတ္ေဆြဖြဲ႕ရန္ၿခံဳငုံ၍တားျမစ္ပိတ္ပင္ေတာ္မူထားေပသည္။သို႔ေသာ္မိတ္ေဆြမဖြဲ႔

ပါကမြတ္စလင္မ်ားအတြက္ဒုကၡ၊အႏၱာရာယ္ျပဳႏိုင္သည္ဆိုပါကကာကြယ္သည့္အေနျဖင့္သကိုက္ယာကိုဒိုင္းအျဖစ္အသုံးျပဳခြင့္ရွိေပသည္။

(ဂ)ဟဇရတ္(သ)အမာရ္ေရယာေဇရ္(ရ.သြ)၊၎၏မိဘႏွစ္ပါးႏွင့္ပတ္သက္၍ကုရ္အာန္အက်ယ္ဖြင့္သုခမိန္မ်ားအားလုံးေရးသားသီးကုံးထားသည္မွာ-သုံးဦးစလုံးသည္အာရပ္မိုရွ္ေရကင္း(အလႅာဟ္အမ်ားႀကီးလက္ခံသူအာရပ္မ်ား)ထံအဖမ္းခံရေလ၏။၎တို႔သည္တမန္ေတာ္ျမတ္(ဆြ)အားမုန္းတီး

ေၾကာင္းဖြင့္ဟေျပာဆိုရန္အက်ပ္ကိုင္ေလ၏။ဟဇရတ္(သ)အမာရ္ေရယာ ေဇရ္(ရ.သြ)၊၎၏မိဘႏွစ္ပါးသည္ျငင္းဆန္ခဲ့ရာရွာဟီးျဖစ္သြားၾကကုန္၏။

သို႔ေသာ္ဟဇရတ္(သ)အမာရ္ေရယာေဇရ္(ရ.သြ)သည္သကိုက္ယာကိုအ သုံးျပဳကာ၎တို႔အႀကိဳက္လိုက္ေျပာခဲ့ေလ၏။ထိုေနာက္ငိုယိုစြာျဖင့္တမန္ ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)ထံေရာက္လာ၏။
ထိုအခ်ိန္အတြင္းက်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္အာယတ္ေတာ္က် ေရာက္လာေပသည္။

)مَنْ كَفَرَ بِاللَّهِ مِنْ بَعْدِ إِيمَانِهِ إِلا مَنْ أُكْرِهَ وَقَلْبُهُ مُطْمَئِنٌّ بِالإيمَانِ ( …

အၾကင္သူတစ္ဦးတစ္ေယာက္သည္အီမာန္သက္ဝင္ယုံၾကည္ၿပီး ေနာက္ကာေဖရ္ျဖစ္သြား၏။…ႀကီးမားေသာျပစ္ဒဏ္ရွိေပသည္။သို႔ေသာ္၎(အလႅာဟ္ရန္သူ)တို႔၏အႏုိင္ခံရမႈႏွင့္အတင္းအက်ပ္မႈေၾကာင့္ျဖစ္ခ့ဲပါကအျပစ္မရွိေခ်။
တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)သည္အမာရ္၏မိဘႏွစ္ပါးကိုရွာဟီးဒ္
ေတာ္မ်ားစာရင္း၌ျဖစ္ေၾကာင္းေျဖၾကားေတာ္မူၿပီး၎၏မ်က္ရည္မ်ားကို
သုတ္ေပး၍မိန္႔ေတာ္မူ၏။အသင္ေျပာတာမွမဟုတ္ပဲ။အကယ္၍အသင္ကို
ေနာက္တဖန္အတင္းအက်ပ္အႏၱာရာယ္ေပးႏိုင္သည္အထိျပဳလုပ္လာပါကဤအတိုင္းျပန္ေျပာပါေလ။(သကိုက္ယာကိုသုံးပါေလ။)
သဖ္စီးပညာရွင္မ်ားအားလုံးကတစ္ညီတစ္ညြတ္တည္းအထက္ပါအာယတ္ေတာ္သည္ဟဇရတ္(သ)အမာရ္ေရယာေဇရ္(ရ.သြ)၊၎၏မိဘႏွစ္ပါးႏွင့္ပတ္သက္၍က်ျမန္းလာေႀကာင္းေရးသားသီးကုံးထားပါသည္။

တမန္ ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏(ဟဇရတ္(သ)အမာရ္(ရ.သြ)ႏွင့္၎မိဘႏွစ္ပါးႏွင့္ပတ္
သက္ေသာ)အမိန္႔ၾသဝါဒေတာ္ၿပီးေနာက္သကိုက္ယာကိစၥသည္မြတ္စလင္
မ်ားအားလုံးလက္ခံသေဘာတူရမည္ကိစၥျဖစ္သြားေလၿပီ။
ခိုင္ခံ့ေသာက်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္၊မိုေဖရ္စီးရ္စြန္နီသာသနာ ပညာရွင္မ်ား၏သကိုက္ယာႏွင့္ပတ္သက္၍အေထာက္အထားအကိုးအ ကားအေသအခ်ာရွိေနသည္ၾကားမွ၊သကိုက္ယာကိုလက္ခံက်င့္သုံးေန ေသာရွီအာမ်ားကိုသပုပ္ေလလြင့္ေျပာေနၾကသည္မွာအမွန္တကယ္အံ့ၾသစရာပင္မဟုတ္ပါသေလာ?
မိုမင္အာေလေဖရ္ေအာင္ႏွင့္ဟဇရတ္(သ)အမာရ္(ရ.သြ)မိုနာဖက္(အေရ
ၿခဳံ)မ်ားမဟုတ္ၾကသည္အျပင္အလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္၏အမိန္႔ေတာ္ျဖစ္
ေတာ္မူေသာသကိုက္ယာျဖင့္မိမိကိုယ္ကိုကာကြယ္ခဲ့ၾကသည္။

(၅) အစၥလာမ္ရီဝါယတ္ေတာ္မ်ားအျမင္၌သကိုက္ယာ

အစၥလာမ္ရီဝါယတ္ေတာ္မ်ား၌သကိုက္ယာႏွင့္ပတ္သက္၍က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔လာရွိေပသည္။သာဓကအားျဖင့္တင္ျပရမည္ဆိုလွ်င္-အဟ္ေလစြႏၷတ္၏

အေက်ာ္အေမာ္မွန္ကန္ခိုင္လုံေသာက်မ္းစာအုပ္မ်ားမွ၊တစ္အုပ္ျဖစ္သည္ مسند أبى شيبة ျဖစ္ပါသည္။၎စာအုပ္၌မြစ္စလာမာဗင္ ကဇာပ္၏အျဖစ္အပ်က္ကိုတင္ျပထားေပသည္။
မြစ္စလာမာဗင္ကဇာပ္အေနျဖင့္မိမိ၏နယ္၌တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး (ဆြ)၏သာဝကေတာ္ႀကီးႏွစ္ပါးအားဖမ္းဆီး၍၎သာဝကႏွစ္ပါးအားေမး ျမန္းေလ၏။အသင္တို႔အေနျဖင့္ငါဟာအလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္ေစလြတ္

ေတာ္မူတမန္ေတာ္ျဖစ္ေၾကာင္းသေဘာတူလက္ခံပါသလား?သာဝကေတာ္တစ္ပါးသည္သေဘာတူလက္ခံခဲ့ရာအသက္လြတ္ေျမာက္္သြား၍က်န္တစ္ဦးမွသေဘာမတူလက္မခံခဲ့ရာေခါင္းအျဖတ္ခံရေလ၏။`
ဤသတင္းဟာတမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)ထံေရာက္ေတာ္မူသည္အခါအသတ္ခံရသူသည္စစ္မွန္ေသာလမ္းစဥ္အရမွန္ကန္ေသာေျခလွမ္းကို လွမ္းခဲ့ၿပီးဒုတိယတစ္ဦီးသည္ကားအလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္၏အခြင့္အေရး ေပးမႈကိုသုံးစြဲခဲ့ျခင္းျဖစ္ေသာေၾကာင့္အျပစ္(ဂိုနာ)မရွိေပ။(မွန္ေပသည္။)

အဟ္ေလ့ဘိုက္(အ.စ)၏ဟဒီးေတာ္မ်ား၌အထူးသျဖင့္ဗနီးအိုမိုင္း ယာႏွင့္ဗနီးအဘာစ္တို႔၏အာဏာလြမ္းမိုးခ်ိန္ေခတ္္ကာလရိွေအမာမ္မ်ားအေနျဖင့္ေမာင္လာအလီ(အ.စ)အားအခ်စ္ထားေသာသူမ်ား(ရွီအာမ်ား)ကို ေတြ႔

သည္ေနရာတိုင္း၌သတ္ျဖတ္ေနသျဖင့္သူတို႔၏စက္ကြင္းမွလြတ္ ေျမာက္ရန္သကိုက္ယာျဖင့္ေနထိုင္ဖို႔အမိန္႔ေတာ္အေျမာက္အမ်ားေပးထားေၾကာင့္ေတြ႔

ရေပသည္။အေၾကာင္းသည္ကားမိမိ၏အသက္ကိုဆိုးသြမ္း ေမာက္မာႏွိပ္စက္ညႇဥ္းပန္းလူသတ္သမား၊အၾကင္နာတရားမဲ့သူမ်ား(အာဏာရွင္မ်ား)ကာကြယ္ေစာက္ေရွာက္ဖို႔၊သကိုက္ယာကိုဒိုင္းသဖြယ္အသုံးျပဳေနရန္အမိန္႔ေပးထားေပသည္။

၆။။သကိုက္ယာသည္၊သီီးသန္႔ကာေဖရ္မ်ားႏွင့္သာရင္ဆိုင္ရာ၌အသုံးျပဳရ မည္ျဖစ္ပါေလာ့။

ကၽြႏ္ုပ္တို႔၏ဆန္႔က်င့္ဘက္အုပ္စုမ်ားသည္သကိုက္ယာႏွင့္ပတ္္ သက္၍အထက္ေဖာ္ျပပါရွင္းလင္းျပတ္သားေသာအာယတ္ေတာ္မ်ား၊ရီဝါယတ္ေတာ္မ်ားကိုေတြ႔ရွိရသည့္အခါသကိုက္ယာအားလက္မခံဘဲမရျဖစ္ရေပသည္။သို႔ေသာဆင္ေျခဆင္လက္ေပးသည္မွာသကိုက္ယာသည္၊ကာ ဖရ္မ်ားႏွင့္ရင္ဆိုင္ရခ်ိန္၌အသုံးျပဳရန္ျဖစ္ေပသည္။မြတ္စလင္မ်ားႏွင့္ရင္ ဆိုင္ရခ်ိန္အတြက္မဟုတ္ေပ။
အမွန္တကယ္အထက္ေဖာ္ျပပါအေထာက္အထားအကိုးအကား မ်ားကိုေလ့လာသုံးသပ္ၾကည့္မည္ဆိုလွ်င္ဤ(သကိုက္ယာ(ကာေဖရ္၊မြတ္စလင္))အၾကားေျမာက္မ်ားစြာရွင္းလင္းကြာျခားေနပါသည္။အေၾကာင္္းသည္ကား-

၁၊အကယ္၍သကိုက္ယာ၏ဆိုလိုခ်က္အဓိပၸာယ္သည္အသက္၊ပစၥည္းဥစၥာ၊အမ်ဳိးသမီးအားအစြန္းေရာက္၊အယူသည္း၊အၿငိဳးအေတးႀကီးၿပီးအႏ

ၱရာယ္ ေပးႏိုင္ေသာသူမ်ားရန္မွကာကြယ္ျခင္းျဖစ္ပါက၊မသိနားမလည္ေသာပညာမဲ့မြတ္စလင္ႏွင့္၊အစြန္းေရာက္ကာေဖရ္အၾကားဘာမ်ားျခားနားပါသနည္း?
အကယ္၍အသိပညာႏွင့္စဥ္းစားဥာဏ္သည္္အသက္၊ပစၥည္းဥစၥာ၊အမ်ဳိးသ
မီးအားအေၾကာင္းမဲ့စေတးခံရန္ခြင့္ေပးမည္မဟုတ္ဆိုပါက၊ဤအုပ္စုႏွစ္ခုအ
ၾကား၌ဘာမ်ားျခားနားပါသနည္း?
ျပင္းထန္ေသာမသိနားမလည္မႈ၊မွားယြင္းေသာမဟုတ္မမွန္သဗ္ လီးဂ္မ်ားေၾကာင့္ရွီအာအားသတ္ျဖတ္လွ်င္အလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္၏နီးစပ္မႈရရွိေပသည္ဟုအယူအဆရွိသူမ်ား၏သတင္း(အတိအက်)ကၽြန္ေတာ္တို႔ထံရွိပါသည္။အကယ္၍ရွီအာစစ္စစ္၊ေမာင္လာအလီ(အ.စ)ႏွင့္အဟ္ေလ့ဘိုက္
(အ.စ)၏ေနာက္လိုက္အေနျဖင့္ဤကဲ့သို႕ေသာအစြန္းေရာက္အုပ္စုလက္ထဲေရာက္ကာပိတ္မိေနခ်ိန္၌ထိုအုပ္စုမွ၊၎(ရွီအာ)အားမင္းရဲ့မဇ္ဟပ္ဂိုဏ္းဟာဘာလဲ?ဟုေမးခ်ိန္၌ရွီအာဟုေျဖပါကအစြန္းေရာက္မႈ၊လူမဆန္မႈ၊ႏွိပ္
စက္ညႇဥ္္းပန္းမႈ၏ဓားေအာက္မိမိ၏လည္းအားစင္းေပးသကဲ့သို႔ျဖစ္ေပမည္?

အသိဥာဏ္ရွိသူတိုင္းဤလုပ္ရပ္ကိုသေဘာတူလက္ခံမည္ေလာ့?

ဒုတိယနည္းအရေျပာဆိုရမည္ဆိုလွ်င္အာရပ္မိုရွ္ေရကင္းအေနျဖင့္ဟဇရတ္(သ)အမာရ္(ရ.သြ)အားျပဳမူဆက္ဆံခဲ့မႈ၊မြစ္စလာမာေရကဇပ္၏ အုပ္စုအေနျဖင့္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏သာဝကေတာ္ႏွစ္ပါးအားျပဳမူ ဆက္ဆံခဲ့မႈ၊ဗနီအြန္မိုင္ယာႏွင့္ဗနီအဘာစ္မင္းဆိုးမ်ားအေနျဖင့္ရွီအာယာ ေနအလီ(အ.စ)ကျပဳမူဆက္ဆံခဲ့မႈအေျခအေနေရာက္ရွိလာခ်ိန္၌ရာ ေထာင္ခ်ီေသာအဟ္ေလ့ဘိုက္(အ.စ)၏ေနာက္လိုက္အခ်စ္ေတာ္စစ္စစ္ မ်ား၊ေသေၾကပ်က္စီး၊မခံရေအာင္သကိုက္ယာလုပ္ရန္္အမိန္႔ေပးျခင္းသည္ဟရမ္ျဖစ္ပါသလား?ဘာေၾကာင့္ဆိုေတာ့ဒီအာဏာပိုင္ေတြဟာအျပင္ပိုင္း မြတ္စလင္ေတြျဖစ္ေနလိုဘဲ။
သို႔ျဖစ္ပါ၍အႏြယ္ေတာ္မြန္အဟ္ေလ့ဘိုက္ေအမာမ္(အ.စ)မ်ားအ ေနျဖင့္သကိုက္ယာႏွင့္ပတ္သက္ၿပီးေျမာက္မ်ားစြာတိုက္တြန္းထားေပ သည္။ေနာက္ဆုံး تِسْعَةُ أعْشَارِ الدِّينِ التَّقِيَّةُ၊သကိုက္ယာသည္ဒီးန္သာသနာ၏ ဆယ္ပိုင္း၌ကိုးပိုင္းျဖစ္ေပသည္ဟုမိန္႔ေတာ္မူထားသည္။
ဗနီအြန္မိုင္ယာႏွင့္ဗနီအဘာစ္မင္းဆိုးမ်ားလက္ထက္၌ေယဘုယ် အားျဖင့္ရွီအာမ်ားရာခ်ီ၊ေထာင္ခ်ီ၊သိန္းခ်ီ၍၊ေျမာက္မ်ားစြာအၾကင္နာမဲ့၊ဂ႐ုဏာမဲ့၊ရက္ရက္စက္စက္လုပ္ႀကံသတ္ျဖတ္ခံခဲ့ရေပသည္။
ဤကဲ့သို႔ေသာ္အခ်ိန္၌လည္းအနည္းဆုံးအေနျဖင့္သကိုက္ယာကိုက်င့္သုံးရန္စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ားလိုပါေသးသေလာ့?
အဟ္ေလစြႏၷတ္ဂိုဏ္းကြဲမ်ားအေနျဖင့္ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာက်မ္းေတာ္ ျမတ္ကုရန္အာန္အားحادث သို႔ قديم ျဖစ္ေၾကာင္းအျပင္းအထန္းျငင္းခုန္ရာမွာ
ေသြးမ်ားေျမက်ခဲ့ရေပသည္။(ဤအျငင္းအခုန္သည္ယေန႔သုေတသီမ်ားအ
ျမင္၌လုံးဝအဓိပၸာယ္မဲ့ေသာ္ျငင္းခုန္မႈတစ္ခုျဖစ္ေပသည္။)မိမိကိုလမ္းမွန္
ေပၚ၌ရပ္တည္ေနပါသည္ဟုဆိုေသာလူမ်ားအေနျဖင့္မိမိတို႔၏ဆန္႔က်င္္ ဘက္အုပ္စုအၾကား၌ပိတ္မိေနခ်ိန္တြင္၎တို႔အေနျဖင့္ယုံၾကည္မႈႏွင့္ပတ္
သက္၍ေမးခြန္းထုတ္လာပါက၊လုံးဝအမွန္အတိုင္းကၽြန္္ေတာ္ယုံၾကည္မႈဟာဤကဲ့သို႔ျဖစ္ပါသည္ဟုထြက္ဆိုပါက၊အသတ္ခံရေပမည္။အသတ္ခံရမႈ
သည္အက်ဳိးရွိသည္ျဖစ္ေစ၊မရွိသည္ျဖစ္ေစ။
( သကိုက္ယာမလုပ္မည္ေလာ?့)

၂။ ဖခ္ေရရဇီးအေနျဖင့္္အာယတ္ေတာ္ إِلاَّ أَنْ تَتَّقُوا مِنْهُمْ تُقَاةً ၏သဖ္စီးအား
ေျပာၾကားသည္မွာ-ဤအာယတ္ေတာ္၏အျပင္ပိုင္းအရကာေဖရ္မ်ားအားသာခ်ိန္၌သကိုက္ ယာျပဳရန္မိုဗာျဖစ္ေပသည္။အျပစ္မရွိေပ။

إلاّ أنّ مذهب الشافعى ـ رض ـ أنّ الحالة بين المسلمين إذا شاكلت الحالة بين المسلمين و المشركين حلّت التقيّة محاماة على النفس

ေအမာမ္ရွာေဖအီဂိုဏ္း၏ခံယူခ်က္သည္ကား-အကယ္၍မြတ္စလင္ဂိုဏ္းအခ်င္းခ်င္းတစ္ဖြဲ႕ႏွင့္တစ္ဖြဲ႕ကာေဖရ္ႏွင့္မြတ္စလင္မ်ားကဲ့သို႔အသက္အႏ ၱရာယ္အထိစိုးရိမ္လာရခ်ိန္၌မိမိအသက္အား ထိန္းသိမ္းကာကြယ္ရန္အတြက္သကိုက္ယာ ဟလႅာဟ္ ျဖစ္ေပသည္။
ထိုေနာက္ပစၥည္းဥစၥာအားထိန္းသိမ္းကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ရန္သကိုက္ ယာကိုအသုံးျပဳခြင့္ေပးထားေၾကာင္းသက္ေသအျဖစ္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး
(ဆြ)ဟဒီးစ္ေတာ္သည္ကား- حُرْمَة مَال الْمُسْلِمِ كَحُرْمَةِ دَمِهِ ِ မြတ္စလင္မ်ား၏
ဥစၥာပစၥည္းအား၎တို႔၏အသက္အားေလးစားျမတ္ႏိုးသကဲ့သို႔ေလးစား
ျမတ္ႏိုးရေပမည္။
ထိုေနာက္အျခားဟဒီးစ္ေတာ္တစ္ပါးသည္ကား- مَنْ قُتِلَ دُونَ مَالِهِ فَهُوَ شَهِيدٌ အၾကင္မည္သူမဆိုမိမိ၏ဥစၥာပစၥည္းထိိန္းသိမ္းရန္အတြက္အသက္စေတးလုိက္ရပါက၊ရွာဟီးဒ္ျဖစ္ေပသည္။
သဖ္စီးေရေနရွာပူးအတြင္းသဖ္စီးေရသပ္ရီး၏မွတ္ခ်က္၊ရွင္းလင္းခ်က္၌
ေအာက္ပါအတိုင္းလာရွိပါသည္။

الامام الشافعى تجوز التقية بين المسلمين كما تجوز بين الكافرين محاماة عن النفس : قال

သကိုက္ယာအသက္မ်ားကိုတိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ရန္အတြက္ မြတ္စလင္မွားအၾကား၌လည္းကာေဖရ္ႏွင့္မြတ္စလင္မ်ားအၾကားသုံးသကဲ့သို႔အသုံးျပဳႏိုင္ပါသည္။

၃။စိတ္ဝင္စားဖြယ္ေကာင္းသည္မွာ-ဗနီးအဘာစ္လက္ထက္၌က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္အား قديم ဟုလက္ခံ
ထားေသာစြန္နီဟဒီးစ္ပါရဂူအခ်ဳိ႕သည္မိမိအသက္မ်ားကိုလြတ္ၿငိမ္းခြင့္ရ ရန္အလိုကာသကိုက္ယာကိုအသုံးျပဳကာကုရန္အာန္အား حادث ဗနီးအဘာစ္အာဏာရွင္မ်ားအားေလ်ာက္ခဲ့ၾကေသာအခ်က္ပင္တည္း။

အဗ္ေနစအ္ဒ္ေက်ာ္ၾကားေသာသမိုင္းဆရာအေနျဖင့္ طبقات အမည္ရွိစာအုပ္၌၎အျခားေႀကာ္က်ားေသာသမိုင္းဆရာ၊သဗ္ရီးအေနျဖင့္မိမိ၏သမိုင္းစာအုပ္အတြင္းပါစာႏွစ္ေဆာင္အားလမ္းညြန္ျပမည္။မာမူး(န)အေနျဖင့္ဘဂၢဒက္ရဲအုပ္အစ္ဟက္ဗင္အီးဗရာဟီးမ္ဆီေရးပို႔ထားေသာစာ ႏွစ္ေဆာင္ျဖစ္ပါသည္။
ပထမစာအေၾကာင္းကိုအဗ္ေနစအ္ဒ္ေရးသားသည္မွာ-မာမူး(န)အေနျဖင့္ရဲအုပ္အစ္ဟက္ထံေရးသားသည္မွာဟဒီးစ္ပါရဂူခုနစ္ပါး (မိုဟမၼဒ္ဗင္စအ္ဒ္ကာသစ္(ပ)ဝါကဒီး-အဘူမြစ္စလင္-ရာဟ္ရာဗင္မိုအီး(န)-ဇိုဟိုင္းဗင္ဟရ္(ဗ)-အစ္မာအီးလ္ဗင္ဒါဝီးဒ္-အစ္မာအီးလ္ဗင္အဘီးမစ္အူးဒ္-အဟ္မဒ္ဗင္အလ္ဒူရ္ဝရ္ဂီး)လုံလုံၿခံဳၿခံဳျဖင့္ကၽြႏ္ုပ္ထံပို႔ေပးပါ။
မာမူး(န)ထံေရာက္ရွိလာခ်ိန္၌၎တို႔အားစစ္ေဆးသည္အေနျဖင့္ကုရ္အာန္ႏွင့္ပတ္သက္၍အသင္တို႔အေနျဖင့္မည္ကဲ့သို႔လက္ခံယုံၾကည္ ထားပါသနည္း?ဟုေမးျမန္းေလ၏။
အားလုံးအေျဖေပးသည္မွာကုရ္အာန္အား حادث အျဖင့္လက္ခံထား ပါသည္။(အမွန္တကယ္ဟဒီးစ္ပါရဂူမ်ားအၾကား၌က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္ အာန္အား قديم အျဖင့္လက္ခံထားမႈသည္ေက်ာ္ၾကားေပသည္။)
မွန္ေလစြာ၊၎တို႔အေနျဖင့္မာမူး(န)၏ႀကီးမားေလးလံေသာအျပစ္ ေပးခံရမည္ကိုစိုးရိမ္ကာသကိုက္ယာကိုအသုံးျပဳၿပီးကုရ္အာန္အား حادث အျဖင့္လက္ခံေၾကင္းဝန္ခံကာအသက္ခ်မ္းသာရၾကခဲ့ၾကေပသည္။
ဒုတိယမာမူး(န)စာကိုသဗ္ရီးအေနျဖင့္တင္ျပထားသည္မွာ-
၎စာသည္လည္းဘဲဘဂၢဒ္ရဲအုပ္ထံေရးထားျခင္းျဖစ္ပါသည္။ဤကဲသို႔ျဖစ္ေပသည္။မာမူး(န)စာရဲအုပ္ထံေရာက္ရွိသည္အခါေယဘုယ်အားျဖင့္၂၆ပါးခန္႔ရွိေသာဟဒီးစ္ပါရဂူကိုစုစည္းၿပီးမာမူး(န)၏စာကိုဖတ္ျပေလ၏။
ထို႔ေနာက္ေယာက္တိုင္းေယာက္တိုင္းဆီမွက်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္ႏွင့္ ပတ္သက္ယုံၾကည္ခ်က္ကိုေမးျမန္းေလ၏။ေလးပါးေသာဟဒီးစ္ပါရဂူမ်ားမွအပအားလုံးက၊က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္သည္حادثျဖစ္ပါသည္ဟု

(သ ကိုက္ယာကိုအသုံးျပဳ၍အသက္ခ်မ္းသာခြင့္ရခဲ့ေလသည္။)
    (သကိုက္ယာမျပဳ၍)ဝန္မခံခဲ့ေသာေလးပါးသည္ကားအဟ္မဒ္ဗင္ ဟန္ဗဲလ္-စဂ်ေသဟ္-အလ္ကိုဝါရီးရီး-မိုဟမၼဒ္ဗင္ႏူးရ္ျဖစ္ေပ၏။ရဲအုပ္အေန ျဖင့္သံႀကိဳးမ်ားျဖင့္ခ်ီေႏွာင္ကာေထာင္က်ရန္အမိန္႔ေပးေလသည္။
ဒုတိယေျမာက္ရက္၌ေမးခြန္းေဟာင္းကိုျပန္ေမးရာစဂ်ေသဟ္အ ေနျဖင့္က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္သည္حادثျဖစ္ေၾကာင္းဝန္ခံခဲ့၍လြတ္ ေျမာက္ခဲ့ၿပီးက်န္ပုဂၢဳိလ္မ်ားမွာထပ္မွန္၍ျငင္းဆိုခဲ့ရာထပ္၍ေထာင္ထဲဝင္ရ ျပန္ေလ၏။
ေနာက္ရက္၎သုံးေယာက္အားျပန္ေမးရာအလ္ကိုဝါရီးမွဝန္ခံခဲ့၍လြတ္ေျမာက္ခဲ့ၿပီးက်န္ႏွစ္ခုအဟ္မဒ္ဗင္ဟန္ဗဲလ္ႏွင့္မိုဟမၼဒ္ဗင္ႏူးရ္မွထပ္ မွန္၍ဝန္မခံခဲ့ရာရဲအုပ္အေနျဖင့္၎တို႔ႏွစ္ဦးအားသာရ္သူးစ္ၿမိဳ႕သို႔ျပည္ႏွင္ ဒဏ္ေပးခဲ့ေလသည္။
ဤအဖြဲ႔အားအခ်ဳိ႕ကသကိုက္ယာျပဳလုပ္ခဲ့သျဖင့္ေစာဒကတက္ရာ၎တို႔အေနျဖင့္ဂ်နာေဗအမာရ္(ရ.သြ)အေနျဖင့္ကာေဖရ္မ်ားေရွ႕ေတာ္ ေမွာက္၌သကိုက္ယာကိုအသုံးျပဳခဲ့ေၾကာင္းကိုသက္ေသအျဖစ္ျပေလတင္ ျပေလသည္။
ဤအေၾကာင္းအရာမ်ားအားလုံးသည္မႏုႆလူသားအေနျဖင့္ႏွိပ္ စက္ညႇဥ္းပန္းသူမ်ား၏အျပင္းအထန္ပိတ္ပင္မႈႏွင့္ရင္ဆိုင္ရခ်ိန္တြင္လြတ္ ၿငိမ္း၊ခ်မ္းသာခြင့္ရႏိုင္ေသာတစ္ခုတည္းေသာလမ္းသည္သကိုက္ယာျဖစ္ ေၾကာင္းးမီးေမာင္းထိိုးျပေနပါသည္။ရင္ဆိုင္ရခ်ိန္၌္ကာေဖရ္ျဖစ္ပါေစ၊မြတ္စလင္ျဖစ္ပါေစသကိုက္ယာလုပ္ႏိုင္ခြင့္ရွိေၾကာင္းဂ႐ုျပဳရေပမည္။

၇။၊ဟရမ္သကိုက္ယာ

အခ်ဳိ႕ေနရာမ်ား၌သကိုက္ယာျပဳလုပ္ရန္ဟရမ္ျဖစ္ေပသည္။အ ကယ္၍တစ္ဦးတစ္ေယာက္(သို႔)အုပ္စုတစ္အုပ္စုအေနျဖင့္သကိုက္ယာျပဳလုပ္မည္၊ဒါမွမဟုတ္မိမိတို႔၏ဘာသာေရးယုံၾကည္မႈကိုဖုံးကြယ္မည္ဆိုပါကအစၥလာမ္အရင္းအျမစ္အတြက္အႏ ၱရာယ္က်ေရာက္မည္၊မြတ္စလင္မ်ားအတြက္အႀကီးအက်ယ္ထိခိုက္ဆုံး႐ႈံးမႈကိုႀကံဳရမည္ဆိုသည္အခ်ိန္အခါ၌သ ကိုက္ယာလုပ္လွ်င္ဟရမ္ျဖစ္ေပသည္။ဤအခ်ိန္၌မလြဲမေသြယုံၾကည္မႈအ စစ္အမွန္ကိုထုတ္ျပရေပမည္။၎ေနာက္မိမိအတြက္အႏ ၱရာယ္၊ဆုံး႐ႈံးမႈပင္ ျဖစ္ပါေစ။
မိမိကိုယ္မိမိေသေၾကာင္းႀကံျခင္း၊ပ်က္စီးျခင္းမေကာင္းသည္လုပ္ ရပ္إلقاء النفس إلى التهلكة ဟုယူဆကာက်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္မွတိုက္ရိုက္
တားျမစ္ကာမိန္႔ေတာ္မူထားေသာ بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ وَلاَ تُلْقُوا ျဖစ္သည္ဟု
ေတြးလိုက္ပါကာအမွားယြင္းႀကီးပင္ျဖစ္ေနေပသည္။
အေၾကာင္းသည္ကားဤကဲ့သို႔မွတ္ယူပါကသာသနာအတြက္စစ္ပြဲဆင္ႏြဲျခင္းသည္လည္းဟရမ္ျဖစ္္ဖို႔အေျခအေနသို႔မျဖစ္မေနေရာက္လာေပ မည္။ဤကဲ့သို႔အသိဥာဏ္ရွိသူမည္သူမွ်ဤသို႔စကားဆိုမည္မဟုတ္ေခ်။
ဤေနရာ၌ေအမာမ္ဟိုစိုင္း(န)ဗင္အလီအဗ္ေနအဘီသာလစ္(ဗ)(အ.စ)အ ေနျဖင့္ယဇီးဒ္(လ.န)အားေတာ္လွန္တိုက္ခိုက္ခဲ့မႈသည္လုံးဝသာသနာ့သ
မိုင္းေပးတာဝန္တစ္ခုျဖစ္ေၾကာင္းရွင္္းလင္းျပတ္သားေပသည္။
ေအမာမ္(အ.စ)အေနျဖင့္ယဇီးဒ္(လ.န)၏ေနာက္လိုက္မ်ားႏွင့္     အစၥလာမ္အာဏာအားမတရားအတင္းယူထားေသာသူမ်ားအတြက္ေနာက္ဆုံးသကိုက္ယာကိုအသုံးျပဳခဲ့ပါက၊အစၥလာမ္အတြက္ျပင္းထန္းေသာဆုံး႐ႈံးမႈ၊ႏွင့္ရင္ဆိုင္ရေပလိမ့္မည္။သို႔ျဖစ္ပါေအမာမ္(အ.စ)ေတာ္လွန္ေရးႏွင့္ရွာ ဟာဒတ္(သ)သည္မြတ္စလင္မ်ားႏိုးၾကားတက္ႂကြလာေစၿပီးအစၥလာမ္သာသနာ့အားအေမွာင္ဘဝမွဆြဲထုတ္ႏိုင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ေပသည္။

၈။။ သကုိယ္ယာေအမိုသာရာယီ (تقيّه مدارايى)

ဤသကိုက္ယာသည္သကိုက္ယာမ်ားမွ၊တမ်ဳိးျဖစ္ေပသည္။မြတ္စ လင္မ်ားအေနျဖင့္အခ်င္းခ်င္းအေျခခံသာသနာအုတ္ျမစ္ႏွင့္ဂိုဏ္းကိုမထိ ခိုက္ေစဘဲစည္းလုံးမႈကိုျဖစ္ေစေသာအရာမ်ား၌သကိုက္ယာကိုအသုံးျပဳ ေပးျခင္းျဖစ္ပါသည္။ဥပမာအဟ္ေလ့ဘိုက္(အ.စ)၏ေနာက္လိုက္မ်ားအေန ျဖင့္ေကာ္ေဇာ္အခင္းေပၚ၌စဂ်္သာျပဳလုပ္ခြင့္မရွိေၾကာင္းလက္ခံယုံၾကည္ ထားေပသည္။မလြဲမေသြ၊ေက်ာက္ႏွင့္ေျမထြက္ပစၥည္းမ်ားေပၚ၌သာစဂ်္သာျပဳ ခြင့္ရွိေပသည္။

သက္ေသအျဖစ္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏ေက်ာ္ၾကားသည္ေအာက္ေဖာ္ ျပပါဟဒီးစ္ေတာ္အားလက္ခံၾကေပသည္။(ဟဒီးစ္ေတာ္သည္ကား-
جُعِلَتْ لِىَ الاْرْضُ مَسْجِداً وَطَهُوراً ေျမႀကီးအားကၽြႏ္ုပ္(မိုဟမၼဒ္(ဆြ))အတြက္ မက္စ္ဂ်စ္အျဖစ္သာ၎၊သယာမြမ္းျပဳလုပ္ရာ၌ဝစီလာအျဖစ္၎သုံးႏိုင္ ရန္သတ္မွတ္ေပးထားသည္။
မြတ္စလင္မ်ားအခ်င္းခ်င္းစည္းရုံးေရးအတြက္မြတ္စလင္ဗလီမ်ား(သို႔)မက္္စ္ဂ်စ္ဒြလ္ဟရမ္ႏွင့္မက္စ္ဂ်စ္ဒြလ္နဘီ၌နမာဇ္ေဆာက္တည္သည့္အခါတြင္ဗလီ၏ေကာ္ေဇာ္အခင္းႏွင့္၎ကဲ့သို႔အရာမ်ားေပၚ၌စဂ်္သာျပဳရေပမည္။
ဤကဲ့သို႕ေသာနမာဇ္သည္ဝတ္ျပဳခြင့္ရွိၿပီးကၽြန္္ေတာ္တို႔အကီသာယုံၾကည္မႈအရမွန္ကန္ေပသည္။ဤသည္ကိုသကုိယ္ယာေအမိုသာရ္ရာယားဟုေခၚဆိုပါသည္။
ေခၚဆိုရသည္အေၾကာင္းသည္ကားအသက္၊ဥစၥာပစၥည္းအတြက္စိုးရိမ္စရာမလိုဘဲ၊အျခားအစၥလာမ္ဂိုဏ္းကြဲမ်ားႏွင့္ေပ်ာ့ေပ်ာ့ေျပာင္းေျပာင္း ခ်မ္းၿငိမ္းစြာဆက္ဆံေရးေျပလည္ရန္အတြက္သာသတိျပဳေပးရေသာ ေၾကာင့္ျဖစ္ေပသည္။သကိုယ္ယာအေၾကာင္းကိုသာသနာသုခမိန္ႀကီးတစ္ပါး၏တရားဓမၼျဖင့္တစ္ခုျဖစ္အဆုံးသတ္ပါမည္။
ရွီအာသာသနာသုခမိန္ပညာရွင္တစ္ပါးသည္၊ဂ်ေမအဇ္ဟဲရ္အီဂ်စ္မွပညာရွင္တစ္ပါးႏွင့္ေတြ႔ဆုံခ်ိန္၌သူအေနျဖင့္ရွီအာသုခမိန္ပညာရွင္အားအ ရွက္ကြဲေစလိုေသာဆႏၵျဖင့္ေမးျမန္းေလ၏။
ခင္ဗ်ားတို႔သကိုက္ယာလုပ္တယ္လိုၾကားရတယ္ဟုတ္ပါသလား?
ရွီအာသုခမိန္ပညာရွင္ျပန္လည္အေျဖေပးသည္မွာ-

لعن الله من حملنا على التقيّة

အလႅာဟ္အရွင္ျမတ္သခင္ကၽြႏ္ုပ္တို႔(ရွီအာမ်ား)ကိုသကိုက္ယာမလုပ္မေနရအေျခအေနအထိသို႔ေရာက္ေအာင္လုပ္သူမည္သူမဆိုအားလအ္နတ္လုပ္ ပါေလ။

(၃) သူေတာ္စင္

အႀကီးအကဲမ်ား

၏ဂူဗိမာန္အားေလးစား

အ႐ိုအေသေပးျခင္း။

ေ႔ရွေျပးေဆြးေႏြးမႈ

ဤေနရာ၌ကၽြန္ေတာ္တို႔ေဆြးေႏြးတင္ျပဖို႔ရည္ရြယ္ထားသူမ်ား သည္တယူသန္အစြန္းေရာက္ဝဟာဘီမ်ားျဖစ္ၾကပါသည္။
အေၾကာင္းသည္ကားကဗဲရ္မ်ား၌ေဇယာရတ္(သ)ဖတ္ျခင္းကိုအ နည္းငယ္ေသာဤအုပ္စု(ဝဟာဘီ)မွလြဲ၍မြတ္စလင္အုပ္စုတိုင္းလက္ခံ ေသာေၾကာင့္ျဖစ္ပါသည္။မည္သို႔ဆိုေစဝဟာဘီမ်ားသည္ကၽြႏ္ုပ္တို႔(ရွီအာအစၥနာအရွာရီ)အားအဘယ္ေၾကာင့္သာသနာ့အႀကီးအကဲမ်ား၏

ဂူဗိမာန္သို႔သြားၿပီးေဇယာရတ္(သ)လုပ္ရပါသနည္း?ဟုုေစာဒကတက္ၿပီးကၽြႏ္ုပ္တို႔ အား(قبوريّون)ကဗူးရီးယြင္း (န)ဟုေခၚေဝၚသမုတ္ေလသည္။
အမွန္တကယ္ေလ့လာသံုးသပ္မည္ဆိုလွ်င္ကမာၻ႔ေနရာအႏွံရွိေနရာတိုင္း၌မိမိတို႔၏ကြယ္လြန္သြားမ်ား၏သခၤ်ဳိင္းမ်ားကို႐ိုေသေလးစားတန္ဖိုး ထားၿပီး၊ေဇယာရတ(သ)ျပဳၾကေပသည္။
ကမာၻ႔မြတ္စလင္မ်ားသည္အၿမဲတမ္းမိမိတို႔၏အႀကီးအကဲပုဂၢိဳလ္မ်ားကိုေလးစားတန္ဖိုးထားခဲ့ၾကၿပီး၊ထားေနဆဲျဖစ္သည္။၎တို႔အတြက္ေဇယာရတ္(သ)လာလုပ္ေလ့ရွိၿပီး၊လုပ္ေနဆဲျဖစ္သည္။အုပ္စုငယ္ေလးတစ္စု တည္းသာ(ဝဟာဘီ)အုပ္စုသာလက္မခံဘဲဆန္႔က်င္ေနၾကသည္။ၿပီးေနာက္တကမာၻလံုးရွိမြတ္စလင္မ်ားအားလံုးအထဲ၌၎တို႔သာမြတ္စလင္စစ္မွန္ ေၾကာင္းေျပာဆိုၾကပါသည္။
သို႔ေသာ္အခ့်ိဳဝဟာဘီအိုလမာမ်ားသည္ေဇယာရတ္(သ)အတြက္သီးသန္႔နီယတ္မလုပ္ဘဲ၊မက္စ္ဂ်စ္ဒြန္နဘီ(ဆြ)၏ေဇယာရတ္(သ)ျပဳရန္ ေအဗာဒတ္သ္ျပဳရန္(သို႔)အိုမရဟ္(عمره)ျပဳဖို႔မဒီနာေရႊၿမိဳ့ေတာ္သို႔

လာေရာက္ခ်ိန္တြင္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏ကဗဲရ္ဂူဗိမာန္အားေဇယာရတ္(သ)ျပဳ ျခင္းကိုမိုစ္သဟပ္(စဝါပ္ရေသာအလုပ္)ဟုဆိုထားေပသည္။သို႔ေသာ္ေဇ ယာရတ္(သ)ျပဳဖို႔

ခရီးထြက္လာျခင္းတည္းဟူေသာနီယတ္(အဓိဌာန္)မရွိဖို႔လိုအပ္ေပသည္။!
ႏွစ္အနည္းငယ္အရင္ကေသသြားေသာဝဟာဘီနာမည္ေက်ာ္ဓမၼ သတ္ပညာရွင္(بن باز )ဗင္ဗါးစ္အေနျဖင့္(جريده «الجزيره)ဂ်ာရီေဒေအအလ္ ဂ်ဇီးေရေျပာၾကားသည္မွာ-
“မည္သူမဆိုမက္စ္ဂ်စ္ဒြန္နဘီ(ဆြ)၏ေဇယာရတ္ျပဳဖို႔လာခ်ိန္တြင္တမန္ ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏ဂူဗိမာန္ေရာင္ဇာ၌(၂)ရကတ္အတ္နမာဇ္ဖတ္ျခင္း သည္မိုစ္သဟပ္ျဖစ္ပါသည္။ထို႔ေ

နာက္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)အားစ လာမ္ဆက္သရေပမည္။ၿပီးေနာက္(بقيع قبرستان )“ဗကီး”ကရ္ဗဲစတန္သို႔ သြားေရာက္ၿပီးျမဳပ္ႏွံထားေသာရွဟီးဒ္မ်ားကိုစလာမ္ေပးျခင္းသည္လည္း မိုစ္သဟပ္ျဖစ္ေပသည္။”
الفقه على المذاهب الاربعهက်မ္း၏တင္ျပခ်က္အရစြန္နီမဇ္ဟပ္ေလးခုစလံုး၏ ဓမၼသတ္ပညာရွင္မ်ားအေနျဖင့္အထက္က(ဝဟာဘီမ်ားေျပာထားေသာ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္း)မပါဘဲတမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏ကရ္ဗဲရ္အားေဇယာ
ရတ္(သ)ျပဳျခင္းကိုမိုစ္သဟပ္အျဖစ္ သတ္မွတ္ထားပါသည္။
ဤစာအုပ္၌တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏ကရ္ဗဲရ္အားေဇယာရတ္ (သ) ျပဳျခင္းသည္အႀကီးအက်ယ္၊အျမင့္ျမတ္ဆံုးေသာမိုစ္သဟပ္တစ္ခုျဖစ္ ေၾကာင္းႏွင့္၎အေၾကာင္းအရာႏွင့္ပက္သက္ၿပီးဟဒီးစ္ေတာ္အေျမာက္အမ်ားကိုေရးသားေဖၚျပထားပါသည္။ကၽြန္ေတာ္အေနျဖင့္ဟဒီးစ္ေတာ္(၆)ခုကို
သာတင္ျပပါမည္။
ဝဟာဘီမ်ားအေနျဖင့္ကိစၥ(၃)ခုႏွင့္ပက္သက္ၿပီးအျခားမြတ္စလင္ ဂိုဏ္းမ်ားႏွင့္ျပႆနာရွိေပသည္။ကြဲလြဲမႈရွိေပသည္။
၁။ကဗဲရ္ျပဳျခင္း၊
၂။ကဗဲရ္မ်ား၏ေဇယာရတ္သအတြက္သြားျခင္း၊
၃။အမ်ိဳးသမီးမ်ားအေနျဖင့္္ကဗဲရ္မ်ား၏ေဇယာရတ္သအတြက္သြားျခင္း၊
ဝဟာဘီမ်ားအေနျဖင့္အခ့်ိဳရီဝါယတ္မ်ားကိုအကိုးအကားျပဳၿပီးအထက္ေဖၚ ျပပါကိစၥ(၃)ခုစလံုးအတြက္သံုးထားေပသည္။သို႔ေသာ္ဆင့္ျပန္မႈ၌မမွန္ကန္ေပ။အေထာက္အထားသက္ေသမခိုင္လံုေပ။

(အင္ရွာအလႅာဟ္မ်ားမၾကာမီ၎ရီဝါယတ္ေတာ္မ်ား၏အစစ္အမွန္ကိုေဖၚျပေပးမည္။)
အျခားတစ္ခ်က္တစ္ခုသည္ကား-မမွန္ကန္ေသာလႈပ္ရွားမႈတစ္ခု ျဖစ္ေပသည္။ေသာင္ဟီးဒ္ႏွင့္ေရွးရ္က္အၾကားဇေဝဇဝါ၊သံသယျဖစ္ေနရွာ ေသာအုပ္စုေၾကာင့္ျဖစ္ေပသည္။
၎တို႔အေနျဖင့္ကဗဲရ္မ်ားကိုေဇယာရတ္(သ)ျပဳျခင္းကိုေအဗာဒသ္ ျပဳေနသည္ဟုထင္ေနျခင္းျဖစ္ေပသည္။ထို႔အျပင္မိမိတို႔မွလြဲ၍အားလံုုးေသာမြတ္စလင္မ်ားကိုမိုရွာေရခ္ႏွင့္မိုလ္ဟက္(အလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္အားလက္မခံသူ)ဟုသတ္မွတ္ထားၾကေပသည္။!!

===

ေနာက္ခံသမိုင္း

ကြယ္လြန္သြားသူမ်ား၏ကဗဲရ္ကိုေလးစား႐ိုေသျခင္း၊အထူးသျဖင့္အႀကီးအကဲမ်ား၏ကဗဲရ္မ်ားကိုေလးစား႐ိုေသျခင္းသည္ေနာက္ခံသမိုင္း

အေဟာင္းအရွည္ႀကီးရွိေပသည္။ႏွစ္ေပါင္းေထာင္မ်ားစြာအလွ်င္ကမာၻလူထုအေနျဖင့္မိမိတို႔၏ကြယ္လြန္သြားၾကကုန္သူမ်ား၏ကဗဲရ္မ်ားကိုအ႐ိုအေသ၊အေလးအျမတ္၊ေပးၾကေပသည္။
အထူးသျဖင့္အႀကီးအကဲမ်ား၏ကဗဲရ္မ်ားကိုအ႐ိုအေသ၊ေလးစားခဲ့ ၾကေပသည္။ဤကိစၥအတြက္စလ္ဝေဖ၊အက်ိဳးအျမတ္ရွိေသာလက္ေတြ႔ လႈပ္ရွားမႈမ်ားရွိေပသည္။

ပထမဆံုးအက်ိဳးအျမတ္-ကြယ္လြန္သြားသူမ်ားကဗဲရ္မ်ားကိုအ႐ိုအေသ၊ အေလးစားျခင္းျဖင့္၎တို႔ကဗဲရ္မ်ားကိုေစာ္ကားမႈ၊မ႐ိုမေသ၊လုပ္မႈမွထိန္းသိမ္းေပးသလုိျဖစ္ေပသည္။၎(ကဗဲရ္)မ်ားကိုအ႐ိုအေသ၊အေလးအျမတ္ ထားျခင္း၊ေလးစား႐ိုေသျခင္းသည္မႏုႆလူသားအတြက္သိကၡာရွိသူ၊ ျမင့္ ျမတ္ေသာလူသားပီသမႈ၊ကိုျပေသာလကၡဏာမ်ားမွတစ္ခုျဖစ္ေပသည္။လူ ငယ္၊လူရြယ္မ်ားကိုဤလမ္းစဥ္၌ေလ်ာက္လွမ္းဖို႔ဖိတ္ေခၚျခင္းအတြက္အ ေကာင္းဆံုးအမွီသဟဲ၊တစ္ခုျဖစ္ေပသည္။

ဒုတိယအက်ိဳးအျမတ္-တိတ္ဆိတ္ၿငိမ္သက္ၿပီး၊ႏႈတ္လွ်ာအသံုးမျပဳဘဲဆံုးမ စကားေျပာေနပါေသာဂူမ်ား၊ကဗဲရ္မ်ားမွသင္ခန္းစာအတုရယူရန္ ျဖစ္ေပသည္။လူသားအေနျဖင့္မိမိႏွလံုးသားကိုသံေခ်းတက္မႈ(မေကာင္း ေသာစိတ္မ်ား)ေမ့ေလ်ာ့မႈမ်ား၊မွသန္႔ရွင္းေအာင္ထားရေပမည္။မက္ေမာစြဲ မက္မႈကိုျဖစ္ေအာင္ဖန္တီးေပးေသာ၊မက္ေမာစဲြမက္စရာေလာကီအရာမ်ားႏွင့္ပက္သက္ၿပီးသတိရွိရေပမည္။မိမိ၏မေကာင္းေသာစိတ္အာသီသကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ရေပမည္။
အမီးရ္ရြလ္မိုေမးနီးဟဇရတ္(သ)အလီ(အ.စ)၏ဆံုးမဩဝါဒစကားအရေျပာရလွ်င္“လူေသမ်ားသည္အေကာင္းဆံုး၊ဆံုးမစကားေျပာသူမ်ား ျဖစ္ေပသည္။”

တတိယအက်ိဳးအျမတ္-ကြယ္လြန္သူ၏က်န္ရစ္သူမ်ားကိုအားေပးႏွစ္သိမ့္ ျခင္းျဖစ္ေပသည္။
အေၾကာင္းသည္ကား-လူထုအေနျဖင့္မိမိတို႔ေဆြမ်ိဳးမ်ား၏ကဗဲရ္ မ်ားေဘး၌စိတ္ေအးခ်မ္းၿငိမ္သက္မႈကိုအေျမာက္အမ်ားခံစားၾကေပသည္။တစ္နည္းဆိုရလွ်င္၎၏ကြယ္လြန္သူမ်ားႏွင့္အတူမိမိတို႔အတူရွိေနျခင္းျဖင့္၊၎တို႔၏ေဇယာရတ္(သ)မ်ားသည္၎တို႔၏စိတ္မခ်မ္းေျမ႔စရာမ်ား၊စိတ္ ညစ္စရာမ်ားကိုကုသေပးရာေရာက္ေလသည္။ဤအတြက္ေၾကာင့္သတင္းမရေတာ့ဘဲလံုးဝေပ်ာက္ဆံုးသြားသူမ်ားအတြက္ကိုပင္ကဗဲရ္ပံုသ႑ာန္ တစ္ခုျပဳလုပ္ၿပီးေဘးနား၌ေနၿပီးေပ်ာက္ဆံုးသြားသူမ်ားကိုတမ္းတ၊သတိရ ၾကေလ၏။

စတုတၳအက်ိဳးအျမတ္-အႀကီးအကဲပုဂၢိဳလ္မ်ားကဗဲရ္မ်ားကိုအ႐ိုအေသ၊အ ေလးအျမတ္ထားျခင္းျဖင့္လူမ်ိဳးတိုင္းမိမိတို႔၏ယဥ္ေက်းမႈ၊အေမြအႏွစ္ကို ထိန္းသိမ္းရာလည္းျဖစ္ေပသည္။ဤအတြက္ေၾကာင့္ယေန႔လူမ်ိဳးမ်ားသည္မိမိတို႔၏ယဥ္ေက်းမႈ၊အေမြအႏွစ္ေဟာင္းမ်ား၊ေရွးယဥ္ေက်းမႈမ်ားေၾကာင့္ ရွင္သန္ေနေပသည္။
ကမာၻမြတ္စလင္လူထုႀကီး၌ႀကီးမားမ်ားျပားလွေသာယဥ္ေက်းမႈ၊ရွိပါသည္။၎တို႔ယဥ္ေက်းမႈမ်ားအနက္ကဗဲရ္မ်ား၊ရွဟီးဒ္ေတာ္မ်ား၊ႀကီးမား ေသာအိုလမာမ်ား၊ပညာႏွင့္ယဥ္ေက်းမႈေခါင္းေဆာင္မ်ား၊

အထူးသျဖင့္သာသနာ့ေခါင္းေဆာင္မ်ားအထူးသျဖင့္၊သာသနာ့ေခါင္းေဆာင္မ်ားေအမာမ္ မ်ား(အ.စ)၏ဂူဗိမာန္မ်ားျဖစ္ပါသည္။
၎(အႀကီးအကဲမ်ား)ကိုတမ္းတ၊သတိရျခင္းသည္အစၥလာမ္သာသနာ့ႏွင့္စြႏၷတ္ေသရစူေလခိုဒါ(ဆြ)ကိုထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ျခင္းျဖစ္ပါ သည္။
အစၥလာမ္သာသနာ့အတြက္ဂုဏ္ယူစရာအျပည့္ျဖစ္ေသာအစၥလာမ္အႀကီးအကဲမ်ား၏အထိမ္းအမွတ္၊ယဥ္ေက်းမႈ၊အေမြအႏွစ္မ်ားကိုမကၠာဟ္၏

မဒီနာေရႊၿမိဳ့ေတာ္ႏွင့္အခ့်ိဳေနရာေဒသမ်ားမွ၊ဖ်က္ဆီးၿဖိဳဖ်က္လိုက္သူမ်ားသည္မည္မွ်ပင္စည္းစနစ္မရွိသူမ်ားျဖစ္ၾကေပသည္။အစၥလာမ္အသိုင္းအ ဝိုင္းကိုႀကီးမားေသာဆံုး႐ံႈးမႈႏွင့္ရင္ဆိုင္ရေအာင္လုပ္ခဲ့ၾကသည္။
ဝမ္းနည္းဖို႔ေကာင္းေသာအခ်က္သည္ကား-အသိပညာမဲ့စလ္ဖီး (ဝဟာဘီမ်ား)အေနျဖင့္အေျခအျမစ္မရွိ၊မခိုင္လံုေသာသက္ေသအေထာက္အထားမ်ားျဖင့္ျပန္လည္အစားထိုးမရေအာင္အစၥလာမ္မီယဥ္ေက်းမႈ၊အေမြအႏွစ္မ်ားကိုဖ်က္ဆီး၊ၿဖိဳဖ်က္ခဲ့ၾကေပသည္။
ဤႀကီးမား၊ျမင့္ျမတ္ေသာသမိုင္းဝင္ယဥ္ေက်းမႈ(အစၥလာမ္)မ်ား သည္ဤအုပ္စုငယ္ေလး(ဝဟာဘီ)ႏွင့္သာသက္ဆိုင္ပါသေလာ?ဤကဲ့သို႔ ၾကင္နာမႈကင္းမဲ့စြာ၊ဖ်က္စီးပစ္ၾကသည္။သို႔မဟုတ္ပါကအစၥလာမ္ယဥ္ေက်းမႈ၊အေမြအႏွစ္မ်ားကိုထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္၊ကာကြယ္ဖို႔အျခားအစၥလာမ္မီ ႏိုင္ငံမ်ားရွိသာသနာ့ေခါင္းေဆာင္မ်ားသို႔အပ္ႏွံမသင့္ပါသေလာ?

ပဥၥမအကိ်ဳးအျမတ္-သာသနာ့ဦးေသ်ာင္ႀကီးမ်ား(နဘီမ်ား၊ေအမာမ္မ်ား)၏ ေဇယာရတ္(သ)ျပဳခြင့္ရၿပီး၊၎တို႔သင္ၾကားပို႔ခ်ထားသည့္အတိုင္းေသာင္ ဗာျပဳကာဝန္ခ်ေတာင္းပန္ၿပီး၊အလႅာဟ္အရွင္ျမတ္ထံဝယ္ရွဖါအတ္အတြက္ေမတၱာရပ္ခံျခင္းျဖစ္ပါသည္။၎(နဘီမ်ား၊ေအမာမ္မ်ား)၏သြန္သင္၊ဆံုးမျပဳျပင္ေပးမႈမ်ားကိုမိမိတို႔

၏စိတ္အတြင္းေပၚေပါက္လာေအာင္ႀကိဳးစားျခင္းျဖင့္၊နာမ္ပိုင္းဆိုင္ရာ၊စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာအက်ဳိးသက္ေရာက္မႈတြင္အရမ္းမ်ားျပားလာေပမည္။
ထို႔အျပင္စာရိတၱႏွင့္အီမာန္ကိုလည္းျပဳျပင္ထိန္းသိမ္းရာေရာက္ေပသည္။ေျမာက္မ်ားစြာေသာဂိုနာဂါရ္မ်ားအေနျဖင့္၊၎သာသနာ့အႀကီးအကဲေခါင္းေဆာင္ေကာင္းမ်ား

၏ေကာင္းကင္တမန္မ်ားဆင္းသက္ရာဂူဗိမာန္ မ်ား၌ေသာင္ဗာျပဳခဲ့ၾက၊ျပဳေနဆဲျဖစ္သည္။
အၿမဲတမ္းအတြက္ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေပးမႈကိုျဖစ္ေပၚေစပါသည္။ထို နည္းတူစြာသီလသမာဓိရွိေသာသူေတာ္စင္၊သူေတာ္ေကာင္းမ်ားသည္

လည္းပဲ၊ေကာင္းျမတ္၊ျမင့္ျမတ္ေသာေနရာမ်ားကိုဆြတ္ခူးခဲ့ၾကေပသည္။

===

ေဇယာရတ္(သ)ေသကဗဲရ္မ်ားကို(شرك)ေရွးရ္က္ျဖစ္ပါသည္ဟုထင္ျမင္ယူဆမႈ

တစ္ခါတစ္ရံ၊မသိနားမလည္ေသာသူအခ့်ိဳအေနျဖင့္မာအ္စူးမီး(အ.စ)၏ ေရာင္ဇာေတာ္မ်ားကိုေဇယာရတ္(သ)ျပဳျခင္းကို(شرك )ေရွးရ္က္လုပ္ သည္ဟုေျပာဆိုၾကသည္။
၎တို႔အေနျဖင့္ေဇယာရတ္(သ)၌သာဖတ္ရြတ္ေသာစာသားမ်ားကိုေလ့လာသိရွိသြားမည္ဆိုလွ်င္လံုးဝ၊ဥႆံုဤကဲ့သို႔ေသာရွက္ဖို႔ေကာင္း ေသာစကားကိုေျပာမည္မဟုတ္ေၾကာင္း၊ကၽြန္ေတာ္အျပည့္အဝယံုၾကည္ပါသည္။
ဦးေႏွာက္အသိဥာဏ္ရွိသူတုိင္းတမန္ေတာ္ျမတ္(ဆြ)ႏွင့္ေအမာမ္ မ်ား(အ.စ)ကိုးကြယ္ပူေဇာ္ျခင္းမလုပ္ေပ။လံုးဝဤကဲ့သုိ႔ပင္စိတ္မကူးၾကေပ။မိုေမနီးမ်ားအားလံုးအေနျဖင့္၎တို႔အားအ႐ိုအေသ၊အေလးအျမတ္၊ေလး စားရန္ႏွင့္ရွဖါအတ္ျပဳေပးဖို႔ေမတၱာရပ္ခံေပးရန္အတြက္ေဇယာရတ္(သ)ျပဳဖို႔သြားျခင္းျဖစ္ေပသည္။
ေယဘုယ်အားျဖင့္ေဇယာရတ္(သ)မ်ားမဖတ္မည္အလွ်င္အႀကိမ္ ေပါင္း(၁၀၀)( الله اكبر )ဟုရြတ္ဆိုရေပမည္။ဤနည္းအရဆိုအႀကိမ္(၁၀၀) ေသာင္ဟီးဒ္(တစ္ဆူတည္းဝါဒ)ကိုလက္ခံေၾကာင္းေၾကျငာၿပီး

၊ေရွးရ္က္မ်ိဳးစံုမွမိမိကိုယ္သန္႔ရွင္းေအာင္လုပ္ေလသည္။
ေဇယာရတ္(သ)ဖတ္ရာ၌ေက်ာ္ၾကားေသာေဇယာရတ္(သ)တစ္ခုသည္ကား- ေဇယာရတ္(သ)ေသအမီးႏိုးလ္လႅာဟ္(امين الله زيارت) အားေအမာမ္မ်ား၏ကဗဲရ္၌ဖတ္သည္မွာ-

                   عَمِلْتَ بِكِتَابِهِ وَ اتَّبَعْتَ سُنَنَ نَبِيِّهِ أشْهَدُ أَنَّكَ جَاهَدْتَ فِى اللهِ حَقَّ جِهَادِهِ وَ
           جِوَارِهِ حَتَّى دَعَاكَ اللهُ إِلَى

ကၽြႏု္ပ္တို႔အေနျဖင့္အသင္(ေအမာမ္)သည္အလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္၏လမ္းစဥ္၌ေဂ်ဟဒ္ျပဳခဲ့ေၾကာင္း၊ေဂ်ဟဒ္ျပဳရမည့္သကဲ့သို႔ျပဳခဲ့ပါသည္။
အလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္၏အရိပ္အာဝါသေအာက္သို႔မေရာက္မျခင္း၊ရွဟီးဒ္
မျဖစ္မျခင္းက်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္အေပၚ(ရာႏႈန္းျပည့္)က်င့္သံုးခဲ့သူတ မန္ေတာ္ႀကီး(ဆြ)၏စြႏၷတ္ေတာ္ကိုလည္း(အျပည့္အဝ)လိုက္နာက်င့္သံုးခဲ့သူ၊ျဖစ္ေၾကာင္းသက္ေသခံအပ္ပါသည္။
ေသာင္ဟီးဒ္ႏွင့္ပက္သက္ၿပီးဒီထက္ေကာင္းသည့္စာသားရွိႏိုင္ပါ ေသးသလား?ကၽြႏ္ုပ္တို႔အေနျဖင့္ေဇယာရတ္(သ)ဂ်ာေမအာႏွင့္(ရစူလ္(ဆြ)၊ေအမာမ္(အ.စ)မ်ားကိုရည္စူးၿပီးေျပာသည္မွာ-

بِهِ تُؤْمِنُونَ وَ لَهُ تُسِلِّمُونَ وَ بِاَمْرِهِ تَعْمَلُونَ وَ إلَى اللهِ تَدْعُونَ وَ عَلَيْهِ تَدُلُّونَ وَ إلَى
                          تَرْشُدُونَ سَبِيلِهِ

“ဤဝါက်ေျခာက္ခု၌သံုးထားေသာနာမ္စား၊ပုဒ္မ်ားသည္ႀကီးက်ယ္ျမင့္ျမတ္ ေသာအလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္ျဖစ္ေပသည္။ ေဇယာရတ္(သ)ျပဳသူမ်ားဖတ္ ရြတ္သည္မွာ-
အသင္တို႔(ေအမာမ္မ်ား(အ.စ)သည္အလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္ဘက္သို႔ဖိတ္ေခၚပါသည္။အလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္ႏွင့္ပက္သက္၍သက္ေသအ ေထာက္အထားျပသည္။အလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္အေပၚအီမာန္သက္ဝင္ယံု ၾကည္၏။အလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္၏အမိန္႔ေတာ္မ်ားအားလံုးကိုလက္ခံလိုက္နာပါသည္။လူထုအားအလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္ဘက္သို႔ဖိတ္ေခၚလမ္းျပေလသည္။
ေဇယာရတ္(သ)မ်ားအားလံုး၌ဖတ္ရြတ္ရေသာစာသားမ်ားသည္ အလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္ႏွင့္ေသာင္ဟီးဒ္ဘက္ဖိတ္ေခၚမႈသာျဖစ္ေပသည္။သို႔ ျဖစ္ပါ၍ ေရွးရ္က္ေလာ?(သို႔)အီမာန္သက္ဝင္ယံုၾကည္မႈေလာ?
အျခားေဇယာရတ္(သ)တစ္ခု၏စာသားကိုေျပာျပရမည္ဆိုလွ်င္

مُسْتَشْفِعٌ إلَى اللهِ عَزَّ وَ جَلَّ بِكُمْ

ကၽြန္ေတာ္အေနျဖင့္အသင္တို႔၏အကူအညီျဖင့္အလႅာဟ္ဟိုအရွင္ ျမတ္ထံေတာ္ဝယ္ရွဖါအတ္ျပဳေပးဖို႔ေမတၱာရပ္ခံအပ္ပါသည္။
အကယ္၍အခ့်ိဳေဇယာရတ္(သ)စာသားမ်ား၌ဒိြဟသံသယျဖစ္ေစ ေသာစာသားမ်ားပါဝင္သည္ဟုခဏလက္ခံထားပါအုန္း!ဤတိက်ခိုင္လံု    ေသာ(အထက္ကစာသားမ်ားျဖင့္)လံုးဝရွင္းလင္းျပတ္သားသြားေပသည္။

===

ရွဖါအတ္အတြက္ေမတၱာရပ္ခံျခင္းသည္ေသာင္ဟီးဒ္အားဆန္႔ က်င္ျခင္းျဖစ္ပါသေလာ?

ဤေနရာ၌ဝဟာဘီမ်ား၏အမွားအယြင္းဆံုးအမွားႀကီးအနက္မွအ မွားတစ္ခုသည္ကားအလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္၏အခ်စ္ေတာ္မ်ားထံမွ အလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္ထံေတာ္ဝယ္ရွဖါအတ္ျပဳေပးဖို႔ေမတၱာရပ္ခံျခင္းကိုအသက္မရွိေသာ၊အသိဥာဏ္မရွိေသာ႐ုပ္ထု၊ဆင္းထုမ်ားထံရွဖါအတ္ျပဳေပးဖို႔ေမတၱာရပ္ခံျခင္း၊ႏွင့္တူသည္ဟုနားလည္မႈမွားေနျခင္းျဖစ္ပါသည္။
ေသခ်ာေလ့လာသံုးသပ္ၾကည့္မည္ဆိုလွ်င္က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္ အာန္၌အလႅာဟ္တမန္ေတာ္ျမတ္မ်ား(အ.စ)အေနျဖင့့္အလႅာဟ္ဟိုအရွင္ ျမတ္ထံေတာ္ဝယ္ဂိုနာဂါမ်ားအျပစ္ငရဲသမားမ်ားအတြက္ရွဖါအတ္ျပဳေပးခဲ့

ေၾကာင္းအႀကိမ္ႀကိမ္အခါခါ၊ပါရွိေပသည္။
သာဓကအားျဖင့္-
၁။ဟဇရတ္(သ)ယူစြတ္(ဖ)(အ.စ)၏အစ္ကိုမ်ားအေနျဖင့္ဟဇရတ္(သ)ယူ စြတ္(ဖ)(အ.စ)၏ႀကီးက်ယ္ျမင့္ျမတ္မႈကိုသိရွိၿပီး၊မိမိ၏အမွားအယြင္းမ်ားကို
သိရွိၿပီးေနာက္မိမိတို႔၏ဖခင္ဟဇရတ္(သ)ယာအ္ကူးဖ္(အ.စ)ထံရွဖါအတ္အတြက္ေမတၱာရပ္ခံခဲ့ၾက၏။ဖခင္အေနျဖင့္လည္းရွဖါအတ္ျပဳေပးမည္ဟုကတိေပးခဲ့ေလသည္။

إِنَّا كُنَّا خَاطِئِينَ * قَالَ سَوْفَ أَسْتَغْفِرُ لَكُمْ رَبِّى قَالُوا يَا أَبَانَا اسْتَغْفِرْ لَنَا ذُنُوبَنَا إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ

တမန္ေတာ္ဟဇရတ္(သ)ယာအ္ကူးဖ္(အ.စ)မိုရွေရးက္ျဖစ္သြားၿပီေလာ?
၂။က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္၌ဂိုနာဂါမ်ားအေနျဖင့္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီးထံ ေသာင္ဗာ(ဝန္ခ်ေတာင္းပန္ျခင္း)ျပဳလုပ္ျခင္းႏွင့္ရွဖါအတ္ေတာင္းဆိုျခင္းကိုအားေပးေထာက္ခံထားေပသည္။

جَاءُوكَ فَاسْتَغْفَرُوا اللهَ وَاسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُول وَلَوْ أَنَّهُمْ إِذْ ظَّلَمُوا أَنفُسَهُم
لَوَجَدُوا اللهَ تَوَّاباً رَّحِيماً

ထိုသူမ်ားသည္မိမိတို႔အေပးႏွိပ္စက္ညႇဥ္းပန္းမႈ(ဂိုနာ)ျပဳလုပ္မိတိုင္းတမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)ထံလာေရာက္ၿပီးေသာင္ဗာျပဳၾကေလ၏။တမန္

ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)သည္၎တို႔အတြက္(استغفار)အက္စ္သက္ဂ္ဖါျပဳလုပ္ေပးေလ၏။ထိုသူမ်ားသည္အလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္သခင္အားေသာင္ဗာလက္ခံ သည့္အရွင္၊သနားၾကင္နာ၊ညႇာတာေတာ္မူေသာအရွင္အျဖစ္သိထားေပ သည္။
အထက္ပါစကားစုမ်ားသည္ေရွးရ္က္ဘက္သို႔ဖိတ္ေခၚရာေရာက္ပါသလား?
၃။က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္အေနျဖင့္မိုနာေဖက္မ်ားအားကန္႔ကြက္႐ႈတ္ခ်ရင္းမိန္႔ၾကားသည္မွာ-

لَكُمْ رَسُولُ اللهِ لَوَّوْا رُءُوسَهُمْ وَرَأَيْتَهُمْ يَصُدُّونَ وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ تَعَالَوْا يَسْتَغْفِرْ مُّسْتَكْبِرُونَ وَهُمْ

(တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး ဆြ)အေနျဖင့္အသင္တို႔အတြက္အက္စ္သဂ္ ဖါျပဳလုပ္ေပးမည္ျဖစ္၍လာၾကပါဟု၎တို႔အားေျပာၾကားေသာအခါ၊မိမိတို႔၏ေခါင္းမ်ားကို(ေျပာင္ေလွာင္သေရာ္ေသာအားျဖင့္)လုပ္ျပသည္။၎တို႔ အားၾကည့္႐ႈလွ်င္အသင္(တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီးမိုဟမၼဒ္(ဆြ))၏ဆံုးမဩဝါဒ မ်ားကိုေစာဒကတက္ၾကသည္။ထို႔ေနာက္ေမာက္မာေထာင္လႊားၾကေလ၏။
က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္အေနျဖင့္ကာေဖရ္မ်ား၊မိုနာေဖက္မ်ားကိုေရွးရ္က္ ျပဳလုပ္ရန္အတြက္ဖိတ္ေခၚေနပါသလား?
၄။အယုတ္ညံ့ဆံုးေနာက္လိုက္လူမ်ိဳးသည္ဟဇရတ္(သ)လူးသ္၏ေနာက္ လိုက္လူမ်ိဳးျဖစ္ေၾကာင္းကၽြႏ္ုပ္တို႔အားလံုးအသိပင္ျဖစ္ေပသည္။႐ိႈက္ခ္အန္ဘီယာ(တမန္ေတာ္ျမတ္မ်ား(အ.စ)၏အႀကီးအကဲ)ဟဇရတ္(သ)အီဗရာ ဟီးမ္(အ.စ)ကိုယ္ေတာ္တိုင္၎တို႔အတြက္ရွဖါအတ္ျပဳလုပ္ေပးခဲ့သည္။ (အလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္ထံ၎တို႔အခြင့္အေရး၊ခြင့္ပိုေပးဖို႔ေတာင္းခံခဲ့ေလသည္။ျဖစ္ေကာင္းျဖစ္ႏိုင္ေပသည္။၎တို႔အေနျဖင့္ေသာင္ဗာျပဳလုပ္ၾက ေလမည္။)
သို႔ေသာ္၎တို႔အေနျဖင့္မိမိတို႔၏ဂိုနာမ်ားေၾကာင့္ေသာင္ဗာျပဳလုပ္ဖို႔ပင္စြမ္းအားမရွိေတာ့သည့္အတြက္ေၾကာင့္ရွဖါအတ္မျပဳေပးရန္ဟဇရတ္ (သ)အီဗရာဟီးမ္(အ.စ)အားမိန္႔ၾကားခဲ့ေလသည္။

إِنَّ إِبْرَاهِيمَ * إِبْرَاهِيمَ الرَّوْعُ وَجَاءَتْهُ الْبُشْرَى يُجَادِلُنَا فِى قَوْمِلُوط فَلَمَّا ذَهَبَ عَنْ
هَذَا إِنَّهُ قَدْ جَاءَ أَمْرُ رَبِّكَ وَإِنَّهُمْ لَحَلِيمٌ أَوَّاهٌ مُّنِيبٌ * يَا إِبْرَاهِيمُ أَعْرِضْ عَنْ
مَرْدُود آتِيهِمْ عَذَابٌ غَيْرُ

တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီးအီဗရာဟီးမ္(အ.စ)၏စိုးရိမ္ေၾကာင့္ၾကစိတ္(မ ရင္းႏွီးေသာ၊မသိဖူးေသာေကာင္းကင္တမန္မ်ားကိုျမင္ေတာ္မူခ်ိန္)ေပ်ာက္ကြယ္ၿပီးေနာက္၊

သတင္းေကာင္း(သားေတာ္ဖြားျမင္သည့္သတင္း)၎ထံ ေရာက္ရွိၿပီး၊ဟဇရတ္(သ)လူးသ္(အ.စ)

၏ေနာက္လိုက္၊ေနာက္သားမ်ားႏွင့္ပက္သက္၍စကားဆိုေလ၏။(ရွဖါအတ္ျပဳေလ၏။)အေၾကာင္းသည္ကား -   ဟဇရတ္(သ)အီဗရာဟီးမ္(အ.စ)သည္ေထာက္ထားစာနာတတ္သူ၊ေသာင္ဗာျပဳသူျဖစ္ေသာေၾကာင့္ျဖစ္ေလသည္။
ကၽြႏ္ုပ္(အလႅာဟ္)သည္အီဗရာဟီးမ္(အ.စ)အားမိန္႔ေတာ္မူသည္မွာ-အိုအီဗရာဟီးမ္(အ.စ)ဤရွဖါအတ္ကိုမ်က္ကြယ္ျပဳပါေလ(မေတာင္းဆိုပါ ႏွင့္။)ကၽြႏ္ုပ္(အလႅာဟ္)၏အမိန္႔ေတာ္က်ေရာက္ၿပီးျဖစ္ေပသည္။ျပန္လည္ ႐ုပ္သိမ္း၊ျပဳျပင္လို႔မရေသာျပစ္ဒဏ္(အဇပ္)အတိအက်သည္၎တို႔ထံ ေရာက္ရွိေတာ့မည္ျဖစ္ပါသည္။
ဟဇရတ္(သ)အီဗရာဟီးမ္(အ.စ)ေတာင္းဆိုေသာဤရွဖါအတ္ႏွင့္ ပက္သက္ၿပီးအံ့ဩစရာေကာင္းေသာရွင္းလင္းခ်က္သည္ကား-

            إِبْرَاهِيمَ لَحَلِيمٌ أَوَّاهٌ مُّنِيبٌ إِنَّ

ဟုမိန္႔ခဲ့ေလသည္။
သို႔ေသာ္ဟဇရတ္(သ)အီဗရာဟီးမ္(အ.စ)အေျဖေပးေလ၏။အခုအခ်ိန္ေႏွာင္းသြားေလၿပီ။ရွဖါအတ္အတြက္အခ်ိန္မရွိေတာ့ဟုဆိုေလ၏။

===

အလႅာဟ္အခ်စ္ေတာ္မ်ား၏ရွဖါအတ္သည္၎တို႔အသက္ရွင္ေနစဥ္ကာလအတြက္သာသီးသန္႔မဟုတ္ေခ်။

တမန္ေတာ္မ်ား(အ.စ)အေနျဖင့္ရွဖါအတ္ျပဳခဲေၾကာင္းအတိအလင္းပါေသာအထက္ပါအာယတ္ေတာ္မ်ားကို၎ဗဟာနာရွာသူမ်ားအေ႔ရွတြင္တင္ျပသည့္အခါဤအာယတ္ေတာ္မ်ားသည္

၎(တမန္ေတာ္မ်ား(အ.စ))တို႔၏အသက္ရွင္ေနစဥ္ကာလႏွင့္သာသက္ဆိုင္ေၾကာင္း၊၎ဝဖာသ္(ကြယ္လြန္)ၿပီးကုန္ၾကၿပီးေနာက္မသက္ဆိုင္ပါဟူ၍ေရွးရ္က္မေျပာေတာ့ဘဲ၊ဗဟာနာေနာက္တစ္မ်ိဳးရွာေလ၏။
သို႔ေသာ္ဒီေနရာ၌ေမးစရာေမးခြန္းတစ္ခုသည္ကား-တမန္ေတာ္ ျမတ္ႀကီး(ဆြ)သည္ဝဖါသ္ျဖစ္ၿပီးေနာက္ေျမႀကီးလံုးလံုးျဖစ္ၿပီးပ်က္စီးသြားၿပီေလာ? (သို႔)အခ့်ိဳဝဟာဘီအိုလမာမ်ားခံယူထားသလိုအာလင္မ္ေမဗရ္ဇိုက္
(عالم برزخ )ဘဝ၌ရွင္သန္ေနပါသေလာ?
၁။အကယ္၍ပထမေမးခြန္းအရျဖစ္ပါကတမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)သည္ ရွဟီးဒ္မ်ားထက္ပင္အဆင့္ႏွိမ့္က်ပါသေလာ?ရွဟီးဒ္မ်ားႏွင့္ပက္သက္ၿပီး က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္၌
           بَلْ أَحْيَاءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ

ဟုမိန္႔ေတာ္မူထား၏။
၂။ဒုတိယေမးခြန္းအရဆိုပါက-အဘယ္ေၾကာင့္မြတ္စလင္မ်ားအားလံုးအေန ျဖင့္နမာဇ္၏သရွ္ဟြဒ္၌(... عليك أيّها النّبى السّلام)ဟုဆိုၿပီးစလာမ္ပို႔သရပါသ နည္း?
စိတ္ကူးယဥ္ဘဝက(တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)ကိုစလာမ္ေပးရပါသလား?
၃။ တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏အုတ္ဂူအနီး(ကဗဲရ္)၌စကားတိုးတိုးေျပာရ မည္ဟုအသင္တို႔(ဝဟာဘီမ်ား)အေနျဖင့္အကီသာမရွိပါသေလာ?
အသင္တို႔အေနျဖင့္က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္၌
   … آمَنُوا لاَ تَرْفَعُوا أَصْوَاتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِىِّ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ အာယတ္ေတာ္အား ဆိုင္းဘုတ္ျပဳလုပ္၍တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏ဂူဗိမာန္အနီးမခ်ိတ္ထားပါသေလာ?
၄။ေသျခင္းတရားသည္ဘဝနိဂုန္းခ်ဳပ္ျခင္းမဟုတ္ေပ။တစ္နည္းဆိုရလွ်င္ ဘဝအသစ္စျခင္းျဖစ္ေပသည္။

وَالنَّاسُ نِيَامٌ فَإِذَا مَاتُوا انْتَبِهُوا

အဓိပၸါယ္။   ။လူသားမ်ားသည္အိပ္ေပ်ာ္ေနၾကသည္။ေသဆံုးခ်ိန္၌ႏိုးၾက ေပမည္။
၅။အဟ္ေလစြႏၷတ္တို႔အေနျဖင့္စိတ္ခ်ယံုၾကည္ၿပီးအကိုးအကားက်မ္းမ်ားမွပါရွိေသာ၊ေက်ာ္ၾကားေသာဟဒီးစ္ေတာ္တစ္ခုကိုတင္ျပပါမည္။
အဗ္ဒြလ္လႅာဟ္ဗင္အိုမရ္အေနျဖင့္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)ထံမွတဆင့္ တင္ျပသည့္ တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)မိန္႔ေတာ္မူသည္မွာ-

            وَجَبَتْ لَهُ شَفَاعَتِى مَنْ زَارَ قَبْرِى

အဓိပၸါယ္။   ။မည္သူမဆိုအကၽြႏ္ုပ္မိုဟမၼဒ္(ဆြ)၏ကဗဲရ္တြင္ေဇယာ ရတ္(သ)ျပဳမည္ဆိုပါက၎အတြက္ရွဖါအတ္ျပဳကိုျပဳေပးပါမည္။
ဤရာဝီ(ဟဒီးစ္ဆင့္ျပန္သူ)၏အျခားတမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)ဟဒီးစ္ေတာ္တစ္ပုဒ္သည္ကား-

        زَارَنِى بَعْدَ مَوْتِى فَكَأَنَّمَا زَارَنِى فِى حَيَاتِى مَنْ

အဓိပၸါယ္။   ။အၾကင္မည္သူမဆိုအကၽြႏ္ုပ္မိုဟမၼဒ္(ဆြ)အားအကၽြႏ္ုပ္ ကြယ္လြန္ၿပီးေနာက္ေဇယာရတ္(သ)ျပဳမည္ဆိုပါကကၽြႏ္ုပ္အသက္ရွင္ေန စဥ္၌ေဇယာရတ္(သ)ျပဳျခင္းကဲ့သို႔ျဖစ္ေပသည္။
သို႔ျဖစ္ပါ၍တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏အသက္ထင္ရွားရွိစဥ္ႏွင့္ ကြယ္လြန္ၿပီးေနာက္အခ်ိန္ဟုခြဲျခားဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်မႈသည္ထင္ေၾကးမွလြဲ၍အျခားဘာမွမဟုတ္ေခ်။
ဆက္လက္၍အထက္ပါဟဒီးစ္ေတာ္မ်ားကိုေလ့လာသံုးသပ္ျခင္း အားျဖင့္ ေကာင္းမြန္စြာထုတ္ႏိုင္ေသာရလဒ္သည္ကား(شدّ رحال )အဓိပၸါယ္ တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏ကဗဲရ္အားေဇယာရတ္(သ)ျပဳရန္နီယတ္သ္ျဖင့္မဒီနာေရႊၿမိဳ့ေတာ္သို႔သြားလွ်င္လည္းလံုးဝျပႆနာမရွိေခ်။

အမ်ိဳးသမီးမ်ားႏွင့္ကဗဲရ္မ်ား၏ေဇယာရတ္(သ)

အမ်ိဳးသမီးမ်ားအေနျဖင့္ႏူးညံ့ေပ်ာ့ေျပာင္းၾကင္နာ၊ခ်စ္ခင္တတ္ ေသာသဘာဝစိတ္ဓာတ္ပိုင္ရွင္မ်ားျဖစ္ပါသည္။မိမိကိုယ္ႏွစ္ၿမိဳ့ေျဖသိပ္ႏိုင္ ရန္အတြက္မိမိတို႔၏ေဆြမ်ိဳးမ်ား၏ကဗဲရ္မ်ားသို႔ေဇယာရတ္(သ)သြားဖို႔လို အပ္ေပသည္။အေတြ႔အႀကံဳအရေျပာရမည္ဆိုလွ်င္အမ်ိဳးသမီးမ်ားအေနျဖင့္အလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္၏အခ်စ္ေတာ္မ်ား၏ကဗဲရ္ဂူဗိမာန္မ်ားသို႔သြား ေရာက္ေဇယာရတ္(သ)ျပဳျခင္းကိုအရမ္းႏွစ္သက္ျမတ္ႏိုးေၾကာင္းေတြ႔ရေပသည္။
သို႔ေသာ္ဝမ္းနည္းစရာပင္!အစြန္းေရာက္တယူသန္၊မစဥ္းစား၊မဆင္ ျခင္ေသာဝဟာဘီမ်ားအေနျဖင့္မေရရာ၊မေသခ်ာဘဲ၊သံသယမကင္းေသာဟဒီးစ္ေတာ္တစ္ခုအားအေျချပဳၿပီး၊အမ်ိဳးသမီးမ်ားအားကဗဲရ္မ်ား၏ေဇယာ ရတ္(သ)မလုပ္ဖို႔အျပင္း၊အထန္တားျမစ္ေလ၏။
႐ုတ္စြအဆံုးအီရန္ႏိုင္ငံေတာင္ပိုင္းရွိ၎တို႔၏လူထုအၾကား၌အ ၾကင္အမ်ိဳးသမီးတစ္ေယာက္သည္ကဗဲရ္ေခါင္းရင္း၌ရပ္ပါက၊မရစ္သ္(လူ ေသ)အေနျဖင့္အမ်ိဳးသမီးအားကိုယ္တံုးလံုးေတြ႔ရသည္ဟူေသာယုတၱိမ

ဆန္ေသာယံုၾကည္မႈမ်ားေက်ာ္ၾကား၊ေနပါသည္။
သာသနာ့ပညာရွင္တစ္ဦးအေနျဖင့္၎(ဝဟာဘီ)တို႔အားအေျဖေပးခဲ့သည္မွာ- တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)ပထမခလီဖြာ၊ဒုတိယခလီဖြာ၊တို႔၏ အုတ္ဂူမ်ားသည္ဟဇရတ္(သ)အာေအရွာ၏အိမ္ေတာ္၌ရွိရာဟဇရတ္(သ)အာေအရွာသည္အခ်ိန္ေတာ္ေတာ္မ်ား၎အုတ္ဂူမ်ားဆီသို႔အသြားအလာလုပ္ခဲ့ေပသည္။သို႔ျဖစ္ပါ၍ဟဇရတ္(သ)အာေအရွာသည္(ခင္ပြန္းသည္)

တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)ေ႔ရွေတာ္၌ကိုယ္ထီးဗလာျဖစ္ရသည္မွာျပႆနာမရွိေသာ္လည္း၊ပထမခလီဖြာ၊ဒုတိယခလီဖြာ၊အတြက္…..?
(မအာဇလႅာဟ္-အက္စ္သဂ္ေဖရြလ္လႅာဟ္)
ဘယ္သို႔ဆိုေစ။၎(ဝဟာဘီမ်ား)အေနျဖင့္ေက်ာ္ၾကားေသာဟဒီးစ္ေတာ္တစ္ခုကိုသက္ေသအေထာက္အထား၊ျပဳ၍တားျမစ္ထားေပသည္။၎ဟဒီးစ္ေတာ္အားတမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)မိန္႔ထားသည္ဟုလည္းဆိုျပန္၏။ မိန္႔ေတာ္မူသည္ကား-

          لَعَنَ الله زَائِرَاتِ القُبُورِ

အဓိပၸါယ္။ ။အလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္သခင္က၊ကဗဲရ္မ်ားသို႔သြားေရာက္ေဇ ယာရတ္(သ)ျပဳသူအမ်ိဳးသမီးမ်ားအားလအ္နတ္သ္(ကိ်န္စာ)ခ်ေပးေတာ္မူ ပါ။
အခ့်ိဳစာအုပ္မ်ား၌(زائرات)၏ေနရာ၌(زوّارات القبور)ေဇယာရတ္(သ) အလြန္အကၽြန္လုပ္ေသာအမ်ိဳးသမီးမ်ားဟုေသာစာလံုးသံုးထားေပသည္။
အခ့်ိဳအဟ္ေလစြႏၷတ္ပညာရွင္မ်ားအေနျဖင့္သာဓကအားျဖင့္ေသရ္မီးဇီး အေနျဖင့္ေျပာၾကားသည္မွာ- တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)သည္အမ်ိဳးသမီး မ်ားအားကဗဲရ္မ်ားသို႔မသြားေရာက္ဖို႔တားျမစ္ခဲ့သည္မွာကာလအတြက္သာျဖစ္ၿပီးေနာက္ပိုင္း၌ဤအမိန္႔ကိုပယ္ဖ်က္ေတာ္မူခဲ့ေပသည္။
အျခားအခ့်ိဳအိုလမာမ်ားအေနျဖင့္တင္ျပခဲ့သည္မွာ-ကဗဲရ္မ်ား၏ေဇ ယာရတ္(သ)အတြက္အခ်ိန္ေတာ္ေတာ္မ်ားကိုအသံုးျပဳၿပီးမိမိခင္ပြန္းအ တြက္တာဝန္မေက်ေသာအမ်ဳိးသမီးမ်ားကိုဆိုလိုထားျခင္းျဖစ္ေပသည္။ဤအတြက္ ေၾကာင့္(صيغه مبالغه)ဆီေဂးမိုဘေလဂါဟ္(زوّارات)(အရမ္းေဇယာ ရတ္(သ)ျပဳလုပ္ေသာအမ်ဳိးသမီးမ်ား)ဟုသံုးထားျခင္းကိုသက္ေသအျဖင့္ သံုးႏိုင္ေပသည္။
ဤညီေနာင္(ဝဟာဘီ)မ်ားအေနျဖင့္မည္သို႔ပင္ျငင္းပယ္ပါေစ၊ဟဇ ရတ္(သ)အာေအရွာ၏လုပ္ရပ္၊၎၏အိမ္ေတာ္၌တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီးမို ဟမၼဒ္(ဆြ)ႏွင့္ပထမခလီဖြာ၊ဒုတိယခလီဖြာ၊တို႔၏အုတ္ဂူမ်ားျမဳပ္ႏွံထား သည္ဆိုေသာ အခ်က္ကိုမည္သည့္နည္းႏွင့္မွ်ျငင္းမရေခ်။
မက္စ္ဂ်စ္ဒ္သံုးခုအတြက္သာလွ်င္ခရီးထြက္ဖို႔နိယတ္ျပဳျခင္း

အစၥလာမ္သမိုင္း၌ရာစုမ်ားစြာကပင္မြတ္စလင္မ်ားအေနျဖင့္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)ႏွင့္ဂ်ႏြတ္သြလ္ဗကီးအ္ရွိသာသနာ့အႀကီးအကဲမ်ား၏ကဗဲရ္၊ဂူဗိမာန္မ်ားသို႔(နီယတ္(သ)ျပဳၿပီး)ခရီးထြက္ခဲ့ၾကေလသည္။မည္သည့္ျပႆနာပင္မရွိေခ်။
ဤသို႔ျဖင့္(၇)ရာစုအဗ္ေနသိုင္းမီးယား(ဝဟာဘီတို႔အေတြးအေခၚပိုင္ရွင္)ေခတ္ျဖစ္ၿပီး၊၎တို႔အေနျဖင့္မိမိေနာက္လိုက္မ်ားကိုေဇယာရတ္(သ) အတြက္နီယတ္(သ)ျပဳၿပီးမက္စ္ဂ်စ္ဒ္သံုးခုမွအပအျခား၊က်န္ေနရာမ်ားသို႔ သြားခြင့္မျပဳခဲ့ေပ။မိမိတားျမစ္ခ်က္ကိုဟဇရတ္(သ)အဘူဟို႐ိုင္ယာမွတင္ျပေသာဟဒီးစ္ေတာ္ကိုသက္ေသအျဖစ္သံုးေလသည္။
အဘူဟို႐ိုင္ယာအေနျဖင့္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)ထံမွတဆင့္တင္ ျပသည္မွာ-

إلى ثلاثة مساجد; مسجدى هذا و مسجد الحرام و مسجد الأقصى لا تشدّ الرحال إلاّ

မက္စ္ဂ်စ္ဒ္သံုးခုငါ၏မက္စ္ဂ်စ္ဒ္ဒြန္နဘီ၊မက္စ္ဂ်စ္ဒ္ေသဟရမ္ (ကအ္ဗာေက်ာင္းေတာ္)၊မက္စ္ဂ်စ္ဒ္အလ္က္ဆြာမွလြဲ၍ေဇယာရတ္(သ)ျပဳဖို႔နီယတ္ ျဖင့္ခရီးထြက္ခြင့္မရွိေခ်။
ပထမအခ်က္။   ။အမွန္တကယ္ေလ့လာသံုးသပ္ၾကည့္လွ်င္ဤဟဒီးစ္ေတာ္ ၏အေၾကာင္းအရာသည္မက္စ္ဂ်စ္ဒ္မ်ားအတြက္ျဖစ္ၿပီးေဇယာရတ္(သ)အတြက္ေနရာကိုမျပဆိုထားေခ်။
သို႔ျဖစ္ပါ၍ဤဟဒီးစ္ေတာ္၏ဆိုလိုခ်က္သည္ကား-ဤမက္စ္ဂ်စ္ဒ္သံုးခုမွ အပအျခားမည္သည့္မက္စ္ဂ်စ္ဒ္ဘက္သို႔မွ်ခရီးထြက္ဖို႔နီယတ္ျပဳခြင့္မရွိေခ်၊ဟုျဖစ္ေပသည္။
ဒုတိယအခ်က္။   ။ ဤဟဒီးစ္ေတာ္အားအျခားစကားလံုးမ်ားျဖင့္လည္းသံုး ထားပါသည္။မည္သို႔ပင္ဆိုေစ၊၎(ဝဟာဘီမ်ား)တို႔၏ဆိုလိုခ်က္မေပၚလြင္ေခ်။အျခားစကားလံုးမ်ားသံုးထားေသာဟဒီးစ္ေတာ္က-

                     تشدّ الرّحال إلى ثلاث مساجد

မက္စ္ဂ်စ္ဒ္သံုးခုအတြက္ခရီးသြားဖို႔နီယတ္(သ)ျပဳႏိုင္ေပသည္။
ဤဟဒီးစ္ေတာ္အမွန္တရားသည္ကားမက္စ္ဂ်စ္ဒ္သံုးခုသို႔သြားဖို႔ တိုက္တြန္းအားေပးထားခ်က္ျဖစ္ၿပီးအျခားေနရာမ်ားသို႔မသြားဖို႔မဆိုလိုထားေခ်။မတားျမစ္ထားေပ။ပညာရပ္ဆိုင္ရာအေခၚအေဝၚအရဆိုလွ်င္

   إثبات شىء نفى ما عدا

ဟုမဆိုႏိုင္ေခ်။
ထို႔အျပင္ဟဒီးစ္ေတာ္၏စာသားအစစ္သည္(ပထမတင္ျပခဲ့သည့္)ဟဒီးစ္၏စာသားေလာ!ဒုတိယတင္ျပခဲ့သည့္ဟဒီးစ္၏စာသားေလာဟုမသိ ၾကသျဖင့္မေရရာ၊မေသခ်ာေသာဟဒီးစ္ေတာ္အားသက္ေသအေထာက္အထားအျဖင့္သံုးဖို႔မျဖစ္ႏိုင္ေခ်။၎စာအုပ္ထဲ၌အျခားစာသားျဖစ္၊လာေကာင္းလာႏိုင္ေပသည္။သာဓကအားျဖင့္-

    مساجد; مسافرت فقط براى سه مسجد جايز است إنّما يسافر إلى ثلاثة

ခရီးထြက္ရန္မက္စ္ဂ်စ္ဒ္သံုးခုအတြက္သာခြင့္ျပဳထားေပသည္။
သို႔ျဖစ္ပါ၍(شدّ رحال)(နီယတ္(သ)ျဖင့္ခရီးထြက္ျခင္းသည္ဤမက္စ္ ဂ်စ္ဒ္ သံုးခုအတြက္သာသီးသန္႔အတြက္ျဖစ္ၿပီး၊ခြင့္ျပဳထားပါသေလာ!
ဤေမးခြန္းအတြက္အေျဖသည္လည္းထင္ရွားေပသည္။
ပထမအခ်က္အေနျဖင့္အြန္မသ္(ေနာက္လိုက္၊ေနာက္သားမ်ား)၏အဂ်္မာ(اجماع)(စုေပါင္းဆံုးျဖတ္ခ်က္)အရသာသနာ့ခရီးျဖစ္ေစ၊႐ိုး႐ိုးခရီးျဖစ္ေစ၊ခရီးထြက္ခြင့္ရွိေပသည္။မက္စ္ဂ်စ္ဒ္သံုးခုအတြက္သာလွ်င္ခရီးထြက္ရ မည္ဟူ၍သတ္မွတ္ခ်က္မရွိေပ။
ဤအတြက္ေၾကာင့္ရလဒ္ထြက္လာသည္ကား-ဤေနရာ၌ပညာရပ္ ေဝါဟာရ၊အရ(حصر اضافى)ကိုသံုးထားျခင္းျဖစ္ပါသည္။ဆိုလိုသည့္အဓိပၸါယ္ မွာ-မက္စ္ဂ်စ္ဒ္မ်ားအနက္ဤမက္စ္ဂ်စ္ဒ္သံုးခုအတြက္(شدّ رحال)(နီယတ္ (သ) ျဖင့္ခရီးထြက္ျခင္း)ျပဳႏိုင္သည္ဟုဆိုလိုျခင္းျဖစ္ေပသည္။
ဒုတိယအခ်က္သည္ကား-ဟဒီးစ္၏စာသားအစစ္အမွန္ႏွင့္ပက္ သက္၍မေရမရာ၊မေသခ်ာေပ။အေၾကာင္းသည္ကား- ပထမတင္ျပထား

သည့္ဟဒီးစ္ေတာ္၌ေဖၚျပထားသည့္စာသားေလာ!(သို႔)ဒုတိယတင္ျပထားသည့္ဟဒီးစ္ေတာ္၌ေဖၚျပထားသည့္စာသားေလာ!(သို႔)တတိယေလာ! တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)သည္ဆိုလိုခ်က္တစ္ခုတည္းကိုသံုးမ်ဳိးစာသားျဖင့္မိန္႔ခဲ့ဖို႔ဆိုသည္မွာအရမ္းကိုမျဖစ္ႏိုင္ေခ်။ဟဒီးစ္တင္ျပသူ(ရဝီး)မ်ားအေန ျဖင့္ရီဝါယတ္ေတာ္မ်ား၏

အဓိပၸါယ္ကိုသာတင္ျပထားသည္မွာထင္ရွားေန ေပသည္။ထိုအတြက္ေၾကာင့္ဟဒီးစ္ေတာ္သည္မေရရာ၊မေသခ်ာေတာ့ေခ်။ဤကဲ့သို႔မေသခ်ာ၊မေရမာေသာဟဒီးစ္ေတာ္အားသက္ေသအေထာက္အထားအျဖစ္သံုးခြင့္မရွိေခ်။

===

ကဗဲရ္ေျမပံု၊ပံုေဖၚျခင္း၊အုတ္ဂူျပဳလုပ္ျခင္းအားတားျမစ္ထားပါ ေလာ?

မြတ္စလင္မ်ားအေနျဖင့္ရာစုမ်ားစြာကပင္မိမိတို႔၏သာသနာ့အႀကီးအကဲမ်ား၏ကဗဲရ္မ်ားကိုသမိုင္းဝင္အေဆာက္အဦးမ်ား၊သာမာန္အ ေဆာက္အဦးမ်ားျဖင့္ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီးေဇယာရတ္(သ)ျပဳဖို႔သြားခဲ့ၾကေပသည္။

ဘရ္ကသ္ (ေကာင္းေသာလဒ္)ယူေလ့ရွိသည္။မည္သူမွ်ျပႆနာမရွာခဲ့ေပ။
အမွန္တကယ္ေလ့လာသံုးသပ္ၾကည့္လွ်င္အားလံုးတညီတညြတ္ တည္းလက္ေတြ႔က်င့္သံုးခဲ့ၾကသျဖင့္ကန္႔ကြက္သူတစ္ဦး၊တစ္ေယာက္မွ်ပင္မေတြ႔ရျခင္းျဖစ္ေပသည္။
သမိုင္းဆရာမစ္အူးဒီ(ဟီဂ်ီ၄ရာစုကြယ္လြန္)မိမိ၏သမိုင္းဝင္စာအုပ္ (مروج الذهب)၌၎၊ထို႔အတူ(၇)ရာစုႏွင့္(၈)ရာစု၏ကမာၻလွည့္ခရီးသည္အဗ္ ေနဂ်ဘီးရ္ႏွင့္အဗ္ေနဗသူေသတို႔အေနျဖင့္မိမိတို႔ခရီးသြားမွတ္တမ္းမ်ား၌အထက္ေဖၚျပခဲ့သည့္အတိုင္းႀကီးက်ယ္ခန္႔ျငားၿပီး၊မဂၤ

လာႏွင့္သိကၡာအျပည့္ရွိ ေသာကဗဲရ္၊ဂူဗိမာန္ေတာ္မ်ားကိုေဖၚျပေရးသားထားပါသည္။
ဒီလိုႏွင့္(၇)ရာစု၌အဗ္ေနသိုင္းမီးယားႏွင့္(၁၂)ရာစု၌၎၏တပည့္ မိုဟမၼဒ္ဗင္အဗ္ဒြလ္ဝါဟာပ္တို႔ထြက္ေပၚလာၿပီးကဗဲရ္ေျမပံု၊ပံုေဖၚျခင္း၊

အုတ္ဂူျပဳလုပ္ျခင္း၊အေဆာက္အဦးျပဳျခင္းကိုေဗဒအတ္၊ဟရမ္၊ေရွးရ္က္အျဖစ္သတ္မွတ္ၾကေလသည္။
ဝဟာဘီမ်ားအေနျဖင့္သာသနာ့ပညာေကာင္းေကာင္းမတတ္သ ျဖင့္၊အစၥလာမ္သာသနာ၏ဥပေဒသမ်ား၊အထူးသျဖင့္ေသာင္ဟီးဒ္ႏွင့္ေရွးရ္က္ကိုေျဖရွင္းရာ၌အံ့ဩစရာေကာင္းေလာက္သည္အထိဇေဝ၊ဇဝါျဖစ္သြား

ၾကေလသည္။(မဟုတ္မမွန္ရလဒ္ထုတ္ၾကေလသည္။)
ဝဟာဘီမ်ားအေနျဖင့္ေနရာတိုင္းမိမိတို႔၏စိတ္အႀကိဳက္ဟဒီးစ္၊ရီဝါယတ္စသည္ျဖင့္ေတြ႔လွ်င္သက္ေသအေထာက္အထားအျဖစ္ျပကာ-ကန္႔ကြက္ ၊ဆႏၵျပဖို႔ထရပ္ၾကေလသည္။ကန္႔ကြက္တားျမစ္ၾကေလသည္။
ေဇယာရတ္(သ)၊ရွဖါအတ္၊ကဗဲရ္ျပဳလုပ္ျခင္းစသည္ျဖင့္္၎တို႔၏အျမင္၌ရွရီ
အတ္ႏွင့္ဆန္႔က်င္ဖက္ဟုသတ္မွတ္ထားေသာလုပ္ရပ္မ်ားအားလံုးကို ေရွးရ္က္ႏွင့္ေဗဒအတ္ဟုဆိုေလ၏။၎အရာမ်ားကိုဆန္႔က်င္ခဲ့ၾကသည္။အထူးသျဖင့္၎(ဝဟာဘီမ်ား)အေနျဖင့္သာသနာ့အႀကီးအကဲမ်ား၏ဂူဗိမာန္

ျပဳလုပ္ျခင္းကိုကန္႔ကြက္ျခင္းျဖစ္ပါသည္။
ယခုမ်က္ေမွာက္ေခတ္ကာလ၌လည္းအစၥလာမ္ေလာကတြင္လည္းေဆာ္ဒီႏုိင္ငံမွအပအျခားအစၥလာမ္မီႏိုင္ငံမ်ား၌ႀကီးက်ယ္ျမင့္ျမတ္ေသာ၊ ထည္ဝါခန္႔ညားေသာတမန္ေတာ္ျမတ္မ်ား(အ.စ)၏ဂူဗိမာန္ေတာ္မ်ား၊ အစၥလာမ္မီသာသနာ့အႀကီးအကဲမ်ား၏ဂူဗိမာန္မ်ားကို႐ႈျမင္ႏိုင္ေပသည္။
မွတ္သားစရာအမ်ားႀကီးရွိေပသည္။အီဂ်စ္မွစ၍အိႏၵိယႏိုင္ငံအထိ ေလ့လာၾကည့္႐ႈမည္ဆိုလွ်င္အစၥလာမ္ယဥ္ေက်းမႈ၊အေမြအႏွစ္မ်ားစြာက်န္ရွိေနေပသည္။၎ႏိုင္ငံမ်ားအေနျဖင့္လည္းေလးစားျမတ္ႏိုးၾကေပသည္။

ထို႔အျပင္သာသနာ့အႀကီးအကဲမ်ား၏ဂူဗိမာန္ကိုအထူးပုိမို၍အေလးထားျမတ္ႏိုးတန္ဖိုးထားၾကေပသည္။
သို႔ေသာ္ေဆာ္ဒီ(ေဟဂ်ာဇ္)၌သတင္းမရွိေပ။အဘယ္ေၾကာင့္ပါ နည္း?အေျဖရလဒ္သည္ကားဝဟာဘီမ်ားအေနျဖင့္အစၥလာမ္သာသနာ၏ စစ္မွန္ေသာ၊မွန္ကန္ေသာ

ဆိုလိုခ်က္အဓိပၸါယ္ကိုသေဘာမေပါက္ၾကေသးေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ေပသည္။
===
ယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္မ်ားဝဟာဘီမ်ားလက္ခ်က္ေၾကာင့္ပ်က္စီးဆံုး႐ံႈး

ၿပီးခဲ့သည့္ရာစုႏွစ္အတြင္းဝဟီေျမ(ေဆာ္ဒီ)၌ဝဟာဘီမ်ားအာဏာရရွိၿပီးမြတ္စလင္တို႔အားထာဝရ႐ႈစားခြင့္မရရန္အတြက္သမိုင္းဝင္အစၥလာမ္လက္ရာအေမြအႏွစ္မ်ားကိုဖ်က္စီးခဲ့သည္။ခါးသီးရင့္သီးသည့္အျဖစ္အပ်က္ျဖစ္ပြားခဲ့ပါသည္။
ေယဘုယ်အားျဖင့္ႏွစ္၈၀အလွ်င္(၁၃၄၄ဟီဂ်ရီ)ဝဟာဘီမ်ားအေန ျဖင့္ေဆာ္ဒီ၌အာဏာရရွိလာခ်ိန္တြင္မစဥ္းစား၊မဆင္ျခင္ဘဲ၊သမိုင္းဝင္ အစၥလာမ္လက္ရာအေမြအႏွစ္မ်ားအားလံုးကိုေရွးရ္က္(သို႔)ေဗဒအတ္ဟု

ဗဟာနာျပဳကာဖ်က္စီးၿပီးလြင္ထီးေခါင္ျပင္လုပ္ခဲ့ၾကသည္။
သို႔ေသာ္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏သန္႔စင္၊သန္႔ျပန္႔ေသာဂူဗိမာန္ကိုဖ်က္စီးဖို႔သတၱိမရွိေသးေခ်။အေၾကာင္းသည္ကားမြတ္စလင္မ်ားအားလံုး၊

၎တို႔အားဆန္႔က်င္၊ဆႏၵျပၿပီး၊တိုက္ခိုက္လာမည္ျဖစ္ေပသည္။တစ္နည္းဆိုရလွ်င္သကိုက္ယားကိုလက္မခံေသာဝဟာဘီမ်ားကိုယ္တိုင္ကမာ႔ၻမြတ္စလင္၏ရန္အႏၱရာယ္ကိုေၾကာက္လန္႔ကာသကိုက္ယားျပဳၾကေလသည္။
ဟဂ်္ျပဳဖို႔ခရီးထြက္ခဲ့စဥ္ကဝဟာဘီမ်ား၏ေခါင္းေဆာင္အႀကီးအကဲမ်ားကိုအဘယ္ေၾကာင့္ကဗဲရ္မ်ားအားလံုးကိုဖ်က္စီး၊ဖ်က္သိမ္းခဲ့ၿပီး၊သန္႔စင္ေသာတမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏ကဗဲရ္ေတာ္အားမဖ်က္စီး၊

မဖ်က္သိမ္းခဲ့ရပါသနည္း?ဟုကၽြန္ေတာ္(အာယာသြလႅာဟ္မကာေရမ္ရွီရာဇီး)ေမးခဲ့ေလ သည္။
မည္သို႔မွ်အေျဖျပန္မေပးခဲ့ေခ်။
မည္သို႔ဆိုေစမြတ္စလင္အြန္မသ္ႀကီး၏ရွင္သန္ေနမႈသည္အမ်ဳိးမ်ဳိးေသာအေၾကာင္းအရာမ်ားႏွင့္ပက္သက္ေနေပသည္။၎အေၾကာင္းအရာ မ်ားအနက္အစၥလာမ္ယဥ္ေက်းမႈထိန္းသိမ္းေရးသာသနာႏွင့္ပညာလက္ရာမ်ား၊ရလဒ္မ်ားကိုထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ေရးသည္လည္းတစ္ခုအပါအဝင္ ျဖစ္ေပသည္။
အလြန္တရာဝမ္းနည္းစရာေကာင္းေလစြ!ဝဟီ၏ေျမျပင္အထူးသ ျဖင့္မကၠာဟ္ေရႊၿမိဳ့ေတာ္ႏွင့္မဒီနာေရႊၿမိဳ့ေတာ္အတြင္းေခတ္ေနာက္က်ေသာ၊အေတြး

အေခၚေခ်ာင္ေသာတယူသန္၊အစြန္းေရာက္ေသာဝဟာဘီမ်ားအေန ျဖင့္တန္ဖိုးမျဖတ္ႏိုင္ေသာအစၥလာမ္အေမြအႏွစ္မ်ားကိုဖ်က္စီး၊ဖ်က္သိမ္းခဲ့ ၾကေပသည္။ဖ်က္စီး၊ဖ်က္သိမ္းခံရေသာအစၥလာမ္အေမြအႏွစ္တိုင္းသည္အေရးႀကီးေသာသမိုင္းဝင္ျဖစ္ၿပီးအစၥလာမ္သာသနာအတြက္ဂုဏ္အျပည့္အဝယူစရာမ်ားျဖစ္ေပသည္။
၎ဝဟာဘီမ်ားအေနျဖင့္ဂ်ႏၷတ္သြလ္ဗကီး၌အိပ္စက္အနားယူေနေတာ္မူေသာေအမာမ္မ်ား(အ.စ)အႀကီးအကဲမ်ား၏ဂူဗိမာန္မ်ားကိုဖ်က္စီး၊ ဖ်က္သိမ္းခဲ့ယံုမကေနရာတကာ၌အဖိုးမျဖတ္ႏိုင္ေသာအစၥလာမ္အေမြအ ႏွစ္မ်ားကိုပါဖ်က္စီး၊ဖ်က္သိမ္းခဲ့ၾကသည္။
ဤယုတ္ညံ့ေသာလုပ္ရပ္သည္မြတ္စလင္လူထုႀကီးအတြက္အစားထိုးဖို႔မလြယ္ေသာဆံုး႐ႈံးမႈႀကီးတစ္ရပ္ျဖစ္ေပသည္။

ဤသမိုင္းဝင္အေမြအ ႏွစ္မ်ားသည္အံ့ဩဖြယ္ေကာင္းေလာက္ေအာင္ဆြဲေဆာင္မႈရွိေပသည္။လူသားကိုအစၥလာမ္သမိုင္း၏တိက်နက္နဲမႈအထိေရာက္ေအာင္ပို႔ေဆာင္ေပး ေလသည္။
ဂ်ႏၷတ္သြလ္ဗကီးကဗဲရ္စတန္သည္တစ္ခ်ိန္ကစည္ကားသိုက္ၿမိဳက္၊ဂုဏ္ထည္ဝါခဲ့ခ်ိန္၌ေနရာမွအေရးႀကီးေသာသမိုင္းစာမ်က္ႏွာကိုလွန္ျပေနသကဲ့သို႔ျပန္လည္သတိေပးေနသကဲ့သို႔ျဖစ္ေပသည္။
ယေန႔မ်က္ေမွာက္ေခတ္၌လြင္ထီးေခါင္ျပင္ျဖစ္ၿပီး၊ပံုပ်က္၊ပန္းပ်က္ ျဖစ္ကာၾကည့္မလွ၊႐ႈမလွျမင္ကြင္းအျဖစ္မွ၊အရမ္းလွပေသာေဟာ္တယ္မ်ားထိန္းထိန္းေတာက္ေနေသာအေဆာက္အအံုမ်ားၾကား၌တည္ရွိေနပါသည္။
သံဇကာတံခါးမ်ားတပ္ထားၿပီးအမ်ဳိးသားမ်ားအတြက္သာဝင္ခြင့္တစ္ေန႔(၂)နာရီခြင့္ျပဳထားေလသည္။
===

ဗဟာနာမ်ား

၁။ကဗဲရ္မ်ားမက္စ္ဂ်စ္ဒ္မျဖစ္သြားေစရန္။
တစ္ခါတစ္ရံဝဟာဘီမ်ားအေနျဖင့္ကဗဲရ္မ်ားျပဳလုပ္ျခင္းျဖင့္၊ကဗဲရ္မ်ားကိုခဝပ္ကိုးကြယ္ဖို႔အေၾကာင္းတစ္ရပ္ျဖစ္သြားေပသည္။ဤအတြက္ သက္ေသအျဖစ္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏ဟဒီးစ္ေတာ္အားကိုးကားေလသည္။မိန္႔ေတာ္မူသည္ကား-

مَسَاجِدَ لَعَنَ اللهُ الْيَهُودَ اتَّخَذُوا قُبُورَ أنْبِيَائِهِمْ

အလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္သခင္သည္မိမိတို႔၏တမန္ေတာ္ျမတ္မ်ား (အ.စ)ရဲ့ကဗဲရ္မ်ားကိုမက္စ္ဂ်စ္ဒ္အျဖစ္ျပဳလုပ္ၾကေသာရဟူဒီလူမ်ဳိးအေပၚလာနသ္ခ်ေပးေတာ္မူပါ။
သို႔ေသာ္မည္သည့္မြတ္စလင္ကမွ်အလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္၏အခ်စ္ေတာ္မ်ားရဲ့ဂူဗိမာန္မ်ားကိုခဝပ္ျပဳမကိုးကြယ္ေၾကာင္းထင္ရွားစြာေတြ႔ျမင္ႏိုင္ေပသည္။ေဇယာရတ္(သ)ႏွင့္ေအဗာဒသ္(ခဝပ္ကိုးကြယ္မႈ)အၾကား၌ကြာ

ျခားထင္ရွားေသာအခ်က္ရွိပါသည္။
ကၽြႏ္ုပ္တို႔အေနျဖင့္အသက္ထင္ရွားရွိေနသူမ်ားကိုေဇယာရတ္(သ) ျပဳဖို႔သြားပါသည္။အႀကီးအကဲမ်ားကို႐ိုေသ၊ေလးစားျမတ္ႏိုးပါသည္။၎တို႔အားဒိုအာျပဳေပးဖို႔ေမတၱာရပ္ခံပါသည္။ထိုနည္းတူစြာကြယ္လြန္သူမ်ား၏

ေဇယာရတ္(သ)ျပဳဖို႔သြားပါသည္။သာသနာ့အႀကီးအကဲမ်ား၊အစၥလာမ္အာဇာနည္မ်ားကိုေလးစားျမတ္ႏိုးပါသည္။ထို႔အျပင္၎တို႔ထံမွဒိုအာျပဳေပးဖို႔ ေမတၱာရပ္ခံပါသည္။
အသက္ထင္ရွားရွိေနေသာအႀကီးအကဲမ်ားကိုေဇယာရတ္(သ)ျပဳ ျခင္းသည္ေအဗာဒသ္လုပ္ျခင္း၊ကူဖ္၊ေရွးရ္က္ဟုမည္သည့္ဥာဏ္ရွိသူကဆို ႏိုင္ပါသနည္း?ကြယ္လြန္ၿပီးေနာက္ေဇယာရတ္(သ)ျပဳျခင္းသည္ထိုနည္းတူ
စြာပင္ျဖစ္ေပသည္။တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)ေဇယာရတ္(သ)ျပဳရန္အတြက္ဂ်ႏၷတ္သြလ္ဗကီးကဗဲရ္စတန္သို႔သြားခဲ့ေၾကာင္းစြန္နီက်မ္းကိုး၊က်မ္းကား မ်ား၌ရီဝါယတ္အေတာ္အမ်ားအျပားပါရွိေပသည္။
အကယ္၍အလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္အေနျဖင့္ကဗဲရ္မ်ားကိုစဂ်္သာ ဂါ၊စဂ်္သာျပဳရေသာေနရာအျဖစ္သတ္မွတ္ခဲ့ေသာေၾကာင့္ရဟူဒီလူမ်ဳိးအ ေပၚလာနသ္က်ခဲ့ျခင္းျဖစ္ေတာ္မူသည္။အမွန္တကယ္မည္သည့္မြတ္စလင္ပင္ကဗဲရ္အားစဂ်္သာဂါ၊စဂ်္သာျပဳရမည့္ေနရာအျဖစ္မသတ္မွတ္ခဲ့ၾကေခ်။
ဂ႐ုျပဳစရာတစ္ခ်က္သည္ကား-ယေန႔အခိ်န္၌မက္စ္ဂ်စ္ဒ္ဒြန္နဘီ ႏွင့္ထိေနေသာတမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)ဂူဗိမာန္အစိတ္အပိုင္း၌မြတ္စလင္မ်ားအားလံုးသာမက၊ဝဟာဘီမ်ားပါ(ကဗဲရ္ေရရစူလ္ႏွင့္ထိေတြ႔ေနေသာ၊ ဆက္စပ္ေနေသာမက္စ္ဂ်စ္ဒ္၏အစိတ္အပိုင္းတစ္ခု)၌ငါးႀကိမ္နမာဇ္ဖတ္ ေလ့ရွိၿပီး၊အျခားအခ်ိန္မ်ား၌မြတ္စ္သဟပ္နမာဇ္မ်ားကိုပါဖတ္ေလသည္။အဆံုး၌လည္းတမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏ဂူဗိမာန္အားေဇယာရတ္(သ)ျပဳေလ၏။
ဤလုပ္ရပ္သည္ကဗဲရ္မ်ားအားခဝပ္ကိုးကြယ္မႈျဖစ္ၿပီး၊ဟရမ္ျဖစ္ပါသလား?(သို႔) တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏ကဗဲရ္မိုသြာဟရ္ျဖစ္၍သီးသန္႔၊ သီးျခားျဖစ္သြားရပါသလား?ေရွးရ္က္ႏွင့္အလႅာဟ္အရွင္ျမတ္မွအပခဝပ္ကိုး

ကြယ္မႈ၌သီးသန္႔၊သီးျခားကိုလက္ခံထားပါသလား?
ယံုၾကည္မႈအျပည့္ျဖစ္ေျပာႏိုင္သည္မွာကဗဲရ္မ်ားကိုေဇယာရတ္(သ)ျပဳျခင္းသည္၎ကဗဲရ္မ်ားအားခဝပ္ကိုးကြယ္ျခင္းမဟုတ္ေပ။တမန္ေတာ္ ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏ကဗဲရ္အနီးႏွင့္အျခားအလႅာဟ္ဟို

အရွင္ျမတ္၏အခ်စ္ေတာ္မ်ားရဲ့ကဗဲရ္မ်ားအနီး၌နမာဇ္ဝတ္ျပဳျခင္းျဖင့္မည္သို႔မွ်ရွရီအီျပႆနာမရွိေခ်။အထက္၌ေဖၚျပထားေသာဟဒီးစ္ေတာ္သည္လည္းအမွန္တကယ္ကဗဲရ္ မ်ားကို၊ကိုးကြယ္သူမ်ားအတြက္ဆိုလိုထားျခင္းျဖစ္ပါသည္။
မည္သူမဆိုကမာၻရွီအာမ်ားဖတ္ရြတ္ေသာေအမာမ္မ်ား(အ.စ)၏ေဇယာရတ္(သ)ျပဳလုပ္သိရွိသူမ်ားသိေပသည္။
ဝါဂ်စ္(ပ)နမာဇ္အခ်ိန္ေရာက္၍မိုဇင္အာဇန္ေပးခ်ိန္၌ရွီအာတိုင္း ေကဗ္လာဘက္သို႔လွည့္ၿပီးရပ္ကာဝါဂ်စ္(ပ)နမာဇ္မ်ားကိုဂ်မာအတ္ျဖင့္ဖတ္ ၾကပါသည္။
ေဇယာရတ္(သ)ျပဳခ်ိန္၌ပထမအလႅာဟ္ဟိုအကၠဘဲရ္အႀကိမ္(၁၀၀)ဖတ္ၿပီး၊ေဇယာရတ္(သ)ျပဳ၏။ၿပီးေနာက္(၂)ရကတ္နမာဇ္မြတ္စ္သဟပ္ ေကဗ္လာဘက္သို႔လွည့္ၿပီးဖတ္ၾကပါသည္။

အစမွအဆံုးကိုေလ့လာျခင္းျဖင့္အထူးသီးသန္႔အလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္တစ္ပါးတည္းကိုသာခဝပ္ကိုးကြယ္ ေၾကာင္းထင္ရွားေပသည္။

သို႔ေသာ္ဝမ္းနည္းေလစြာ။အနည္းစုျဖစ္ေသာဝဟာဘီမ်ားအေနျဖင့္အထူးရည္ရြယ္ခ်က္မ်ားအတြက္မိမိတို႔၏ဆန္႔က်င္ ဘက္မ်ားကိုစြပ္စဲြမႈ၊မုသားႏွင့္အမ်ဳိးမ်ဳိးေသာစြပ္စြဲပုတ္ခတ္မႈျဖင့္မတရားစြပ္စြဲေနပါသည္။
ကၽြႏ္ုပ္အေနျဖင့္အေကာင္းဆံုး၎(ဝဟာဘီမ်ား)အေနျဖင့္ဤကဲ့သို႔ ျပဳရျခင္းလမ္းကိုေျပာျပရမည္ဆိုလွ်င္ပညာအရည္အခ်င္းနည္းပါးမႈေၾကာင့္၊

ျပႆနာကိစၥတစ္ခုကိုအေသအခ်ာမသိရွိ၊မနားလည္မစူးစမ္း၊မဆင္ျခင္ျခင္းေၾကာင့္ေရွးရ္က္အစစ္ႏွင့္ေသာင္ဟီးဒ္အစစ္အဘယ္အရာကိုေခၚဆို

ေၾကာင္းမသိၾကေပ။ထိုနည္းတူစြာေဇယာရတ္(သ)ႏွင့္ေအဗာဒသ္(ခဝပ္ကိုးကြယ္မႈ)အၾကားကြာျခားမႈကိုအေသအခ်ာမသိရွိၾကေပ။

===
၂။အျခားဗဟာနာ

စဟီးမြတ္စလင္မွအဘူလ္ဟိုင္ရာဂ်္အေနျဖင့္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး (ဆြ)ထံမွတင္ျပထားေသာဟဒီးစ္ေတာ္တစ္ခုျဖစ္ပါသည္။ရီဝါယတ္ေတာ္မွာဤအတိုင္းျဖစ္ပါသည္။

( الله(صلى الله عليه وآله قال لى على بن ابى طالب ألا ابعثك على ما بعثنى عليه رسول
سويته أن لا تدع تمثالا إلاّ طمسته و لا قبراً مشرفاً إلاّ

ဟဇရတ္(သ)အလီ(အ.စ)အေနျဖင့္ကၽြန္ေတာ္(အဘူလ္ဟိုင္ရာဂ်္)အားအမိန္႔ေပးသည္မွာ-
အသင္အတြက္တာဝန္တစ္ခုေပးရမည္ေလာ?၎တာဝန္ကိုတမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)သည္ကၽြႏ္ုပ္(အလီ(အ.စ))အားေပးခဲ့ျခင္းျဖစ္ပါသည္။ (တာဝန္သည္ကား)အသက္ရွိ႐ုပ္ပံု(ပန္းခ်ီ)ေတြ႔လွ်င္ဖ်က္ပါ။ကဗဲရ္ေျမပံုအ ျမင့္ကိုေတြ႔လွ်င္ေျမႏွင့္ညီေအာင္လုပ္ပါ။
ဤ့ဟဒီးစ္ေတာ္၏ဆိုလိုခ်က္ကိုအခ့်ိဳအေနျဖင့္လံုးဝ၊တလြဲ၊အမွား ေကာက္ၿပီး၊ေပါက္ခၽြန္းကိုကိုင္တြယ္ၿပီး၊အစၥလာမ္အႀကီးအကဲမ်ား၏ကဗဲရ္ မ်ားအားလံုးကိုဖ်က္စီး၊ဖ်က္သိမ္းကာ၊လြင္ထီးေခါင္ျပင္လုပ္လိုက္ၾက၏။သီးသန္႔၊သီးျခားအေနျဖင့္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)ႏွင့္ကိုယ္ေတာ္ေဘးရွိပထမခလီဖြာ၊ဒုတိယခလီဖြာ၊တို႔၏ကဗဲရ္မ်ားကိုခ်န္ထားေပးခဲ့သည္။
သီးသန္႔၊သီးျခားအဘယ္ေၾကာင့္ထားေပးခဲ့ရသနည္းဆိုေသာအခါ မည္သည့္အေၾကာင္းျပခ်က္မွ၎(ဝဟာဘီမ်ား)ထံ၌မရွိေပ။
သို႔ေသာ္ပထမအခ်က္သည္ကား-
ဤဟဒီးစ္ေတာ္အားတင္ျပထားေသာရဝီမ်ားအေျမာက္အမ်ားျဖစ္
ၿပီး၊စြန္နီေအလ္ေမေရဂ်ာ(ရဝီမွန္မမွန္ျပေသာပညာရပ္)အရစိတ္မခ်၊မယံု ၾကည္ရေသာသူမ်ားျဖစ္ပါသည္။၎တို႔အနက္အထူးသျဖင့္
(سفيان ثورى)ႏွင့္(ابن ابى ثابت)ႏွစ္ဦးသည္ႏွစ္ေပါက္တစ္ေပါက္႐ိုက္သူမ်ားျဖစ္ ေပသည္။
ဒုတိယအခ်က္သည္ကား-
အကယ္၍ဟဒီးစ္မွန္သည္ဟုပင္ထားပါအုန္း၊ဟဒီးစ္ဆိုလိုသည့္ အဓိပၸါယ္ကညီေအာင္လုပ္ခိုင္းျခင္းျဖစ္ပါသည္။(အာရပ္ကာေဖရ္မ်ား၏ထံုးတမ္းစဥ္လာအရကဗဲရ္မ်ား၏ေျမပံုကို၊ငါး၏ေနာက္ေက်ာကဲ့သို႔မျဖစ္ေအာင္

ျပဳဖို႔ဆိုလိုခ်က္ျဖစ္ေပသည္။ေျမပံုအျမင့္ႀကီးမလုပ္ဖို႔ဆိုထားေပသည္။) ေျမာက္မ်ားစြာေသာစြန္နီဓမၼသတ္ပညာရွင္မ်ားအေနျဖင့္ကဗဲရ္ေျမပံု၊ညီေနရမည္ဟုဖသ္ဝါေပးထားပါသည္။သို႔ေသာ္ေဆြးေႏြးမႈႏွင့္မပက္သက္ေခ်။
တတိယအခ်က္သည္ကား-
အကယ္၍ကဗဲရ္ကိုေျမျပင္ႏွင့္အညီလုပ္ရမည္ဟုထားလိုက္ပါအုန္း!လံုးဝကဗဲရ္အေပၚအေဆာက္အအံု၊ဗိမာန္ေဆာက္ျခင္းႏွင့္မသက္ဆိုင္ေခ်။

သာဓကအားျဖင့္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏ကဗဲရ္ေတာ္သည္ေျမျပင္အညီေက်ာက္ျပင္ျဖစ္ၿပီး၊၎အေပၚ၌ဂြန္ဘတ္ဒ္ႏွင့္ဗိမာန္ယေန႔ျမင္ရသည့္အ တိုင္းေဆာက္လုပ္ထားပါကလည္းအထက္ပါဟဒီးစ္ေတာ္၏အမိန္႔ႏွင့္မဆန္႔က်င္ေပ။
၎ထက္ပိုမိုထင္ရွားေသာသာဓက၊ကိုေပးရမည္ဆိုလွ်င္က်မ္း ေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္၏အာယတ္ေတာ္ျဖစ္ပါသည္။(اصحاب كهف )၏႕လွ်ဳိဝွက္ ခ်က္ေပါက္သြားေသာအခါကၽြႏ္ုပ္တို႔၊လူထုတို႔အေနျဖင့္၎(اصحاب كهف )တို႔ ၏

ကဗဲရ္ေပၚ၌မက္စ္ဂ်စ္ဒ္ကိုေဆာက္လုပ္မည္ဟုဆိုခဲ့ေလ၏။

أَمْرِهِمْ لَنَتَّخِذَنَّ عَلَيْهِمْ مَّسْجِداً قَالَ الَّذِينَ غَلَبُوا عَلَى

၎(اصحاب كهف)အေျခအေနကိုသိေသာသူတစ္ဦးမွ၎တို႔၏ေနရာ ေပၚ၌မက္စ္ဂ်စ္ဒ္ကိုေဆာက္လုပ္မည္ဟုဆိုေလ၏။
က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္အေနျဖင့္ဤအျဖစ္အပ်က္အားေထာက္ခံေသာအသံေန၊အသံထားကိုသံုးစြဲၿပီးမည္သို႔မွ်၊ရွရီအီျပႆနာမလုပ္ထား ေခ်။တစ္နည္းဆိုရလွ်င္အႀကီးအကဲမ်ား၏ကဗဲရ္ေဘး၌မက္စ္ဂ်စ္ဒ္ေဆာက္ခြင့္ရွိေပသည္။

အႀကီးအကဲမ်ား၏ကဗရ္မ်ားကိုေဇယာရတ္(သ)ျပဳျခင္း ေၾကာင့္ေကာင္းက်ဳိးရလဒ္

ကၽြႏု္ပ္တို႔အေနျဖင့္လူထုအားကဗရ္မိုသြာဟာမ်ား(ရစူလ္(ဆြ)ေအ မာမ္မ်ား(အ.စ)၏ကဗရ္မ်ား)အနီးအနားေဇယာရတ္(သ)ျပဳဖို႔သြားခ်ိန္၌ရွရီအတ္အရတအားပိုျခင္း၊ေလ်ာ့ျခင္းမျပဳဘဲ၊အလႅာဟ္အရွင္ျမတ္အားတမ္းတသတိရေအာင္းေမ့ဖို႔၊မိမိတို႔၏ဂိုနာမ်ားကိုေသာင္ဗာ၊ဝန္ခ်ေတာင္းပန္ဖို႔ အလႅာဟ္အရွင္ျမတ္၏အခ်စ္ေတာ္မ်ား၊ရစူလ္(ဆြ)၊ေအမာမ္မ်ား(အ.စ)၏အေတြးအေခၚ၊အစီအစဥ္မ်ားကိုစံနမူနာယူဖို႔သင္ၾကားပို႔ခ်ေပးရမည္။ဤကဲ့သို႔ ျပဳေပးမည္ဆိုလွ်င္ကဗရ္မိုသြာဟာမ်ားသည္သင္ခန္းစာယူစရာေနရာ၊ျပဳျပင္ထိန္း

သိမ္းရာေနရာ၊ႏွင့္ေသာင္ဗာျပဳလုပ္ရာေနရာ၊မိမိ၏စိတ္အညစ္အေၾကးမ်ားကိုျပဳျပင္ရာေနရာျဖစ္မွာမလြမေသြျဖစ္ေခ်သည္။
ကၽြႏု္ပ္တို႔အေနျဖင့္အေတြ႔အႀကံဳရွိၿပီးျဖစ္ေပသည္။သိန္းေပါင္း ေျမာက္မ်ားစြာေသာသူမ်ားသည္ႏွစ္စဥ္၊ႏွစ္တိုင္းအ္ေအမာေယမာစူးမ္(အ.စ)ကဗရ္မ်ား၊(သို႔)ရွဟီးေတာ္မ်ား၏ကဗရ္မ်ား၊သို႔ေဇယာရတ္(သ)သြားၿပီး

ေနာက္၊ဝိညာဥ္သန္႔ျပန္႔စြာ၊စိတ္ႏွလံုးသန္႔ရွင္း၊သန္႔ျပန္႔ၿပီးႏူးရ္ရွိစြာျဖင့္ျပန္ လာသည္ကိုေတြ႔ေပသည္။ဤကာလသည္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကာလအထိက်န္ရွိေနသည္။
၎တို႔အား(မာစူးမ်ား(အ.စ)) အလႅာဟ္အရွင္ျမတ္၏ထံေတာ္ဝယ္ဂို နာမ်ားကိုခြင့္လြတ္ပလပ္ေပးရန္၊ေလာကီ၊ေလာကုတၱရာ၏အခက္အခဲမ်ားကိုရွဖာအတ္ျပဳေပးဖို႔ေမတၱာရပ္ခံမည္ဆိုလွ်င္၊၎တို႔ႏွင့္နာမ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ဆက္သြယ္မႈရေစရန္အလို႔ငွာ၊ဂိုနာျပစ္မႈ၊ဒုစ႐ိုက္မ်ားကိုဖယ္ရွားပစ္ရမည္။သန္႔ျပန္႔မႈ၊ႏွင့္ေကာင္းမႈကုသိုလ္မ်ားဘက္သို႔ဦးတည္ရေပမည္။
ပိုမို၍ဂ႐ုျပဳၾကည့္မည္ဆိုလွ်င္၎၊မာစူးမီး၊အလႅာဟ္အရွင္ျမတ္၏ဝလီအခ်စ္ေတာ္မ်ား)ႏွင့္သဝါစိုလ္ျပဳၿပီး၊အလႅာဟ္အရွင္ျမတ္ထံေတာ္ဝယ္ရွဖါအတ္ေတာင္းခံခ်ိန္၌အခက္အခဲမ်ားကိုေက်ာ္လႊားႏိုင္သည့္သတၱိ၊ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ကင္းမဲ့မႈ၊

ကိုေပ်ာက္ပ်က္မႈမ်ားကိုျဖစ္ေပၚလာေပသည္။
႐ုပ္ႏွင့္နာမ္ႏွစ္ခုစလံုး၏ေသာက၊ဒုကၡမ်ားကိုပယ္ဖ်က္ေပးမည္ျဖစ္ပါသည္။အျခားအက်ဳိးအာနိသင္ႏွင့္ဘရ္ကသ္မ်ားလည္းရွိပါသည္။
ကၽြႏ္ုပ္တို႔အေနျဖင့္ေဇယာရတ္(သ)မ်ား၊ရွဖာအတ္မ်ား၊သဝါစိုလ္ႏွင့္ပက္သက္ၿပီးဆိုလိုခ်က္အဓိပၸါယ္ကိုအလြဲလြဲ၊အမွားမွားေကာက္ယူကာမြတ္စလင္လူႀကီးအားနာမ္ပိုင္း၊ဝိဥာဥ္ပိုင္း၊႐ုပ္ပုိင္းဆိုင္ရာအားလံုးေသာဘရ္ ကသ္မ်ားႏွင့္ေဝးေအာင္၊အက်ဳိးအျမတ္မယူႏိုင္ေအာင္လုပ္ရပါနည္း?
ဤကဲ့သို႔ေသာ္(မေကာင္းသည့္)အလုပ္ကိုလုပ္ဖို႔အမိန္႔မည္ကဲ့သို႔ ေသာအသိဥာဏ္ကေပးရပါသနည္း?
ဤကဲ့သို႔ေသာ္နာမ္ပိုင္းဆိုင္ရာခရီးကိုတားျမစ္ပိတ္ပင္ျခင္းေၾကာင့္၊အလြန္ႀကီးမားေသာဆံုး႐ႈံးမႈမ်ားေပၚေပါက္လာရပါသည္။ဝမ္းနည္းစရာ!

ေသာင္ဟီးဒ္ႏွင့္ေရွးက္အၾကားသံသယဝင္ၿပီးမေရမရာေသာ၊အဓိပၸါယ္မဲ့ ေကာက္ယူမႈေၾကာင့္အလြန္ႀကီးမားေသာမြတ္စလင္အုပ္စုႀကီးသည္ဘရ္ ကသ္မ်ားကိုလက္လြတ္ခဲ့ရေပသည္။

၃။ျမင္ျ့မတ္ေသာ(ေရာင္ဇာ၊စသည္တို႔အား)သဗရြတ္အျဖင့္နမ္းခြင့္မရွိအျခားဗဟာနာတစ္ခု

   မည္သူမဆိုသူေတာ္စင္၊သူေတာ္ေကာင္းႀကီးမ်ား(နဘီ(အ.စ)၊ ရစူလ္(ဆြ)၊ေအမာမ္(အ.စ))တို႔၏ဂူဗိမာန္မ်ားသို႔သြားေရာက္ၿပီး၎အုတ္ဂူမ်ားအား၊သဗရြတ္အျဖင့္နမ္း႐ႈံ႔ျခင္းသည္ေရွးက္ျပဳျခင္းျဖစ္ေပသည္။သို႔ျဖစ္ပါ၍တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏ဂူဗိမာန္မွျပဴတင္းေပါက္ငယ္ေလးမ်ား၊ဇကာ မ်ားအနီးသို႔မသြားႏိုင္ေအာင္အေစာင့္ရဲမ်ားေလးဘက္ေလးတန္ေစာင့္ၾကပ္ေနေၾကာင္းအလႅာဟ္အိမ္ေတာ္သို႔ဟဂ်္သြားလုပ္ဖူးသူမ်ားမ်က္ျမင္သက္ ေသပင္ျဖစ္ေပသည္။
တစ္ခါတစ္ရံဤတားျမစ္မႈအား”အဗ္ေနသိုင္မီးေယႏွင့္မိုဟမၼဘင္ အဗ္ဒြလ္ဝါဟ္ဟသ္”တို႔ဘက္မွ(အမိန္႔)ဟုဆိုေလ၏။
ဧကန္မုခ်ဤပုဂၢိဳလ္ႏွစ္ဦးသည္ဝဟာဘီမဇ္ဟပ္ကိုတည္ေထာင္ခဲ့သူမ်ားျဖစ္ေပသည္။၎တို႔အေနျဖင့္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)လက္ထက္၌ရွိခဲ့မည္ဆိုလွ်င္မကၠာဟ္ေရႊၿမိဳ့ေတာ္အားေအာင္ျမင္ခ်ိန္(သို႔){ဟိုသိုင္(ပ)ဘီယာ}ေျပၿငိမ္းေရးစာခ်ဳပ္ကိုခ်ဳပ္ဆိုခ်ိန္၌တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)ဝဇူျပဳလုပ္ခဲ့ပံု၊ဝဇူျပဳလုပ္ထားေသာေရအားသူထက္ငါဦးေအာင္၊ေျမျပင္ေပၚသို႔မက်ေအာင္သာဝကေတာ္မ်ားႀကိဳးစားခဲ့ေၾကာင္းေတြ႔ရေပလိမ့္မည္။
   ၎သူႏွစ္ဦးသည္”အဗ္ေနသိုင္မီးေယႏွင့္မိုဟမၼဘင္အဗ္ဒြလ္ဝါဟ္ဟသ္”ဤလုပ္ရပ္အားအကယ္၍ေတြ႔ရွိခဲ့ပါက၊ထိုလုပ္ရပ္သည္တမန္ေတာ္ ျမတ္ႀကီး(ဆြ)ႏွင့္သာဝကေတာ္ႀကီးမ်ား၏အဆင့္အတန္းႏွင့္မကိုက္ညီ ေသာလုပ္ရပ္ျဖစ္ေၾကာင္း

၊ေရွးက္အလုပ္မ်ားလုပ္ေနၾကသည္ဟုႏႈတ္ျဖင့္ ေျပာမည္မဟုတ္ေသာ္လည္းစိတ္အတြင္းမွေျပာေပမည္။
(သို႔)တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)ဝဖာသ္ျဖစ္ၿပီးေနာက္ပုိင္း(ပထမဦး ဆံုးတမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)တည္းခဲ့ေသာအိမ္)သာဝကေတာ္ႀကီးဟဇရတ္(သ)အဘူအိုက္ယူဘ္အန္ဆြာရီ(ابوايّوب انصارى)သည္မိမိ၏မ်က္ႏွာႏွင့္တ မန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏ဂူဗိမာန္၊ကဗဲရ္အေပၚသို႔တင္ၿပီးသဗရြတ္အျဖင့္နမ္း႐ံႈ႔ခဲ့သည္။ မ်က္ျမင္ေတြ႔လိုက္လွ်င္ေကာင္းေပစြ!
သို႔မဟုတ္ဟဇရတ္(သ)ေဘလာ(မိုဇင္ရစူလ္(ဆြ))အားကိုယ္ေတာ္ ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏ကဗဲရ္အနား၌ထိုင္ၿပီး၊ငိုေႂကြးကာပြတ္သပ္ေနသည္ ကိုေတြ႔ခဲ့ၾကလွ်င္ ေကာင္းေပစြ!
ဝဟာဘီမ်ားအေနျဖင့္ထိုအခ်ိန္ကာလ၌ရွိခဲ့ပါမႈေရွးက္လုပ္ေနသည္ဟုဆိုၿပီးဟဇရတ္(သ)ေဘလာႏွင့္ဟဇရတ္(သ)အဘူအိုက္ယူဘ္အန္ဆြာရီတို႔အားအက်ႍဆြဲ၍ တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)အုတ္ဂူမွဆြဲထုတ္ၾကမည္ျဖစ္ ၿပီးယေန႔မ်က္ေမွာက္ေခတ္ရွိဤဝါဒီမ်ားအေနျဖင့္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏ေဇယာရတ္(သ)လာလုပ္ေသာမြတ္စလင္မ်ားကိုဆက္ဆံေနသကဲ့သို႔
ဆက္ဆံၾကမည္ျဖစ္ေပသည္။
အမွန္တကယ္သဗရြတ္အျဖင့္နမ္း႐ံႈ႔ျခင္း၊ထိေတြ႔ျခင္း၌အနည္းငယ္ စိုးေစ့ေလးမွ်ပင္ခဝပ္ကိုးကြယ္ျခင္းမပါရွိေခ်။တစ္နည္းဆိုရလွ်င္႐ိုေသေလးစားအေလးအျမတ္ထားျခင္းတစ္မ်ိဳးျဖစ္ပါသည္။တစ္နည္းဆိုရလွ်င္တမန္

ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)အားေစလြတ္ေတာ္မူခဲ့ေသာအလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္အ ေနျဖင့္ဤကဲ့သို႔ေသာ္႐ိုေသေလးစားမႈအားအေၾကာင္းျပၿပီးမိမိ၏ဘရ္ကသ္ ေကာင္းခ်ီးမဂၤလာေတာ္မ်ားကိုေဇယာရတ္(သ)ျပဳသူမ်ားအေပၚပို႔ခ်ေပး လိုက္မည္ဟူေသာေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေၾကာင့္ျဖစ္ေပသည္။

အိုလမာအစၥလာမ္၏သမိုင္းေပးတာဝန္

   တစ္ခါတစ္ရံအခ့်ဳိမိုေမနီ၊မိုေမနသ္မ်ားေၾကာင့္ဆန္႔က်င္ဘက္(မဇ္ ဟပ္)မ်ားကိုအေၾကာင္းျပခ်က္ရတတ္ေပသည္။အခ့်ဳိမိုေမနီ၊မိုေမနသ္မ်ားအ ေနျဖင့္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏ကဗရ္ေတာ္ေဘး၌(သို႔)ဂ်ႏၷတ္သြလ္ဗ ကီးရွိေအမာမ္မ်ား(အ.စ)၏ကဗရ္မ်ား၊အျခားမာအ္စူးမ္ေအမာမ္မ်ား(အ.စ)၏ကဗရ္မ်ား၊အစၥလာမ္သာသနာအႀကီးအကဲရွဟီးေတာ္မ်ား၏ကဗရ္မ်ား တြင္မသင့္ေတာ္ေသာလုပ္ရပ္မ်ားလုပ္ေနသျဖင့္တားျမစ္ပိတ္ပင္ရန္အိုလ မာမ်ားအစၥလာမ္သာသနာပညာရွင္မ်ား၏သမိုင္းေပးတာဝန္ျဖစ္ေပသည္။
   ထို႔ေနာက္အစစ္အမွန္ေဇယာရတ္(သ)ေတာ္မ်ား၊သဝါစိုလ္၊သဗ ရြတ္ႏွင့္ရွဖာအတ္မ်ား၏ဆိုလိုခ်က္ကိုသင္ၾကားပို႔ခ်ေပးရမည္။
   လူထုအား(မိုေမနီ၊မိုေမနသ္မ်ား)အရာရာတိုင္းသည္အလႅာဟ္ဟိုအ ရွင္ျမတ္၏လက္ေတာ္၌သာရွိေၾကာင္း၊ထိုအရွင္သာလွ်င္အက်ဳိးအေၾကာင္းဖန္တီးေပးေတာ္မူေသာအရွင္၊

လိုအင္ဆႏၵေတာ္မ်ားကိုျဖည့္စြက္ေတာ္မူ ေသာအရွင္၊ေသာကဒုကၡကိုဖယ္ရွားေပးေသာအရွင္၊အေရးႀကီးလုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ဖူလံုေတာ္မူေသာအရွင္ျဖစ္ပါသည္။
အကယ္၍ကၽြႏ္ုပ္တို႔အေနျဖင့္ တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)ႏွင့္ေအ မာမ္(အ.စ)တို႔အားသဝါစိုလ္လုပ္ျခင္းသည္၎တို႔အေနျဖင့္အလႅာဟ္ဟိုအ ရွင္ျမတ္၏ခြင့္ျပဳခ်က္ျဖင့္

အလုပ္မ်ားကိုေျဖရွင္းေပးသည္။(သို႔) အလႅာဟ္ဟို အရွင္ျမတ္ထံေတာ္ဝယ္ရွဖာအတ္ျပဳေပးေတာ္မူ၏။ထို႔ေနာက္အလႅာဟ္အ ရွင္ျမတ္ထံလိုအင္ဆႏၵမ်ားကိုျဖည့္စြက္ေပးႏိုင္ဖို႔ေမတၱာရပ္ခံေပးမည္ျဖစ္ပါသည္။
အခ့်ိဳမိုေမနီ၊မိုေမနသ္မ်ားသည္ျမင့္ျမတ္ေသာအုတ္ဂူမ်ား၊ကဗရ္ ေတာ္မ်ားအားစဂ်္သာျပဳၾကေလ၏။အလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္ဟုသံသယျဖစ္ ေပၚလာႏုိင္သည့္အထိစကားမ်ားကိုဆိုၾကေလသည္။

ဇာရီ(ကဗရ္)ေတာ္မ်ား၎အထံုးမ်ားထံုးျခင္း၊၎ကဲ့သို႔လုပ္ရပ္မ်ားလုပ္ျခင္း၊ေဇယာရတ္(သ)၏ဆိုလိုခ်က္အဓိပၸါယ္အားေျပာင္းလဲပစ္ေသာစသည္ျဖင့္မသင့္ေလ်ာ္ေသာလုပ္ရပ္မ်ား၊ဒုကၡေသာကမ်ားကိုျဖစ္ေပၚေစေသာလုပ္ရပ္မ်ားကိုလုပ္ၾကေပ သည္။ဤလုပ္ရပ္မ်ားေၾကာင့္က်က္သေရမဂၤလာအေပါင္းႏွင့္ျပည့္စံုေသာ ေဇယာရတ္(သ)မ်ားျပဳလုပ္ခြင့္မရေအာင္အေၾကာင္းအရာရွာေပးလိုက္သကဲ့သို႔ျဖစ္ေပသည္။

___

(၄) မိုသာ(ခ)
ယာယီ
ေနကာဟ္

တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီးမိုဟမၼဒ္(ဆြ)၏လက္ထက္၌မိုသာ(ခ)ယာယီ ေနကာဟ္ရွိခဲ႔ေၾကာင္းအစၥလာမ္သာသနာပညာရွင္မ်ားအားလံုးကိုလက္ခံအတည္ျပဳထားပါသည္။

အုပ္စုတစ္ခ်ိဳ႕ကတင္ျပခ်က္အရဒုတိယခလီဖြာလက္ထက္၌၎ကိုတိုင္ေသာ္၎၊ေနာက္တစ္အုပ္စု၏တင္ျပခ်က္အရတမန္ ေတာ္ျမတ္ႀကီးမိုဟမၼဒ္(ဆြ)ကိုယ္ေတာ္တိုင္မိမိ၏ေခတ္ကာလ၌ယာယီေနကာဟ္ကို ပိတ္ပင္ထားျမစ္ခဲ႔ေၾကာင္းသိရပါသည္။
   သို႔ေသာ္ကၽြႏ္ုုပ္တို႔အဟ္ေလ႔ဘိုက္(အ.စ)ေနာက္လိုက္ေနာက္သား မ်ားအေနျဖင္႔လက္ခံယံုၾကည္ သည္မွာယာယီေနကာဟ္သည္မည္သည္ ေခတ္ကာလ(တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏လက္ထက္မွယေန႔အထိ) တား ျမစ္ခဲ႔ျခင္းမရွိသည္႔အျပင္ယေန႔အထိ(သက္ဆိုင္ရာစည္းကမ္းခ်က္မ်ားႏွင္႔ အညီ)တည္ရွိေနပါသည္။
   တစ္ခ်ိ႕ဳအဟ္ေလစြတ္ႏၷတ္ညီအစ္ကိုမ်ားအေနျဖင္႔ကၽြႏု္ပ္တို႔ႏွင္႔ယံု ၾကည္မႈျခင္းတူညီေသာ္လည္း အမ်ားစုသည္လက္မခံေခ်။ထုိ႔အျပင္ အၿမဲတမ္းဤကိစၥႏွင္႔ပတ္သက္ၿပီးအေၾကာင္းျပခ်က္မ်ားထုတ္ကာေစာဒကတက္ၾကပါသည္။
အမွန္တကယ္ေစာဒကတက္ဖို႔အရာမဟုတ္ဘဲ၊ကၽြႏု္ပ္တို႔၏အထူးသီးျခားမႈထူးခၽြန္အမွတ္အသားတစ္ခုျဖစ္ပါ သည္။ ဤယာယီေနကာဟ္ျဖင္႔ေျမာက္ မ်ားစြာေသာလူမႈေရးအခက္အခဲမ်ားကို ေျဖရွင္းႏိုင္ပါသည္။


ကၽြန္ေတာ္အေနျဖင္႔ဤကိစၥႏွင္႔ပတ္သက္ၿပီးအက်ယ္တ၀င့္ေဆြးေႏြးမႈကို (အင္ရွာအလႅာဟ္)ေ့ရွ၌တင္ျပပါမည္။

အေရးႀကီးမႈမ်ားႏွင့္လိုအပ္မႈမ်ား
၁။အေရးႀကီးမႈႏွင္႔လိုအပ္မႈေျမာက္မ်ားစြာေသာလူထုႀကီးအေနျဖင္႔အထူးသျဖင္႔လူငယ္လူရြယ္မ်ားအေနျဖင္႔မဂၤလာေဆာင္ႏွင္းဖို႔အခက္အခဲမ်ားရွိေနပါ သည္။ အေၾကာင္းသည္ကားမဂၤလာေဆာင္ရာ၌ေ႔ရွေျပးကိစၥမ်ားကို စီစဥ္ရျခင္း၊တာ၀န္၀တၱရားအမ်ိဳးမ်ိဳးကိုလက္ခံတာ၀န္ယူရျခင္း၊ထုိ႔အျပင္အ ျခားျပင္ဆင္မႈမ်ားကို ျပဳလုပ္ ရပါသည္။ ဤလုပ္ရပ္သည္အခ့်ိဳလူငယ္၊လူ ရြယ္မ်ားအတြက္ အခက္အခဲရွိေနပါသည္။ဥပမာအားျဖင္႔
၁။ ေက်ာင္းသားမ်ားအေနျဖင္႔အထူးသျဖင္႔ကၽြႏု္ပ္တို႔ေခတ္ကာလ၌စာသင္ ၾကားရမႈသက္တမ္းရွည္လ်ားသည္ အတြက္လူငယ္မ်ားအေနျဖင္႔မဂၤလာ ေဆာင္ႏွင္းရန္အခက္အခဲရွိေပသည္။အေၾကာင္းသည္ကအလုပ္အကိုင္မရွိ ျခင္း၊သင္႔ေတာ္ေသာေနစရာအိမ္ မစီစဥ္ႏိုင္ျခင္း၊အျခားအသံုးစရိတ္မ်ား၊ရိုး ရိုးမဂၤလာေဆာင္ဖို႔ မဂၤလာပြဲအစီအစဥ္မလုပ္ႏိုင္ျခင္းအျခားလိုအပ္ေသာအ သံုးအေဆာင္၊ မစီစဥ္ႏိုင္ျခင္းတို႔ျဖစ္ပါသည္။

၂။တစ္ခ်ိဳ႕ အိမ္ေထာင္သည္မ်ားအေနျဖင္႔ ရပ္ေ၀းေျမျခား ႏိုင္ငံရပ္ျခားမ်ား၌ ကာလၾကာရွည္စြာ ေနထိုင္ရသျဖင္႔ ကာမဆက္ဆံမႈနဲ႔ပက္သက္ၿပီးအခက္ အခဲရွိပါသည္။အေၾကာင္းသည္ကား အမ်ိဳးသမီးဇနီးႏွင္႔အတူမေနရျခင္း

အိမ္ေထာင္သစ္မထူေထာင္ႏိုင္ျခင္းတို႔ေၾကာင့္ျဖစ္ပါသည္။
၃။တစ္ခ်ိဳ႕ အိမ္ေထာင္သည္မ်ား၏ဇနီးသည္မ်ားသည္ကာမဆက္ဆံမႈ၌ အျပည့္အ၀မေပးနိုင္ပဲအခက္အခဲေရာဂါအမ်ိဳးမ်ိဳးကိုခံစားေနရေသာ ေ၀ဒနာရွင္မ်ား ျဖစ္ပါသည္။
၄။တစ္ခ်ိဳ႕ စစ္မႈထမ္းစစ္သည္မ်ားျဖစ္ၾကသည္။ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံ၏နယ္နိမိတ္မ်ားႏွင္႔အျခားေနရာမ်ား၌ကာလၾကာရွည္တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ေနရသည့္အတြက္ကာမစက္ယွက္မႈ၌အခက္အခဲမ်ားႏွင္႔ ေတြ႔ဆံုေနရသည္။ ဤအတြက္ေၾကာင္႔သမိုင္းစာမ်က္ႏွာကျပဆိုေနသည္။ တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ) လက္ထက္၌ေျမာက္မ်ားစြာေသာအစၥလာမ္စစ္ သည္မ်ားအတြက္ဤကဲ႔သို႔ေသာအခက္အခဲႏွင္႔ရင္ဆိုင္ရလာသည္အတြက္ မိုသာ(ခ)ယာယီေနကာစနစ္သံုးရန္အတြက္အေၾကာင္းအရင္းတစ္ရပ္ျဖစ္ လာခဲ႔ပါသည္။
၅။ တစ္ခါတစ္ရံဇနီးကိုယ္၀န္ေဆာင္ေနရခ်ိန္၌၎၊အျခားအခက္အခဲမ်ား ေၾကာင္႔၎၊လူငယ္လူရြယ္ျဖစ္ေသာခင္ပြန္းသည္မ်ားအတြက္ကာမစပ္ ယွက္မႈတြင္အခက္အခဲမ်ားႏွင့္ရင္ဆိုင္ရပါသည္။ ဤကဲ႔သို႔ေသာလူမႈေရးလိုအပ္ခ်က္မ်ား ၊ အခက္အခဲမ်ားသည္ အၿမဲလိုလို ေတြ႔ႀကံဳရ၏။ ေတြ႔ႀကံဳရလိမ္႔မည္။ အထူးသျဖင္႔တမန္ေတာ္ျမတ္ ႀကီး(ဆြ)၏ လက္ထက္၌သာဤကဲ႔သုိ႔ အခက္အခဲရွိခဲ႔ျခင္းမဟုတ္ဘဲလက္ရွိမ်က္ ေမွာက္ေခတ္၌လည္းပိုမို၍ေတြ႔ႀကံဳေနရပါသည္။


လူသားအေနျဖင္႔ဤကဲ႔သို႔ေသာ္အခက္အခဲမ်ားႏွင္႔ေတြ႔ႀကံဳရသည္ အခါ၎တို႔၏ေ႔႐ွ၌လမ္းႏွစ္လမ္းေပၚထြက္လာပါသည္။တစ္လမ္းကالعياذباالله ျပည္႔တန္ဆာမ်ားႏွင္႔ဆက္သြယ္ၾကၿပီး၊ေနာက္တစ္လွမ္းကတရား၀င္ယာယီေနကာဟ္ျပဳလုပ္ျခင္းျဖစ္ပါသည္။ ၎ေနကာဟ္ကိုျပဳလုပ္ျခင္းျဖင္႔အၿမဲေနကာဟ္၌ေတြ႔ႀကံဳရသည့္အခက္အခဲမ်ားမေတြ႔ႀကံဳရသည္အျပင္တစ္ဖက္တစ္လမ္းမွလည္းကာမစိတ္ကိုရွရီ အတ္အရတရား၀င္ကာမစိတ္ကိုျဖည့္စြက္ျဖည့္စီးရာျဖစ္ေပသည္။
   ဤလမ္းႏွစ္လမ္းကိုလံုး၀မက်င္႔သံုးပဲေနဖို႔အႀကံဥာဏ္ေပးျခင္းသည္ေကာင္းမြန္ေသာလည္းအမ်ားစုလူထုအတြက္မျဖစ္ႏိုင္ေခ်။ တစ္နည္းဆိုရလွ်င္တစ္ခ႕်ိဳလူမ်ားစဥ္းစားစိတ္ကူးယဥ္မႈတစ္ခုသာျဖစ္ၿပီးလုပ္ေဆာင္ရန္ ခက္ခဲေသာလုပ္ေဆာင္ခ်က္တစ္ခုျဖစ္ပါသည္။

မစ္ယာေနကာဟ္

   မိုသာ(ခ)ယာယီေနကာဟ္ကိုဆန္႔က်င္ေသာလူအခ႕်ိဳ(စြန္နီီညီေနာင္အမ်ားစု)ရွိပါသည္။ယေန႔၎တို႔သည္လူငယ္လူရြယ္မ်ားမတတ္ႏိုင္ေသာ
သူမ်ားအတြက္အခက္အခဲမ်ားကိုေျဖရွင္းေပးရန္အတြက္ေခတၱယာယီ
မဂၤလာကိုမစ္သာရွာဒီ(ခ)မစ္သာေနကာဟ္ဟုေခၚပါ သည္။
   သို႔ေသာ္လည္းပဲ၎တို႔အေနျဖင္႔ဤေနကာဟ္အားမိုသာ(ခ)ေန

ကာဟ္ဟုအမည္မတတ္ထားေသာ လည္းပဲစည္းကမ္းခ်က္မ်ားလုပ္ ေဆာင္ခ်က္မ်ားသည္မိုသာကဲ႔သို႔ပင္ျဖစ္ပါသည္။
   ဆိုလိုသည္ကား - မစ္ယာရွာဒီ(ခ) မစ္ယာေနကာဟ္၌မဂၤလာ ေဆာင္မည့္သတိုးသားအေနျဖင္႔အမ်ိဳးသမီးတစ္ဦးအားမိမိဆႏၵရွိေသာရက္အတိုင္းအတာထိေပါင္းသင္းရန္ၿပီးလွ်င္ကြာရွင္းျပတ္စဲရန္နီယသ္ထား ၿပီး ေနကာဟ္လုပ္ရန္ခြင္႔ေပးထားျခင္းကိုေခၚပါသည္။
   ၎ေနကာဟ္၌သတိုးသမီးအေနျဖင္႔မဂၤလာေဆာင္ၿပီးေနာက္ အသံုးစရိတ္မေတာင္းဆိုရန္အေမြမယူရန္ႏွင္႔ညမအိပ္ရန္ (အၿမဲမေနရန္) ဂတိသစၥာေပးရသည္။
   တစ္နည္းဆိုရလွ်င္ လံုး၀မိုသာ(ခ)ယာယီေနကာဟ္ႏွင္႔အလြန္တူ ပါသည္။ႏွစ္ခုၾကား၌ကြာျခားခ်က္ သည္ကားမစ္ယာေနကာဟ္၌ႏွစ္ဦးႏွစ္ ဖက္မွသေဘာတူသေလာက္ေျမာက္ေပသည္။ တရား၀င္ဖ်က္သိမ္း သည္ ဟုဆိုရာ၌မိုသာေနကာဟ္ဖတ္သူအမ်ိဳးသားအေနျဖင္႔အဖတ္ခံသူအမ်ိဳးသ မီးအား၊အသင္အားမိုသသ္ခ်္ ေပးသည္ဟုဆိုလိုက္ျခင္းကိုေခၚဆိုပါသည္။
   ဒီေနရာ၌ကၽြန္ေတာ္(ဟဇရတ္အာယာသြန္လႅာဟ္အိုဇဟနေစရ္မ ကာရမ္မိုရွီရာဇီ)ျပန္ဆိုသူအေနျဖင္႔ တင္ျပလွ်င္သင္႔ေတာ္ေပမည္။
အင္တာနက္မွတစ္ဆင္႔စြန္နီလူငယ္မ်ားအေနျဖင္႔ကၽြန္ေတာ္ထံေမးျမန္းအ ေျဖေတာင္းလာေသာအေၾကာင္းအရာျဖစ္ပါသည္။ကၽြန္ေတာ္အား၎တို႔အ

ေနျဖင္႔မဂၤလာေဆာင္ႏွင္းဖို႔အခက္အခဲမ်ားႏွင္႔ေတြ႔ႀကံဳရင္ဆိုင္ရခ်ိန္၌ရွီအာ (ဓမၼသတ္ပညာရွင္မ်ား)၏အမိန္႔ကိုလိုက္နာသင္႔မသင္႔ဆိုေသာအခ်က္ပင္ ျဖစ္ပါသည္။
ကၽြန္ေတာ္အေနျဖင္႔အေျဖေပးသည္မွာ လံုး၀အတားအဆီးမရွိေပ။ လိုက္နာႏိုင္ေပသည္။ မိုသာ(ခ) ယာယီေနကာဟ္အားဆန္႔က်င္ၿပီး မစ္ယာ ေနကာဟ္ကိုလက္ခံသူမ်ားသည္ အမွန္တကယ္မိုုသာ(ခ)ယာယီေနကာဟ္ အားပါးစပ္ျဖင္႔မေျပာေသာလည္းအလုပ္ျဖင္႔လံုး၀၎အလုပ္ကိုသာလုပ္ ေဆာင္ျခင္းျဖစ္ပါသည္။
   အမွန္တရားတစ္ရပ္ပင္ျဖစ္ပါသည္။လူသားအေနျဖင္႔လိုအပ္အေရး ႀကီးေသာအရာမ်ားကို ျဖည့္ စြက္ရန္အျဖစ္အပ်က္အမွန္တရားကိုလက္မခံ ဘဲမရေပ။သို႔ေသာ္အမည္မတတ္၊မယူၾကသာလွ်င္ရွိေပသည္။
ဤအတြက္ေၾကာင္႔မိုသာ(ခ)ယာယီေနကာဟ္အားဆန္႔က်င္သူမ်ားအေနျဖင္႔သိလ်က္ႏွင္႔ျဖစ္ေစ၊မသိလ်က္ႏွင္႔ျဖစ္ေစမေကာင္းေသာကာမစက္ ယွက္မႈ(ျပည္တန္ဆာမ်ားအသံုးျပဳျခင္း၊ေဇနာျပဳျခင္းစသည္ျဖင္႔ …..) အား အားေပးအားေျမာက္ျပဳရာျဖစ္ေပသည္။
ဤအတြက္ေၾကာင္႔အဟ္ေလ႔ဘိုက္(အ.စ)၏ဟဒီးစ္ေတာ္မ်ား၌“အကယ္၍မိုသာအားမဆန္႔က်င္ခဲ႔မည္ဆိုလွ်င္မည္သူမွ်ေစနာက်ဴးလြန္မည္မဟုတ္”ဟု ပါရွိေပသည္။

ထိုနည္းတူစြာမိမိတို႔၏မေကာင္းေသာစိတ္အာသီသအားျဖည့္စြက္ ရန္အတြက္မိုသာအားအလြဲသံုးစားလုပ္သူမ်ားအေနျဖင္႔လူမႈေရးအသိုင္းအ၀န္းႀကီး၏အခက္အခဲမ်ားေျဖရွင္းေပးႏိုင္ေသာမိုသာအားဖ်က္စီးနာမည္ ဖ်က္လိုက္ျခင္းျဖစ္ပါသည္။၎တို႔အေနျဖင္႔မိုသာအားမတရားေသာနည္း ျဖင္႔သံုးျခင္းျဖစ္ဤနည္းျဖင္႔လူမႈေရးအသိုင္းအ၀ိုင္းႀကီး၌ေစနာ(တရားမ၀င္ကာ မစက္ယွက္မႈ)၌ပါ၀င္ရာေရာက္သ လို၎ဂိုနာအျပစ္၌လည္းပါ၀င္ရာ ေရာက္ေပသည္။
ဘယ္သို႔ဆိုေစအစၥလာမ္သာသနာသည္လူငယ္မ်ား၏သဘာ၀ကို ျဖည့္စြက္ေပးေသာေကာင္းကင္က်သာသနာ့ျဖစ္ပါသည္။၎တို႔၏လိုအပ္ ခ်က္အားလံုးကို (တရား၀င္)ျဖည့္စီးေပးသည္။
   ဤအတြက္ေၾကာင္႔အစၥလာမ္မီအဟ္ကမ္(အစၥလာမ္ဥပေဒ)၌ မိုသာအားမျပတမ္းဘဲမျဖစ္ႏိုင္ေခ်။ ကၽြန္ေတာ္အေနျဖင္႔ေ႔ရွ၌ဆက္လ်က္ တင္ျပပါမည္။
   မိုသာသည္က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္၌ေသာ္၎၊တမန္ေတာ္ျမတ္ ႀကီး(ဆြ)၏စြႏၷတ္ေတာ္၌ေသာ္၎၊အခ႕်ိဳသာ၀ကႀကီးမ်ား၏က်င္႔စဥ္၌ေတြ႔ရွိရေပမည္။ သို႔ေသာ္လည္းပဲအခ႕်ိဳလူမ်ား၏ယံုၾကည္ခ်က္အရဤအမိန္႔(မို သာ)အား(မန္စူခ္)ဖ်က္သိမ္းခဲ႔သည္ဟုဆိုပါသည္။


ကၽြႏု္ပ္တို႔အေနျဖင္႔၎တို႔ထံ၌ မိမိယံုၾကည္မႈကိုအႏိႈင္းမဲ႔သက္ေသ ျပႏိုင္ႏိုင္မျပႏိုင္ဆိုေသာအခ်က္ကိုေလ႔လာရန္ျဖစ္ေပသည္။

မိုသာ(ခ)ယာယီေနကာဆိုသည္မွာအဘယ္နည္း?

အခ်ိ့ဳနားမလည္သေဘာမေပါက္သူအခ်ိ့ဳအေနျဖင့္မိုသာဆိုသည္မွာ၊မိန္းမလိုက္စားျခင္း၊ကာမစပ္ယွက္မႈအတြက္လြတ္လပ္ျခင္းဟုအဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုထားၾကသည္။
သုိ႔ေသာ္ဤကဲ့သို႔ခံယူထားေသာအုပ္စုဝင္အားလံုးသည္သာမန္ ျပည္သူမ်ားမဟုတ္ၾကပဲအလ္စြႏၷတ္ဂ်္မအတ္၏အခ်ိ့ဳသာသနာ့ရွင္မ်ားလည္းပါဝင္ေနေပသည္။၎တို႔အေနျဖင့္အထက္ေဖၚျပထားသည့္အတိုင္းေျပာ သည့္အျပင္အလြန္တဖက္စြန္းေရာက္အစြဲေၾကာင့္မုန္းတီးေသာဝါဒေၾကာင့္
မိုသာအားလက္ခံသူမ်ား၏စာအုပ္၊စာေပမ်ားကိုမေလ့လာဖို႔ႏိုးေဆာ္ထား ေပသည္။ေနာက္တစ္ခုေျပာရလွ်င္၎အိုလမာမ်ားအနက္မွအခ်ိ့ဳသည္မို သာကိုသက္ေသထူထားေသာရွီအာစာအုပ္မ်ားမွစာေၾကာင္းတစ္ေၾကာင္းကိုပင္မေလ့လာထားေသာေၾကာင့္တင္ျပအပ္ပါသည္။ဤအခ်က္သည္အလြန္တဖက္စြန္းေရာက္ေသာ၊မုန္းတီးေသာအခ်က္တစ္ရပ္ျဖစ္ေၾကာင္း ေတြ႔ရပါသည္။

ကၽြန္ေတာ္အေနျဖင့္ဤေသးငယ္ေသာစာအုပ္အတြင္းမိုသာႏွင့္ေနကာ(အၿမဲမဂၤလာ၌ကြာျခားခ်က္ကိုတင္ျပပါမည္။ထိုမွသာလွ်င္အလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္ဟြတ္ဂ်္ဂ်သ္အားလူတိုင္းအတြက္သက္ေသျပၿပီးသားျဖစ္သြား ေပမည္။
မိုသာ(ခ)ယာယီေနကာဟ္၏အမ်ားဆံုးေသာအစိတ္အပိုင္း၏ဥပေဒသမ်ားသည္အၿမဲတမ္းအတြက္ေနကာဟ္၏အစိတ္အပိုင္းဥပေဒသမ်ားျဖစ္ပါသည္။
၁။အမ်ိဳးသားႏွင့္အမ်ိဳးသမီးႏွစ္ဦးသည္ႏွစ္ဦးသေဘာတူကမည္သူ၏ဖိႏွိပ္ ခ်ဳပ္ခ်ယ္မႈမပါဘဲလက္ထပ္ထိမ္းျမား ျခင္းျဖစ္ပါသည္။
၂။ေနကာဟ္စီကာဖတ္ရာ၌ نكاح ႏွင့္၊ ازدواج ႏွင့္ ၊ متعه စကားလုံးမ်ားကို သာသုံးစြဲရပါမည္။အျခားစကားလုံးမ်ားကိုမသုံးစြဲရေပ။
၃။အကယ္၍အမ်ိဳးသမီးသည္အပိ်ဳျဖစ္ေနပါကအုပ္ထိန္းသူ(အေဖ၊အဖိုး)၏
ခြင့္ျပဳခ်က္လိုအပ္ေပသည္။အပ်ိဳမဟုတ္ပါက(တခုလပ္၊မုဆိုးမ၊)ျဖစ္ပါကမလိုအပ္ေပ။
၄။ေနကာဟ္အတိုင္းအတာသတ္မွတ္ခ်က္၊မဟာေငြမ်ားအတိအက်သိဖို႔အေရးႀကီးေပသည္။အကယ္၍ေမ့သြားသည့္အခါအမ်ားစုမိုဂ်္သဟစ္မ်ား၏ ဖသ္ဝါအရအၿမဲအတြက္ေနကာဟ္ျဖစ္သြားေပသည္။(ဤအခ်က္သည္မို

သာ၊ႏွင့္ေနကာဟ္တူေၾကာင္းသက္ေသျပဆိုေသာအခ်က္ႏွင့္၊ေနကာဟ္ႏွင့္မိုသာ၌သတ္မွတ္ရက္သာကြာျခားေၾကာင္းျပဆိုထားျခင္းျဖစ္ပါသည္။ဂ႐ုျပဳေစလိုပါသည္။
၅။သတ္မွတ္ထားေသာရက္၊လ၊ကုန္သည္ႏွင့္တစ္ၿပိဳင္နက္သလခ္ေျမာက္သြား၏။ထ႔ိုေနာက္အဒ္ေဒ(အစၥလာမ္ဥပေဒအရအမ်ိဳးသမီးအတြက္ရက္ ေစာင့္ျခင္း)ေစာင့္ရေပမည္။(ကာမစပ္ယွက္ၿပီးျဖစ္ဖို႔လိုေပသည္။)
၆။ေနကာဟ္အၿမဲအတြက္အဒ္ေဒသတ္မွတ္ခ်က္အတိုင္းအတာသည္ကား-ရာသီ(၃)လခါလာခ်ိန္အထိျဖစ္ၿပီး(မိုသာ၌ကားရာသီႏွစ္ခါသာျဖစ္ေပသည္။
၇။မိုသာျဖစ္ရေသာကေလးမ်ားႏွင့္ေနကာဟ္အၿမဲျဖစ္ရေသာကေလးမ်ား အဟ္ကမ္ႏွင့္ပက္သက္ၿပီးမိဘႏွစ္ပါးအတြက္သာသနာ့တာဝန္မွာအတူတူ ပင္ျဖစ္ေပသည္။မိုသာျဖစ္ရေသာကေလးမ်ားသည္လည္းပဲေနကာဟ္အၿမဲႏွင့္ရေသာကေလးမ်ားပမာအေဖ၊အေမ၊ညီအကို၊ေမာင္ႏွမမ်ားထံမွအေမြရပိုင္ခြင့္ရွိေပသည္။လံုးဝကြာျခားခ်က္မရွိေပ။
မိုသာျဖစ္ရေသာကေလးမ်ားသည္မိခင္၊ဖခင္အုပ္ထိန္းမႈေအာက္၌ေနရ
မည္ျဖစ္ၿပီး၎တို႔၏အသံုးစရိတ္မ်ားကိုလည္းပဲ၊အၿမဲေနကာဟ္ႏွင့္ရရွိေသာကေလးမ်ားပမာေပးေဆာင္ရေပမည္။

=   =   =

ေယဘုယ်အားျဖင့္ဤစကားအခ်က္အလက္မ်ားသည္အံ့ဩစရာ ျဖစ္ေနေပမည္။ထိုသူမ်ားအေနျဖင့္မိုသာအားလံုးဝမၾကားဘူးသူမ်ား အလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္၏အမိန္႔ဆန္႔က်င္မႈ၊ေဇနာ(မတရားေသာနည္းျဖင့္ ေပါင္းသင္းဆက္ဆံမႈ)ႏွင့္အတူတူဟုသတ္မွတ္ခံထားသူမ်ားအေနျဖင့္ပို၍အံ့ဩသင့္ေပသည္။
အမွန္တကယ္သံုးသပ္ၾကည့္လွ်င္၎တို႔ထင္ေနသကဲ့သို႔ပင္မဟုတ္ေခ်။
မွန္ေပသည္။မိုသာႏွင့္အၿမဲေနကာဟ္အၾကား၌ခင္ပြန္းသည္ႏွင့္ဇနီးသည္အတြက္ကြာျခားမႈမ်ားရွိေပသည္။ဥပေဒအရမိုသာ၌ခင္ပြန္းသည္ႏွင့္ ဇနီးသည္၏အခြင့္အေရး၊ရပိုင္ခြင့္စည္းကမ္းသတ္မွတ္ခ်က္မ်ားရွိေသာ လည္း၊အၿမဲေနကာဟ္၌ပို၍မ်ားျပားေပသည္။ထို႔အတြက္ေၾကာင့္မိုသာ၌ လြယ္ကူမႈ၊တာဝန္နည္းမႈကိုေတြ႔ရ သည္။ေဖၚျပရမည္ဆိုလွ်င္-

၁။မိုသာ၌အမ်ိဳးသမီးအေနျဖင့္အသံုးစရိတ္ႏွင့္အေမြရမည္မဟုတ္ေခ်။သို႔ ေသာ္အခ့်ိဳဖိုကာမာအေနျဖင့္ဖသ္ဝါေပးထားသည္မွာအကယ္၍အသံုးစရိတ္ ႏွင့္အေမြကိုပါမိုသာ(ယာယီေနကာဟ္)မျပဳခင္ႏွစ္ဦးသေဘာတူထားပါကထိုအတိုင္းေဆာင္ရြက္ရေပလိမ့္မည္။

၂။မိုသာ၌အမ်ိဳးသမီးဇနီးအေနျဖင့္မိမိအမ်ိဳးသား(ခင္ပြန္း)အတြက္မထိခိုက္၊မနစ္နာဘူးဆိုလွ်င္ခင္ပြန္းသည္၏ခြင့္ျပဳခ်က္မယူဘဲမိမိကိုယ္ပိုင္အလုပ္မ်ားအတြက္အိမ္မွထြက္ႏိုင္သည္။သို႔ေသာ္အၿမဲေနကာဟ္၌ဇနီးသည္အေနျဖင့္္မိမိခင္ပြန္းသည္၏ခြင့္ျပဳခ်က္မရဘဲထြက္ခြင့္မရွိေခ်။

၃။မိုသာ၌ခင္ပြန္းသည္အတြက္ညအခ်ိန္၌မိိမိဇနီးႏွင့္အတူေနဖို႔အေရးမႀကီးေပ။
=   =   =
အထက္ေဖၚျပပါစည္းကမ္းဥပေဒသမ်ားကိုအေသအခ်ာဂ႐ုျပဳေလ့လာျခင္းျဖင့္အားလံုးေသာသံသယျဖစ္မႈ၊ဇေဝဇဝါျဖစ္မႈ၊

အေမးမ်ားေစာဒကတက္စရာမလိုဘဲေစာဒကတက္သူမ်ားအတြက္အေျဖမ်ားရရွိႏိုင္ေပသည္။ထို႔အျပင္မေကာင္းေသာအေတြးအေခၚမ်ားလြယ္ကူစြာေပ်ာက္ကင္းသြားေပမည္။

၎အျပင္မိုသာႏွင့္ေဇနာ၌မိုးႏွင့္ေျမျခားနားေနပါလားဆိုေသာအမွန္တရားျဖစ္ရပ္မွန္ကိုပါသိရွိသြားေပမည္။မိုသာႏွင့္ေဇနာကိုႏႈိင္းယွဥ္သူတို႔ သည္မသိနားမလည္သူႏွင့္သူႏွစ္ခုအၾကား၏အမွန္တရားကိုမသိသူမ်ားျဖစ္ပါသည္။

အလြဲသံုးစား

မွန္ကန္ေသာအရာမ်ားကိုအလြဲသံုးစားျပဳလုပ္ျခင္းျဖင့္ရန္သူမ်ား၏ ႏႈတ္ကိုဖြင့္ေပးသည္ႏွင့္တူေပသည္။ထို႔အျပင္မဟုတ္တရားအစီအစဥ္မ်ားဆြဲရန္ႏွင့္ေစာဒကတက္ႏိုင္ရန္အတြက္သက္ေသအျဖစ္ျပရန္အေၾကာင္းအရင္းမ်ားရသြားတတ္ပါသည္။
မိုသာသည္လည္းပဲ၎အစီအစဥ္မ်ားမွအစိတ္အပိုင္းတစ္ခုျဖစ္ပါ သည္။
အခ့ိ်ဳအရမ္းဝမ္းနည္းဖြယ္ေကာင္းၿပီးမဝင္ခံဘဲမရေသာအမွန္တရားတစ္ခုသည္ကား-မိမိမေကာင္းေသာစိတ္ဆႏၵေနာက္လိုက္တတ္သူမ်ား၊အ
လြဲသံုးစားလုပ္တတ္သူမ်ားအခ့်ိဳေၾကာင့္လူမႈပတ္ဝန္းက်င္အသိုင္းအဝိုင္း၏အခက္အခဲမ်ားကိုေျဖရွင္းေပးေသာမိုသာအားမိမိတို႔၏လက္ကစားစရာျဖစ္ေအာင္၊ဆင္ျခင္တံုတရားအျပည့္ျဖစ္စီမံထားေသာမိုသာကိုေစာဒကမ်ား တက္ေအာင္လုပ္ၾကပါသည္။
သို႔ေသာ္လည္းပဲေမးစရာေမးခြန္းတစ္ခုသည္ကားဤမိုသာမွအပအ ျခားအလြဲသံုးစားအျပဳမခံရေသာအရာရွိပါသနည္း။မည္ကဲ့သို႔ေသာအဖိုး တန္ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈရွိပါသလဲ?မသမာသူမ်ားအေနျဖင့္အလြဲသံုးစားမျပဳခဲ့ပါသေလာ!
ဘာလဲက်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္ကိုတစ္ေန႔၊တစ္ခ်ိန္ကလွံဖ်ားေပၚ

တင္ၿပီး၊ႏွိပ္စက္ညႇဥ္းပန္းသူ၏အစိုးရအားတည္ေထာင္ခဲ့သျဖင့္က်မ္းေတာ္ ျမတ္ကုရ္အားလက္လြတ္လိုက္ရမည္ေလာ?
ဘာလဲမိုနာေဖ(က)မ်ားသည္တည္ေဆာက္ထားေသာဇာရ(ရ)ဗလီဝတ္ေက်ာင္းေတာ္အားမီ႕း႐ႈိပစ္ရန္(ခ)ၿဖိဳဖ်က္ပစ္ရန္ကိုယ္ေတာ္ျမတ္(ဆြ)အမိန္႔ေပးခဲ့သျဖင့္ဗလီမ်ားအားလံုး၌အေနကင္းေအာင္ေနရမည္ေလာ!
ဘယ္သို႔ဆိုေစကၽြႏု္ပ္တို႔အေနျဖင့္အခ့်ဳိအစၥလာမ္ဥပေဒသမ်ားကိုအ
လြဲသံုးစားျပဳခဲ့ေၾကာင္းလက္ခံပါသည္။သို႔ေသာ္လည္းပဲကၽြႏု္ပ္တို႔အေနျဖင့္
အခ့်ိဳနမာဇ္ဖတ္သူအခ့်ိဳေၾကာင့္ဗလီတံခါးကိုပိတ္ျခင္းႏွင့္လက္ကိုင္ပုဝါ၊တစ္ခုေၾကာင့္ကိုင္စဲရ္ရီးယားတစ္ခုလံုးမီ႕း႐ိႈျဖစ္ဖို႔လံုးဝလုပ္မည္မဟုတ္ေခ်။မလြဲမ
ေသြအလြဲသံုးစားလုပ္သူမ်ားမလုပ္ႏိုင္ရန္တားျမစ္ပိတ္ပင္ရမည္။စစ္မွန္ ေသာအစီအစဥ္မ်ားျပဳလုပ္ေပးရမည္။
အထူးသျဖင့္ကၽြႏ္ုပ္တို႔ေခတ္သည္စစ္မွန္တိက်ေသာအစီအစဥ္မရွိလွ်င္လက္ခံဖို႔မျဖစ္ႏိုင္ေသာေခတ္ျဖစ္ပါသည္။ဤအတြက္ေၾကာင့္႐ိႈင္တြာန္လိုမ်ိဳးလူစားမ်ား၏အစီအစဥ္မ်ားပ်က္ဆီးသြားရေအာင္ပညာရွိသူမ်ား၊

အ ေတြးအေခၚေကာင္းသူမ်ားစုေပါင္း၍စစ္မွန္ေသာအစီအစဥ္တစ္ရပ္ျဖစ္ေပၚလာဖို႔ဥပေဒမ်ားေရးဆြဲရေပမည္။ထိုမွသာလွ်င္အလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္၏ဥပေဒအမိန္႔မ်ား၏တန္ဖိုးရွိ၊အက်ိဳးရွိေၾကာင္းေပၚလြင္လာၿပီး၊မေကာင္းေသာ အာသီသရွိသူမ်ား၊ယုတ္မာသူမ်ား၏လမ္းကိုပိတ္ဆို႔ထားသကဲ့သို႔ျဖစ္ေပ မည္။
=   =   =

မိုသာကုရ္အာန္စြႏၷတ္ႏွင့္အဂ်္မာေယအြန္မသ္အျမင္

   က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္၌မိုသာ(ခ)ယာယီေနကာဟ္ႏွင့္ပက္သက္ၿပီးစူရ္ေနစာအာယတ္ေတာ္အမွတ္၂၄၌ပါရွိသည္။မိန္႔ေတာ္မူထားသည္မွာ-

   فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِهِ مِنْهُنَّ فَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ فَرِيضَةً…

“အၾကင္အမ်ိဳးသမီးႏွင့္မိုသာဖတ္လွ်င္၎အားမဟာေငြဆက္ဆက္ေပး ေဆာင္ပါေလ။”
အေရးႀကီးေသာဂ႐ုျပဳစရာအခ်က္တစ္ခုသည္ကားတမန္ေတာ္ျမတ္(ဆြ)ထံမွေျမာက္မ်ားစြာသာရီဝါယသ္ေတာ္မ်ား၌ပါရွိေသာမိုသာဆိုသည္မွာယာယီေနကာဟ္ကိုဆိုလိုျခင္းျဖစ္ပါသည္။
ေ႔ရွ၌(အင္ရွာအလႅာဟ္)ကၽြႏု္ပ္အေနျဖင့္စာ႐ႈသူအဖို႔ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားရီဝါယသ္ကိုတင္ျပပါမည္။
ထို႔အျပင္စြန္နီ၊ရွီအာမ်ား၏ဖသ္ဝါက်မ္းမ်ားအားလံုး၌ယာယီေန ကာဟ္ဆိုသည္မွာမိုသာကိုေခၚဆိုျခင္းျဖစ္ပါသည္။ထို႔အတြက္ေၾကာင့္မိုသာအားလက္မခံျခင္းသည္အမ်ားမိုဂ်္သဟစ္လက္ခံထားခ်က္ကိုလက္မခံျခင္းႏွင့္တူေပသည္။

မိုဂ်္သဟစ္မ်ား၏ဖသ္ဝါကိုအေ႔ရွ၌ေဖၚျပပါမည္။
ဤကဲ့သို႔ရွိေနပါလ်က္အခ့်ဳိသူမ်ားအေနျဖင့္استمتاع၏ဆိုလိုခ်က္ သည္အရသာယူရန္ႏွင့္ကာမစပ္ယွက္ရန္ဟုအခါခါအဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုထားပါသည္။ထို႔ေၾကာင့္အာယတ္ေတာ္၏ဆိုလိုခ်က္မွာဇနီးသည္ႏွင့္ကာမစပ္ ယွက္လိုသည့္အခါမဟာေငြေပးေဆာင္ရမည္။အဓိပၸါယ္သက္ေရာက္ေနပါသည္။
ဤယူဆ႐ႈျမင္ခ်က္ႏွင့္ပက္သက္ၿပီးျပသာနာႏွစ္ခုႏွင့္ထင္ရွားစြာရင္ဆိုင္ရ ေပမည္။
ပထမအခ်က္။   ။မဟာေငြေပးေဆာင္ရန္အခ်ိန္သည္ေနကာဟ္ဖတ္ခ်ိန္ျဖစ္ ပါသည္။ေနကာဟ္ဖတ္သည္ႏွင့္တစ္ၿပိဳင္နက္အမ်ိဳးသမီးသည္မိမိမဟာေငြေတာင္းခံႏိုင္ေပသည္။ဤေနရာ၌ကာမစပ္မႈႏွင္အရသာခံမႈဆိုေသာသတ္ မွတ္ခ်က္မပါေပ။(မွန္လွေပသည္။အစါဂ်္သလာခ္ကာမစပ္ယွက္မည္အ လ်င္းျဖစ္ပါကမဟာေငြတဝက္သာေပးေဆာင္ရေပမည္။ဂ႐ုျပဳရေပမည္။)

ဒုတိယအခ်က္။   ။မိုသာဆိုသည့္စကားစုသည္ရွာရီအတ္စကားအရ၊စြန္နီ၊
ရွီအာေဖကာပညာရွင္ႀကီးမ်ားႏွင့္ရီဝါယသ္ေတာ္မ်ား၏အျမင္၌ယာယီေန ကာဟ္ကိုေခၚဆိုျခင္းျဖစ္ပါသည္။ဤဆိုလိုခ်က္အတြက္သက္ေသမ်ားအ ျဖစ္အက်ယ္တဝင့္ပံုသ႑ာန္ျဖင့္ဖတ္႐ႈရေပလိမ့္မည္။
အေက်ာ္အေမာ္သဖ္စီးပညာရွင္မရ္ဟြမ္သပ္ရစီးအေနျဖင့္မဂ်္မဂြလ္

စရမ္းက်မ္း၌ဤမိုသာအာယတ္ေတာ္ႏွင္ပက္သက္ၿပီး႐ႈျမင္သံုးသပ္ခ်က္ႏွစ္ခုကိုေရးသားထားပါသည္။
၁။အခ့်ိဳေသာသူမ်ားအေနျဖင့္استمتاع၏အဓိပၸါယ္ကိုအရသာယူျခင္း၊ဟုျဖန္႔ဆိုထားၿပီး သက္ေသအေထာက္အထားျဖင့္အခ့်ိဳေသာသာဝကႀကီးမ်ားသ ေဗအီး(န)ႀကီး၏လုပ္ေဆာင္ခ်က္ကိုေဖၚ ျပထားပါ သည္။
၂။အခ့်ိဳေသာသူမ်ားအေနျဖင့္استمتاع၏အဓိပၸါယ္ကိုယာယီေနကာဟ္အျဖစ္
ျပန္ဆိုထားၿပီးသက္ေသအေထာက္အထားျဖင့္အဗ္ေနအဘာစ္၊စာဒီး၊အဗ္
ေနမြစ္ဟူးဒ္ႏွင့္သေဗအီး(န)မ်ား၏အုပ္စုတစ္စုကိုတင္ျပထားပါသည္။၎တို႔အေနျဖင့္ယာယီေနကာဟ္အားလက္ခံထားသူမ်ားျဖစ္ပါသည္။
အကယ္၍အေသအခ်ာဂ႐ုစိုက္ဤႏွစ္ခ်က္အားေလ့လာသံုးသပ္ မည္ဆိုလွ်င္ဒုတိယအခ်က္သည္ပိုမို၍ခိုင္လံုေၾကာင္းေတြ႔ရေပသည္။အ ေၾကာင္းသည္ကားရွာရီအသ္စကားအရမိုသာႏွင့္استمتاع ဆိုသည္မွာယာယီ ေနကာဟ္ကိုဆိုျခင္းျဖစ္ပါသည္။၎အျပင္မဟာေငြေပးေဆာင္ျခင္းႏွင့္အရ
သာခံျခင္းတို႔ကိုဆိုလိုျခင္းမဟုတ္ေပ။
   ကူရ္သဗီးအေနျဖင့္မိမိ၏သဖ္စီးအက်ယ္ဖြင့္က်မ္းတြင္ဤမိုသာအာယတ္ႏွင့္ပက္သက္ၿပီးဖြင့္ဆိုထားသည္မွာ-အမ်ားစု၏လက္ခံယံုၾကည္မႈအရမိုသာ(ခ)ယာယီေနကာဟ္အားဆိုလိုျခင္း
ျဖစ္ၿပီး၊တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏လက္ထက္၌ရွိခဲ့သည္ဟုဆိုထားပါ သည္။

ဂ်နာေဗစူယူသီးအေနျဖင့္မိမိ၏က်မ္းဒူေရမန္းဇူး၌၎၊အဗ္ေနကုစီးက်မ္းႏွင့္စအာလာဝီးတို႔အေနျဖင့္မိမိတို႔၏သဖ္စီးက်မ္းမ်ား၌အထက္ပါ အဓိပၸါယ္မွာယာယီေနကာဟ္ဘက္ကိုသာျပဆိုထားပါသည္။
ရွီအာ၊စြန္နီသာသနာ့ပညာရွင္မ်ားအျမင္၌ဤကိစၥႏွင့္ပက္သက္ၿပီးမိုသာသည္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏လက္ထက္၌ရွိခဲ့ေၾကာင္းတညီတ
ညြတ္ထဲလက္ခံထားပါသည္။သို႔ေသာ္လည္းပဲစြန္နီေဖကာသာသနာ့ပညာ ရွင္အမ်ားစုအေနျဖင့္ဤအမိန္႔သည္ေနာက္ပိုင္း၌ဖ်က္သိမ္းျခင္းခံရသည္ဟုလက္ခံယံုၾကည္ထားၾကသည္။သို႔ေသာ္လည္းပဲဘယ္အခ်ိန္မွစ၍ဖ်က္သိမ္းခဲ့ေၾကာင္းႏွင့္ပက္သက္ၿပီးအကြဲအလြဲရွိပါသည္။
သာဓကအားျဖင့္ေက်ာ္ၾကားေသာပညာရွင္ႏူးဝီးအေနျဖင့္စဟီးမြတ္စလင္အက်ယ္ဖြင့္က်မ္း၌တင္ျပထားသည္မွာ-
၁။အခ့်ိဳကသဗူးက္စစ္ပြဲ၌ဟလႅာဟ္ျဖစ္ၿပီးေနာက္မွဟရမ္ျဖစ္သြား သည္ဟုဆိုထားသည္။
၂။အုမရ္သြလ္ကဇာ၌သာလွ်င္ဟလႅာဟ္ျဖစ္ခဲ့ပါသည္။
၃။မကၠာဟ္ေရႊၿမိဳ့ေတာ္ကိုေအာင္ႏိုင္ခ်ိန္၌ဟလႅာဟ္ျဖစ္ၿပီး၊ၿပီး ေနာက္ဟရမ္ျဖစ္သြားပါသည္။
၄။သဗူးက္စစ္ပြဲ(ဟီဂ်ရီ၉ခုႏွစ္)တြင္ဟရမ္ျဖစ္သြားပါသည္။
၅။အူးသာစ္စစ္ပြဲ(ဟီဂ်ရီ၈ခုႏွစ္)၌သာမိုသာျဖစ္ခဲ့ပါသည္။

၆။ေနာက္ဆံုးဟဂ်္(ဟီဂ်ရီ၁၀ခုႏွစ္)တြင္ဟလႅာဟ္ျဖစ္သြား၏။
စိတ္ဝင္စားစရာေကာင္းသည့္အခ်က္သည္ကားတင္ျပထားသူမ်ားအေနျဖင့္ေစာဒကတက္စရာႏွင္ဆန္႔က်င္ဘက္ရီဝါယသ္ေတာ္မ်ားတင္ျပ ထားျခင္းျဖစ္ပါသည္။အထူးသျဖင့္ခိုင္ဘဲရ္စစ္ပြဲ၌တားျမစ္ခဲ့ပါသလား။ ေနာက္ဆံုးဟဂ်္၌တားျမစ္ခဲ့ပါသလားဆုိၿပီးရီဝါယသ္သည္ေက်ာ္ၾကားလွေပ
သည္။သို႔ေသာ္လည္းအခ့်ိဳေဖကာပညာရွင္မ်ားအေနျဖင့္ဤရီဝါယသ္ႏွစ္ခုစလံုးအားစုေပါင္းရာ၌အရမ္းႀကိဳးစားခဲ့ေသာ္လည္းမေအာင္ျမင္ခဲ့ၾကေပ။
၎ထက္ပို၍စိတ္ဝင္စားစရာေကာင္းလွသည့္အခ်က္သည္ကားရွာေဖအီဆီမွတင္ျပထားေသာအခ်က္ျဖစ္ပါသည္။၎အေနျဖင့္ေျပာၾကား သည္မွာ-

لا أعلم شيئاً أحل الله ثمّ حرّمه ثمّ أحلّه ثمّ حرّمه إلاّ المتعة

ကၽြန္ေတာ္အေနျဖင့္မိုသာမွအပအလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္သည္တစ္ ေန႔၌ဟလႅာဟ္ျပဳလုပ္ၿပီး၊ေနာက္ဟရမ္သတ္မွတ္၏။ေနာက္တစ္ခါဟလႅာျပဳလုပ္ၿပီး၊ဟရမ္သတ္မွတ္ထားေၾကာင္းအေၾကာင္းအရာမ်ားကိုပါသတ္မွတ္
ထားေၾကာင္းမသိရွိေပ။

အဗ္ေနဟဂ်္အေနျဖင့္စူဟိုင္းလီမွတဆင့္မိုသာအားခိုင္ဗဲရ္ေန႔၌ဟ
ရမ္ျဖစ္ေၾကာင္းသတ္မွတ္ခဲ့ျခင္းႏွင့္ပက္သက္ၿပီးမည္သည့္သမိုင္းပညာရွင္၊
ဟဒီးစ္ပညာရွင္မ်ားအေနျဖင့္တင္ျပထားျခင္းမရွိေၾကာင္းတင္ျပထားျခင္း ျဖစ္ပါသည္။
၇။တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏လက္ထက္၌မိုသာသည္ဟလႅာဟ္ ျဖစ္ခဲ့ၿပီးေနာက္အိုမရ္အေနျဖင့္ဟရမ္ျပဳလုပ္ခဲ့ေၾကာင္းအဟ္ေလစြႏၷတ္၏တိက်ခိုင္လံုေသာက်မ္းစဟီးမြတ္စလင္၌ပါရွိပါသည္။
အဗ္ေနအသီးနဇ္ရဟ္အေနျဖင့္တင္ျပသည္မွာ-ကၽြႏု္ပ္အေနျဖင့္ဂ် နာေဗဂ်ေဘအဗ္ေနအဗ္သြလႅာဟ္အန္စာရီထံ၌ရွိေနခ်ိန္တြင္၎မွမိန္႔ၾကားေတာ္မူသည္မွာ-အဗ္ေနအဘာစ္ႏွင့္အဗ္ေနဇိုဟရ္အၾကားမိုသာေယေနစာ ႏွင့္မိုသာေယဟဂ်္တို႔သည္ပက္သက္ၿပီးကြဲလြဲမႈရွိေပသည္။
ကၽြန္ေတာ္အေနျဖင့္အသင္(ဂ်နာေဗဂ်ာေဘအဗ္ေနအဗ္သြလႅာဟ္အန္စာရီ)မည္ကဲ့သို႔သံုးသပ္ပါမည္ နည္းဟုေမးခဲ့၏။အေျဖေပးသည္မွာ-ကၽြႏ္ုပ္အေနျဖင့္၎မိုသာႏွစ္မ်ိဳးစလံုးကိုတမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏လက္ ထက္၌က်င့္သံုးခဲ့ပါသည္။အိုမာရ္အေနျဖင့္ဟရမ္ဟုသတ္မွတ္လိုက္မွသာမက်င့္သံုးခဲ့ျခင္းျဖစ္ပါသည္။

ဤကဲ့သုိ႔ထင္ရွားျပတ္သားေသာအေထာက္အထားရွိသည္ၾကားမွ ပင္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏လက္ထက္၌မိုသာဟရမ္ျဖစ္ခဲ့သည္ဟုဆို
ႏုိင္ပါသလား?

မည္သူကမိုသာကိုဟရမ္အျဖစ္သတ္မွတ္ခဲ့ပါလဲ?

ကၽြႏ္ုပ္အေနျဖင့္ဂ်နာေဗဂ်ာေဘ၏ေက်ာ္ၾကားေသာရီဝါယသ္တစ္ ပါးကိုတင္ျပခဲ့ပါသည္။၎ရီဝါယသ္ကိုအခ့်ိဳေက်ာ္ၾကားေသာစြန္နီေဖကာ သာသနာ့ပညာရွင္မ်ား၊ဟဒီးစ္ပညာရွင္မ်ား၊သဖ္စီးပညာရွင္မ်ားအေနျဖင့္မိမိတို႔၏က်မ္းမ်ား၌ဒုတိယခလိဖြာ၏စကားအတိုင္းအခ့်ိဳဝါက်မ်ားကိုေအာက္တြင္ေဖၚ ျပထားပါသည္။

متعتان كانتا مشروعتين فى عهد رسول الله(صلى الله عليه وآله) و أنا أنهى عنهما متعة الحجّ و متعة النساء

((တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏လက္ထက္၌မိုသာႏွစ္မ်ိဳးႏွစ္စားသည္အေလ့အထရွိခဲ့ပါသည္။မိုသာဟဂ်္သာမသိုႏွင့္ေနစာျဖစ္ၿပီး၎ႏွစ္ခုစလံုးကိုကၽြႏု္ပ္အေနျဖင့္ဟရမ္ဟုသတ္မွတ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ပါသည္။))
   ဤဟဒီးစ္ေတာ္ကိုအျခားစနသ္မ်ား၌ေတြ႔ရသည္မွာ၎မိုသာႏွစ္ခုကိုက်င့္သံုးသူအားအျပစ္ဒဏ္ေပးပါ မည္ဟုေသာဝါက်ပင္ျဖစ္ေပသည္။
ဟဂ်္သာမသိုဆိုသည္မွာဟဂ်ီအေနျဖင့္ပထမဦးစြာအိုမရာျပဳလုပ္ရမည္။ထို႔ေနာက္အဟ္ရမ္ဝတ္ဆင္ၿပီးေနာက္ကာလၾကာရွည္(သို႔)အတို၊ၿပီး

ေနာက္ဟဂ်္အတြက္ဒုတိယအႀကိမ္အဟ္ရမ္ဝတ္ဆင္ျခင္းကိုေခၚဆိုပါ သည္။
ဤဟဒီးစ္ေတာ္သည္ေက်ာ္ၾကားေသာဟဒီးစ္ေတာ္ျဖစ္ၿပီးအနည္း ငယ္ေသာကြာျခားမႈကြဲျပားမႈႏွင့္အတူအိုမာရ္အေနျဖင့္လူထုအားမင္ဘဲရ္ ေပၚမွေဟာၾကားခဲ့ျခင္းျဖစ္ပါသည္။ကၽြႏ္ုပ္အေနျဖင့္ဤေနရာ၌၎ဟဒီးစ္ႏွင့္ ပက္သက္ၿပီးအဟ္ေလစြႏၷတ္၏အကိုးအကားအရက်မ္းကိုတင္ျပပါမည္။

၁။   مسند احمد، جلد 3، صفحه 325
၂။ سنن بيهقى، جلد 7، صفحه 206
၃။ المبسوط سرخسى، جلد 4، صفحه 27
၄။ المغنى ابن قدامه، جلد 7، صفحه 571
၅။ محلى ابن حزم، جلد 7، صفحه 107
၆။ كنزالعمّال، جلد 16، صفحه 521
၇။ تفسير كبير فخر رازى، جلد 10، صفحه 52

=   =   =

ဤဟဒီးစ္ေတာ္၏အကူအညီျဖင့္ေျမာက္မ်ားစြာေသာျပႆနာမ်ားအတြက္အေျဖထြက္လာပါသည္။

၁။ပထမခလီဖာလက္ထက္၌မိုသာဟလႅာဟ္ျဖစ္ခဲ့ပါသည္။

မိုသာသည္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏လက္ထက္တြင္သာမက
ပထမခလီဖာလက္ထက္၌လည္းလုပ္ပိုင္ခြင့္ရွိခဲ့ပါသည္။သို႔ေသာ္ဒုတိယခလီဖာအေနျဖင့္သတ္မွတ္ခဲ့ပါသည္။
၂။ခိုင္လံုေသာအေထာက္အထားရွိလ်က္ကိုယ္ပိုင္ထင္ျမင္ခ်က္ကိုသံုးထားျခင္းျဖစ္ပါသည္။
ဒုတိယခလီဖာအေနျဖင့္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏ခြင့္ျပဳခ်က္အ ေထာက္အထားအခိုင္အလံုရွိလ်က္၌ပင္ဥပေဒအသစ္ကိုေရးဆဲြသည့္သတၱိ ျပခဲ့ေပသည္။အမွန္တကယ္က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္၏မိန္႔ဆိုထားသည္ မွာ-
…وَمَا آتَاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَمَا نَهَاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا …

“မည္သည့္အရာမဆိုတမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)ေပးလွ်င္ယူလိုက္ပါ။တားျမစ္
လွ်င္မက်င့္သံုးပါႏွင့္။”
တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)မွအပအျခားသူမ်ား၌လည္းအလႅာဟ္အ ရွင္ျမတ္၏ဥပေဒသမ်ားပါဝင္ေရာက္ စြက္ဖက္ပိုင္ခြင့္ရွိပါသလား?
အၾကင္သူတစ္ဦးတစ္ေယာက္သည္ကုိယ္ေတာ္(ဆြ)ကေတာ့ဒီလိုလုပ္ခဲ့တယ္။ငါေတာ့ေျပာင္းမည္ဟု ေျပာပိုင္ခြင့္ရွိပါသေလာ!

အလႅာဟ္အရွင္ျမတ္၏အမိန္႔ေတာ္မ်ားႏွင့္ဆက္သြယ္ပက္သက္ေနေသာထင္ရွားျပတ္သားသည့္အေထာက္အထားအခိုင္အလံုရွိေနပါလ်က္
ကိုယ္အထင္သံုးလုိ႔ရပါသလား?

အမွန္တကယ္ေျပာရလွ်င္္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏အမိ္န္႔ဩဝါဒေတာ္မ်ားကိုဆန္႔က်င္ေနသည္မွာအံ့ဩစရာ၊အံ့အားသင့္စရာပင္ျဖစ္ပါ သည္။
အကယ္၍ထင္ရွားျပတ္သားစြာခိုင္လံုေသာသက္ေသအေထာက္အထားရွိပါလ်က္မိမိႀကိဳးစားမႈ၊ထင္ျမင္ခ်က္အတြက္လမ္းဖြင့္ေပးရမည္ဆိုပါကဤကဲ့သို႔လုပ္လို႔မရေၾကာင္းသက္ေသျပရန္အေထာက္အထားရွိေပသည္။
အဂ်္ေသမဒ္မိမိႀကိဳးပမ္းမႈျဖစ္ထင္ေၾကးေပးမႈသည္တစ္ဦးတစ္ ေယာက္သာလွ်င္လုပ္ပိုင္ခြင့္ရွိပါသေလာ!အျခားသူလုပ္လို႔မရပါသေလာ!
အေရးႀကီးေသာကိစၥတစ္ခုျဖစ္ပါသည္။အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ-ထင္ရွားခိုင္လံုေသာ၊ရွင္းလင္းျပတ္သားေသာသက္ေသအေထာက္အထားရွိပါလ်က္ႏွင့္အဂ်္ေသမဒ္ကိုသံုးမည္ဆိုလွ်င္အလႅာဟ္အရွင္ျမတ္၏ဥပေဒ သမ်ားသည္ဖ်က္ဆီးမႈမွကင္းရန္လြယ္ကူမည္မဟုတ္ေခ်။
အၿမဲရွင္သန္ေနေသာအစၥလာမ္ဥပေဒအမိန္႔မ်ားအေျခနဲလွေပမည္။တစ္နည္းဆိုရလွ်င္အစၥလာမ္ဥပေဒအမိန္႔မ်ားအတြက္အႏၱရာယ္ျဖစ္လာႏိုင္ပါသည္။
၃။အိုမာရ္အားဆန္႔က်င္ရသည့္အေၾကာင္းအရင္းအဘယ္ေၾကာင့္

အိုမာရ္အေနျဖင့္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏အမိ္န္႔ဩဝါဒေတာ္မ်ားကိုေသြဖယ္ဆန္႔က်င္ခဲ့ပါသနည္း?
ေသြဖယ္ဆန္႔က်င္ရသည့္အေၾကာင္းတစ္ခုသည္ကား-လူထုအေနျဖင့္ဟဂ်္ျပဳရန္လာၾက၏။ဟဂ်္ႏွင့္အိုမရာျပဳၿပီးေနာက္အဟ္ရမ္ ခၽြတ္ၾကၿပီးမိမိတို႔၏ဇနီးမ်ားႏွင့္အတူစပ္ယွက္ၾကေသာေၾကာင့္ျဖစ္ေပသည္။ဤကဲ့သို႔ဟဂ်္သာမသိုျဖစ္ေနာက္ရက္အနည္းငယ္လြတ္လပ္ခြင့္ရပါသည္။
ဒါမေကာင္းဘူးလား? ဟဂ်္ဝိညဥ္အတြက္မသင့္ေတာ္ပါသေလာ?
အမွန္ေတာ့ပ်က္ျပယ္ေသာေတြးေတာမႈတစ္ခုပင္ျဖစ္ေပသည္။အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာဟဂ်္ႏွင္အိုမရာသာက်င့္စဥ္တစ္ခုစီျဖစ္ၿပီး၎တို႔အ ၾကား၌၁လအထိအခ်ိန္ဆြဲလိုရေပသည္။
မြတ္စလင္မ်ားအားလံုးအေနျဖင့္ေရွာင္ဝါလ္ႏွင့္ဇီးလ္ဟဂ်္လျမတ္
မ်ား၌မကၠာဟ္ေရႊၿမိဳ့ေတာ္သို႔ခရီးထြက္ကာအိုမရာျပဳလုပ္ၿပီးဇီးလ္ဟဂ်္လ(၈)ရက္ေန႔ထိလြတ္လပ္စြာေနရၿပီး၊ထို႔ေနာက္ဟဂ်္ျပဳလုပ္ရန္အတြက္စည္း
ကမ္းမ်ားေစာင့္ထိန္းရမည္ျဖစ္ၿပီးအရ္ဖာကြင္းျပင္ဘက္သို႔ခရီးထြက္ရပါ သည္။
ဤအတြက္ေၾကာင့္ဘယ္လိုအခက္အခဲရွိပါသလဲ?
အခ့်ိဳလူမ်ား၏စဥ္းစားပံုသည္မိုသာႏွင့္ပက္သက္ၿပီးဤကဲ့သုိ႔ျဖစ္၏။အကယ္၍မိုသာကိုျပဳလုပ္ပိုင္ခြင့္ျပဳလိုက္ပါကေဇနားကိုသတ္မွတ္ရန္ခက္ခဲသြားေပမည္။အေၾကာင္းသည္ကားမည္သည့္အမ်ိဳးသားမဆိုသူစိမ္းအမ်ိဳး

သမီးႏွင့္အတူေတြ႔ရခ်ိန္၌ကၽြန္ေတာ္တို႔မိုသာဖတ္ထားပါသည္ဟုလိမ္ညာ ေျပာဆိုလိုရေပသည္။
ဤနည္းျဖင့္ေဇနာကိုအားေပး၊အားေျမာက္လုပ္ၿပီးက်ယ္ျပန္႔ေအာင္လုပ္သည္ႏွင့္တူသြားေပမည္။မိုသာကိုဖတ္ရန္ခြင့္ျပဳမည္ဆိုလွ်င္ေဇနာမ်ားလာမည္။သန္႔ရွင္းသူနည္းသြားမည္။
ဤစဥ္းစားေတြးေခၚမႈသည္ပထမေတြးေခၚထင္ျမင္သံုးသပ္မႈထက္အားပိုနည္းပါသည္။အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာကၽြႏ္ုပ္အေနျဖင့္ပထမ၌အၿမဲ ေနကာဟ္လုပ္ဖို႔စြမ္း

အားမရွိေသာလူငယ္၊လူရြယ္မ်ား၊ဇနီးႏွင့္ေဝးေနေသာလူငယ္၊လူရြယ္မ်ားသည္မိုသာႏွင့္ေဇနာလမ္းႏွစ္သြယ္ေပၚ၌ရပ္ေနသည္ဟုဆိုထားေသာေၾကာင့္ျဖစ္ပါသည္။
အကယ္၍မိုသာ(ခ)ယာယီေနကာဟ္အားအထူးစည္းမ်ဥ္း၊စည္း ကမ္းမ်ားျဖင့္ေဆာင္ရြက္ရသည့္ကိစၥကိုဟရမ္ဟုအခုသတ္မွတ္လိုက္ပါကမ
လြဲမေသြလူထုအေနျဖင့္ဟရမ္အလုပ္မ်ား၊မသန္႔ရွင္း၊မသန္႔ျပန္႔သည့္လုပ္ ငန္းမ်ားမလြဲမေသြလုပ္ေဆာင္လာၾကမည္ျဖစ္ေပသည္။
ထို႔အတြက္ေၾကာင့္ေမာင္လာအလီ(အ.စ)၏ေက်ာ္ၾကားေသာဟ ဒီးစ္ေတာ္လာရွိေပသည္။
نَهَى النَّاسَ عَنِ الْمُتْعَةِ مَا زَنَى إِلاّ شَقِى لَوْ لاَ أنّ عُمَر

အဓိပၸာယ္။။“အကယ္၍အိုမာရ္သာမိုသာကိုမတားျမစ္ခဲ့ဘူးဆိုလွ်င္မသမာသူ ယုတ္မာမွအပေဇနာက်ဴးလြန္မည္မဟုတ္ေခ်။”

၄။မိုသာအားတားျမစ္ျခင္းႏွင့္ပက္သက္ၿပီးကြဲလြဲမႈမ်ား။

အထက္ပါဟဒီးစ္ေတာ္အားေျမာက္မ်ားစြာေသာစြန္နီဟဒီးစ္ပါေမာကၡမ်ား၊သဖ္စီးပညာရွင္မ်ားအေနျဖင့္တင္ျပထားပါသည္။ဤအခ်က္ကို
ၾကည့္ျခင္းျဖင့္မိုသာသည္အိုမာရ္လက္ထက္၌တားျမစ္ခဲ့ေၾကာင္းထင္ရွား သြားေပသည္။
တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏လက္ထက္၌မဟုတ္ေၾကာင္း၊ဤအ တြက္ေျမာက္မ်ားစြာေသာရီဝါယသ္ ေတာ္မ်ားအကိုးအကားမ်ားရွိေပသည္။
သာဓကအားျဖင့္
(က)ေက်ာ္ၾကားလွေသာဟဒီးစ္ပါရဂူေသးရ္ေမဇီးအေနျဖင့္တင္ျပသည္မွာ-
ဆီးရီးယားႏိုင္ငံသားတစ္ေယာက္သည္မိုသာႏွင့္ပက္သက္ၿပီးအဗ္သြလ္ လႅာဟ္အဗ္ေနအိုရ္မာအားေမးျမန္းရာ-၎အေနျဖင့္ဟလႅာဟ္ေျဖၾကား သည္၊ဒုတိယအႀကိမ္၊၎ဆီးရီးယားႏိုင္ငံသားသည္လူႀကီးမင္း၏ဖခင္အားဟရမ္ဟုမသတ္မွတ္ထားပါသေလာဟုထပ္ေမးျမန္းရာေျဖၾကားသည္မွာ-

أبى أرأيت إن كان أبى قد نهى عنها و قد سنّها رسول الله، أنترك السنّة و نتبع قول

“အကယ္၍ငါအေဖကတမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏စြႏၷတ္ေတာ္အ

ျဖစ္သတ္မွတ္ထားေသာအရာကိုတားျမစ္ခဲ့လွ်င္၊ငါအေဖသည္တမန္ေတာ္ ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏စြႏၷတ္ေတာ္အားခ်ိဳးေဖါက္မႈလမ္းစဥ္ကုိငါလိုက္ရမည္ေလာ!”
(ခ)စဟီးမြတ္စလင္အတြင္း၌ဂ်နာေဗဂ်ာေဘအဗ္ေနအန္စာရီ၏မိန္႔ဆိုထားေသာရီဝါယသ္ေတာ္တစ္ပါးကိုတင္ျပထားပါသည္။
“ကၽြႏု္ပ္တို႔အေနျဖင့္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏လက္ထက္၌စြန္ပလြန္သီး၊ ဂ်ံဳမႈန္႔အနည္းငယ္ကိုမဟာေငြအျဖစ္ေပးေဆာင္ၿပီးရက္အနည္းငယ္အတြက္မိုသာဖတ္ခဲ့ၾကသည္။ဤအလုပ္အားအဘူဘာကဲရ္လက္ထက္အထိလုပ္ ေဆာင္ခဲ့ၾကသည္။သို႔ေသာ္အိုမာရ္အေနျဖင့္အိုမာရ္ဘင္အရီးစ္၏အ ျဖစ္အပ်က္ၿပီးေနာက္ဟရမ္အျဖစ္သတ္မွတ္ခဲ့ေပသည္။
(ဂ)ဤက်မ္းေတာ္၏ေနာက္တစ္ေနရာ၌ဟဒီးစ္ေတာ္တစ္ပါးလာရွိသည္မွာ-တစ္ေန႔၌ဂ်နာေဗအဗ္ေနအဘာစ္ႏွင့္အဗ္ဒြရ္ဇိုဗိုင္းရ္အၾကားမိုသာ

ေနစာႏွင့္၊ဟဂ်္ေဂ်သာမသိုလ္တို႔ပက္သက္ၿပီးကြဲလြဲမႈမ်ားျဖစ္ပြားခဲ့၏။
(ထို႔အတြက္ဂ်နာေဗအဗ္ေနအန္စာရီအားအဆံုးအျဖတ္ေပးရန္ ေမတၱာရပ္ခံခဲ့သည္။)ဂ်နာေဗဂ်ေဗရ္အေနျဖင့္ကၽြႏ္ုပ္တို႔သည္မိုသာႏွစ္မ်ိဳးစ
လံုးကိုတမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏လက္ထက္၌က်င့္သံုးခဲ့ပါသည္။ထို႔ ေနာက္အိုမာရ္ကဟရမ္အျဖစ္သတ္မွတ္ခဲ့သျဖင့္မက်င့္သံုးရေတာ့ေခ်။
(ဃ)အဗ္ေနအဘာစ္သည္၎အား(حبر الأمّة )(အစၥလာမ္အြန္မသ္ အတြက္အာလင္ႏွင့္ပညာရွင္)ဟုေသာဘြဲ႔ရရွိထားသူျဖစ္ပါသည္။၎သည္မိုသာအားတမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏လက္ထက္၌ဟရမ္မဟုတ္ခဲ့ေၾကာင္းလက္ခံသူမ်ားစာရင္း၌ပါဝင္ေပသည္။
အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ၎ႏွင့္အဗ္သြလႅာဟ္အဗ္ေနဇိုဗိုင္းရ္အၾကားဤ ကိစၥႏွင့္ပက္သက္ၿပီးအျငင္းအခုန္ျဖစ္ခဲ့ေသာေၾကာင့္ျဖစ္ေပသည္။
အဗ္သြလႅာဟ္အဗ္ေနဇိုဗိုင္းရ္မကၠာဟ္ေရႊၿမိဳ့ေတာ္တြင္ရွိေနသည့္ ကာလ၌တစ္ေန႔လူထုအၾကား၌အသံၾကားရသည္မွာ၎အခ်ိန္၌အဗ္ေနအဘာစ္လည္းရွိေနေပသည္။
အခ့်ိဳသူမ်ား၏ႏွလံုးသားကိုအလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္သည္၎တို႔၏ မ်က္လံုးကိုကန္းေအာင္ျပဳလုပ္ထားသလို၊ႏွလံုးသားကိုလည္းေဖ်ာက္ကြယ္
ထားေပသည္။(ဆိုလုိသည္မွာ-မ်က္စိမျမင္႐ံုတင္မကဘဲစဥ္းစားဥာဏ္ပါ မရွိသူျဖစ္ေပသည္။)ဤအတြက္ေၾကာင့္မိုသာဖတ္လိုရသည္ဟုဖသ္ဝါေပး

ေနသည္။၎တို႔၏ေျပာဆိုလိုသူသည္အဗ္ေနအဘာစ္ျဖစ္ေပသည္။(ထိုအ
ခ်ိန္၌အဗ္ေနအဘာစ္သည္ကန္းေနသူ၊မ်က္မျမင္တစ္ဦးျဖစ္ေပသည္။)
ဤစကားကိုၾကားသည္ႏွင့္တစ္ၿပိဳင္နက္အဗ္ေနအဘာစ္သည္မတ္
တပ္ရပ္ထားၿပီးမိန္႔ေတာ္မူ၏။“အသင္ဟာနားမလည္သူတစ္ဦးျဖစ္ေပတယ္။
အကၽြႏ္ုပ္အသက္၏ကစမ္၊ကၽြႏ္ုပ္တို႔သည္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏
လက္ထက္၌သာဤအလုပ္ကိုလုပ္ေဆာင္ခဲ့ၾကေပသည္။”
   အဗ္ေနဇိုဗိုင္းရ္သည္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)ကိုမေလးစားေတာ့ပဲ ျပန္ေျပာ၏။“အခုအခ်ိန္၌လုပ္ျပပါလား။ခိုဒါကစမ္ခဲႏွင့္ေပါက္သတ္ျပမယ္။” တစ္နည္းဆိုရလွ်င္ၿခိမ္းေျခာက္ၿပီးအေျဖေပးခဲ့ေပသည္။
ေယဘုယ်အားျဖင့္အဗ္သြလႅာဟ္အဗ္ေနဇိုဗိုင္းရ္သည္ထိုအခ်ိန္အခါ၌ဤကဲ့သို႔အေျဖေပးရဲသည္မွာအာဏာရွိေနေသာအခ်ိန္ျဖစ္ေပသည္။ မကၠာဟ္ၿမိဳ့ေတာ္သည္သူ၏လက္ထက္၌ရွိေနေပသည္။ဤအတြက္ေၾကာင့္အဗ္ေနအဘာစ္ကဲ့သို႔ေသာသာသနာ့ပညာရွင္ကိုပင္၊ပူပန္စိုးရိမ္မႈမရွိဘဲ၊မ ေလးမစားျပန္ေျပာရဲခဲ့ေပသည္။
အမွန္တကယ္အဗ္ေနအဘာစ္သည္အသက္အားျဖင့္အဗ္သြလႅာဟ္အဗ္ေနဇိုဗိုင္းရ္၏အေဖအရြယ္ျဖစ္ၿပီး၊ပညာအားျဖင့္မယွဥ္ႏိုင္ေပ။အကယ္၍
ပညာအရည္အခ်င္းတူပါသည္ဟုဆိုလွ်င္လည္း၎သည္အဗ္ေနအဘာစ္ အားဤကဲ့သို႔မေလးမစားျပဳပိုင္ခြင့္မရွိေခ်။

အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာအကယ္၍တစ္ဦးတစ္ေယာက္သည္ဤ ကိစၥႏွင့္ပက္သက္ၿပီးမိမိကိုယ္တိုင္၏ဖသ္ဝါအေပၚက်င့္သံုးမည္။ေနာက္မွ ယြင္းေၾကာင္းသိမည္ဆိုလွ်င္လည္းဤလုပ္ရပ္သည္     وطى به شبهه
ျဖစ္ေပသည္။
လူတုိင္း وطى به شبهه ဆိုလိုျခင္းကိုသိေပသည္။ထိုအတြက္ေၾကာင့္ ခဲျဖင့္ေပါက္သတ္ရသည့္ဆင့္ထိမေရာက္ေသးသျဖင့္ဤကဲ့သို႔ႀကိမ္းေမာင္း ျခင္းသည္အဓိပၸါယ္မဲ့ေသာလုပ္ရပ္တစ္ခုႏွင့္၊ပညာမတတ္ေသာသူ၏လုပ္ ရပ္ျဖစ္ေပသည္။သို႔ေသာ္လည္းပဲဤကဲ့သို႔အျပဳအမူသည္အဗ္သြလႅာဟ္ အဗ္ေနဇိုဗိုင္းရ္ကဲ့သို႔မသိ၊နားမလည္သူ၊မေလးမစားလုပ္သူ၊လူငယ္လုပ္ သည္မွာအံ့ဩဖြယ္မဟုတ္ေပ။
စိတ္ဝင္စားစရာအခ်က္မွာရဂါဗ္သည္မိမိစာအုပ္ محاضرات                တြင္တင္ျပထားသည္မွာအဗ္သြလႅာဟ္အဗ္ေနဇိုဗိုင္းရ္ကအဗ္ေနအဘာစ္ အားခ်ိဳးႏွိမ္ၿပီးေျပာသည္မွာ-အဘယ္ေၾကာင့္မိုသာကိုဟလႅာဟ္လိုသတ္မွတ္ရပါသနည္း?ဂ်နာ ေဗအဗ္ေနအဘာစ္သည္အေျဖေပးသည္မွာ“မင္းအေမကိုသြားေမးၾကည့္လို႔ေျဖ၏။၎သည္မိမိ၏အေမထံသြားၿပီးေမးေသာအခါအေျဖရသည္မွာ-

   زمانى بود كه من متعه پدرت بودم ما ولدتك الا فى المتعة; تولد تو در

“ငါသည္မင္းကိုမိုသာျဖင့္ေမြးခဲ့ျခင္းျဖစ္တယ္။”

(င)အဟ္မဒ္အဗ္ေနဟန္ဗဲရ္သည္မိမိ၏မိုစနတ္က်မ္းတြင္အဗ္ေနဟ
စီး(န)မွတဆင့္တင္ျပသည္မွာ-မိုသာႏွင့္ပက္သက္ေသာအာယတ္ကုရ္ အာန္က်မ္းေတာ္၌လာရွိပါသည္။ကၽြႏ္ုပ္တို႔သည္လည္းလိုက္နာေဆာင္ရြက္
ခဲ့ပါသည္။ၿပီးေနာက္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)ဝါဖသ္ျဖစ္သြားသည္အထိ ဖ်က္သိမ္းေသာအာယတ္မက်ေရာက္လာေပ။
အထက္ပါရီဝါယသ္ေတာ္မ်ားအျပင္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏ လက္ထက္၌မိုသာအမိန္႔အားဖ်က္သိမ္းခဲ့သည္ဆိုေသာရီဝါယသ္ေတာ္မ်ားလာရွိေပသည္။
အိုဝမ္္းနည္းေလစြာ!ဖ်က္သိမ္းခဲ့ေၾကာင္းရီဝါယသ္ေတာ္မ်ားအားလံုးသည္တညီတညြတ္ထဲဖ်က္သိမ္းခဲ့ခိ်န္ကိုေဖၚျပထားလွ်င္ေကာင္းေလစြ!သို႔ေသာ္ဖ်က္သိမ္းခဲ့ခ်ိန္ကိုတစ္ေယာက္တစ္ခ်ိန္ေဖၚ ျပထားေပသည္။
၁။အခ့်ိဳရီဝါယသ္ေတာ္မ်ား၌လာရွိသည္မွာမိုသာဖ်က္သိမ္းေၾကာင္းအမိန္႔သည္ခိုင္ဗရ္စစ္ပြ(ဟီဂ်ရီ၇ခုႏွစ္)၌က်ခဲ့ေၾကာင္းေဖၚ ျပထားပါသည္။
၂။အခ့်ိဳရီဝါယသ္ေတာ္မ်ား၌လာရွိသည္မွာတမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)သည္   عام الفتح (ဟီဂ်ရီ၈ခုႏွစ္)၌ဟလႅာဟ္အျဖစ္မိုသာကိုခြင့္ျပဳခဲ့ၿပီးရက္ အနည္းငယ္ေနာက္ပုိင္းတားျမစ္ခဲ့ေၾကာင္းေဖၚ ျပထားပါသည္။

၃။အခ့်ိဳရီဝါယသ္ေတာ္မ်ား၌လာရွိသည္မွာမကၠာဟ္ၿမိဳ့အနီးရွိဟဝါ ဇန္းေျမ၌ျဖစ္ပြါးခဲ့ေသာအိုသာစ္စစ္ပြြဲၿပီးေနာက္(၃)ရက္သာမိုသာဖတ္ခြင့္ေပး
ခဲ့ၿပီးေနာက္ျပန္ပိတ္ခဲ့သည္ဟုလာရွိပါသည္။
အကယ္၍ကၽြႏ္ုပ္ထံ၌အားလံုးေသာရီဝါယသ္ေတာ္မ်ားႏွင့္ပက္
သက္ၿပီးသုေတသနျပဳႏိုင္လွ်င္ပို၍က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔သိႏိုင္ၿပီးျဖစ္ပါသည္။သို႔ျဖစ္ပါ၍အဟ္ေလစြႏၷတ္၏အေက်ာ္အေမာ္သာသနာ့ပညာရွင္ႏူး႐ိုင္း သည္စဟီးမြတ္စလင္အဖြင့္က်မ္း၌တစ္ခုႏွင့္တစ္ခုအခ်ိတ္အဆက္ရွိေသာရီဝါယသ္ေတာ္(၆)ခုကိုတင္ျပပါမည္။
၁။မိုသာသည္ခိုင္ဗရ္စစ္ပြဲ၌ဟလႅာဟ္ျဖစ္ၿပီးေနာက္ရက္အနည္းငယ္အတြင္းဟရမ္ျဖစ္သြားေပသည္။
၂။မိုသာ عمرة القضاءတြင္ဟလႅာဟ္ျဖစ္ၿပီးေနာက္မွဟရမ္ျဖစ္သြားေပသည္။
၃။မိုသာ فتح مكّه အခ်ိန္၌ဟလႅာဟ္ျဖစ္ၿပီးေနာက္မွဟရမ္ျဖစ္သြားေပသည္။
၄။တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)သည္မိုသာကိုသူဘူးက္စစ္ပြဲ၌ဟရမ္အျဖစ္ သတ္မွတ္ခဲ့ေပသည္။
၅။မိုသာသည္ဟဝါဇ္စစ္ပြဲ၌ဟလႅာဟ္ျဖစ္သြားပါ၏။
၆။မိုသာသည္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏ေနာက္ဆံုးဟဂ်္၌ဟလႅာဟ္ျဖစ္ သြားေၾကာင္းေဖၚ ျပထားပါသည္။

အထက္ပါကိစၥႏွင့္ပက္သက္ၿပီးရွာေဖအီဟ္အဆိုအမိန္႔သည္ပိုမို၍အံ့ဩဖို႔ေကာင္းေပသည္။
ကၽြႏ္ုပ္အေနျဖင့္မိုသာအမိန္႔မွလြဲ၍အလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္အေနျဖင့္အရာကိစၥတစ္ခုကိုဟလႅာဟ္အမိန္႔ေပးၿပီးေနာက္ဟရမ္၊ေနာက္တစ္ခါ
ဟလႅာဟ္သတ္မွတ္ေပးၿပီးေနာက္ဟရမ္သတ္မွတ္ခဲ့ေၾကာင္းမေတြ႔ရေသး ေပ။
သုေတသီတိုင္းဤကဲသို႔ဆန္႔က်င္ဘက္ရီဝါယသ္ေတာ္မ်ားကိုေလ့လာသံုးသပ္ခ်ိန္၌လုပ္ႀကံထားေသာရီဝါယသ္ေတာ္အတုအပမ်ားေၾကာင္း၊ ႏိုင္ငံေရးအရအျခားကစားထားေသာကစားကြက္တစ္ခုျဖစ္ေၾကာင္းယံု ၾကည္မည့္အခ်က္ပင္ျဖစ္ေပသည္။

=   =   =
အေၾကာင္းဆုံးလမ္း

မည္သူမဆိုဤကဲ့သုိ႔ေသာဆင့္ျပန္ခ်က္အဆိုမ်ားႏွင့္ရင္ဆိုင္ရသည့္အခါအမွန္တရားကိုသိရွိရန္အတြက္မလဲြမေသြေလ့လာၾကေပမည္။
သို႔ေသာ္လည္းပဲဤမိုသာကိစၥႏွင့္ပက္သက္ၿပီးမည္ကဲ့သို႔ေသာအ ခက္အခဲရွိေနပါသနည္း?ဤကဲ့သို႔ဆန္႔က်င္ဘက္စကားစုမ်ားေနာက္ေဖ

ကာပညာရွင္တစ္ဦးသီးသန္႔လမ္းေရြးခ်ယ္ထားေၾကာင္းေတြ႔ေနရပါသ နည္း?
အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ဆန္႔က်င္ဘက္ရီဝါယသ္မ်ားညိႇလို႔ရေပ သည္။
ဤကဲ့သို႔ကဲြလြဲမႈမ်ားသည္ႏိုင္ငံေရးႏွင့္ပက္ရန္အႏၱရာယ္ရွိေနေသာ ျပသာနာတစ္ခုခုေၾကာင့္ေပၚေပါက္လာသျဖင့္ျဖစ္ခဲ့ရသည္ဟုမဆိုႏိုင္ပါသ

ေလာ!ထို႔ေၾကာင့္လည္းပဲအခ့်ိဳဟဒီးစ္ေတာ္မ်ားကိုအႀကံအဖန္ျပဳလုပ္ၿပီးအတုလုပ္ကာတမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏သာဝကေတာ္ႀကီးမ်ား၏အမည္ကိုအလြဲသံုးစားလုပ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ေပ သည္။ဟဒီးစ္ေတာ္မ်ားကို၎တို႔သည္ တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)ထံမွတဆင့္ျပတ္သည္ဟု(ေျပာရဲ၊ေရးရ)ဲၿပီးမစိုး ရိမ္မေၾကာင့္ၾကေတာ့ေပ။
ႏိုင္ငံေရးအတြက္သာလွ်င္သီးသန္႔ျဖစ္ေၾကာင္းအိုမာရ္သည္လူၾကား၌ေျပာခဲ့ေသာစကားအရသိႏိုင္ေပသည္။
“ရစူလ္(ဆြ)၏လက္ထက္၌ႏွစ္ခုေသာအရာသည္ဟလႅာဟ္ျဖစ္၏။၎ႏွစ္ခုကိုကၽြႏု္ပ္အေနျဖင့္ဟရမ္အျဖစ္သတ္မွတ္ေပမည္။ႏွစ္ခုအနက္္္္မွ တစ္ခုသည္ကားမိုသာျဖစ္ေပသည္။”
ဤမိန္႔ဆိုမႈသည္လူထုအၾကား၌မေကာင္းေသာအက်ိဳးသက္ေရာက္မႈကိုျဖစ္ေစခဲ့ပါသည္။
အကယ္၍ဤကဲ့သို႔အြန္မသ္ႏွင့္အစၥလာမ္ခလီဖြာမ်ားအေနျဖင့္

(အဟ္ကမ္ေမအစၥလာမ္)အစၥလာမ္ဥပေဒသမ်ားကိုေျပာင္းလဲလာလွ်င္တား ျမစ္ထိန္းသိမ္းဖို႔ကၽြႏု္ပ္တို႔ထံ၌မည္သို႔ေသာသက္ေသအေထာက္အထားမရွိ
ေခ်။အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာဤအလုပ္အားဒုတိယခလီဖာသာလွ်င္လုပ္ ေဆာင္ႏုိင္ခြင့္ရွိသည္မဟုတ္ေခ်။အျခားသူမ်ားလည္းလုပ္ႏိုင္ခြင့္ရွိေပသည္။
၎တို႔အေနျဖင့္တိက်ခိုင္လံုေသာသက္ေသအေထာက္အထားရွိလ်က္ႏွင့္မိမိတို႔ထင္ေၾကးကိုေပးၾကေပမည္။
ဤသို႔ျဖစ္လွ်င္အစၥလာမ္ဥပေဒသမ်ား၌ဝါဂ်ဗ္ႏွင့္ဟရမ္မ်ားကို ေျပာင္းလဲမႈရွိလာၿပီးအစၥလာမ္သာသနာသည္တျဖည္းျဖည္းဖ်က္ဆီးကြယ္ ေပ်ာက္သြားေပမည္။
ဤအတြက္ေၾကာင့္ဒုတိယခလီဖာ၏အမိန္႔သည္ဆိုးက်ိဳးသက္ ေရာက္မႈကိုဖ်က္သိမ္းႏိုင္ဖို႔အတြက္အခ့်ိဳအေနျဖင့္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)လက္ထက္၌ပင္၎အရာႏွစ္ခုစလံုး(ဒုတိယခလီဖာတားျမစ္ထားေသာအ ရာ)ဟရမ္ျဖစ္ခဲ့ပါသည္ဟုေျပာဆိုခဲ့ၾက၏။
ဤအတြက္ေၾကာင့္ဟဒီးစ္အတုမ်ားကိုအစစ္ပံုသြင္း၍သာဝကေတာ္ႀကီးဘက္မွရရွိသည္ဟုေျပာဆိုရန္သတၱိရွိလာၾကသည္။အေၾကာင္းသည္ ကားဤဟဒီးစ္ေတာ္မ်ားသည္တစ္ခုႏွင့္တစ္ခုမကိုက္ညီသည့္အျပင္ဆန္႔ က်င္ေနသျဖင့္အတုအေယာင္မ်ားျဖစ္ေၾကာင္းထင္ရွားလာပါသည္။
အကယ္၍ဤကဲ့သို႔မဟုတ္ပါကဆန္႔က်င္ဘက္ဟဒီးစ္ေတာ္မ်ားကို

တစ္ေနရာထဲစုစည္းတင္ျပဖို႔မျဖစ္ႏိုင္ေပ။မည္မွ်အထိပင္အလႅာဟ္အရွင္ ျမတ္၏ဥပေဒ(အဟ္ကမ္)ကိုကေလးကစားစရာကဲ့သို႔လုပ္ထားသည္ဆို
လွ်င္အခ့်ိဳေဖကာပညာရွင္မ်ားအေနျဖင့္မိုသာအားဟရမ္၊ဟလႅာဟ္၊မိုဘာ (၃)မိ်ဳးစလံုးသံံုးထားေသာေၾကာင့္ျဖစ္ေပသည္။
တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)လက္ထက္၌အေျခအေနအရ၊အမွန္တ ကယ္အေရးႀကီးေသာလိုအပ္ခ်က္ကိုေျဖရွင္းရန္အလို႔ငွာမိုသာအားလုပ္ပိုင္ခြင့္ျပဳခဲ့ျခင္းျဖစ္ပါသည္။ဤလိုအပ္ခ်က္သည္ေခတ္တိုင္းအတြက္လိုအပ္ ေနမည္ျဖစ္ပါသည္။
(အေၾကာင္းသည္ကားလူတိုင္း၊လူတိုင္းသည္အခက္အခဲ၊အေထြ
ေထြေၾကာင့္အိမ္ေတာင္မျပဳႏိုင္ေသာေၾကာင့္ျဖစ္၏။ဤေနရာ၌ကာမလိုက္ စားသူ၊နီယသ္မေကာင္းသူမ်ားမပါဝင္ေပ။)
ဘာသာျပန္ဆိုသူ
ယခုကၽြႏ္ုပ္တို႔ေခတ္အတြက္ပိုမို၍ျပင္းထန္စြာလိုအပ္လာေပသည္။အခ့ိ်ဳလူငယ္၊လူရြယ္မ်ားသည္အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ား၌ၾကာရွည္စြာေနထိုင္ၿပီးအလုပ္လုပ္ေနရေသာေၾကာင့္ျဖစ္ပါသည္။သို႔ျဖစ္ပါ၍အဘယ္ေၾကာင့္ဟရမ္ ျဖစ္ပါသနည္း?
ထိုကာလတမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)အခ်ိန္အခါ၌အစၥလာမ္လမ္းစဥ္ကေနလမ္းလြဲ၊လမ္းမွားျဖစ္ေပမည္။အစီအစဥ္မ်ားမရွိခဲ့ေခ်။ထိုအခ်ိန္ေခတ္

ကာလ၌ေဟဂ်ပ္မဝတ္သူအမ်ိဳးသမီးမ်ား၊ေဟဂ်ပ္ကိုေပါ့ပ်က္ပ်က္ဝတ္သူအမ်ိဳးသမီးမ်ား၊စာရိတၱကိုပ်က္ျပားေစေသာ႐ုပ္ရွင္မ်ား၊႐ုပ္ျမင္သံၾကား၊အင္
တာနက္၊စေလာင္းလိုင္းမ်ား၊စာရိတၱကိုပ်က္ျပားေစေသာစားေသာက္ဆိုင္ မ်ား(ႏိုက္ကလပ္စသည္ျဖင့္)၊စာရိတၱကိုပ်က္ျပားေစေသာဝတၱဳစာအုပ္၊ကာ
တြန္းစသည္ျဖင့္လူငယ္၊လူရြယ္မ်ားကိုလမ္းမွားေစေသာအရာမ်ားမရွိေသး ေပ။
ထိုကဲ့သို႔(စာရိတၱကိုပ်က္ျပားေစေသာအရာမ်ားဆက္သြယ္မႈမ်ား)မရွိေသးေသာကာလ၌ပင္မိုသာအားလိုအပ္ေသာအရာတစ္ခုအျဖစ္သတ္ မွတ္ေပးခဲ့လွ်င္၊ယေန႔အခုလိုစာရိတၱကိုပ်က္ျပားေနသည့္ကာလ၌ဟရမ္
ျဖစ္ၿပီးေလာ!ဟရမ္ျဖစ္သြားပါသည္ဟုဆိုေသာစကားသည္ဒႆနၾကပါသေလာ!
အားလံုးေသာစကားမ်ားကိုေခတၱရပ္ဆိုင္းထားပါ။ေဖကာပညာရွင္အမ်ားစုသည္မိုသာကုိဟရမ္ဟုသတ္မွတ္ထားၿပီး၊အုပ္စုတစ္စုသည္ ဟလႅာဟ္ဟုသတ္မွတ္ထား၏။ထို႔အတြက္ေၾကာင့္ကြဲလြဲေသာေဖကာဥပေဒတစ္ခုဟုသတ္မွတ္ႏိုင္ေပသည္။သို႔ျဖစ္ပါ၍ဟလႅာဟ္ကိုခံယူထားသူမ်ားအေနျဖင့္မိမိ၏ဆန္႔က်င္ဘက္အုပ္စုအားအစၥလာမ္မီး(န)အဟ္ကမ္အေပၚမ က်င့္သံုးသူမ်ားဟုစြပ္စြဲ၍မရသလို၊ဟရမ္ဟုခံယူထားသူမ်ားအေနျဖင့္လည္းမိမိ၏ဆန္႔က်င္ဘက္အုပ္စုအား العياذ بالله ေဇနာ(တရားမဝင္ေနကာ)လုပ္ သူမ်ား၊အားေပးသူမ်ားဟု စြပ္စြဲ၍မရေပ။

ေကယာမသ္ေန႔၌အလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္အားမည္သည့္အေျဖေပးမည္နည္း?
အမ်ားဆံုးေျပာရလွ်င္ေအဂ်္ေသဟသ္၌အယူအဆကဲြလြဲမႈတစ္ခု သာျဖစ္ေပသည္။
ဖခ္ေရရစီးဤကဲ့သို႔ကိစၥမ်ိဳးႏွင့္ပက္သက္လာလွ်င္၊အစြန္းေရာက္သူ ျဖစ္ေပသည္။တယူသန္သူ၊လူမ်ိဳးႀကီးဝါဒီျဖစ္ေပသည္။၎အေနျဖင့္မိမိ၏
သဖ္စီး၌ေရးသားထားသည္မွာ -

أنّها بقيت السواد الأعظم من الأمّة إلى أنّها صارت منسوخة و قال السواد منهم ذهب
                   كانت كما

“အြန္မသ္အမ်ားစုသည္မိုသာႏွင့္ပက္သက္ေသာအမိန္႔သာဖ်က္ သိမ္းခဲ့ရၿပီဟုခံယူထားေသာ္လည္း၊အုပ္စုတစ္စုသည္မဖ်က္သိမ္းခံရေသး ေၾကာင္းယေန႔အထိပင္ခံယူထားေပသည္။
တစ္နည္းဆိုရလွ်င္ကြဲလြဲမႈရွိေသာကိစၥတစ္ခုျဖစ္ပါသည္။ဤေနရာ၌ကၽြႏု္ပ္အေနျဖင့္ဤမိုသာႏွင့္ပက္သက္သည့္ေဆြးေႏြးမႈကိုအဆံုးသတ္ပါ မည္။
ကၽြန္ေတာ္အေနျဖင့္တစ္အုပ္စုႏွင့္တစ္အုပ္စုမိမိတို႔၏ဆန္႔က်င္ ဘက္အုပ္စုအားမတရားစြပ္စြဲမည့္အလ်င္ႏွင့္မေတာ္မတရားမေျပာဖို႔၊ေျပာ

မည့္အရင္ေနာက္တစ္ႀကိမ္ထပ္မံ၍(အေသအခ်ာ၊တရားမွ်မွ်တတ)ေလ့လာၿပီးအဆံုးအျဖတ္ေပးဖို႔ေမတၱာရပ္ခံပါသည္။
ဤကဲ့သို႔ျပဳလုပ္လွ်င္၎အေနျဖင့္မိုသာကိစၥသည္ယခုအခ်ိန္အထိအလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္၏အမိန္႔တစ္ခုျဖစ္ေၾကာင္း၊သတ္မွတ္ထားေသာ စည္းကမ္း၊စည္းမ်ဥ္းမ်ားအရဟလႅာဟ္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ေျမာက္မ်ားစြာေသာအ ခက္အခဲမ်ားအတြက္ေျဖရွင္းေပးေသာအရာတစ္ခုျဖစ္ေၾကာင္းေတြ႔ရမည္ဟုယံုၾကည္ၾကည္ျဖင့္ေျပာႏိုင္ပါသည္။

=   =   =

(၅) ။ေျမခဲေပၚ

စဂ်္သာ

ျပဳျခင္း။

ေအဗာသသ္ျပဳရာတြင္စဂ်္သာ၏အေရးပါမႈ

အစၥလာမ္အျမင္အရအလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္အတြက္စဂ်္သာျပဳလုပ္ ျခင္းသည္အေရးအႀကီးဆံုးေအဗာဒသ္တစ္ခုျဖစ္ၿပီး၊အေရးႀကီးဆံုးေအဗာ ဒသ္မ်ားမွတစ္ခုျဖစ္ပါသည္။သာဓကအားျဖင့္ရီဝါယသ္ေတာ္မ်ား၌လူသားသည္အလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္ႏွင့္အနီးကပ္ဆံုးအခ်ိန္သည္စဂ်္သာျပဳလုပ္ေနသည့္အခ်ိန္ျဖစ္သည္ဟုပါရွိေပသည္။

သာသနာ့အႀကီးအကဲမ်ားအထူးသ ျဖင့္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)ႏွင့္အဟ္ေလဘိုက္(အ.စ)တို႔သည္စဂ်္သာၾကာျမင့္စြာျပဳခဲ့ေပသည္။
အလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္အတြက္စဂ်္သာကိုၾကာျမင့္စြာျပဳလုပ္ျခင္း ျဖစ္လူသား၏ဝိညဥ္ႏွင့္အသက္ကိုမြန္ျမတ္ေစပါသည္။စဂ်္သာသည္ အလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္၏ထံေတာ္ဝယ္ေအာက္က့်ိဳျခင္း၊ေက်းကၽြန္ျဖစ္ ေၾကာင္းဝန္ခံျခင္း၏လကၡဏာျဖစ္ေသာေၾကာင့္ျဖစ္ေပသည္။သို႔ျဖစ္ပါ၍န မာဇ္၏ရကအတ္တိုင္း၌၂ႀကိမ္စဂ်္သာျပဳရန္အမိန္႔ပါရွိေပသည္။
စဂ်္သာေယ႐ိႈကိုရ္၊က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္၏မိုစ္သာအပ္ဝါဂ်စ္ စဂ်္သာမ်ား၊ဖန္ဆင္းရွင္အားစဂ်္သာျပဳမႈအတြက္ထင္ရွားေသာသ႐ုပ္ျပမႈ မ်ားမွျဖစ္ေပသည္။လူသားအေနျဖင့္စဂ်္သာျပဳေနခ်ိန္၌အလႅာဟ္ဟိုအရွင္ ျမတ္မွအပအျခားအရာမ်ားကိုေမ့သြားေပမည္။မိမိကိုယ္တိုင္ကအလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္ႏွင့္အနီးကပ္ဆံုးသူအျဖစ္ျမင္ေတြ႔ရေပမည္။ထို႔အတြက္ေၾကာင့္

အလႅာဟ္ႏွင့္ပိုမို၍နီးကပ္မႈကိုျဖစ္ေစပါသည္။ سير و سلوك ႏွင့္ عرفان
ကမၼဌာန္း၏ဆရာကဝိမ်ား၊ကိုယ္က်င့္တရားဆိုင္ရာဆရာမ်ားအေနျဖင့္စဂ်္သာႏွင့္ပက္သက္ ၿပီးအမ်ားႀကီးတိုက္တြန္းထားပါသည္။
ၿခံဳ၍ေျပာရလွ်င္အထက္ကေဖၚျပထားသည့္အတိုင္းေက်ာ္ၾကား ေသာဟဒီးစ္၏အေထာက္အထားအရလူသားအေနျဖင့္႐ိႈင္တြာန္အားစိတ္ ဒုကၡျဖစ္ေအာင္စဂ္်သာထက္ပို၍ေကာင္းေသာလက္နက္မရွိေခ်၊
အျခားဟဒီးစ္ေတာ္အားတင္ျပပါမည္။ တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)သည္မိမိ၏သာဝကေတာ္တစ္ပါးအားမိန္႔ေတာ္မူသည္မွာ-
“အကယ္၍ေကယာမသ္ေန႔၌ကၽြႏု္ပ္မိုဟမၼဒ္(ဆြ)ႏွင့္အတူျပန္လည္ ရွင္သန္ထလိုလွ်င္၊ကဟာ(မေကာင္းမႈျပဳသမ်ားကိုအေရးယူေတာ္မူေသာအရွင္)ႏွင့္ဝါဟစ္ဒ္(တစ္ပါးတည္းေသာအရွင္)ျဖစ္ေတာ္မူေသာအလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္အားစဂ်္သာၾကာၾကာျပဳလုပ္ပါေလ။

الْقَهّار اللهُ مَعِى يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَأطِلِ السُّجُودَ بَيْنَ يَدَىِ اللهِ الوَاحِدِ وَ إِذَا أرَدْتَ أنْ يَحْشُرَكَ

၂။အလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္မွအပအျခားမည္သူကိုမွ်စဂ်္သာျပဳခြင့္မရွိေခ်။

ကၽြႏ္ုပ္တို႔အေနျဖင့္တစ္ပါးတည္းေသာထာဝရအရွင္အလႅာဟ္ဟိုအ
ရွင္ျမတ္သခင္မွအပအျခားမည္သူကိုမွ်စဂ်္သာျပဳခြင့္မရွိေၾကာင္းယံုၾကည္လက္ခံထားပါသည္။အေၾကာင္းသည္ကားစဂ်္သာသည္အလြန္လြန္က်ိဳးႏြံမႈ
ကိုျပဆိုေနၿပီးကိုးကြယ္ျခင္းခံထိုက္သူသည္အလႅာဟ္အတြက္သာသီးသန္႔အထူးျဖစ္ရမည္ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ေပ၏။

        وَللهِِ يَسْجُدُ مَنْ فِى السَّماوَاتِ وَالاَْرْضِ

အာယတ္ေတာ္၏အသံုးအႏႈန္းအရအလႅာဟ္ဆိုသည့္စကားလံုး သည္ဝါက်အစ၌သံုးထားသည္။ဤအတြက္ေၾကာင့္သီးသန္႔အထူးဟုအ ဓိပၸါယ္ရ၏။ဆိုလိုသည္မွာမိုးေကာင္းကင္ႏွင့္ေျမျပင္အတြင္းရွိအရာမ်ားအား လံုးသည္သီးသန္႔အထူးအလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္ကိုသာလွ်င္စဂ်္သာျပဳလုပ္ပါသည္။ထိုနည္းတူစြာစူရမ္အဲရ္ဖ္အာယတ္ေတာ္အမွတ္၂၀၆( لَهُ يَسْجُدُون )ဟု ထပ္မံၿပီးစဂ်္သာသည္အလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္တြက္သာလွ်င္ျဖစ္ေၾကာင္းျပဆိုေနပါသည္။
အဓိကအားျဖင့္ၾကည့္မည္ဆိုလွ်င္စဂ်္သာသည္က်ိဳးႏြံ၊ႏွိမ့္ခ်မႈ၏ ေနာက္ဆံုးအဆင့္ျဖစ္ေပသည္။စဂ်္သာသည္သီးသန္႔အလႅာဟ္ဟိုအရွင္ ျမတ္တြက္သာလွ်င္ျဖစ္ေပသည္။
အကယ္၍ကၽြႏု္တုိ႔အေနျဖင့္အလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္မွအပအျခားသူ

တစ္ဦး၊တစ္ေယာက္(သို႔)အရာဝတၱဳတစ္ခုကိုစဂ်္သာျပဳလုပ္မည္ဆိုလွ်င္
အလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္ႏွင့္ယွဥ္တြဲေပးျခင္းျဖစ္ေပမည္။ဤလုပ္ရပ္သည္မ
မွန္ကန္ေခ်။
ကၽြႏု္တုိ႔အေနျဖင့္ေသာင္ဟီးဒ္အဓိပၸါယ္ကို(ေသာင္ဟီးဒ္ေအဘာဒီ)အျဖစ္လက္ခံပါသည္။ဆိုလိုသည္မွာအလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္တစ္ပါးတည္း
ကိုသာလွ်င္ခဝပ္ကိုးကြယ္၊စဂ်္သာျပဳမည္ဟုဆိုျခင္းျဖစ္ပါသည္။ဤကဲ့သို႔မ ျပဳလွ်င္ၿပီးျပည့္စံုေသာေသာင္ဟီးဒ္မျဖစ္ႏိုင္ေခ်။
အသံုးအႏႈန္းေနာက္တစ္မ်ိဳးျဖင့္ေျပာရလွ်င္အလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္မွအပအျခားသူ(သို႔)အရာဝတၱဳအားကိုးကြယ္ျခင္းသည္(شكر)တစ္မ်ိဳးျဖစ္ပါသည္။
စဂ်္သာသည္ခဝပ္ကိုးကြယ္ဆည္းကပ္ျခင္းတစ္ခုျဖစ္၏။ထို႔အတြက္ေၾကာင့္အလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္မွအပအျခားသူ(သို႔)အရာဝတၱဳမ်ားကိုစဂ်္ သာလုပ္ခြင့္မရွိေခ်။သို႔ေသာ္လည္းေကာင္းကင္တမန္မ်ားကဟဇရတ္သ္ အာဒမ္(အ.စ)အားစဂ်္သာျပဳခဲ့ေၾကာင္းက်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္၌အာ ယတ္ေတာ္မ်ားလာရွိပါသည္။
ဤအေၾကာင္းႏွင့္ပက္သက္၍သဖ္စီးပညာရွင္မ်ားဖြင့္ဆိုထားသည္
မွာ-ဤစဂ်္သာသည္ဟဇရတ္သ္အာဒမ္(အ.စ)အားအ႐ိုအေသ၊အေလးအ စားျပဳျခင္းျဖစ္ၿပီး၊ခဝပ္ကိုးကြယ္သည္စဂ်္သာမဟုတ္ေခ်။ေကာင္းကင္တမန္
ေတာ္မ်ား၏စဂ်္သာမည္သည္စဂ်္သာျဖစ္ေၾကာင္းေအာက္ေဖၚျပဖြာရစီက

ဗ်ာျဖင့္ေလ့လာႏိုင္ေပသည္။

زيبنده ستايش آن آفريدگارى است

كارد چنين دل آويز نقشى ز ماء و طينى

ဤစဂ်္သာသည္အလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္၏အမိန္႔အရျဖစ္၍အမွန္တ
ကယ္အလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္အားခဝပ္ကိုးကြယ္ဆည္းကပ္ျခင္းျဖစ္ပါသည္။သို႔မဟုတ္စဂ်္သာေယရႊတ္(က)ျဖစ္ေပသည္။
က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္၏အျခားေနရာ၌ဟဇရတ္သ္ယူစြတ္(ဖ) (အ.စ)၏အကိုမ်ားကဟဇရတ္သ္ယူစြတ္(ဖ)(အ.စ)အားစဂ်္သာျပဳခဲ့ ေၾကာင္းလာရွိေပသည္။၎တို႔

အားလံုးသည္တစ္ႀကိမ္တည္းသာ ဟဇရတ္သ္ယူစြတ္(ဖ)(အ.စ) سُجَّداً وَخَرُّوا لَهُ အားစဂ်္သာျပဳခဲ့ေၾကာင္းလာ ရွိေပသည္။ စူရာေယယူစြတ္(ဖ)အာယတ္ေတာ္၁၀၀
ဤစဂ်္သာသည္စဂ်္သာေယရႊတ္(က)ႏွင့္အ႐ိုအေသ၊အေလးအ ျမတ္ထားေသာစဂ်္သာျဖစ္၏။
စိတ္ဝင္စားစရာသည္ကားကၽြႏ္ုပ္တိူ႔၏ေက်ာ္ၾကားေသာဟဒီးစ္အ ကိုးအကားက်မ္းမ်ားမွက်မ္းစာအုပ္တစ္အုပ္ျဖစ္သည္။“ဝစာေအလြလ္ရွီအာ”၌
عدم جواز السجود لغير الله

ေခါင္းစဥ္ျဖင့္စဂ်္သာနမာဇ္မ်ား၊အခန္းမ်ားေအာက္တြင္ပါရွိပါသည္။
ဤအခန္္း၌တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)ႏွင့္ေအမာမ္မာစူး(မ)(အ.စ)တို႔မွမိန္႔ၾကားေတာ္မူေသာဟဒီးစ္(၇)ပုဒ္အားတင္ျပထားပါသည္။ဟဒီးစ္ဆိုလို
ခ်က္မွာအလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္သာလွ်င္စဂ်္သာျပဳခံျဖစ္၏။ထို႔ေၾကာင့္အ ျခားသူမ်ား၊အရာဝတၱဳမ်ားအတြက္ျပဳခြင့္မရွိဟုလာရွိေပသည္။
ဂ႐ုျပဳစရာမွာ-ဤေဆြးေႏြးမႈျဖင့္ေ႔ရွကလာမည့္ေဆြးေႏြးမႈမ်ားမွအ ေျဖရလဒ္ရယူရမည္ျဖစ္ေပသည္။

၃။မည္သည့္အရာအေပၚစဂ်္သာျပဳႏိုင္ပါသနည္း?

မက္သပ္အဟ္ေလဘိုက္(အ.စ)ရွီအာအက္(စ)နာအရွာရီ)အားလံုးအေနျဖင့္ေျမႀကီးမွအပအျခားမည္သည့္အေပၚမွ်စဂ်္သာျပဳခြင့္မရွိေၾကာင္းခံ
ယူထားၾကပါသည္။သို႔ေသာ္ေျမႀကီးမွထြက္ၿပီးေသာက္စရာ၊ဝတ္စရာ၊မ ဟုတ္ေသာအရာမ်ားအေပၚ၌လည္းစဂ်္သာျပဳႏိုင္ေပသည္။
သာဓက။ ။သစ္ရြက္၊သစ္သား၊ဖ်ာစသည့္ျဖင့္…
အဟ္ေလစြႏၷတ္ေဖကာဓမၼသတ္ပညာရွင္မ်ားအေနျဖင့္မည္သည့္အရာေပၚမဆိုစဂ်္သာျပဳႏိုင္ေၾကာင္း၊သို႔ေသာ္အခ့်ိဳဓမၼသတ္ပညာရွင္မ်ားအေနျဖင့္အကႌ်လက္အနားစႏွင့္အမာမာအေပၚစဂ်္သာမပိုင္ေၾကာင္းခံယူ ထားၾကပါသည္။

ရွီအာ(၁၂ပါးေအမာမ္)မ်ားသည္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)ႏွင့္ေအ မာမ္မာစူး(မ)(အ.စ)တို႔၏စစ္မွန္ေသာသာဝကေတာ္မ်ားရဲ့ရီဝါယတ္ေတာ္ မ်ားကိုအေျချပဳထားေသာေၾကာင့္ယံုၾကည္မႈပိုင္းဆိုင္ရာ“အကီသာ”၌ရပ္
တည္ေနပါသည္။သို႔ျဖစ္ပါ၍မက္စ္ဂ်စ္ဒြလ္ဟရမ္ကအ္ဗာဝတ္ေက်ာင္းေတာ္ႏွင့္မက္စ္ဂ်စ္ဒြလ္နဘီ(ဆြ)၌နမာဇ္ဝတ္ျပဳၾကရာ၌ေကာ္ေဇာ္၏အေပၚစဂ်္သာမျပဳဘဲ၊ခင္းထားေသာေက်ာက္ျပင္အေပၚတစ္ခါတစ္ေလမိမိတို႔ႏွင့္

အတူူယူေဆာင္လာေသာဖ်ာေပၚစဂ်္သာျပဳၾကေပသည္။
အီရန္၊အီရတ္၊ရွီအာ(၁၂ပါးမ်ား)ေနထိုင္ေသာႏိုင္ငံအသီးသီးရွိဗလီ မ်ား၌စဂ်္သာျပဳလုပ္ရန္စဂ်္သာခဲ၊“မေဟာ္တံုး”မ်ားထားရွိၿပီး၎အေပၚ၌စဂ်္
သာျပဳၾကေပသည္။မႏုႆလူသား၏အျမင္ျ့မတ္ဆံုးခႏာၱကိုယ္၏အစိတ္အပိုင္းျဖစ္ေသာနဖူးအားေျမခဲေပၚသို႔တင္ၿပီးအလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္အားဦးခ်၊
ဦးညြတ္၍စဂ်္သာျပဳျခင္းသည္မိမိကိုယ္အလြန္က်ိဳးႏြံ၊ႏွိမ့္ခ်ထားေၾကာင္းျပဆိုေနေပသည္။
တစ္ခါ၊တစ္ရံစဂ်္သာခဲမ်ားကိုရွဟီးဒ္မ်ားက်ဆံုးခဲ့ေသာေနရာကေျမ ႀကီးႏွင့္ျပဳလုပ္ထားပါသည္။
ဤေျမေပၚ၌စဂ်္သာျပဳျခင္းျဖင့္ရွဟီးဒ္မ်ားအလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္၏လမ္းစဥ္၌အသက္ေပးခဲ့ပံုကိုသတိရရန္ျဖစ္ၿပီးနမာဇ္၌အလႅာဟ္ဟိုအရွင္ ျမတ္အားစိတ္ပါဝင္စားမႈအမ်ားဆံုးျဖစ္ေပၚလာေစရန္ျဖစ္ေပသည္။

ကဲရ္ဗလာကေျမခဲကိုအျခားရွဟီးဒ္ေျမ၏ေျမခဲမ်ားထက္ပို၍အေလးေပးပါသည္။သို႔ေသာ္လည္းပဲကဲရ္ဗလာ၏ေျမခဲႏွင့္အျခားေျမခဲမ်ားအေပၚ၌သာအၿမဲစဂ်္သာျပဳရမည္ဟုအစြဲမထားေပ။မက္စ္ဂ်စ္၌ခင္းထားေသာ

ေက်ာက္ေပၚ၌လည္းစဂ်္သာျပဳႏိုင္ေပသည္။ဥပမာ-ကအ္ဗာဝတ္ေက်ာင္း
ေတာ္ႏွင့္မက္စ္ဂ်စ္ဒြလ္နဘီ(ဆြ)အတြင္းခင္းထားေသာေက်ာက္ျပားမ်ားေပၚတြင္အလြယ္တကူစဂ်္သာျပဳႏိုင္ေပသည္။(ဂ႐ုျပဳေပးပါ။)
မည္သို႔ဆိုေစရွီအာမ်ားထံ၌ေျမခဲ၊ေျမတုန္းမ်ားေပၚစဂ်္သာျပဳႏိုင္
ေၾကာင္းျပဆိုထားေသာတမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏ဟဒီးစ္ေတာ္၊သာဝက ေတာ္ႀကီးမ်ား၏လက္ေတြ႔က်င့္သံုးခဲ့ေသာဘဝသမိုင္းမ်ားသက္ေသအ
ေျမာက္အမ်ားျပဆိုႏိုင္ပါသည္။ဤအေၾကာင္းကုိေ့ရွေလွ်ာက္တင္ျပပါမည္။ေအမာမ္မ်ားထံမွရီဝါယတ္ေတာ္မ်ားကိုအျမန္ဆံုးတင္ျပပါမည္။
ဒီလိုအေထာက္အထားမ်ားရွိလ်က္အဟ္ေလစြႏၷတ္၏အခ့်ိဳေဖကာ
ပညာရွင္မ်ားသည္ျပင္းျပင္းထန္ထန္ဆန္႔က်င္ကာေျမခဲအေပၚစဂ်္သာျပဳျခင္းကိုတစ္ခါတစ္ေလ“ေဗဒ္အတ္”ရွာရီအတ္၌မရွိသည္ကိုအသစ္ထြင္ျခင္း၊
တစ္ခါတစ္ရံကြဖ္၊႐ုပ္ထုကိုးကြယ္သည္ဟုအထိေျပာဆို“ဖသ္ဝါ”ေပးၾကေလသည္။အံ့ဩေလစြာ!
အကယ္၍တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏သာဝကဂ်အ္ေဗအဗဒြလႅာဟ္အန္ဆာရီအေနျဖင့္ေနႀကဲႀကဲပူၿပီးေက်ာက္မ်ားႏွင့္သဲေျမမ်ားပူျပင္းေနခ်ိန္၌
သဲေျမအနည္းငယ္ကိုေကာက္ယူၿပီးလက္တစ္ဘက္မွတစ္ဘက္သို႔ေလာင္းကာေအးေအာင္လုပ္ၿပီးစဂ်္သာျပဳခဲ့ပါသည္။

ဂ်အ္ေဗအဗဒြလႅာဟ္အန္ဆာရီ႐ုပ္ထု၊ဆင္းထုကိုးကြယ္သူျဖစ္သြား ၿပီေလာ?ဗလီ၏ဖ်ာေပၚ၌စဂ်္သာျပဳလုပ္သူ၊သို႔မဟုုတ္ကအ္ဗာႏွင့္မက္စ္ဂ်စ္ ဒြန္နဘီ(ဆြ)၌ခင္းထားေသာေက်ာက္ျပင္ေပၚ၌္စဂ်္သာျပဳလုပ္သူအားဖ်ာကိုး
ကြယ္သူ၊ေက်ာက္ကိုးကြယ္သူဟုေျပာႏိုင္ပါသလား?
စြန္နီေဖကာရွင္မ်ားအေနျဖင့္ဖသ္ဝါမထုတ္မွီအလ်င္းေထာင္ေပါင္း မ်ားစြာေသာကၽြႏ္ုပ္တို႔(ရွီအာေအမာမ္၁၂ပါး)၏ဖသ္ဝါစာအုပ္မ်ားထဲမွတစ္အုပ္ကိုသာအဘယ္ေၾကာင့္ေျမခဲ(စသည္ျဖင့္)အေပၚစဂ်္သာျပဳရေၾကာင္း
ေလ့လာ၊သံုးသပ္စူးစမ္းရန္တာဝန္မရွိပါသေလာ?ဤကဲ့သို႔ျပဳမည္ဆိုလွ်င္မဟုတ္မမွန္ဖသ္ဝါေပးျခင္းမ်ားနည္းသြားေပမည္ျဖစ္ေပသည္။
“ဗဒ္အတ္”“ကြဖ္”႐ုပ္ထုကိုးကြယ္ျခင္းစသည္ျဖင့္တစ္ပါးသူအားစြပ္စဲြမႈအားအလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္သည္ေကယာမသ္ေန႔၌မေမးျမန္းဘဲအလြယ္
ေလးလြတ္ေပးလိုက္မည္ေလာ!
ရွီအာမ်ားအေနျဖင့္အဘယ္ေၾကာင့္ေျမႀကီးေပၚစဂ်္သာျပဳႏိုင္ ေၾကာင္းေအမာမ္ဂ်ာဖြရ္ဆြာဒစ္(အ.စ)၏ဟဒီးစ္ကိုအေလးျပဳျခင္းျဖစ္လံု ေလာက္ေပသည္။
ေအမာမ္ဂ်ာဖြရ္ဆြာဒစ္(အ.စ)၏သာဝကေတာ္တစ္ပါးျဖစ္ေသာပ ညာရွင္ဂ်နာေဘဟရွမ္းဗင္ဟိုကမ္ကမည္သည့္အရာမ်ားအေပၚစဂ်္သာျပဳ ႏိုင္ၿပီး၊မည္သည့္အရာမ်ားအေပၚစဂ်္သာမျပဳႏိုင္ေၾကာင္းေအမာမ္ဂ်ာဖြရ္ဆြာဒစ္(အ.စ)ထံေမးျမန္းခဲ့ရာေအမာမ္(အ.စ)အေနျဖင့္ဤကဲ့သို႔အေျဖေပးေလ၏။

مَا أُكِلَ أوْ لُبِسَ السُّجُودُ لاَ يَجُوزُ إِلاَّ عَلَى الاأُرْضِ أَوْ مَا أنْبَتَتْ الأرْضُ إِلاَّ

“ေျမႀကီးအေပၚမွအပအျခားအရာမ်ားအေပၚစဂ်္သာျပဳပိုင္ခြင့္မရွိေပ။သို႔ေသာ္စားစရာ၊ဝတ္စရာ၊မဆုတ္ေသာေျမႀကီးမွထြက္ေသာအရာမ်ားအ ေပၚ၌လည္းစဂ်္သာျပဳႏိုင္ေပသည္။”
ဂ်နာေဗဟရွမ္းကေျပာၾကားသည္မွာကၽြႏ္ုပ္အေနျဖင့္ဒုတိယအႀကိမ္ေအမာမ္အားကၽြႏ္ုပ္အသက္အတြက္စေတးရန္အသင့္ပါ။
ဤအရာမ်ားအေပၚအဘယ္ေၾကာင့္စဂ်္သာျပဳရပါသနည္း?
ေအမာမ္(အ.စ)ျပန္လည္ေျဖၾကားသည္မွာ-

أنْ يَكُونَعَلَى مَا يُؤْكَلُ وَ يُلْبَسُ لاِأُنَّ السُّجُودَ هُوَ الْخُضُوعُ لِلّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فَلاَ يَنْبَغِى
فَلاَ يَنْبَغِى مَا يَأْكُلُونَ وَ يَلْبَسُونَ وَ السَّاجِدُ فِى سُجُودِهِ فِى عِبَادَةِ اللهِ لاِأُنَّ أبْنَاءَ الدُّنْيَا عَبِيدُ
          الدُّنْيَا الَّذِينَ اغْتَرُّوا بِغُرُورِهَا أنْ يَضَعَ جَبْهَتَهُ فِى سُجُودِهِ عَلَى مَعْبُودِ أبْنَاءِ

“အေၾကာင္းသည္ကားစဂ်္သာသည္က်ိဳးႏြံ၊ႏွိမ္ခ်မႈ၏လကၡဏာတစ္ခုျဖစ္ေပသည္။သို႔ျဖစ္ပါ၍စားေသာက္စရာမ်ား၊ဝတ္ဆင္စရာမ်ားအေပၚစဂ်္သာျပဳျခင္းသည္မသင့္ေလ်ာ္ေခ်။

အေၾကာင္းသည္ကားေလာကီလိုက္စားသူမ်ားသည္အစားအေသာက္မ်ား၊အဝတ္အထည္မ်ားမက္ေမာႏွစ္ၿမိ့ဳေသာေၾကာင့္ျဖစ္ေပသည္။စဂ်္သာျပဳျခင္းသည္အလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္အားေအ ဗာဒသ္ျပဳျခင္းျဖစ္ေပသည္။သို႔ျဖစ္ပါ၍နဖူးအားေလာကီလိုက္စားသူမ်ား၊

တပ္မက္ေသာ၊ဂုဏ္ယူေသာအရာမ်ားအေပၚတင္ရန္စဂ်္သာမျပဳသင့္ေခ်။” ဆက္လက္မိန္႔ေတာ္မူသည္မွာ-

لِلتَّوَاضُعِ وَالْخُضُوعِ لِلّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَالسُّجُودُ عَلَى الاأُرْضِ أَفْضَلُ لاِأُنَّهُ أبْلَغُ

“ေျမႀကီးေပၚ၌စဂ်္သာျပဳျခင္းသည္အျမင့္ျမတ္ဆံုးျဖစ္ေပသည္။အ ေၾကာင္းသည္ကား၎အေပၚစဂ်္သာျပဳျခင္းျဖင့္အလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္အားက်ိဳးႏြံ၊ႏွိမ္ခ်၊ဦးခ်မႈလကၡဏာျဖစ္ေသာေၾကာင့္ျဖစ္ပါသည္။”

=   =   =

၄။အေထာက္အထားသက္ေသ

ကၽြႏု္ပ္အေနျဖင့္သက္ေသအေထာက္အထားေျမႀကီးေပၚစဂ်္သာျပဳႏုိင္ေၾကာင္းႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ေဖၚျပပါမည္။ပထမဆံုးအေနျဖင့္တမန္ေတာ္ျမတ္ ႀကီး(ဆြ)၏ဟဒီးစ္ေတာ္ကိုတင္ျပပါမည္။
(က)ေျမႀကီးေပၚစဂ်္သာျပဳျခင္းႏွင့္စပ္လ်ဥ္းၿပီး၊တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏အေက်ာ္ၾကားဆံုးဟဒီးစ္ေတာ္
(က)ဤဟဒီးစ္ေတာ္အားရွီအာ၊စြန္နီႏွစ္ဘက္စလံုးမွတမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး

(ဆြ) မိန္႔ေတာ္မူထားသည္ဟုတင္ျပထားပါသည္။
ကုိယ္ေတာ္(ဆြ)မိန္႔ေတာ္မူသည္မွာ-
          جُعِلَتْ لِىَ الاْأُرْضُ مَسْجِداً وَ طَهُوراً

“ေျမႀကီးအားကၽြႏ္ုပ္အတြက္စဂ်္သာျပဳရန္ေနရာႏွင့္သာဟရတ္(သရ္ယမြမ္)အတြက္သတ္မွတ္ေပးထားျခင္းျဖစ္ေပသည္။”
ဤဟဒီးစ္ႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍အခ့ိ်ဳသူမ်ားကရဟူဒီး၊ခရစ္ယာန္မ်ားအေန ျဖင့္“ေအဗာဒသ္”ခဝပ္ကိုးကြယ္မႈသည္ခ်က္စ္ေက်ာင္း၊ဘုရားေက်ာင္းမ်ားသာျပဳလုပ္ႏိုိင္သည္ဟုမသတ္မွတ္ပဲကမာၻေျမျပင္ႀကီးတစ္ခုလံုးအေပၚ၌ျပဳ
ႏိုင္ေၾကာင္းဆိုလုိျခင္းျဖစ္ပါသည္ဟုထင္ၾကသည္။
အမွန္တကယ္ဤဖြင့္ဆိုခ်က္မဟုတ္ေၾကာင္းေဖၚျပပါဟဒီးစ္ေတာ္ အားအနည္းငယ္ဂ႐ုစိုက္ေလ့လာျခင္းျဖင့္သိႏိုင္ေပသည္။
အေၾကာင္းသည္ကား-တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)သည္ေျမႀကီး အား(သိုဟူး)သန္႔စင္ေအာင္ျပဳလုပ္ေပးေသာအရာ၊မက္စ္ဂ်စ္(ဗလီ)ဟူ၍သံုးထားေပသည္။ကၽြႏ္ုပ္တို႔အေနျဖင့္(သိုဟူး)ႏွင့္သာ(သရ္ယမြမ္)ျပဳႏိုင္ၿပီးေျမ ႀကီးႏွင့္ ေက်ာက္ခဲပါေၾကာင္းသိထားၾကေပသည္။
ဤအတြက္ေၾကာင့္စဂ်္သာျပဳႏိုင္သည့္ေနရာသည္ေျမႀကီးသို႔မ

ဟုတ္ေက်ာက္ျဖစ္ရေပမည္။အကယ္၍တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)သည္
အလ္ေလစြႏၷတ္အခ့်ိဳေဖကာရွင္မ်ားထင္သလုိသံုးထားလွ်င္

    طهوراً; سرتاسر زمين براى من مسجد است جعلت لى الارض مسجداً وترابها
           و خاك آن وسيله طهارت و تيمم

“ေျမျပင္တစ္ခုလံုးသည္ကၽြန္ေတာ္အတြက္မက္စ္ဂ်စ္(ဗလီ)ျဖစ္ေပသည္။ထို႔အျပင္ေျမႀကီးအား(သရ္ယမြမ္)ျပဳရန္ႏွင့္သိုဟူး(သန္႔စင္ေစေသာအရာ)အတြက္သာျဖစ္ပါသည္။ဟူ၍မိန္႔ထားရေပမည္။သို႔ေသာ္ဤကဲ့သို႔မမိန္႔ထား ေခ်။
သို႔ျဖစ္ပါ၍ဤဟဒီးစ္ေတာ္၌မက္စ္ဂ်စ္(ဗလီ)၏ဆိုလိုသည့္အဓိပၸါယ္
မွာ-စဂ်္သာဂါျဖစ္ေၾကာင္း၊စဂ်္သာဂါလည္းပဲ(သရ္ယမြမ္)လုပ္ရန္ျဖစ္ႏိုင္ရ မည္ဆိုေသာအခ်က္အားသံသယမရွိေျပာဆိုႏုိင္ပါသည္။
ဤအတြက္ေၾကာင့္ရွီအာမ်ားအေနျဖင့္ေျမႀကီးေပၚ၌သာစဂ်္သာျပဳ ၾကၿပီး၊ ေကာ္ေဇာ္ႏွင့္ထိုကဲ့သုိ႔ေသာ္အရာမ်ားအေပၚ၌စဂ်္သာမပိုင္ဟုေျပာ ဆိုျခင္းသည္မမွားယြင္းသည့္အျပင္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏ဟဒီးစ္ေတာ္အေပၚလက္ေတြ႔က်င့္သံုးျခင္းျဖစ္ေပသည္။

=   =   =

(ခ) တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏အတၳဳပၸတၱိ

ေျမာက္မ်ားစြာေသာဟဒီးစ္ေတာ္မ်ားကိုေလ့လာဖတ္႐ႈျခင္းျဖင့္ကိုယ္ေတာ္ (ဆြ)သည္ေျမႀကီးေပၚသာစဂ်္သာျပဳလုပ္ၿပီးေကာ္ေဇာ၊အဝတ္တို႔ကဲ့သုိ႔ေသာအရာမ်ားအေပၚစဂ်္သာမျပဳလုပ္ေတာ္မူခဲ့ေၾကာင္းေတြ႔ရွိရေပမည္။
ဟဒီးစ္ေတာ္တစ္ခုကိုအဗူဟို႐ိုင္းရ္ဆီမွတင္ျပပါမည္။

لانظر إلى أثر ذلك فى جبهته و ارنبته سجد رسول الله فى يوم مطير حتّى أنّى
زمين سجده مى كرد و اثر آن بر پيشانى و رسول خدا را در يك روز بارانى ديدم كه بر
                                                                            بينى او نمايان بود

   “ကၽြန္ေတာ္(အဗူဟို႐ိုင္းရ္)အေနျဖင့္ တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)အား မိုးရြာေသာတစ္ေန႔၌စဂ်္သာျပဳေနသည္ကို၎၊ၿပီးေနာက္ကိုယ္ေတာ္၏နဖူးေတာ္ႏွင့္ႏွာေခါင္းေတာ္ေပၚ၌စဂ်္သာျပဳထားေသာအရိပ္လကၡဏာမ်ားကို၎ေတြ႔ခဲ့ရေပသည္။”
အကယ္၍ေကာေဇာ၊အဝတ္တို႔အေပၚ၌စဂ်္သာပိုင္လွ်င္တမန္ေတာ္္ ျမတ္ႀကီး(ဆြ)သည္မိုးရြာေနခ်ိန္၌ပင္ေျမႀကီးေပၚသာစဂ်္သာမျပဳခဲ့ေပ။
ဟဇရသ္အာေအရွာမိန္႔ေတာ္မူသည္မွာ-

(صلى الله عليه وآله) اكرم ما رأيت رسول الله متقياً وجهه بشىء; من هرگز نديدم پيامبر
                  به هنگام سجده) پيشانى خود را به چيزى بپوشاند)

“ကၽြန္မအေနျဖင့္ တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)အားေျမႀကီးေပၚမွအပ အျခားအရာမ်ားအေပၚစဂ်္သာျပဳခဲ့သည္ကိုလံုးဝမေတြ႔ခဲ့ရေပ။”
အဗ္ေနဟဂ်္အေနျဖင့္အထက္ပါဟဒီးစ္ႏွင့္စပ္လ်င္းၿပီးအက်ယ္ဖြင့္ဆိုသည္ကား-စဂ်္သာအစစ္အမွန္ဆိုသည္မွာမိမိနဖူးအားေျမႀကီးေပၚခ်ျခင္း၊ လံုးဝမတတ္ႏိုင္ေသာအခါ၌ျပဳလုပ္ရန္ဝါဂ်စ္(ပ)မဟုတ္ေခ်။
တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏အျခားၾကင္ယာတစ္ပါးဟဇရတ္(သ)မိုင္
မိုနာဆီမွရီဝါယတ္ေတာ္တစ္ခုပါရွိသည္မွာ-

الخُمرة فيسجد; پيامبر بر قطعه حصيرى نماز مى خواند و رسول الله يصلى على

တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)သည္ဖ်ာေပၚ၌နမာဇ္ဖတ္႐ႈေတာ္မူၿပီး၊ဖ်ာ ေပၚ၌သာစဂ်္သာျပဳလုပ္ခဲ့ေၾကာင္းေတြ႔ရေပသည္။
ေက်ာ္ၾကားေသာအဟ္ေလစႏၷတ္၏က်မ္းကိုး၊က်မ္းကားမ်ား၌
လည္းေျမာက္မ်ားစြာေသာရီဝါယတ္ေတာ္မ်ားထဲမွတမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး
(ဆြ)သည္နမာဇ္ဖတ္ရန္အတြက္“ခိုမေရ”ေခၚစြန္ပလြန္ပင္ျဖင့္ျပဳလုပ္ထား
ေသာဖ်ာငယ္အေပၚ၌နမာဇ္ဖတ္ေတာ္မူခဲ့ေၾကာင္း၊၎ဖ်ာေပၚ၌သာစဂ်္သာ
ျပဳလုပ္ခဲ့ေၾကာင္းပါရွိေပသည္။
သို႔ေသာ္ရွီအာမ်ား တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)ကဲ့သို႔ျပဳလုပ္၍နမာဇ္ ဝတ္ျပဳသည့္အခါဖ်ာေပၚစဂ်္သာျပဳခိ်န္တြင္အခ့်ိဳတယူသန္၊အစြန္းေရာက္ရွီအာမုန္းတီးသူမ်ားသည္“ေဗဒ္အတ္”ဟူ၍မတရားစြပ္စြဲသမုတ္ၿပီး၊အမ်က္ေဒါသမ်က္လံုးမ်ားျဖင့္ၾကည့္ၾက၏။

အမွန္တကယ္ေတာ့ဤဟဒီးစ္ေတာ္အရတမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏စႏၷတ္ေတာ္ျဖစ္ေၾကာင္းသိရေပသည္။ အံ့ဩစရာပါလား!2
စႏၷတ္ေတာ္မ်ားကိုေဗဒ္အတ္ဟုဆိုလိုျခင္းသည္မည္မွ်အႏၱရာယ္ႀကီးမားလွပါသနည္း?
     မက္စ္ဂ်စ္ဒြလ္နဘီ(ဆြ)၌ကၽြန္ေတာ္(အာယာသြလႅာဟ္အလ္အြဇ္မာမ ကာရွာရဇီး)သည္ဖ်ာငယ္ေလးအေပၚနမာဇ္ဖတ္ေနစဥ္အစြန္းေရာက္တယူသန္ဝါဟာဘီပညာရွင္တစ္ေယာက္လာၿပီး၊ဖ်ာငယ္ေလးကိုလုယူၿပီး၊စိတ္ ဆိုးမာန္တက္ၿပီးပစ္ေပါက္ကာ“ေဗဒ္အတ္”ဟုေျပာခဲ့ေသာျဖစ္ရပ္ကိုမေမ့ ေသးေပ။
=   =   =

(ဂ)သာဝကေတာ္မ်ားႏွင့္သာေဗအီးမ်ား၏အတၳဳပၸတၱိ

ကၽြႏ္ုပ္တိ္ု႔အေနျဖင့္သာဝကေတာ္မ်ားႏွင့္သာေဗအီးမ်ား၏အတၳဳပၸတၱိအား ေလ့လာသံုးသပ္ၾကည့္ေသာအခါစိတ္ဝင္စားစရာအခ်က္သည္ကား၎တို႔အေနျဖင့္လည္းေျမႀကီးေပၚစဂ်္သာျပဳခဲ့သည္ဆိုေသာအခ်က္ပင္ျဖစ္ေပ သည္။
သာဓကအားျဖင့္
(၁)ဂ်ေသရ္ဗင္အဗ္ဒြလႅာဟ္အန္စာရီဆင့္ျပန္သည္မွာ-

فآخذ قبضة من الحصى فاجعلها فى   كنت اصلّى مع النبى(صلى الله عليه وآله)الظهر لجبينى حتّى اسجد عليها كفىّ ثم احولها إلى الكف الأخرى حتّى تبرد ثمّ اضعها
               من شدّة الحرّ
   “ကၽြန္ေတာ္အေနျဖင့္ တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)ႏွင့္အတူနမာဇ္ေဇ ဇဟိုရ္ဖတ္ခဲ့၏။ကၽြန္ေတာ္သည္အရမ္းပူေနေသာေက်ာက္စရစ္ခဲေလးမ်ားကိုလက္တစ္ဘက္သို႔ေအးရန္အလို႔ငွာေျပာင္းၿပီး၎အေပၚစဂ်္သာျပဳခဲ့ပါ သည္။
   အထက္ပါဟဒီးစ္ေတာ္ကိုသံုးသပ္ျခင္းျဖင့္ကိုယ္ေတာ္၏သာဝက ေတာ္မ်ားသည္ေျမႀကီးေပၚ၌စဂ်္သာျပဳခဲ့ေၾကာင္းေကာင္းမြန္စြာသိရေပ သည္။႐ုတ္စြအဆံုးပူျပင္းေနခ်ိန္၌ပင္ျပဳခဲ့ၾက၏။အကယ္၍ေျမႀကီးေပၚ၌စဂ်္

သာျပဳရန္မလိုလွ်င္ဤမွ်အပင္ပန္းခံၾကမည္မဟုတ္ေခ်။(ခၽြင္းခ်က္ေကာေဇာ၊အဝတ္တို႔အေပၚ၌စဂ်္သာမျပဳခဲ့ၾကေပ။)

(၂)အနစ္ဗင္မာလစ္(ခ)မွဆင့္ျပန္သည္ကား-

فيأخذ أحدنا الحصباء فى يده فإذا برد كنّا مع رسول الله(صلى الله عليه وآله) فى شدّة الحرّ
                            وضعه و سجد عليه

ကၽြန္ေတာ္အေနျဖင့္ေနႀကဲႀကဲပူေလာင္ေနခိ်န္၌တမန္ေတာ္ျမတ္ ႀကီး(ဆြ)ႏွင့္အတူရွိေနၾက၏။ကၽြန္ေတာ္တို႔အထဲမွအခ့်ိဳသည္ေက်ာက္စရစ္ခဲေလးမ်ားေကာက္ၿပီးေအးေအာင္လုပ္ကာေျမႀကီးေပၚထား၍စဂ်္သာလုပ္ ေလ၏။
ဤဟဒီးစ္၏ဆိုလိုခ်က္ျဖင့္ဤလုပ္ရပ္သည္သာဝကေတာ္မ်ားအ
ၾကားဓေလ့ရွိခဲ့ေၾကာင္းကိုဆိုလိုေနေပသည္။

(၃)အဘူအိုဗိုင္းေသဆင့္ျပန္သည္မွာ-

    أنّ ابن مسعود لا يسجد ـ أو قال لا يصلّى ـ إلاّ على الأرض


“အဗ္ဒြလႅာဟ္အဗ္ေနမစအူးဒ္ေျမႀကီးေပၚမွလြဲ၍နမာဇ္မဖတ္ေပ။ေျမႀကီးေပၚ
မွလြဲ၍စဂ်္သာမျပဳေခ်။”

(၄) အဗ္ဒြလႅာဟ္အဗ္ေနမစအူးဒ္၏မိတ္ေဆြမ်ားထဲမွတစ္ေယာက္ျဖစ္သူမစ္ ႐ူး(က)ဗင္အဂ်္သာဆင့္ျပန္သည္မွာ-

على غير الأرض حتّى فى السفينة و كان لا يرخص فى السجود
         كان يحمل فى السفينة شيئاً يسجد عليه

“သူ(အဗ္ဒြလႅာဟ္အဗ္ေနမစအူးဒ္)သည္မည္သူကိုမွ်ေျမႀကီးေပၚမွလဲြ၍စဂ်္သာျပဳခြင့္မေပးေခ်။ေနာက္ဆံုးေရလမ္း၊ခရီးသြားရခ်ိန္၌ပင္မိမိႏွင့္အတူစဂ်္
သာျပဳရန္အရာ(ေျမခဲ(သို႔)ေက်ာက္စရစ္ခဲ)အားသေဘာၤေပၚယူေဆာင္သြား
ၿပီး၎အေပၚစဂ်္သာျပဳေလ၏။

(၅)အလီဗင္အဗ္ဒြလႅာဟ္ဗင္အဘာစ္အေနျဖင့္ရဇီး(န)ကိုေရးသားထား သည္မွာ-
          اسجد ابعث إلىّ بلوح من أحجار المروة عليه

“မရ္ဝါေတာ္ေပၚမွေက်ာက္စရစ္ခဲေလးမ်ား၊ငါစဂ္်သာလုပ္ရင္သံုးရန္ပို႔ေပး ပါ။”

(၆)“ဖသ္ေအဗာရီ”က်မ္း(ဘုခါရီအက်ယ္ဖြင့္က်မ္း)၌လာရွိသည္မွာ-

عبدالعزيز لا يكتفى بالخمرة بل يضع عليها التراب و يسجد عليه كان عمر بن

အိုမရ္ဗင္အဇီးဇ္သည္ဖ်ာေပၚ၌စဂ်္သာျပဳသည္ကုိအားမရ၊မတင္း တိမ္ႏိုင္သည့္အျပင္ေျမခဲေလးကုိတင္ၿပီးစဂ်္သာျပဳေလ့ရွိ၏။
အထက္ေဖၚျပပါဟဒီးစ္ရီဝါယတ္ေတာ္မ်ားအားလံုးကိုဖတ္႐ႈေလ့ လာျခင္းျဖင့္အသင္မည္ကဲ့သုိ႔ဆိုလိုခ်က္မ်ားကိုသေဘာေပါက္နားလည္ပါသနည္း? ျပဳခဲ့ဟုိဆိုလိုႏိုင္ပါသေလာ?ျငင္းႏိုင္ပါသေလာ?
မ်က္ေမွာက္ေခတ္၌မည္သူမဆိုဤစႏၷတ္ေတာ္မ်ားကိုျပန္လည္ရွင္သန္ေအာင္လုပ္ေနျခင္းကို“ေဗဒ္အတ္”လုပ္ေနပါသည္ဟုစြပ္စြဲမည္ေလာ?
ဤစႏၷတ္ေတာ္မ်ားကိုက်ယ္ျပန္႔ေစရန္၊အလြန္ကိ်ဴးႏြံ၊ႏွိမ္႔ခ်ေသာလကၡဏာတစ္ရပ္ျဖစ္ၿပီး၊စစ္မွန္ေသာစဂ်္သာျဖစ္သည္။ဤလုပ္ရပ္အတြက္စြန္နီေဖကာပညာာရွင္မ်ားအေနျဖင့္မႀကိဳးစား၊မႀကိဳးပမ္းသင့္ပါသေလာ!

=   =   =

(၆) နမာဇ္
ႏွစ္ခုအား
တခ်ိန္တည္း၌
ေပါင္းဖတ္ျခင္း။


ဥပေဒသ

နမာဇ္သည္အဖန္ဆင္းခံႏွင့္ဖန္ဆင္းရွင္အၾကားအေရးအႀကီးဆံုး ဆက္သြယ္မႈတစ္ခုျဖစ္ပါသည္။ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္ပဲ့ထိန္းဖို႔အေကာင္းဆံုးဝစီ လာ၊မိမိကိုယ္စမ္းစစ္ျပဳျပင္ဖို႔၊မိမိကိုယ္တည္ေဆာက္ဖို႔အေကာင္းဆံုးအကူအညီ၊မေကာင္းမႈမ်ားမွတားျမစ္ေပးေသာအရာ၊အလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္ႏွင့္အနီးကပ္ဆံုးျဖစ္ေအာင္ျပဳလုပ္ေပးေသာအရာျဖစ္ေပသည္။
           နမာဇ္ေဇဂ်မာအတ္သည္မြတ္စလင္မ်ားအားအင္အား၊စုစည္း၊စည္း လံုုးမႈႏွင့္၊ဘဝအတြက္ႏိုးႂကြတက္ႂကြမႈကိုျဖစ္ေစပါသည္။
နမာဇ္သည္တစ္ေန႔တာဝတ္ျပဳရာ၌(၅)ႀကိမ္ျဖစ္ၿပီး၊မႏုႆလူသား၏ႏွလံုးသားႏွင့္ဝိညဥ္အားသန္႔စင္ေအာင္ျပဳေပးေသာအရာသည္လည္း“မ ကုန္မခမ္းႏိုင္ေသာအလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္၏ေက်းဇူးေတာ္သည္ပင္မ” နမာဇ္ျဖစ္ေပသည္။
တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)သည္နမာဇ္အားမိမိ၏မ်က္လံုုးေတာ္အလင္းေရာင္အျဖစ္မိန္႔ေတာ္မူထားေပသည္။

قُرَّةُ عَيْنِى فِى الصَّلاَةِ

ထိ႔ုအျပင္မိုအ္မင္အတြက္ေမရာဂ်္အျဖစ္မိန္႔ေတာ္မူထားသည္။

الصَّلَوةُ مِعْرَاجُ الْمُؤْمِن

နမာဇ္သည္သီလ၊သမာဓိရွိသူမ်ားအားအလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္ထံ ေတာ္ဝယ္နီးကပ္မႈကိုျပဳေဆာင္ေပးေတာ္မူသည္။

   الصَّلاَةُ قُرْبَانُ كُلُّ تَقِىٍّ

ဤေနရာ၌ကၽြန္ေတာ္တင္ျပသည္မွာေန႔စဥ္နမာဇ္ဝတ္ျပဳရေသာ(၅) ႀကိမ္နမာဇ္ျဖစ္ပါသည္။အလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္သည္ဤနမာဇ္မ်ားကိုသတ္မွတ္ထားေသာအခ်ိန္အတြင္းဝတ္ျပဳရန္ဝါဂ်စ္(ပ)အျဖစ္အမိန္႔ေပးထားပါ သည္။
နမာဇ္ကို(၎အခ်ိန္ထက္)ေစာ၍ဖတ္ခဲ့လွ်င္နမာဇ္မပိုင္ေခ်။သို႔မ ဟုတ္ပါက၎နမာဇ္ကိုအခ်ိန္(၃)ခ်ိန္အတြင္းဖတ္ရြတ္မည္ဆိုလွ်င္လည္း ဇဟိုရ္၊အစဲရ္တြဲၿပီး၎မဂဲရစ္(ဂ)ႏွင့္ေအရွာတြဲၿပီးဖတ္ႏိုင္ပါသည္။
အိုလမာေယရွီအာ(အဟ္ေလဘိုက္(အ.စ))ေနာက္လိုက္မ်ားအား

လံုးအေနျဖင့္နမာဇ္(၅)ႀကိမ္အား(၃)ႀကိမ္အျဖင့္ဖတ္ခြင့္ရွိေၾကာင္းဆိုထား၏။သို႔ေသာနမာဇ္တိုင္းကိုသတ္မွတ္ထားခ်ိန္အတိုင္းဖတ္လွ်င္ပိုမို၍ျမင့္ျမတ္ေပ
သည္။
သို႔ေသာ္စြန္နီပညာရွင္အမ်ားစုသည္အာရဖာကြင္းျပင္၌ေန႔လည္ နမာဇ္ေဇဇဟိုရ္ႏွင့္အစဲရ္တြဲဖတ္ျခင္း၊အီးဒ္ေဒကုရ္ဘာန္ည၌မဂဲရစ္(ဂ)ႏွင့္ ေအရွာတြဲဖတ္မွျခင္းမွအပက်န္အခိ်န္မ်ား၌(၅)ႀကိမ္ဝတ္ျပဳရန္ဝါဂ်စ္(ပ)ဟုဆိုထားေပသည္။
ထို႔အျပင္ေျမာက္မ်ားစြာေသာစြန္နီေဖကာပညာရွင္မ်ားအေနျဖင့္ လမ္းခရီး၊မိုးရြာေနခ်ိန္၊ဂ်မာအတ္မျဖစ္ခ်ိန္၌နမာဇ္မ်ားကိုေပါင္းဖတ္ႏိုင္ ေၾကာင္းျပဆို ထားပါသည္။
ရွီအာဓမၼသတ္ပညာရွင္မ်ားအေနျဖင့္နမာဇ္ကို(၃)ႀကိမ္အတြင္းဖတ္ပိုင္ခြင့္ရွိေၾကာင္း၊(၅)ႀကိမ္နမာဇ္ကို(၅)ခ်ိန္ဖတ္လွ်င္ပိုမို၍ျမင့္ျမတ္ေၾကာင္းဆိုထားပါသည္။ေပါင္းဖတ္ျခင္း

သည္အလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္လက္မွလူထုအတြက္ခ်ီးျမႇင့္ထားေသာလြယ္ကူမႈ၊တစ္ခုျဖစ္ေစၿပီး၊အစၥလာမ္၏ဝိညဥ္ဟု လည္းေခၚဆိုထားပါသည္။
အေတြ႔အႀကံဳအရနမာဇ္ငါးႀကိမ္ကို(၅)ခ်ိန္၌ဖတ္ဖို႔အေရးေပးထား ျခင္းသည္နမာဇ္ကိုေမ့ေလ်ာ့ျခင္း၊အေလးမထားျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္ၿပီး၊ဤကဲ့သုိ႔(၅)ႀကိမ္ဖတ္ရမည္ကိုအေလးေပးျခင္းျဖစ္ေပသည္။လူအေတာ္မ်ားမ်ား သည္အလုပ္မအား၍ဟုနမာဇ္ႏွင့္ေဝးေနၾကေပသည္။

=   =   =

အစၥလာမ္အသိုင္းအဝိုင္း၌နမာဇ္ကို(၅)ႀကိမ္အျဖစ္သာဖတ္ရမည္ဟုတိုက္တြန္းျခင္း၏ရလဒ္

အစၥလာမ္သာသနာအေနျဖင့္အာရဖာေန႔၊အီးဒ္ေဒကုရ္ဘာန္ညတြင္နမာဇ္ေပါင္းဖတ္ခြင့္ျပဳထားပါသနည္း?
စြန္နီဓမၼသတ္ပညာရွင္အမ်ားစုသည္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏ ဟဒီးစ္ေတာ္အကူအညီျဖင့္လမ္းခရီး၌၊မိုးရြာသြန္းေနခ်ိန္၌အဘယ္ေၾကာင့္ ေပါင္းဖတ္ႏိုင္ေၾကာင္း၊အတိတ္ျဖစ္ျဖစ္၊လက္ရွိကာလအတြက္ျဖစ္ျဖစ္ေပါင္းဖတ္ႏိုင္ေၾကာင္းဆိုေသာအခ်က္ကိုေတြ႔ရွိရေပသည္။
ယခုမ်က္ေမွာက္ကာလတြင္လူထု၏ဘဝသည္လံုးဝေျပာင္းလဲေန ၿပီးျဖစ္ပါသည္။စက္႐ံုမ်ား၊႐ံုးမ်ား၌အလုပ္လုပ္ေနၾကၿပီး၊ေက်ာင္းသား/သူမ်ားအတြက္စာသင္ေနရသည့္အခ်ိန္မ်ားေနသျဖင့္နမာဇ္(၅)ႀကိမ္အား(၅)ခ်ိန္အ တြင္းဖတ္ဖို႔အရမ္းခက္ခဲေနေပသည္။
တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)ႏွင့္ရွီအာေအမာမ္(အ.စ)မ်ား၏ရီဝါယတ္အကူအညီျဖင့္နမာဇ္ကိုေပါင္းဖတ္ျခင္းလူထုအတြက္၎တုိ႔ကိစၥလည္း ေကာင္းေကာင္းမြန္မြန္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ၿပီး၊နမာဇ္ကိုအခ်ိန္အတြင္း၌လည္း ဖတ္ႏိုင္မည္ျဖစ္ၿပီး၊နမာဇ္ဖတ္သူအေရအတြက္မွာလည္းပိုမိုမ်ားလာေပ မည္။

နမာဇ္ကို(၅)ခိ်န္ဖတ္ရမည္ဆိုပါကနမာဇ္ႏွင့္ေဝးမည္အေရအတြက္မ်ားလာ ၿပီးနမာဇ္မဖတ္ပဲေနၾကေတာ့မည္။
ဤအတြက္ေၾကာင့္အဟ္ေလစြႏၷတ္၏(တကမာၻလံုးရွိ)လူငယ္အမ်ားစုနမာဇ္မဖတ္ၾကေတာ့ေခ်။သို႔ေသာ(တကမာၻလံုးရွိ)ရွီအာလူငယ္အမ်ားစု သည္ဤကဲ့သို႔မဟုတ္ေခ်။
ပို၍ေကာင္းသည္ကား -   بُعِثْتُ إلَى الشَّرِيعَةِ السَّمْحَةِ السَّهْلَةِ                                                              အတိုင္းႏွင့္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏(၅)ႀကိမ္နမာဇ္ကို(၅)ခိ်န္ဖတ္လွ်င္ပို၍ျမင့္ျမတ္သည္ဟုဆိုထားသည္ကိုအေရးေပးၿပီးဟဒီးစ္ကိုလည္းလိုက္နာ ရာျဖစ္ေအာင္၊လူထုအား(၅)ႀကိမ္နမာဇ္ကို(၃)ခ်ိန္အတြင္းဖတ္ပိုင္ခြင့္ေပး ျခင္းျဖစ္ေပသည္။
ဤကဲ့သုိ႔ခြင့္ျပဳေပးျခင္းျဖင့္လူထုအေနျဖင့္အလုပ္တစ္အားမ်ား၍ နမာဇ္(၅) ႀကိမ္ကို(၅)ခ်ိန္အတြင္းမဖတ္ႏိုင္စရာအေၾကာင္းမရွိေတာ့ေခ်။
ကၽြႏု္ပ္တို႔အေနျဖင့္ယခုအခ်ိန္က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္၊တမန္ေတာ္ျမတ္ ႀကီး(ဆြ)ႏွင့္၁၂ပါးေသာေအမာမ္မ်ား၏ရီဝါယတ္ေတာ္မ်ားကိုေလ့လာဖတ္႐ႈၿပီး၊ဤကိစၥကိုအမုန္းမပြား၊တယူမသန္ပဲေျဖရွင္းၾကပါမည္။

=   =   =

နမာဇ္ႏွစ္ခုအားေပါင္းဖတ္ႏိုင္ေၾကာင္းရီဝါယတ္ေတာ္မ်ား

အဟ္ေလစႏၷတ္၏ေက်ာ္ၾကားေသာက်မ္းကိုး၊က်မ္းကားမ်ားျဖစ္ သည့္ဘုခါရီ၊စဟီးမြတ္စလင္၊စိုနန္ေနေသရ္ေမဇီး၊ေမာင္းသာေအမာလစ္(ခ)၊မြစ္နက္ေဒအဟ္မဒ္၊စူနန္ေနစာအီး၊မြစ္စႏွစ္ဖ္အဗ္ဒြလ္ရာဇက္(က)စသည္ ျဖင့္အနည္းဆံုးရီဝါယတ္ေတာ္(၃၀)နမာဇ္ႏွစ္ခုအားခရီး၌မဟုတ္၊မိုးမရြာ၊ အႏၱရာယ္မရွိ ခ်ိန္၌ပင္ဖတ္ခဲ့ေၾကာင္းလာရွိေပသည္။
ဤရီဝါယတ္ေတာ္မ်ားသည္ေက်ာ္ၾကားေသာသာဝကေတာ္ႀကီး(၅)ပါးထံမွတဆင့္ျပန္ထားျခင္းျဖစ္ပါသည္။
၁။အဗ္ေနအဘာစ္(ရ.သြ)
၂။ဂ်ေဗရ္အဗ္ေနအဗ္ဒြလႅာဟ္အန္ဆာရီ(ရ.သြ)
၃။အဗ္ဒြလႅာဟ္အိုမာရ္(ရ.သြ)
၄။အဗူဟိုရိန္းယာ(ရ.သြ)
၅။အဗူအိုင္းယူးပ္အန္ဆာရီ(ရ.သြ)
အခ့်ိဳရီဝါယတ္ေတာ္မ်ားကိုစာ႐ႈသူမ်ားအတြက္တင္ျပပါမည္။

၁။အဗူဇိုဗိုင္းရ္စအီးဒ္ဗင္ဂ်ဘီးရ္သည္အဗ္ေနအဘာစ္ထံမွတဆင့္တင္ျပ သည္မွာ-

عليه وآله) الظهر والعصر جميعاً بالمدينة فى غير خوف صلّى رسول الله(صلى الله
                            و لا سفر

“တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)သည္အႏၱရာယ္မရွိခ်ိန္၊ခရီးမဟုတ္ခ်ိန္၌ ပင္ဇဟိုရ္ႏွင့္အစဲရ္နမာဇ္ႏွစ္ခုအားေပါင္းၿပီးဖတ္ေတာ္မူခဲ့၏။”
အဗူလ္ကဘီးရ္အေနျဖင့္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)သည္ဤကဲ့သို႔အဘယ္ေၾကာင့္လုပ္ရပါသနည္းဟုစအီးဒ္ဗင္ဂ်ဘီးထံေမးျမန္းေလ၏။
စအီးဒ္ေျပာၾကားသည္မွာ-
ကၽြန္ေတာ္အေနျဖင့္လည္းအထက္ကေမးခြန္းကိုအဗ္ေနအဘာစ္ထံေမးျမန္းခဲ့ေလရာအေျဖေပးသည္မွာ-

يَحْرَجَ أحداً من أمّته أراد أن لا

“တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏ရည္ရြယ္ခ်က္သည္ကား၎၏အြန္ မသ္ေနာက္လိုက္၊ေနာက္သားမည္သူတစ္ေယာက္မွ်မပင္ပန္းရန္ျဖစ္ေပ သည္။”

၂။အဗ္ေနအဘာစ္ကဆင့္ျပန္သည့္အျခားဟဒီးစ္ေတာ္သည္ကား-

الظهر و العصر و المغرب و العشاء فى المدينة جمع رسول الله(صلى الله عليه وآله)بين
             فى غير خوف و لا مطر

“တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)သည္မဒီနာေရႊၿမိဳ့ေတာ္၌အႏၱရာယ္မရွိ၊မိုးမရြာဘဲနမာဇ္ဇဟိုရ္ႏွင့္အစဲရ္၊မဂဲရစ္(ဂ)ႏွင့္ေအရွာကိုေပါင္းဖတ္ခဲ့ပါသည္။”
အဗ္ေနအဘာစ္က တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)အားရည္ရြယ္ခ်က္သည္အ ဘယ္အရာျဖစ္ပါသနည္းဟုေမးျမန္းရာ-

أراد أن لا يحرج

“တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)သည္မိမိအြန္မသ္ေနာက္လိုက္ေနာက္ သားမြတ္စလင္မည္သူတစ္ေယာက္မွ်မပင္ပန္းရန္ျဖစ္ေပသည္။”

၃။အဗ္ဒြလႅာဟ္ဗင္ရွာဖီးက္ဆင့္ျပန္သည္ကား-

بدت النجوم و جعل الناس يقولون خطبنا ابن عبّاس يوماً بعد العصر حتّى غربت الشمس و
: لا يتنى : الصلوة، الصلوة فقال الصلاة الصلاة! قال فجائه رجل من بنى تميم لا يفتر و رأيت رسول الله(صلى الله عليه وآله)جمع بين الظهر:عبّاس أتعلمنى بالسنّة، لا أمّ لك ثمّ قال

عبدالله بن شقيق: فحاك فى صدرى من ذلك شىء فأتيت والعصر والمغرب والعشاء قال
                             اباهريرة فسألته، فصدّق مقالته

တစ္ေန႔၌အဗ္ေနအဘာစ္သည္ကၽြႏ္ုပ္တို႔အားေနဝင္ၿပီး၊ၾကယ္မ်ား ထြက္လာခ်ိန္အထိခြသ္ဘာေပးေလသည္။
လူထုအေနျဖင့္နမာဇ္၊နမာဇ္ဟုအသံေပးၿပီးေနာက္၊ဗနီသမင္(မ)မ်ိဳးႏြယ္မွလူတစ္ေယာက္သည္လာၿပီးအဗ္ေနအဘာစ္အားနမာဇ္၊နမာဇ္ဟုဆိုေလ၏။
အဗ္ေနအဘာစ္အေနျဖင့္“မင္းကငါကိုစြႏၷတ္ေသရစူရ္အသိေပးေနတာ လား?ဟုေမးေလ၏။
“အိုအေျခအျမစ္မရွိသူ၊တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)သည္နမာဇ္ဇဟိုရ္ႏွင့္အစဲရ္၊မဂဲရစ္(ဂ)ႏွင့္ေအရွာကိုေပါင္းၿပီးဖတ္ခဲ့ေတာ္မူ၏။”
အဗ္ဒြလႅာဟ္ဗင္ရွာဖီးက္အေနျဖင့္ေျပာၾကားသည္မွာ-
“ကၽြန္ေတာ္အေနျဖင့္သံသယရွိ၍အဗူဟိုရိန္းယာကိုေမးျမန္းၾကည့္ရာ၌အဗ္ ေနအဘာစ္စကားမွန္ေၾကာင္းသိရေလသည္။”

၄။ဂ်ေဗရ္ဗင္ဇိုင္(ဒ)ဆင့္ျပန္သည္မွာ-
အဗ္ေနအဘာစ္တင္ျပသည္မွာ-

جميعاً و ثمانياً جميعاً صلّى النبى(صلى الله عليه وآله) سبعاً

“တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)သည္(၇)ရကအတ္ႏွင့္(၈)ရကအတ္ကို ေပါင္း၍ဖတ္ေတာ္မူခဲ့၏။”
ဆိုလိုသည္မွာ-မဂဲရစ္(ဂ)ႏွင့္ေအရွာ(၇)ရကအတ္၊ဇဟိုရ္ႏွင့္အစဲရ္ (၈) ရကအတ္ကိုဆိုလိုခ်က္ျဖစ္ေပသည္။)

၅။စအီးဒ္ဗင္ဂ်ဘီးရ္အေနျဖင့္အဗ္ေနအဘာစ္ဆီမွဆင့္ျပန္သည္မွာ-

الظهر والعصر و بين المغرب و العشاء بالمدينة جمع رسول الله(صلى الله عليه وآله)بين
عبّاس: ما أراد بذلك؟ قال: أراد أن لا يحرج أمّته من غير خوف و لا مطر قال : فقيل لابن

“တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)သည္မဒီနာေရႊၿမိဳ့ေတာ္၌အႏၱရာယ္မရွိ၊မိုးမရြာဘဲနမာဇ္ဇဟိုရ္ႏွင့္အစဲရ္၊မဂဲရစ္(ဂ)ႏွင့္ေအရွာကိုေပါင္းဖတ္ခဲ့ေပသည္။”
အဗ္ေနအဘာစ္အားေမးျမန္းရာ“တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)သည္မိမိအြန္ မသ္အားမပင္ပန္းေစလိုေသာေၾကာင့္ျဖစ္သည္ဟုေျဖၾကားခဲ့ေပသည္။ ”

၆။အဟ္မဒ္ဗင္ဟန္ဗဲရ္သည္အထက္ပါဟဒီးစ္ႏွင့္တူေသာဟဒီးစ္ကိုမိမိက်မ္းမိုစ္နက္၌အဗ္ေဒအဘာစ္မွတဆင့္ေရးသားထားေပသည္။

၇။ေအမာမ္မာလစ္ေက်ာ္ၾကားေသာ(စြန္နီေအမာမ္)သည္မိမိ၏က်မ္း (ေမာင္းသာ)၌မဒီနာၿမိဳ့အေၾကာင္းေရးသား၍အဗ္ေနအဘာစ္၏ရီဝါယတ္ကို
ေရးသားထားသည္။

جميعاً و المغرب و العشاء جميعاً صلّى رسول الله(صلى الله عليه وآله)الظهر والعصر
              فى غير خوف و لا سفر

“တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)သည္အႏၱရာယ္မရွိ၊မိုးမရြာေသာ္လည္းနမာဇ္ဇ ဟိုရ္ႏွင့္အစဲရ္၊မဂဲရစ္(ဂ)ႏွင့္ေအရွာကိုေပါင္းဖတ္ေတာ္မူခဲ့၏။ ”

၈။မြစ္နဖာ္အဗ္ဒြလ္ဟဇတ္(က)က်မ္း၌အဗ္ဒြလႅာဟ္အဗင္ေနအိုမာရ္ကတင္ ျပသည္မွာ-

الله(صلى الله عليه وآله) مقيماً غير مسافر بين الظهر والعصر و المغرب جمع لنا رسول
فقال رجل لابن عمر : لم ترى النبى(صلى الله عليه وآله)فعل ذلك؟ قال: لأن لا يحرج
جمع رجل أمّته ان

“တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)သည္ခရီး၌မဟုတ္ဘဲနမာဇ္ဇဟိုရ္ႏွင့္အ

စဲရ္ကိုေပါင္းဖတ္ေတာ္မူခဲ့၏။”
တစ္ဦးတစ္ေယာက္ကအဗ္ေနအိုမာရ္ထံေမးျမန္းရာ-အေျဖေပး သည္ကား-
အြန္မသ္ေနာက္လိုက္ထဲမွမည္သူတစ္ဦးတစ္ေယာက္မွ်အပင္ပန္းခံဖို႔မလို ေအာင္ျဖစ္ပါသည္။(ဒုကၡမျဖစ္ေအာင္ျဖစ္ေပသည္။)

၉။ဂ်ေဗရ္ဗင္အဗ္ဒြလႅာဟ္ဆင့္ျပန္သည္မွာ-

والمغرب والعشاء فى المدينة جمع رسول الله(صلى الله عليه وآله) بين الظهر والعصر
                                   للرخص من غير خوف و لا علّة

“တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)သည္အျခားအခက္အခဲမ်ားမရွိခ်ိန္၌ပင္အြန္မသ္အေနျဖင့္နမာဇ္ေပါင္းဖတ္ခြင့္ရရန္၊နမာဇ္ဇဟိုရ္ႏွင့္အစဲရ္၊မဂဲရစ္(ဂ)ႏွင့္ေအရွာကိုေပါင္း၍ဖတ္ေတာ္မူ၏။ ”

၁၀။အဗူဟို႐ုိင္ယာမွထပ္၍ေျပာၾကားသည္မွာ-

المدينة من غير خوف جمع رسول الله(صلى الله عليه وآله) بين الصلوتين فى

“တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)သည္အႏၱရာယ္မရွိဘဲနမာဇ္ကိုေပါင္းဖတ္ေတာ္မူခဲ့၏။”

၁၁။အဗ္ဒြလႅာဟ္ဗင္မစ္အူးဒ္မွဆင့္ျပန္သည္မွာ-

الأولى و العصر و المغرب و العشاء فقيل له جمع رسول الله(صلى الله عليه وآله)، بين
     صنعته لئلاّ تكون أمّتى فى حرج : فقال

“တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)သည္မဒီနာၿမိဳ့၌နမာဇ္ဇဟိုရ္ႏွင့္အစဲရ္၊မဂဲရစ္(ဂ) ႏွင့္ေအရွာကိုေပါင္းဖတ္ေတာ္မူခဲ့၏။ တစ္ဦး၊တစ္ေယာက္အေနျဖင့္ေမး ျမန္းရာအြန္မသ္မပင္ပန္းေစဖို႔အတြက္ျဖစ္သည္ဟုေျဖေလသည္။”
အျခားဟဒီးစ္ေတာ္မ်ားလည္းရွိပါေသးသည္။

=   =   =

ဤေနရာ၌ေမခြန္းႏွစ္ခုေမးျမန္းႏိုင္ပါသည္။
ကၽြန္ေတာ္တင္ျပခဲ့ေသာဟဒီးစ္ေတာ္မ်ားအားလံုးသည္အဟ္ေလ စြႏၷတ္၏ေက်ာ္ၾကားေသာက်မ္းႀကီးမ်ား၌ပါဝင္ၿပီးဆန္႔က်င္သူတိုင္းသည္ ေက်ာ္ၾကားေသာသာဝကေတာ္မ်ားျဖစ္ၾကပါသည္။
အခ်က္ႏွစ္ခ်က္သို႔ဦးစားေပးေနပါသည္။
ပထမဦးဆံုးအခ်က္သည္-“တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)သည္အထူးအခက္ အခဲမ်ားျဖစ္ေသာဥပမာ-လမ္းခရီး၌မိုးရြာသြန္းခ်ိန္၊ရန္သူ၏အႏၱရာယ္မရွိ ဘဲနမာဇ္ကိုေပါင္းဖတ္ေတာ္မူခဲ့ျခင္းျဖစ္ပါသည္။”
ဒုတိယအခ်က္သည္-“တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏ရည္ရြယ္ခ်က္သည္ကား မိမိအြန္မသ္ေနာက္လိုက္မ်ားလြယ္ကူမႈႏွင့္မပင္ပန္းဖို႔အတြက္ျဖစ္ေပ သည္။”
ဤကဲ့သို႔ဟဒီးစ္ေတာ္မ်ားရွိေနသည္ကိုအျခားအခ့်ိဳလူမ်ားအေနျဖင့္နမာဇ္ကိုအခက္အခဲဒုကၡျဖစ္ခိ်န္မွသာေပါင္းဖတ္ပိုင္ခြင့္ရွိပါသည္ဟုေစာဒကတက္ေနျခင္းသည္မွန္ကန္ပါသလား?
အမွန္တရားႏွင့္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏စြႏၷတ္ေတာ္ကိုမ်က္ ကြယ္ျပဳၿပီးမိမိထင္ေၾကးကိုဦးစားေပးေနရပါသနည္း?
အလႅာဟ္ႏွင့္ရစူလ္(ဆြ)သည္ခ်ီးျမႇင့္ခြင့္ျပဳထားၿပီး၊တယူသန္၊တစြတ္ထိုး၊အယူသည္းသူမ်ား(ရွီအာ)မုန္းတီးသူမ်ားအဘယ္ေၾကာင့္မြတ္စလင္ အြန္မသ္ႀကီးကိုခြင့္မေပးရပါသနည္း?

၎သူတို႔သည္မြတ္စလင္လူငယ္တစ္ေယာက္ေနရာတိုင္း၊အေျခအေနတိုင္းမြတ္စလင္ႏိုင္ငံျဖစ္ေစ၊မျဖစ္ေစ၊တကၠသိုလ္၊႐ံုး၊စက္႐ံုမ်ား၌ အစၥလာမ္သာသနာ၏အေရးအႀကီးဆံုးတာဝန္(နမာဇ္(၅)ႀကိမ္ကိုလြယ္ လြယ္ကူကူျဖတ္ဖို႔သေဘာမတူပါသေလာ?
ကၽြႏ္ုပ္အေနျဖင့္အစၥလာမ္ဘာသာသည္အခ်ိန္တိုင္း၊ေနရာတိုင္း ေကယာမသ္တိုင္းအထိျဖစ္သည္ဟုယံုၾကည္ထားပါသည္။
“တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)သည္မ်ိဳးဆက္သစ္မြတ္စလင္မ်ားႏွင့္ေခတ္တိုင္းကိုသိရွိေနၿပီး၊အကယ္၍(၅)ႀကိမ္နမာဇ္ကို(၅)ခ်ိန္ဖတ္ဖို႔အတင္းသတ္မွတ္ လိုကလွ်င္မဖတ္သူအေရအတြက္မ်ားျပားလာမည္ကိုႀကိဳသိေနသျဖင့္မိမိ အြန္မသ္ေနာက္လိုက္၊ေနာက္သားမ်ား၊အေပၚေစတနာထားၿပီးနမာဇ္ကို လြယ္ကူမႈရွိရန္ေနရာတိုင္း၊သတ္မွတ္ထားေသာအခ်ိန္အတြင္းေပါင္းဖတ္ခြင့္ေပးထားေပသည္။

      وَ مَا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِى الدِّينِ مِنْ حَرَج

(မ်က္ေမွာက္ေခတ္၌အတင္း(၅)ႀကိမ္နမာဇ္အား(၅)ခ်ိန္ဖတ္ရမည္ဟုဆိုသ ျဖင့္နမာဇ္ဖတ္သူလူဦးေရမွာနည္းသြားေခ်သည္။လက္ေတြ႔ပင္တည္း။)

ကုရ္အာန္ကမိန္႔ထားသည္မွာဒီး(န္)သာသနာ၌အသင္တို႔အတြက္ မည္သည့္အက်ပ္အတည္းမွခဲယဥ္းမႈမွ်မရွိေခ်။

၂။သံုးခ်ိန္အတြင္း(၅)ႀကိမ္နမာဇ္ႏွင့္ကုရ္အာန္

ကၽြႏ္ုပ္တို႔အေနျဖင့္က်မ္းျမတ္ကုရ္အာန္အားနမာဇ္အခ်ိန္ႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ေလ့လာသည့္အခါသံုးႀကိမ္သာရွိေၾကာင္းအာယတ္ေတာ္(၂)ပါးကိုေလ့လာႏိုင္ မည္ျဖစ္ပါသည္။သို႔ေသာ္အခ့်ိဳသူမ်ားသည္အာယတ္ေတာ္ရွိေနပါလ်က္(၅) ႀကိမ္နမာဇ္ကို(၅)ခ်ိန္သာဖတ္ရမည္ဝါဂ်စ္(ပ)ဟုခဏခဏေျပာေနျခင္းသည္အံ့ဩစရာပင္။
နမာဇ္(၅)ႀကိမ္ကို(၅)ခ်ိန္၌ဖတ္လွ်င္ျမင့္ျမတ္ေၾကာင္း၊ကၽြႏ္ုပ္တို႔အေနျဖင့္ လက္ခံပါသည္။ကၽြႏ္ုပ္တို႔သည္လည္းပဲအခ်ိန္ရသည့္အခါ၊အစဥ္ေျပသည့္
အခါ၌၊နမာဇ္(၅)ႀကိမ္ကို(၅)ခ်ိန္၌ဖတ္ဖို႔ႀကိဳးစားပါသည္။ဤေနရာတြင္နမာဇ္(၅)ႀကိမ္ကို(၅)ခ်ိန္အတြင္းဖတ္ရန္ဝါဂ်စ္(ပ)ဟုဆိုေနျခင္းကိုေမးျမန္းလိုက္ ျခင္းျဖစ္ပါသည္။
ပထမအာယတ္စူရဟ္ဟူးဒ္အာယတ္ေတာ္(၁၁၄)ျဖစ္ပါသည္။

مِنَ اللَّيْلِ وَأَقِمِ الصَّلاَةَ طَرَفَىِ النَّهَارِ وَزُلَفاً

“အိုတမန္ေတာ္အသင္သည္ေန႔၏အစိတ္အပုိင္းႏွစ္ခုႏွင့္ည၏အ စိတ္အပုိင္းအတြက္နမာဇ္ကိုဖတ္ရြတ္ပါေလ။”
    طرفى النهار ဟုသံုးထားျခင္းမွာနမာဇ္ဖဂ်္ကိုဆိုလိုပါသည္။မနက္ ေဝလီေဝလင္းဖတ္ရြတ္ရပါသည္။ထို႔အျပင္ဇဟိုရ္ႏွင့္အစဲရ္၏အခ်ိန္သည္
ေနဝင္ခ်ိန္ထိရွိေၾကာင္းအာယတ္ေတာ္အရရွင္းလင္းစြာသိႏိုင္ေပသည္။
သို႔ေသာ္ زلفاً من الليل ကိုဂ႐ုျပဳလွ်င္ زلف စကားလံုးသည္ مختار الصحاح ႏွင့္     كتاب مفردات အဘိဓာန္မ်ားေလ့လာၾကည့္လွ်င္   زلفة ၏အမ်ားကိန္းျဖစ္ ေၾကာင္း၊ည၏ပထမဦးဆံုးအစိတ္အပိုင္းဟုအဓိပၸါယ္ရပါသည္။ဆိုလိုသည္ မွာမဂဲရစ္(ဂ) ႏွင့္ေအရွာျဖစ္ပါသည္။
သို႔ျဖစ္ပါ၍တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)သည္နမာဇ္(၅)ႀကိမ္ကို(၅)ခ်ိန္၌ဝတ္ျပဳခဲ့ျခင္းသည္လံုးဝ၊ျမင့္ျမတ္မႈအတြက္ျဖစ္ေၾကာင္းျဖစ္ပါသည္။ကၽြႏ္ုပ္တို႔အေနျဖင့္လည္းလက္ခံပါသည္။သို႔ေသာ္အာယတ္၏ဆိုလိုခ်က္ကိုမ်က္ကြယ္ျပဳ ၿပီး၊အျခားအဓိပၸါယ္မ်ားေကာက္ေနၾကပါသနည္း?
ဒုတိယအာယတ္
စူရဟ္အစ္ရအ္( اسراء )အာယတ္ေတာ္အမွတ္၇၈ျဖစ္ပါသည္။

اللَّيْلِ وَقُرْآنَ الْفَجْرِ إِنَّ قُرْآنَ الْفَجْرِ كَانَ مَشْهُوداً أَقِمِ الصَّلاَةَ لِدُلُوكِ الشَّمْسِ إِلَى غَسَقِ

“နမာဇ္ကိုေနမြန္းတည့္ခ်ိန္ဇဟိုရ္မွစ၍ည၏အေမွာင္လႊမ္းသည့္အခ်ိန္အထိ

ဖတ္ရြတ္ပါေလ။ထိုနည္းတူစြာကုရ္အာန္ေနဖဂ်္(နမာဇ္ဖဂ်္)ကိုလည္းဖတ္ ရြတ္ပါေလ။ ”
دلوك   ၏အဓိပၸါယ္မွာဆြဲေဆာင္ျခင္းဟုျဖစ္ၿပီး၊ဤေနရာ၌ေနမင္းက ေနမြန္းတည့္ခ်ိန္အထိဆြဲေဆာင္လာသည္။ေနမြန္းတည့္ခိ်န္ကိုဇဟိုရ္အခ်ိန္ဟုဆိုလိုပါ သည္။
   غسق الليل အဓိပၸါယ္သည္ည၏အေမွာင္ဟုအဓိပၸါယ္ရၿပီးအခ့်ိဳအေနျဖင့္ ည ၏ပထမဆံုးအစိတ္အပိုင္းဟုအက်ယ္ဖြင့္ဆိုထားပါသည္။
အခ့်ိဳအေနျဖင့္ညသန္းေခါင္ကိုထၿပီး၊ مفردات   အဘိဓာန္၌ညဥ့္နက္ခ်ိန္၊ သန္းေခါင္ယံအခ်ိန္ကိုဆိုလိုထားေပသည္။
သို႔ျဖစ္ပါ၍ دلوك شمس   ဆိုသည့္ဇဟိုနမာဇ္ဖတ္ခ်ိန္ျဖစ္ၿပီး၊ غسق الليل ဆိုသည္မွာေနာက္ဆံုးမဂဲရစ္(ဂ)ႏွင့္ေအရွာျဖစ္ၿပီး၊ကုရ္အာန္ေနဖဂ်္ဆိုသည္မွာနမာဇ္ဖဂ်္ျဖစ္ပါသည္။
မည္သို႔ပင္ဆိုေစအာယတ္ေတာ္အရ(၅)ႀကိမ္နမာဇ္ကို(၃)ခ်ိန္သာျပဆိုထားၿပီး၊(၅)ႀကိမ္နမာဇ္ကို(၃)ခ်ိန္အတြင္းဖတ္ႏိုင္ေၾကာင္းအေထာက္အထားျဖစ္သြားေပသည္။
ဖခ္ရဇီးသည္အထက္ပါအာယတ္ေတာ္အားသဖ္စီးျပဳလုပ္ထားသည္မွာစိတ္ဝင္စားစရာပင္။
တင္ျပရမည္ဆိုလွ်င္-

الغسق بظهور أوّل الظلمة ـ و حكاه عن ابن عبّاس و عطا و النضر بن شميل إن فسرنا
   عبارة عن أول المغرب و على هذا التقدير يكون المذكور فى الاية ـ كان الغسق
الزوال و وقت أول المغرب و وقت الفجر، و هذا يقتضى أن يكون ثلاث اوقات وقت
العصر فيكون هذا الوقت مشتركاً بين الصلوتين و أن يكون الزوال وقتاً للظهر و                                                                                                   والعشاء فيكون هذا الوقت مشتركاً أيضاً بين هاتين الصلوتين فهذ أول المغرب وقتاً للمغرب
    بين الظهر والعصر و المغرب و العشاء مطلقاً يقتضى جواز الجمع

           غسق ၏အဓိပၸါယ္မွာည၏ပထမဆံုးဦးအစိတ္အပိုင္းျဖစ္ပါသည္။ အဗ္ေနအဘာစ္၊အသာဗင္ရွာမီးလ္တို႔၏အဓိပၸါယ္ဖိုဆုိသည္လည္းဤအ တိုင္းျဖစ္ေလ၏။ غسق   မဂဲရစ္(ဂ)၏ပထမဆံုးအခ်ိန္ျဖစ္ပါသည္။သို႔ျဖစ္ ပါ၍အာယတ္ေတာ္ပါရွိသည္မွာအခ်ိန္(၃)ခ်ိန္ျဖစ္ပါသည္။
ေနမြန္းတည့္ခ်ိန္၊မဂဲရစ္(ဂ)၏ပထမဆံုးအခ်ိန္(ညအခ်ိန္)၊ဖဂ်္ရ္မိုး ေသာက္ခ်ိန္၊သို႔ျဖစ္ပါ၍ေနမြန္းတည့္ခ်ိန္သည္နမာဇ္ဇဟိုရ္ႏွင့္အစဲရ္၊ခ်ိန္ျဖစ္ ၿပီး(တစ္ခ်ိန္ႏွင့္တစ္ခ်ိန္ဆက္ေနပါသည္။)၊မဂဲရစ္(ဂ)၏ပထမဆံုးအခ်ိန္ သည္နမာဇ္မဂဲရစ္(ဂ)ႏွင့္ေအရွာျဖစ္ပါသည္။(တစ္ခ်ိန္ႏွင့္တစ္ခ်ိန္ဆက္ေနပါသည္။)
အားလံုး၏ရလဒ္သည္ကား-နမာဇ္ဇဟိုရ္ႏွင့္အစဲရ္၊မဂဲရစ္(ဂ)ႏွင့္ ေအရွာကို ေပါင္းဖတ္ခြင့္ရွိေၾကာင္းျဖစ္ေပသည္။
ဖခ္ရဇီးသည္ဒီအထိအာယတ္ေတာ္၏ဆိုလိုခ်က္ကိုေကာင္းေကာင္းမြန္မြန္ျပေနၿပီး၊ေ႔ရွ၌ဆက္၍နမာဇ္ႏွစ္ခုအားအခက္အခဲမရွိဘဲ၊လမ္းခရီး၌မ

ဟုတ္ဘဲ၊ဖတ္ပိုင္ခြင့္မရွိေၾကာင္းသက္ေသအေထာက္အထားကၽြန္ေတာ္မွာရွိ သည့္အတြက္၊ဤအာယတ္ေတာ္၏ဆိုလိုခ်က္မွာ-အခက္အခဲမ်ားရွိေန ခ်ိန္၌ နမာဇ္ကိုေပါင္းဖတ္ရမည္ဟူ၍ျဖစ္ေပသည္။
ကၽြန္ေတာ္အေနျဖင့္(မကာရမ္းရွာရာဇီး)ဖစ္ရဇီးအားေျပာၾကားျခင္း မွာ-နမာဇ္ႏွစ္ခုကိုအခက္အခဲမ်ားရွိေနခ်ိနမွသာေပါင္းဖတ္လိုရသည္ဟူ ေသာ္အေထာက္အထားတစ္ခုကိုမွ်မေတြ႔ရဘဲ၊ဆန္႔က်င္ဘက္အခက္အခဲမရွိလဲေပါင္းဖတ္ခြင့္ရွိသည္ဆိုေသာရီဝါယတ္ေတာအေျမာက္အမ်ားပါရွိေပသည္။တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)သည္အခက္အခဲမ်ားမရွိဘဲ၊နမာဇ္ကိုေပါင္းဖတ္ခဲ့ေၾကာင္း၊အြန္မသ္အတြက္လြယ္ကူမႈႏွင့္မပင္ပန္းေစရန္ျဖစ္ေၾကာင္းကိုေ႔ရွ၌ေဖၚျပထားၿပီးျဖစ္ပါသည္။
အထက္ပါအာယတ္အားအခက္အခဲရွိခ်ိန္၌ေပါင္းဖတ္ျခင္းကိုဆိုလိုသည္ဟုဘယ္လိုေကာက္ႏႈတ္လိုက္ပါသလဲ?
          علم اصول အရဤလုပ္ရပ္သည္မမွန္ကန္ေခ်။
ဘယ္သို႔ဆိုေစအထက္ပါအာယတ္၏ရွင္းရွင္းေလးဆိုလိုထားေသာ(၃)ခ်ိန္ကိုေျပာင္းလဲလို႔မရေပ။

=    =   =

အထက္ေဖၚျပပါအားလံုးကိုၿခံဳငံု၊သံုးသပ္၍ရလဒ္အေျဖထုတ္ရမည္ဆိုလွ်င္

၁။က်မ္းျမတ္ကုရ္အာန္တြင္(၅)ႀကိမ္နမာဇ္ကိုအခ်ိန္(၃)ခ်ိန္ကိုသာမိန္႔ဆို ထားေပသည္။
၂။စြန္နီ၊ရွီအာရီဝါယတ္က်မ္းမ်ားအရတမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)သည္နမာဇ္ကိုအခက္အခဲမရွိဘဲေပါင္းဖတ္ကာ၊အြန္မသ္ေနာက္လိုက္မ်ားကိုမပင္ပန္း ရန္အတြက္ျဖစ္ေၾကာင္းပါရွိေပသည္။
(ဘာသာျပန္။အာယာသြလႅာဟ္သည္ဤစာအုပ္၌ရွီအာက်မ္းမ်ားကိုမတင္ျပထားေပ။ရွီအာအားလံုးသည္ေပါင္းဖတ္ပိုင္ခြင့္၊ရွိသည္ဟုလက္ခံထားသျဖင့္၎တို႔၏က်မ္းမ်ားကိုမေဖၚျပထားျခင္းျဖစ္ႏိုင္ေပသည္။)
၃။နမာဇ္ကို(၅)ႀကိမ္ဝတ္ျပဳလွ်င္ပိုျမင့္ျမတ္ေပသည္။သို႔ေသာ္အတင္းခဏ၊ခဏ(၅)ႀကိမ္တိုင္းကို(၅)ခ်ိန္သာဖတ္ရမည္ဟုေျပာျခင္း၊ေပါင္းဖတ္ပိုင္ခြင့္ရွိ လ်က္လက္မခံျခင္းျဖင့္လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား၊အထူးသျဖင့္မ်ိဳးဆက္သစ္လူ
ငယ္မ်ားနမာဇ္ႏွင့္ေဝးသြားေပလိမ့္မည္။သို႔ျဖစ္ပါ၍သက္ဆိုင္ရာတာဝန္ရွိ ပုဂၢိဳလ္မ်ားအတြက္ေပါင္းဖတ္ျခင္းကိုမျငင္းပယ္ဖို႔တာဝန္ရွိေပသည္။
အနည္းဆံုးစြန္နီအိုလမာမ်ားအေနျဖင့္နမာဇ္ေပါင္းဖတ္ပိုင္ခြင့္ကိစၥအတြက္မိမိ၏လူငယ္၊လူရြယ္မ်ားကိုအဟ္ေလဘိုက္ဓမၼသတ္အေပၚက်င့္သံုးခြင့္ေပးသင့္ေပသည္။သာဓကအားျဖင့္ဂ်ာေမအဇ္ဟရ္(အီဂ်စ္)ေက်ာင္းအုပ္၊

ပညာရွင္ႀကီး႐ိႈက္ခ္မဲဟ္မူးဒ္ရွာလ္သူးစ္သည္“ေဖကာဂ်ာဖရီ”အေပၚက်င့္သံုးခြင့္ ႏိုင္ေၾကာင္း“ဖသ္ဝါ”ေပးထားသကဲ့သို႔ျဖစ္၏။

=    =   =

ကၽြန္ေတာအေနျဖင့္ေပါင္းဖတ္ခြင့္ရွိေၾကာင္းကိုလက္ခံဖို႔ထပ္ၿပီး ေမတၱာရပ္ခံအပ္ပါသည္။ယေန႔မ်က္ေမွာက္ေခတ္၌ေျမာက္မ်ားစြာေသာ အလုပ္သမားမ်ား၊ဝန္ထမ္းမ်ား၊ေက်ာင္းသား/သူမ်ား၊တကၠသိုလ္ေက်ာင္း သား/သူမ်ား(၅)ႀကိမ္နမာဇ္ကို(၅)ခ်ိန္၌ဖတ္ဖို႔အရမ္းခက္ခဲက်ပ္တည္းခဲယဥ္းေပသည္။
ဒီလိုအေျခအေန၌လူထုအေနျဖင့္အေၾကာင္းျပၿပီးနမာဇ္ကိုမစြန္႔ လြတ္ရန္အတြက္တမန္ေတာ္ျမတ္(ဆြ)၏ေပါင္းဖတ္ခြင့္ရွိသည္ဟုဆိုေသာ ခြင့္ျပဳခ်က္ကိုလက္မခံသင့္ပါသေလာ?
စြႏၷတ္ကိုအတင္းလုပ္ခိုင္းသျဖင့္ဝါဂ်စ္(ပ)ကိုစြန႔္လိုက္ျခင္းသည္မွန္ကန္ပါသလား?
=

(၇) ဝိုဇူ၌
ေျခမ်က္စိ
အထိ
မဆာ။

ကုရ္အာန္ႏွင့္ေျခမ်က္စိအထိမဆာ

ဝဇူ၌ေျခမ်က္စိအထိျပဳလုပ္ျခင္းကိစၥသည္စြန္နီအိုလမာမ်ားျဖစ္မွ အဟ္ေလ့ဘိုက္(အ.စ)၏ေနာက္လိုက္ရွီအာမ်ားကိုေစာဒကတက္မႈတစ္ခု ျဖစ္ေပသည္။၎တို႔ေအနျဖင့္ေျခမ်က္စိအထိမဆာျပဳျခင္းကိုဖူလုံသည္ဟုမသတ္မွတ္ဘဲ၊ေဆးေၾကာျခင္းကိုဝါဂ်စ္(ပ)ဟုသတ္မွတ္ထားၾကေပသည္။
အမွန္တကယ္က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္၌ဝဇူ၌ေျခမ်က္စိအထိျပဳလုပ္ရမည္ကိုအမိန္႔ေပးထားၿပီး၊အဟ္ေလ့ဘိုက္(အ.စ)၏ေနာက္လိုက္မ်ား၏ဤလုပ္ရပ္ႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ကုရ္အာန္၊တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏ဟဒီးစ္ ေပါင္း၃ေက်ာ္ေထာက္ခံထားေပသည္။
ေျမာက္မ်ားစြာေသာသာဝေတာ္မ်ား၊သေဗအီး(န)မ်ားအေနျဖင့္လွ်င္ေျခမ်က္စိအထိမေဆးေၾကာဘဲ၊မဆာျပဳခဲ့ၾကေပသည္။
သို႔ေသာ္ဝမ္းနည္းေလစြာ၊ရွိအာဆန္႔က်င္ဘက္အုပ္စုအမ်ားစုသည္သက္ေသအေထာက္အထားမ်ားအားလုံးကိုမ်က္ကြယ္ျပဳၿပီး၊ရွီအာမ်ားအားဆန္႔က်င့္ေရးဝါဒကိုလက္ကိုင္ၿပီး၊ၾကမ္းတမ္းေသာစကားလုံးမ်ားျဖင့္အဟ္ေလ့ဘိုက္(အ.စ)ေနာက္လိုက္မ်ားကိုသိကၡာခ်ေနၾကသည္။
အဗ္ေနကစီး(ေက်ာ္ၾကားေသာစြန္နီပညာရွင္)အေနျဖင့္မိမိ၏သဖ္စီးစာအုပ္ «تفسير القران العظيم» ၌ေရးသားေဖာ္ျပထားသည္မွာ-

ရာဝါေဖစ္(ရွီအာမ်ား)အေနျဖင့္ဝဇူ၌ေျခမ်က္စိအထိေဆးေၾကာျခင္းကိုလက္မခံၾကေခ်။၎တို႔အေနျဖင့္ပညာမဲ့မႈ၊ႏွင့္လမ္းလႊဲ၊လမ္းမွားမႈေၾကာင့္၊အေထာက္အထားအခိုင္အလံုမရွိသည္ကိုေျခမ်က္စိအထိ“မဆာ”ျပဳလုပ္ ျခင္းကိုလံုေလာက္ျပည့္စံုသည္ဟုခံယူထားၾကသည္။
၎ရွီအာမ်ားအေနျဖင့္က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္ႏွင့္တမန္ေတာ္ ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏က်င့္စဥ္၊က်င့္ရပ္အရေျခမ်က္စိအထိေဆးေၾကာရမည္ဟုပါရွိေသာ္လည္းလက္မခံၾကေပ။အမွန္တကယ္ေျခမ်က္စိ“မဆာ”လုပ္ရမည္ဟုမိမိတို႔၏ဆိုကိုသက္ေသျပဖို႔မည္သည့္အေထာက္အထားမွ်မရွိေခ်။
ထိုနည္းတူစြာအခ့်ိဳသူမ်ားသည္“မဆာ”ကိစၥႏွင့္ပက္သက္ၿပီးေသခ်ာဂဏစြာအမွန္တရားအတြက္ေလ့လာျခင္းမျပဳပဲ၊မ်က္ကန္းသကၠလီးဒ္လုပ္၍ရွီအာမ်ားကိုပုတ္ခတ္စြပ္စြဲၾက၏။
၎တို႔အေနျဖင့္အားလံုးကို႐ိုး႐ိုးသာမန္လူသားမ်ားထင္ခဲ့ၾကၿပီးတစ္ေန႔သုေတသီမ်ား၊ပညာရွင္မ်ားအေနျဖင့္မိမိတို႔၏ဆန္႔က်င္ဘက္ေထာက္ ၾကမည့္မဟုတ္၊ေမးခြန္းမ်ားထုတ္ၾကမည္မဟုတ္၊အစၥလာမ္သမိုင္းစာမ်က္ ႏွာ၌အရွက္ရေအာင္လုပ္ၾကမည္မဟုတ္၊ဟုထင္ခဲ့ၾကေခ်သည္။
ကၽြန္ေတာ္အေနျဖင့္ဤကိစၥႏွင့္ပက္သက္ၿပီးက်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္ အာန္ကိုတင္ျပပါမည္။
စူရာဟ္ေယမာေအသာအာယတ္ေတာ္အမွတ္(၆)၌အလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္

မိန္႔ေတာ္မူသည္ကား-

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرَافِقِ وَامْسَحُوا بِرُءُوسِكُمْ وَأَرْجُلَكُمْ إِلَى الْكَعْبَيْنِ

“အိုအီမာန္သက္ဝင္ယံုၾကည္သူအေပါင္းတို႔အသင္တို႔အေနျဖင့္န မာဇ္ဝတ္ျပဳမည့္အခါအသင္တို႔၏မ်က္ႏွာ၊လက္မ်ားကိုတစ္ေတာင္ဆစ္အထိေဆးေၾကာပါေလ၊ဦးေခါင္းႏွင့္ေျခမ်က္စိ၏အစိတ္အပိုင္းတစ္ခုအထိ“မဆာ” ျပဳလုပ္ပါ ေလ။
အာယတ္ေတာ္၌   أرجلكم     ဆိုသည့္စကားလံုးကိုသံုးစြဲထားၿပီး رؤوسكم   ဆိုသည့္စားလံုးအေပၚ၌အာရဘီသဒၵါအရ عطف ျပဳလုပ္ထားပါ သည္သို႔ျဖစ္ပါ၍ أرجلكم     အား أَرْجُلَكُم လုပ္၍ဖတ္ဖတ္ أرجلِكمလုပ္၍ဖတ္ ဖတ္အာရဘီ သဒၵါအရ“မဆာ”ဟုသာအဓိပၸါယ္ထြက္မွာျဖစ္ၿပီး ေဆးေၾကာ ျခင္းဟုအဓိပၸါယ္ထြက္မည္မဟုတ္ေခ်။
=    =   =

အံ့ဩစရာအေၾကာင္းျပခ်က္

က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္၏အမိန္႔ဥပေဒမ်ားကိုမိမိတို႔ထင္ျမင္ယူဆခ်က္အရမေတြ႔ရွိပါကလူတကာလက္ညႇိဳးထိုးစရာျဖစ္ေအာင္အေၾကာင္း
ျပခ်က္ရွာေသာအုပ္စုလည္းရွိေပသည္။
၁။အဗ္ေနဟဇ္မ္၏   الأحكام فى أصول الأحكا စာအုပ္အရတမန္ေတာ္ျမတ္
ႀကီး(ဆြ)စြႏၷတ္ႏွင့္ဟဒီးစ္ေတာ္မ်ားကိုၾကည့္႐ႈေလ့လာျခင္းျဖင့္အထက္ပါ အာယတ္ေတာ္အားمنسوخ    ပယ္ဖ်က္လိုက္ၿပီးဟုဆိုထား၏။
ေျခမ်က္စိအထိေဆးေၾကာခဲ့ေၾကာင္းတမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီးစြႏၷတ္ ေတာ္၌ပါရွိေပရာ။ကၽြႏု္ပ္တို႔အေနျဖင့္လက္ခံရမည္ျဖစ္ၿပီး၊ေျခမ်က္စိအထိ“မဆာ”ျပဳရ မည္ဟုဆိုေသာအာယတ္ေတာ္သည္ပယ္ဖ်က္သြားေခ်ၿပီ။
အမွန္တကယ္ေလ့လာမည္ဆိုလွ်င္ပထမအခ်က္သည္ကား-သဖ္စီးပညာရွင္မ်ားအားလံုးသည္စူရဟ္ေယမာေအဒါသည္တမန္ေတာ္ ျမတ္ႀကီး(ဆြ)အေပၚက်ျမန္းခဲ့ေသာေနာက္ဆုံးစူရဟ္ျဖစ္ၿပီးမည္သည့္အာ ယတ္ေတာ္မွ၊ပယ္ဖ်က္ခဲ့ျခင္းမရွိေၾကာင္းလက္ခံထားေပသည္။
ဒုတိယအခ်က္သည္ကား-ေ႔ရွ၌တင္ျပမည့္ရီဝါယတ္ေတာ္မ်ားတြင္ တမန္ ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)သည္ေျခမ်က္စိေတာ္ကိုေဆးေၾကာခဲ့ပါသည္ဟုဆိုၿပီး၊

အျခားေျမာက္မ်ားစြာေသာေနရာမ်ား၌တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)သည္္ေျခ
မ်က္စိေတာ္ကိုိ“မဆာ”ျပဳလုပ္ခဲ့ပါသည္ဟုလည္းပါရွိေပသည္။
က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္၏အာယတ္ေတာ္အားရီဝါယတ္ေတာ္ကိုအေျခခံ ၿပီးပယ္ဖ်က္ခြင့္ရွိပါသလား? ျဖစ္ေကာျဖစ္ႏိုင္ပါသလား?
ကၽြန္ေတာ္အေနျဖင့္ၿပီးခဲ့ေသာေခါင္းစဥ္မ်ား၌ေရးသားေဖာ္ျပထားသည္ကား- မည္သည့္အခါမဆိုရီဝါယတ္ေတာ္မ်ားတစ္ခုႏွင့္တစ္ခုဆန္႔က်င္ လာလွ်င္က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္ႏွင့္ခ်ိန္ကိုက္ၾကည့္ရမည္။ကိုက္ညီေသာရီဝါယတ္ကိုလက္ခံရမည္ျဖစ္ၿပီး၊မကိုက္ညီေသာရီဝါယတ္ကိုလက္ခံစရာမလိုေၾကာင္းဟုဆိုသည့္ပံုေသနည္းရွိေနၿပီးျဖစ္ေပသည္ဟုေ႔ရွ၌ေရးသားသီကံုးထားၿပီးျဖစ္ပါသည္။

၂။ဤကဲ့သို႔ေသာအျခားစာအုပ္တစ္အုပ္ဂ်စာစ္၏ أحكام القرآنစာအုပ္အ တြဲ(၂)စာမ်က္ႏွာ(၄၃၄)တြင္ဝိုဇူ၏အာယတ္ေတာ္သည္ مجمل (အေျဖမေရ မရာ)ျဖစ္ပါေသာေၾကာင့္ကၽြႏု္ပ္တို႔အေနျဖင့္“အဟ္ေသရားသ္”ျပဳသည့္အေနျဖင့္ေျခမ်က္စိအထိေဆးေၾကာရေပမည္။ထိုမွသာလွ်င္ေဆးေၾကာျခင္းႏွင့္ “မဆာ”ျပဳျခင္းႏွစ္ခုစလံုးအထေျမာက္သြားမည္ျဖစ္ေပသည္ဟုဆိုထား၏။
အမွန္တကယ္ေလ့လာသံုးသပ္မည္ဆိုလွ်င္ေဆးေၾကာျခင္းႏွင့္“မ ဆာ”ျပဳျခင္း၏အဓိပၸါယ္ႏွင့္ဆိုလိုခ်က္သည္တစ္ခုႏွင့္တစ္ခုမတူေၾကာင္း၊

မည္သည့္အေျခအေနတြင္မဆိုေဆးေၾကာျခင္းကို“မဆာ”ဟုမဆိုႏိုင္ ေၾကာင္းေတြ႔ရွိရေပမည္။
သို႔ေသာ္က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္ကျပဆိုထားေသာ္အမိန္႔ကိုဆန္႔က်င္ဘက္ျပဳခြင့္ေပးထားသည္ဟုဆိုႏိုင္ေပသည္။

၃။ဖခ္ေရရာဇီးအေနျဖင့္လည္း“အကယ္၍ أرجلِكم   ဟုဖတ္ၿပီး رؤوسكم အေပၚ       عطف လုပ္ပါက“မဆာ”ျပဳလုပ္ဖို႔အဓိပၸါယ္ထြက္၏။သို႔ေသာ္ဤေနရာ၌ “မဆာ”ဆိုသည္မွာပြတ္သပ္ျခင္းမဟုတ္ပဲေျခမ်က္စိအထိေဆးေၾကာရာ၌
ေရအမ်ားႀကီးမသံုးဖို႔၊ေရကိုျဖဳန္းတီးသလိုမျဖစ္ဖို႔ဆိုလိုထားျခင္းျဖစ္သည္ဟု
ဆိုထား၏။
အကယ္၍က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္၏အာယတ္ေတာ္မ်ားကို(အ ျခားအာယတ္ေတာ္ခိုင္လံုေသာဟဒီးစ္ေတာ္မ်ားကိုမကိုးကားပဲ)မိမိတို႔အ ထင္အတိုင္းသဖ္စီးလုပ္ပါကက်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္၏အာယတ္ေတာ္ မ်ားအေပၚလက္ေတြ႔က်င့္သံုးဖို႔မလိုေတာ့ေခ်။“မဆာ”ကိုပြတ္သပ္ျခင္းဟု အဓိပၸါယ္မေကာက္ပဲ၊ေရအမ်ားႀကီးမသံုးဖို႔၊မျဖဳန္းဖို႔ဆိုၿပီးုအဓိပၸါယ္ေျပာင္း ႏိုင္လွ်င္အျခားအာယတ္ေတာ္မ်ားအတြက္လည္းအာမခံခ်က္မရွိေခ်။

=    =   =

အဂ်္ေသဟဒ္ကိုအေထာက္အထားအခိုင္အလံု၏ေ႔ရွ၌အသံုးျပဳ ျခင္းသည္သဖ္စီးေပရိန္း(မိမိအထင္အရသဖ္စီးလုပ္ျခင္း)သာျဖစ္ေပသည္။

အေထာက္အထားအခိုင္အလံု(က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္၏အာ ယတ္ေတာ္မ်ား)ရွိေနလ်က္“အဂ်္ေသဟဒ္”လုပ္ျခင္းကိုမေကာင္းေသာလုပ္ရပ္၊လက္မခံသင့္ေသာလုပ္ရပ္အျဖစ္ကၽြႏု္ပ္တို႔၏မ်က္ေမွာက္ေခတ္၌သတ္မွတ္ထားပါသည္။အစၥလာမ္သာသနာ၏အစဦးေခတ္ကာလ၌ပင္ဤကဲ့သို႔မသတ္မွတ္ထားေခ်။
ေနာက္တစ္နည္းဆုိရလွ်င္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏က်င့္စဥ္၊က်င့္ရပ္၊က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္၏အာယတ္ေတာ္မ်ားကိုကၽြႏု္ပ္တို႔ျပင္းျပင္း ထန္ထန္လက္ခံသလို၊အစၥလာမ္ပထမဦးဆံုးထြန္းကားခ်ိန္ကမြတ္စလင္ မ်ားပင္ဤအဆင့္အထိမေရာက္ၾကေပ။
သာဓကအားျဖင့္အိုမာရ္အေနျဖင့္မိမိ၏ေက်ာ္ၾကားေသာစကားကိုေျပာ သည္မွာ-

النبى(صلى الله عليه وآله) و أنا احرمهما متعتان كانتا محللتان فى زمن
      و اعاقب عليهما متعة النساء و متعة الحج

“တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏လက္ထက္၌မိုသာ“ယာယီေနကာ”ႏွစ္ခုသည္မိုသာေနစာ၊မိုသာေယအဂ်္ဟလႅာဟ္ျဖစ္ေသာလည္းကၽြႏ္ုပ္အေနျဖင့္ဟရမ္သတ္မွတ္ပါသည္။မည္သူမဆိုဆန္႔က်င္ပါကအျပစ္ေပးျခင္းခံရေပမည္။”
ဤကဲ့သို႔အိုမာရ္အေနျဖင့္ေျပာဆိုခဲ့ေသာ္လည္းမည္သည့္သာဓက မွ်ေစာဒကတက္ၿပီး“ခင္ဗ်ားက်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္၏အာယတ္ေတာ္အေထာက္အထားရွိေနပါလ်က္ႏွင့္အဘယ္ေၾကာင့္အဂ်္ေသဟဒ္လုပ္ရပါသ နည္း?”ဟုမေမးခဲ့ၾကေခ်။
အကယ္၍ကၽြႏု္ပ္တို႔ေခတ္၌အႀကီးမားဆံုးအစၥလာမ္ဓမၼသတ္ပညာ ရွင္တစ္ဦးက“ကၽြန္ေတာ္အေနျဖင့္ထိုအလုပ္သည္“တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏လက္ထက္၌ပင္ဟလႅာဟ္ျဖစ္ေသာ္ျငားလည္းကၽြန္ေတာ္အေနျဖင့္ဟရမ္ဟုသတ္မွတ္ပါသည္”

ဟုဆိုလွ်င္အားလံုးအေနျဖင့္၎အေပၚအံ့ဩၾကၿပီး၊၎စကားကိုတန္ဖိုးမဲ့၊လက္ခံဖို႔မသင့္ေၾကာင္းဆိုၾကေပမည္။
မည္သူတစ္ဦးတစ္ေယာက္မွ်အလႅာဟ္ဟိုအရွင္ျမတ္၏သတ္မွတ္ထားေသာဟလႅာဟ္ကိုဟရမ္၊ဟရမ္ကိုဟလႅာဟ္လုပ္ပိုင္ခြင့္မရွိဟုပင္ဆိုၾကေပမည္။ဆိုလိုသည္ကားအဂ်္ေသဟဒ္သည္ခိုင္လံုေသာက်မ္းေတာ္ျမတ္အ

ေထာက္အထားေ႔ရွ၌မည္သူမွ်သံုးခြင့္မရွိေသာေၾကာင့္ျဖစ္ပါသည္။အဟ္ ကမ္ပယ္ဖ်က္ခံရၿပီဟုဆိုမရေခ်။
သို႔ေသာ္အစၥလာမ္ထြန္းကားခ်ိန္၌ဤကဲ့သို႔မဟုတ္ေခ်။
ဤအတြက္ေၾကာင့္အခ့်ိဳဓမၼသတ္ပညာရွင္မ်ားအေနျဖင့္အဟ္ကမ္ ေမေအလာဟ္ဟီအားေျပာင္းလဲဖို႔သတၱိရွိၾကသည္။လက္ရွိကိစၥဝိုဇူ၌“မဆာ” ျပဳရ မည္ဟုဆိုထားကိစၥကိုေဆးေၾကာရမည္ဟုဆိုျခင္းသည္ထင္ရွားေသာ ေျပာင္းလဲမႈတစ္ခုအတြက္သက္ေသတစ္ခုျဖစ္ပါသည္။
အခ့်ိဳအေနျဖင့္ေယဘုယ်အားျဖင့္ေျခေထာက္မ်ားသည္အညစ္အ ေၾကးမ်ား၊ေပေတေနသျဖင့္မဆာမလုပ္ဘဲ၊ေဆးေၾကာသင့္သည္ဟုယူဆ ေတြးေခၚၾကသည္။သို႔ေသာ္ဤယူဆေတြးေခၚမႈမမွန္ေခ်။အေၾကာင္းသည္ကား-ထိုေခတ္(အစၥလာမ္အစဦးပိုင္း)၌ဖိနပ္မစီးေသာအုပ္စုတစ္စုရွိ၏။
ဤအတြက္ေၾကာင့္အာရတ္၌အိမ္တြင္ဧည့္သည္လာသည့္အခါေျခေဆးဖို႔အစီအစဥ္မ်ားလုပ္သည့္ဓေလ့ေပၚေပါက္လာခဲ့၏။
ဤအတြက္ေၾကာင့္ျဖစ္ႏုိင္ေပသည္။تفسير المنار ျပဳစုသူအေနျဖင့္ ဝိုဇူအာယတ္ေတာ္ႏွင့္ပက္သက္ၿပီး“မဆာ”အစားေဆးေၾကာရမည္ဟုအ ေၾကာင္းျပခဲ့ျခင္းျဖစ္ေပသည္။၎အေၾကာင္းျပခ်က္သည္ကား“မဆာ”လုပ္ ျခင္းျဖင့္အက်ိဳးမရွိသည့္အျပင္ေျခ၌ကပ္ေနေသာဖုန္မ်ား၊သည္အညစ္အ

ေၾကးမ်ားကိုပိုမိုတိုးပြါးေစၿပီး၊လက္ကိုပါညစ္ေပေစသည္ဟုဆိုထား၏။

ထိုနည္းတူစြာအဟ္ေလစြႏၷတ္၏ေက်ာ္ၾကားေသာေဖကာပညာရွင္တစ္ဦးအဗ္ေနကူသေမ(ဟီဂ်ရီ၆၂၀ကြန္လြန္)အေနျဖင့္အခ့်ိဳသူမ်ား၏စကားကိုတင္ျပသည္မွာ-“ေျခေထာက္သည္အမ်ားဆံုးအခ်ိန္အခါ၌ညစ္ပတ္တတ္ ေသာေၾကာင့္ဦးေခါင္း“မဆာ”လုပ္ၿပီးေနာက္ေျခေထာက္ကုိ“မဆာ”လုပ္ဘဲ ေဆးေၾကာလွ်င္ပိုမိုသင့္ေတာ္ေလ်ာက္ပတ္၏ဟု” တင္ျပထား၏။
ဤကဲ့သို႔္ဆိုျခင္းျဖင့္“အဂ်္ေသဟဒ္”ႏွင့္“အစ္ေသဟ္စန္”ကိုက်မ္း ေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္၏ေပၚလြင္ထင္ရွားေနသည္အာယတ္ေတာ္ထက္ဦးစားေပးထားၿပီး“မဆာ”

မလုပ္ၾကဘဲအာယတ္ေတာ္ႏွင့္မဆိုင္ေသာအေၾကာင္းျပခ်က္ကိုသံုးထားျခင္းျဖစ္ေၾကာင္းေတြ႔ရေပသည္။
သို႔ေသာ္၎တို႔အေနျဖင့္ေမ့သြားသည္ကား-ဝိုဇူသည္သန္႔ျပန္႔၊စင္ ၾကယ္မႈႏွင့္ေအဗာဒသ္၊ခဝပ္ကိုးကြယ္မႈအားၿခံဳၿငံဳထားေသာအစဥ္အလိုက္လုပ္ေသာလုပ္ရပ္တစ္ခုျဖစ္ပါသည္။
ဦးေခါင္းအားလက္ၫိုးတစ္ေခ်ာင္းတည္းႏွင့္“မဆာ”ျပဳပိုင္ခြင့္ကိုအ ခ့်ိဳဓမၼသတ္ပညာရွင္မ်ားကခြင့္ေပးထားသျဖင့္၊လက္ညႇိဳးးတစ္ေခ်ာင္းတည္းႏွင့္ဦးေခါင္းရွိအညစ္အေၾကးမ်ားမကြယ္ေပ်ာက္သြားႏိုင္ေခ်။ထိုအတြက္ ေၾကာင့္ေျခေထာက္ကိုလည္းဦးေခါင္းကဲ့သို႔“မဆာ”ျပဳလုပ္ရေပမည္။
ေျခညစ္ပတ္လို႔ေဆးေၾကာရမည္ဆိုလွ်င္ဦးေခါင္းကိုအဘယ္ ေၾကာင့္မေဆးေၾကာၾကပါသနည္း။ေျခကိုလည္းေဆးရမည္ဟုယူဆျခင္း သည္မ႐ိုးသားေၾကာင္းထင္ရွားေနေပသည္။(ဘာသာျပန္ဆိုသူ)

ဘယ္သို႔ဆိုေစကၽြႏု္ပ္တို႔သည္အေျခအေနတုိင္း၌အလႅာဟ္အရွင္ ျမတ္၏အမိန္႔ေတာ္ကိုနာခံပါသည္။မၿပီးျပည့္စံုေသာကၽြႏု္ပ္တို႔၏အသိဥာဏ္ကိုသံုးၿပီးအလႅာဟ္အရွင္ျမတ္၏အမိန္႔ေတာ္မ်ားကိုမေျပာင္းလဲႏိုင္ေခ်။
က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္၏ေနာက္ဆံုးစူရဟ္အျဖစ္အလႅာဟ္အရွင္ျမတ္သည္ကိုယ္ေတာ္မိုဟမၼဒ္(ဆြ)အားေပးထားသည့္အမိန္႔“မိမိ၏မ်က္ႏွာ၊ႏွင့္လက္မ်ားကိုတစ္ေတာင္ဆစ္အထိေဆးေၾကာပါေလ။ဦးေခါင္းႏွင့္ေျခ (မ်က္စိအထိ)ကို“မဆာ”ျပဳလုပ္ပါဟုဆိုထားသည္ကိုမျပည့္စံု၊မဖူလံုေသာလူသားဥာဏ္၊စလ္စေဖသံုးၿပီးဆန္႔က်င္ကာအေၾကာင္းျပခ်က္မ်ားထုတ္ျခင္း ျဖင့္အလႅာဟ္အရွင္ျမတ္၏အမိန္႔ေတာ္မ်ားႏွင့္မအပ္စပ္မႈမ်ားကိုထည့္သြင္း မည္ျဖစ္ပါသေလာ!
မွန္လွေပသည္။သဖ္စီးေပရိန္း(تفسير به رأى )ႏွင့္ခိုင္လံုေသာအ ေထာက္အထားရွိလ်က္အဂ်္ေသဟဒ္ျပဳျခင္း(اجتهاد در مقابل نص)ျဖင့္ႀကီးမား ေသာဒုကၡႏွစ္ခုကိုျဖစ္ေစပါသည္။အခ့်ိဳေနရာမ်ား၌အစၥလာမ္ဥပေဒကိုဖ်က္ဆီးျဖစ္ၾကသည္။
=    =   =

ဖိနပ္အေပၚမဆာျပဳျခင္း

ဖိနပ္အေပၚမဆာျပဳျခင္းကိစၥသည္စစ္မွန္ေသာ၊ဘက္မလိုက္ေသာ၊

သုေတသီတိုင္းကိုအံ့ဩသင့္ေစပါသည္။ဝိုဇူ၌“မဆာ”ကိုလက္မခံေသာသူ မ်ားသည္အခက္အခဲႏွင့္မရင္ဆိုင္ရခ်ိန္၊ခရီးမထြက္ခ်ိန္၊အေျခအေနတိုင္း၌ ေျခေထာက္အားမေဆးေၾကာပဲ၊ဖိနပ္အေပၚ“မဆာ”ျပဳႏိုင္ေၾကာင္းေဖၚျပထားပါသည္။
ဒီလိုဥပေဒ၊စည္းကမ္းကိုေတြ႔ရခ်ိန္၌လူသား၏ဦးေႏွာက္ပ်က္ရေပသည္။ေျခေထာက္ကိုေဆးရမလား။ဖိနပ္အေပၚ“မဆာ”ျပဳလုပ္ရမလားဆိုၿပီးဂေယာင္၊ ေခ်ာက္ခ်ားျဖစ္ရေပသည္။
သို႔ေသာ္ဟဇရတ္(သ)အလီ(အ.စ)၊အစ္ဗ္ေနအဘီသြာလစ္(အ.စ)၊အစ္ဗ္ေနအဘာစ္ႏွင့္ေအမာမ္မာလစ္က္ကဲ့သို႔ဖိနပ္အေပၚ“မဆာ”ျပဳျခင္းကိုလက္မခံေသာစြန္နီလူငယ္အုပ္စုတစ္စုသည္လည္းရွိပါသည္။ဝမ္းနည္းစရာပင္အုပ္စု ငယ္ေလးျဖစ္ေနရွာ၏။
စိတ္ဝင္စားစရာသည္တစ္ခုသည္ကား-ဟဇရတ္(သ)အာေအရွာ သခင္မဖသ္ဝါမ်ား၊ရီဝါယတ္ေတာ္မ်ားသည္ညီေနာင္စြန္နီအျမင္၌အရမ္းအေရးႀကီးေပသည္။၎အေနျဖင့္မိန္႔ထားသည္မွာ-

الخفّين ; هرگاه دو پاى من قطع شود براى لئن تقطع قدماى أحبّ إلىّ من أن امسح على
    روى كفش ها كنم من بهتر از آن است كه (هنگام وضو) مسح بر

ဖိနပ္အေပၚ“မဆာ”လုပ္ရမည့္အစားငါ၏ေျခေထာက္ႏွစ္ဘက္ကိုျဖတ္လိုက္

တာမွပို၍ေကာင္္း၏ဟုမိန္႔ထားသည္။
ဟဇရတ္(သ)အာေအရွာသည္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)ႏွင့္အတူ ေနထိုင္ခြင့္ရၿပီးကုိယ္ေတာ္၏ဝိုဇူကိုၾကည့္ခြင့္ရခဲ့သူျဖစ္ေပသည္။
မည္သူမဆိုအဟ္ေလစြႏၷတ္အေနျဖင့္က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္ႏွင့္ကိုက္ညီေသာအဟ္ေလဘိုက္(အ.စ)၏ဟဒီးစ္ေတာ္မ်ားကိုလက္ခံၿပီးလက္ေတြ႔က်င့္သံုးမည္ဆိုပါက“မဆာ”ျပဳလုပ္ျခင္းမွအပအျခားအထင္အျမင္မ်ားကိုတင္ျပမည္မဟုတ္ေခ်။
တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏စစ္မွန္ၿပီး၊စိတ္ခ်ရေသာ၊ဟဒီးစ္ေတာ္ တစ္ခုသည္ကား“အကၽြႏု္ပ္အေနျဖင့္အသင္တို႔အၾကားမွသြားေတာ့မည္ ျဖစ္ပါသျဖင့္၊တန္ဖိုးႀကီးေသာအရာႏွစ္ခုကိုထားေပးခဲ့မည္။တစ္ခုသည္ အလႅာဟ္အရွင္ျမတ္၏စာအုပ္ကုရ္အာန္က်မ္းေတာ္ျမတ္ျဖစ္ၿပီး၊က်န္တစ္ခုသည္ကၽြႏ္ုပ္၏အဟ္ေလဘိုက္(အ.စ)ျဖစ္ေခ်သည္။အသင္တို႔အေနျဖင့္၎ႏွစ္ခုအားၿမဲၿမံစြာလက္ကိုင္ထားပါက(အမိန္႔မ်ားကိုလိုက္နာက်င့္သံုးပါ။)လံုးဝ၊လမ္းလြဲ၊လမ္းမွားသို႔ေရာက္မည္မဟုတ္ေခ်။”
ေအမာမ္မိုဟမၼဒ္ဘာကဲရ္(အ.စ)၏စစ္မွန္ေသာဟဒီးစ္ေတာ္သည္ ကား-
“ကၽြႏ္ုပ္္အေနျဖင့္(၃)ခုေသာအရာ၌လံုးဝသရ္ကိုက္ယာလုပ္မည္မဟုတ္ေခ်။မူးယစ္ေဆးဝါးသံုးစြဲျခင္း၊ဖိနပ္အေပၚ“မဆာ”ျပဳျခင္း၊အဂ်္ေဂ်သမာ

သိုအ္တုိ႔ ျဖစ္ၾကပါသည္။

   مَسْحُ الخُفَّيْنِ وَ مُتْعَةُ الحَجِّ ثَلاَثَةٌ لاَ اتَّقِى فِيهِنَّ أحَداً شُرْبُ المُسْكِرِ، وَ

=    =   =

ေျခ(မ်က္စိအထိ)“မဆာ”ျပဳလုပ္ျခင္းႏွင့္ပက္သက္ေသာ အစၥလာမ္မီးရီဝါယတ္ေတာ္မ်ား

ေအမာမ္မီးယာ(ရွီအာ၁၂ပါးေအမာမ္)ဓမၼသတ္ပညာရွင္ႀကီးမ်ားအ ေနျဖင့္အဟ္ေလဘိုက္(အ.စ)၏ရီဝါယတ္ေတာ္မ်ားႏွင့္အညီျဖင့္ေသာဝိုဇူ၌

ေျခႏွစ္ဘက္စလံုးကို“မဆာ”ျပဳရမည္ဝါဂ်စ္(ပ)ဟုသတ္မွတ္ထားပါသည္။အထက္ေဖၚျပထားေသာေအမာမ္မိုဟမၼဒ္ဘာကဲရ္(အ.စ)၏ဟဒီးစ္ေတာ္ႏွင့္အ ျခားဟဒီးစ္ေတာ္အေျမာက္အမ်ားရွိေပသည္။
သို႔ေသာ္စြန္နီက်မ္းမ်ား၌ပါရွိေသာဟဒီးစ္ေတာ္မ်ားသည္တစ္ခုႏွင့္တစ္ခုလံုးဝမတူၾကေခ်။ေျမာက္မ်ားစြာေသာဟဒီးစ္ေတာ္မ်ားတြင္တမန္ ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)သည္ေျခေတာ္မ်ားကိုေဆးေၾကာခဲ့ေၾကာင္း၊အခ့်ိဳဟဒီးစ္

ေတာ္မ်ား၌ဖိနပ္အေပၚ“မဆာ”လုပ္ရမည္ဟုပါရွိေပသည္။
တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)သည္ေျခေတာ္မ်ားကိုို“မဆာ”ျပဳလုပ္ ေၾကာင္းမေဖၚ ျပထားေသာနာမည္ေက်ာ္စြန္နီက်မ္းမ်ားမွာ-
၁။ـ صحيح بخارى
၂။ ـ مسند احمد
၃။سنن ابن ماجه
၄။مستدرك حاكم
၅။تفسير طبرى
၆။درّالمنثور
၇။كنزالعمّال
အျခားက်မ္းမ်ား-ဤက်မ္းအားလံုးသည္အဟ္ေလစြႏၷတ္အျမင္၌မွန္ ကန္တိက်ၿပီး၊စိတ္ခ်ရေသာက်မ္းမ်ားျဖစ္ပါသည္။
အထက္ပါဟဒီးစ္ေတာ္မ်ားကိုဆင့္ျပန္ေသာရီဝါယတ္ကိုျပန္ဆိုသူ မ်ားမွာေအာက္ပါအတိုင္းျဖစ္ပါသည္။
၁။(اميرمؤمنان على(عليه السلام )
၂။ابن عبّاس
၃။انس بن مالك
၄။عثمان بن عفان

၅။بسر بن سعيد
၆။رفاعه
၇။ابوظبيان
အျခားစစ္မွန္ေသာရီဝါယတ္ဆင့္ျပန္သူမ်ားလည္းရွိပါေသးသည္။ကၽြႏ္ုပ္အေနျဖင့္ရီဝါယတ္ေတာ္(၅)ခုကိုသာေဖၚျပပါမည္။
အံ့ဩစရာေကာင္းေသာအခ်က္တစ္ခုသည္ကား-အားပိုႀကီးသကဲ့ သို႔ေက်ာ္ၾကားေသာသဖ္စီးပညာရွင္အေနျဖင့္ဝိုဇူ၌ေျခမ်ားကိုို“မဆာ”ျပဳဖို႔“မဆာ”လုပ္ရမည္ႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ရီဝါယတ္တစ္ခုသာျဖစ္ေၾကာင္း၊၎ကိုရွီအာ မ်ားအေနျဖင့္သက္ေသအျဖစ္သံုးေနေၾကာင္းျဖစ္ပါသည္။

ရီဝါယတ္ေတာ္(၁)။

الْقَدَمَيْنِ أحَقُّ بِالْمَسْحِ عَنْ عَلِى بْنِ أبِى طَالِب(عليه السلام) قَالَ : كُنْتُ أرى أنَّ بَاطِنَ
اللهِ(صلى الله عليه وآله) يَمْسَحُ ظَاهِرَهُمَا مِنْ ظَاهِرِهِمَا حَتَّى رَأَيْتُ رَسُولَ

အမီးရြလ္မိုေမနီး(အ.စ)မိန္႔ေတာ္မူသည္မွာ-“ကၽြႏ္ုပ္္အေနျဖင့္“မဆာ”ျပဳလုပ္ဖို႔ေျခဖဝါးမ်ားကိုေျခဖမိုးထက္ပို၍“မဆာ”ျပဳသင့္ေၾကာင္းစဥ္းစားခဲ့ေသာ္လည္း၊တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)သည္

ေျခဖမုိးမ်ားကို“မဆာ”ျပဳေၾကာင္းေတြ႔လိုက္ရေပသည္။”
မွတ္ခ်က္။ ။ေအမာမ္မာစူးမ္မ်ားသည္အလႅာဟ္ရစူလ္၏အမိန္႔ႏွင့္ဆန္႔က်င္ ဘက္မည္သည့္အခါမွ်မစဥ္းစား၊မစိတ္ကူးခဲ့ေခ်။(ဘာသာျပန္ဆိုသူ)
ဤဟဒီးစ္ေတာ္သည္စြန္နီဟဒီးစ္ျဖစ္ပါသည္။
ဤဟဒီးစ္ေတာ္၌ထင္ထင္ရွားရွားတမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)သည္ေျခေတာ္ မ်ားကို“မဆာ”ျပဳခဲ့ေၾကာင္းဟဇရတ္(သ)အလီ(အ.စ)၏ဆင့္ျပန္မႈျဖစ္ ေၾကာင္းသိရေပသည္။

ရီဝါယတ္ေတာ္(၂)။

    عن ابى مطر قال: بينما نحن جلوس مع على(عليه السلام) فى المسجد جاءرجل إلى
على(عليه السلام) و قال: أرنى وضوء رسول الله(صلى الله عليه وآله) فدعا
اتيتنى بكوز من ماء، فغسل يده و وجهه ثلاثاً فأدخل بعض أصابعه فى فيه و :قنبر فقال
ثلاثاً و غسل ذارعيه ثلاثاً و مسح رأسه واحدة... و رجليه إلى الكعبين استنشق

“အဘီးမသ္ရ္ဆင့္ျပန္သည္မွာ-
ကၽြႏ္ုပ္္အေနျဖင့္မစ္ဂ်စ္တြင္ေမာင္လာအလီ(အ.စ)အနီးမွရွိေနသူတစ္ဦး၊ တစ္ေယာက္သည္ဝင္ေရာက္လာၿပီးဟဇရတ္(သ)အလီ(အ.စ)အားကၽြန္ ေတာ္ကိုတမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏ဝိုဇူအားလုပ္ျပေတာ္မူပါဟုေလ်ာက္

ထားေလ၏။
ဟဇရတ္(သ)အလီ(အ.စ)သည္ေရတေခါင္းႏွင့္ေရယူလာရန္(ဂ်နာေပ)ကဲဘရ္အားမိန္႔ေတာ္မူ၏။ၿပီးေနာက္လက္ႏွင့္မ်က္ႏွာအား(၃)ႀကိမ္၊(၃)ခါေဆးေၾကာၿပီး၊လက္ညႇိဳးအားပါးစပ္အတြင္းထည့္၏။(လက္ျဖင့္သြားတိုက္ ၏။)(၃)ႀကိမ္၊(၃)ခါႏွာေခါင္းအတြင္းေရထည့္လိုက္၊ထုတ္လိုက္လုပ္ေတာ္မူ၏။(မ်က္ႏွာႏွင့္လက္ကို(၃)ႀကိမ္၊(၃)ခါေဆးေၾကာၿပီးေနာက္(၁)ႀကိမ္၊(၁)ခါ ဦးေခါင္းႏွင့္ေျခမ်ားကုိမဆာျပဳေတာ္မူ၏။”
အထက္ပါဟဒီးစ္ေတာ္ႏွစ္ခုအားသံုးသပ္ျခင္းျဖင့္ဟဒီးစ္ေတာ္ႏွစ္ခုစလံုး သည္ တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)လက္ထက္မွျဖစ္ၿပီးဆင့္ျပန္သည့္ပုဂၢိဳလ္ သည္ေမာင္လာအလီ(အ.စ)ျဖစ္ေၾကာင္း၊သုိ႔ေသာ္မဆာျပဳသည့္အခ်က္မွလြဲ၍အျခားအရာမ်ားကြဲေနေၾကာင္းေတြ႔ရပါသည္။

ရီဝါယတ္ေတာ္(၃)။
အ
عن بسر بن سعيد قال: أتى عثمان المقاعد فدعا بوضوء فتمضمضواستنشق ثمّ غسل
ثلاثاً و يديه ثلاثاً ثلاثاً ثمّ مسح برأسه و رجليه ثلاثاً ثلاثاً، ثمّ قال: رأيت وجهه
رسول الله(صلى الله عليه وآله)هكذا توضّأ، يا هؤلاء أكذلك؟ قالوا: نعم، لنفر
أصحاب رسول الله(صلى الله عليه وآله) عنده من

ဗစရ္ဗင္စအီးဒ္ဆင့္ျပန္သည္မွာ-

အြစ္မန္းဝိုဇူျပဳရန္၊ဝိုဇူျပဳရာေနရာသို႔ေရာက္လာၿပီး၊ေရေတာင္း၏။ပလုတ္ က်င္းၿပီး၊ႏွာေခါင္းထဲေရထည့္လိုက္၊ထုတ္လိုက္လုပ္၏။ထို႔ေနာက္(၃)ႀကိမ္၊
(၃)ခါမ်က္ႏွာႏွင့္လက္မ်ားကိေဆးေၾကာၿပီး၊(၃)ႀကိမ္၊(၃)ခါဦးေခါင္းႏွင့္ေျခ မ်ားကုိမဆာျပဳေလ၏။
ၿပီးေနာက္ဆက္လက္တင္ျပသည္မွာ-
တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)သည္ဤကဲ့သို႔ဝိုဇူလုပ္ခဲ့ေၾကာင္းကၽြႏ္ုပ္္ အြစ္မန္းေတြ႔ျမင္ခဲ့ရပါသည္။(ထို႔ေနာက္အနီးအနားရွိသာဝကေတာ္မ်ားကဟုတ္မဟုတ္ေမးျမန္းေလ၏။)ဤအတိုင္းမဟုတ္ပါသေလာ?အိုပရိတ္သတ္အေပါင္းတို႔၊အားလံုးအေျဖေပးသည္မွာ-ဟုတ္ပါသည္ဟုေျဖေလ၏။
ဤဟဒီးစ္ေတာ္ကိုၾကည့္ျခင္းျဖင့္အြစ္မန္းတစ္ဦးထဲမဟုတ္ဘဲ၊အ ျခားသာဝကေတာ္မ်ားပါတမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)သည္ေျခေတာ္မ်ားကိုို

“မဆာ”ျပဳခဲ့လုပ္ေၾကာင္းဟုေသာအခ်က္ပင္ျဖစ္၏။(၃)ႀကိမ္၊(၃)ခါဦးေခါင္းႏွင့္ ေျခမ်ားကုိမဆာျပဳျခင္းသည္အခ့်ိဳသာဝကမ်ား၏အျမင္၌မြတ္စ္သာဟပ္ျဖစ္ႏိုင္ၿပီး(သို႔)ရဝီးအေနျဖင့္ေမ့မွားသြားျခင္းျဖစ္ႏိုင္ေပသည္။

ရီဝါယတ္ေတာ္(၄)။
အ
صلوة لأحد عن رفاعة بن رافع أنّه سمع رسول الله(صلى الله عليه وآله) يقول: أنّه لا تتمّ
      المرفقين حتّى يسبغ الوضوء، كما أمره الله عزّ و جلّ يغسل وجهه و يديه إلى

و يمسح برأسه و رجليه إلى الكعبين

ရဖာအေနျဖင့္ဆင့္ျပန္သည္မွာ-
ကၽြႏ္ုပ္္အေနျဖင့္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)ထံမွနားေသာတဆင္ရသည္မွာ-မည္သူမဆိုအလႅာဟ္အရွင္ျမတ္၏အမိန္႔အတိုင္းဝိုဇူတြင္မ်က္ႏွာႏွင့္လက္ မ်ားကိုတစ္ေတာင္ဆစ္အထိေဆးေၾကာျခင္း၊ဦးေခါင္းႏွင့္ေျခဖမိုးအေပၚ မဆာျပဳျခင္းကိုမလုပ္မျခင္းနမာဇ္လက္ခံေတာ္မူျခင္းခံရမည္မဟုတ္ေခ်။ဟု ျဖစ္ေပသည္။

ရီဝါယတ္ေတာ္(၅)။

عن ابى مالك الأشعرى أنّه قال لقومه: اجتمعوا اصلّى بكم صلوة رسول الله
الله عليه وآله) فلمّا اجتمعوا قال: هل فيكم أحد من غيركم؟ قالوا: لا، إلاّ ابن اخت صلى )
   لنا، قال: ابن اخت القوم منهم، فدعا بجفنة فيها ماء فتوضّأ و مضمض و استنشق و
وجهه ثلاثاً و ذراعيه ثلاثاً ثلاثاً و مسح برأسه و ظهر قدميه ثمّ صلّى بهم غسل

အဗူမာလစ္အရွ္ရီမွဆင့္ျပန္သည္မွာ၎အေနျဖင့္မိမိလူမ်ိဳးအား ေဟာၾကားေတာ္မူသည္မွာ-အားလံုးစု႐ံုးၾကပါေလ။ကၽြႏ္ုပ္္အေနျဖင့္တမန္ ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)ဖတ္ေတာ္မူခဲ့ေသာနမာဇ္ကိုဖတ္ျပမည္။အားလံုးေရာက္လာၿပီး ေနာက္၊ထပ္၍ေျပာၾကားသည္ကား-အသင္တို႔အျပင္အျခားတစိမ္း

ေကာရွိပါသလား?
သူမ်ားမွအပ(၎တို႔၏အေဖမ်ားသည္အျခားလူမ်ိဳးမ်ားျဖစ္ေပသည္)ဘယ္သူမွမရွိပါဟုေျဖၾကားေလ၏။
၎တို႔သည္ကၽြန္ေတာ္တို႔လူမ်ိဳးမ်ား၏အစိတ္အပိုင္းမ်ားျဖစ္ေခ် သည္ဟုဆိုေလ၏။
*ဤအခ်က္ကိုၾကည့္ျခင္းျဖင့္ႏိုင္ငံေရးအေျခအေနအရတမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး (ဆြ)၏နမာဇ္ႏွင့္ဝိုဇူကိုသင္ၾကားျပသရန္အခက္အခဲရွိေနေၾကာင္းထင္ရွား ေနေပသည္။
ထို႔ေနာက္ေရတေခါင္းႏွင့္ေရထည့္ၿပီး(၃)ႀကိမ္၊(၃)ခါပုလုတ္က်င္း ျခင္း၊ႏွာေခါင္းအတြင္းေရထည့္လိုက္၊ထုတ္လိုက္လုပ္ျခင္း၊ကိုျပဳလုပ္ေလ၏။ ၿပီးေနာက္၊(၃)ႀကိမ္၊(၃)ခါမ်က္ႏွာႏွင့္လက္ကိုေဆးေၾကာေလ၏။(၃)ႀကိမ္၊(၃)ခါဦးေခါင္းႏွင့္ေျခဖမိုးအေပၚမဆာျပဳလုပ္ၿပီး၎တုိ႔ႏွင့္အတူနမာဇ္ဝတ္ျပဳေလ ၏။
အထက္ပါရီဝါယတ္ေတာ္မ်ားသည္အဟ္ေလစြႏၷတ္၏ေက်ာ္ၾကား ေသာက်မ္းမ်ားမွေက်ာ္ေၾကားေသာရီဝါယတ္ေတာ္မ်ားထံမွအနည္းငယ္ တင္ျပထားျခင္းျဖစ္ပါသည္။
သို႔ျဖစ္ပါ၍ေျခမ်ားကိုမဆာလုပ္ျခင္းႏွင့္ပက္သက္၍ဟဒီးစ္တစ္ပုဒ္မွ်မရွိေခ်။(သို႔)တစ္ပုဒ္ထဲသာပါရွိသည္ဟုဆိုေသာသူမ်ားသည္သတင္းမရွိသူမ်ား၊တယူသန္၊တစ္ဖက္စြန္းေရာက္သူမ်ားျဖစ္ၾကၿပီး၊အမွန္တရားကိုမ်က္

ကြယ္ျပဳ ျခင္း၊ျငင္းပယ္ျခင္းျဖင့္ပယ္ဖ်က္ႏုိင္ၿပီဟုထင္ေနၾကေပသည္။
ဤပုဂၢိဳလ္မ်ားသည္စူရဟ္မာေအဒါသာမဆာျပဳရမည္ဆိုကာအာ ယတ္ေတာ္ကိုလက္မခံသည့္အျပင္ေဆးေၾကာရမည္ဟုအဓိပၸါယ္ေကာက္ ၾကသူမ်ားျဖစ္ၾကေပသည္။
=    =   =

ဆန္႔က်င္ဘက္ရီဝါယတ္ေတာ္မ်ား

စြန္နီမ်ား၏က်မ္းမ်ား၌ဆန္႔က်င္ဘက္ရီဝါယတ္ေတာ္မ်ားရွိေနပါ သည္။ပထမဆံုးရီဝါယတ္ေတာ္မ်ား၌တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)သည္ဝိုဇူျပဳ ခ်ိန္၌ေျခေတာ္မ်ားကိုေဆးေၾကာေၾကာင္းေဖၚျပထားပါသည္။အျခားရီဝါ ယတ္ေတာ္မ်ား၌ေျခေတာ္မ်ားကိုမေဆးေၾကာပဲ၊မဆာျပဳခဲ့ေၾကာင္း၊အခ့်ိဳရီ ဝါယတ္ေတာ္မ်ား၌ဖိနပ္မ်ားအေပၚ“မဆာ”ျပဳခဲ့ေၾကာင္း၊ေဖၚျပထားေပသည္။!
ဆန္႔က်င္ဘက္ရီဝါယတ္ေတာ္မ်ားႏွင့္ပက္သက္၍ علم اصول ၏ပံုေသနည္း ကိုေမ့ထားဖို႔မသင့္ေပ။ပံုေသနည္းသည္ကား- ရီဝါယတ္ဆန္႔က်င္ဘက္ႏွစ္ခု ကိုေတြ႔ရပါက၊ပထမရီဝါယတ္္ႏွစ္ခုကိုအစဥ္ေျပေအာင္စုစည္းေပးရမည္။(အမ်ားနားလည္ရေပမည္။)
စုစည္းဖို႔မျဖစ္ႏိုင္ပါကက်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္ႏွင့္တိုက္ၾကည့္ရမည္။

ကိုက္ညီမႈရွိေသာရီဝါယတ္ေတာ္ကိုလက္ခံရမည္ျဖစ္ၿပီး၊မကိုက္ညီေသာ ရီဝါယတ္ေတာ္အားျငင္းပယ္ရမည္ျဖစ္ပါသည္။
သို႔ျဖစ္ပါ၍မဆာျပဳျခင္း၊ေဆးေၾကာျခင္းကိုျပဆိုေသာရီဝါယတ္ေတာ္မ်ားကိုစုေပါင္းၾကည့္ရမည္။တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)သည္ဝိုဇူ၌မဆာျပဳ လုပ္ေလ၏။ၿပီးေနာက္သန္႔ရွင္းေစရန္ႏွင့္က်န္းမာေရးအတြက္တစ္ခါတစ္ ေလေျခမ်ားကိုမေဆးမေနရဟုမသတ္မွတ္ပဲေဆးၾကာေလ၏။
အခ့်ိဳရီဝါယတ္ေတာ္မ်ားအေနျဖင့္ဤကဲ့သို႔ေျခမ်ားကိုေဆးေၾကာခဲ့ ျခင္းကိုမေဆးေၾကာမေနရဟုထင္ခဲ့ၾကေပသည္။တိုက္တိုက္ဆိုင္ဆိုင္ရွီအာမ်ားအၾကား၌

မဆာျပဳၿပီးေနာက္သန္႔ရွင္းေစရန္၊က်န္းမာေရးအလို႔ငွာေျခမ်ားကိုေဆးေၾကာသူအေျမာက္အမ်ားရွိၾကေပ သည္။
ဤကဲ့သို႔ေဆးၾကာျခင္းမွပူျပင္းေသာေဒသမ်ား၌ေျခပိတ္၊ေနာက္ပြင့္ဖိနပ္မ်ားကိုအသံုးျပဳသျဖင့္ေျခမ်ားအားေကာင္းေကာင္း၊မြန္မြန္အညစ္အ ေၾကး(ဖုန္မႈန္႔မ်ားစသည္ျဖင့္)ကိုမကာကြယ္ႏိုင္သျဖင့္ျဖစ္ေၾကာင္းျဖစ္ေပ သည္။
မည္သို႔ဆိုေစမဆာျပဳျခင္းႏွင့္ေဆးေၾကာျခင္းသည္မတူေခ်။
ဤကိစၥႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍အဂ်္ေသဟဒ္ကိုခိုင္လံုေသာက်မ္းေတာ္ျမတ္အေထာက္အထားရွိလ်က္လုပ္ခြင့္ရွိသည္ဟုခံယူထားေသာသူမ်ားသည္ ေျခမ်ား၏အညစ္အေၾကးမ်ားကိုေဆးေၾကာျခင္းမွအပ၊သန္႔ရွင္းေအာင္မျပဳ

ႏိုင္ေၾကာင္းဟု၍အေၾကာင္းျပကာေဆးေၾကာရမည္ဟုဖသ္ဝါေပးခဲ့ေၾကာင္း ျဖစ္ေကာင္းျဖစ္ႏိုင္ေပသည္။
မဆာျပဳျခင္းျဖင့္ေျခမ်ား၏အညစ္အေၾကးမ်ားမေပ်ာက္ကြယ္ႏိုင္ ေၾကာင္း၊ေဆးေၾကာမွသာလွ်င္ေဖ်ာက္ဖ်က္ႏိုင္ေၾကာင္းခံယူထားေသာအခ့်ိဳစြန္နီအိုလမာမ်ား၏အခ့်ိဳေရးသားမႈမ်ားကိုကၽြန္ေတာ္အေနျဖင့္တင္ျပၿပီးျဖစ္ပါ သည္။
= = =

လြယ္ကူေသာရွရီအတ္

ဧကန္မုခ်အစၥလာမ္သာသနာသည္ကမာၻသာသနာျဖစ္ၿပီး၊ကမာၻေျမ ျပင္ေပၚရွိေဒသတိုင္း၊လူမ်ိဳးတိုင္းအတြက္ကမာၻသာသနာျဖစ္ၿပီး၊ကမာၻေျမျပင္ေပၚရွိေဒသတိုင္း၊လူမ်ိဳးတိုင္း

၊ေခတ္တိုင္းအတြက္ျဖစ္ၿပီးလံုးဝလြယ္ကူေသာဥပေဒကိုျပဌာန္းထားသည့္သာသနာ့တစ္ခုျဖစ္ေပသည္။
သို႔ျဖစ္ပါ၍တစ္ေန႔(၅)ႀကိမ္ေန႔ႏွင့္ညေျခမ်ားကိုေဆးေၾကာဖို႔ကမာၻ ေဒသအသီးသီးရွိေနထိုင္သူမ်ားအတြက္အခက္အခဲႀကီးတစ္ခုအျဖစ္မျဖစ္ ႏိုင္ပါသေလာ!ဤအတြက္ေၾကာင့္အခ့်ိဳသူမ်ား

သည္ဝိုဇူႏွင့္နမာဇ္ကိုေရွာင္ ၾကေပလိမ့္မည္။

ဤရလဒ္သည္အဂ်္ေသဟဒ္အားခိုင္လံုေသာက်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရအာန္၏အာယတ္ေတာ္ရွိလ်က္ျဖင့္လုပ္ခဲ့ေသာေၾကာင္ျ့ဖစ္ေပသည္။
ေျခမ်ားကိုေဆးေၾကာရမည္ဟုဆိုေသာရာဝီးအမ်ားစုသည္ဗနီးအိုမိုင္ယာ ေၾကာင့္ဟဒီးစ္အတုမ်ားကိုေရးသားခဲ့ၾကေၾကာင္းျဖစ္ႏိုင္ေပသည္။
   အေၾကာင္းသည္ကားထိုေခတ္၌မအ္ေဝယာအေနျဖင့္ဟဒီးစ္အတု ေရးသူမ်ားကိုေငြေကာင္းေကာင္းေပးေနေသာေခတ္၊ျဖစ္ၿပီး၊ဟဇရတ္(သ)အလီ(အ.စ)၏ဆန႔္က်င္ဘက္အလုပ္မ်ားကိုလုပ္ေနေသာေၾကာင့္ျဖစ္ေပ သည္။
   ဟဇရတ္(သ)အလီ(အ.စ)၏ေျခမ်ားကိုမဆာျပဳလုပ္ခံရမည္ခံယူ ထားေၾကာင္းသာဝကတိုင္းသိရွိေပသည္။(ဤအတြက္ေၾကာင့္ေဆးေၾကာဖို႔မအ္ေဝယာအေနျဖင့္ဟဇရတ္(သ)အလီ(အ.စ)၏ဆန႔္က်င္ဘက္ျဖစ္ေအာင္ လုပ္ႀကံဟဒီးစ္ျပဳစုထားေၾကာင္းဥာဏ္ရွိသူတိုင္းအတြက္လယ္ျပင္ကိုဆင္းသြားသကဲ့သို႔ထင္ရွားေနပါသည္။(ဘာသာျပန္ဆိုသူ)
   ေက်းဇူးျပဳ၍ေအာက္ေဖၚျပပါဟဒီးစ္ႏွစ္ခုအားဂ႐ုျပဳေပးပါရန္ေမတၱာရပ္ခံအပ္ပါသည္။
ဟဒီးစ္(၁)။စဂီးမြတ္စလင္၌ပါရွိသည္မွာ-မအ္ေဝယာအေနျဖင့္စအ္ဗင္အဘီ ဝါကမ္အားအမီးရြလ္မိုေမနီးအလီ(အ.စ)အားဆဲေရး၊တိုင္းထြာဖို႔အမိန္႔ေပးခဲ့
ေလသည္။(အေၾကာင္းသည္ကားစအ္သည္ဤအလုပ္အားတကယ္လုပ္

မည္မဟုတ္ေသာေၾကာင့္ျဖစ္၏။)
စအ္ျပန္ေျပာသည္မွာ-
   တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)ထံမွဟဇရတ္(သ)အလီ(အ.စ)၏(၃)မ်ိဳး သာျမင့္ျမတ္မႈႏွင့္ပက္သက္ၿပီး“သာပူးက္”စစ္ပြဲအားတင္ျပၿပီးေအာက္ေဖၚျပပါဝါက်ကိုေျပာေလ၏။

اما ترضى أن تكون لى بمنزلة هارون من موسى

   ထို႔ေနာက္ခိုင္ဗဲရ္စစ္ပြဲတြင္ဟဇရတ္(သ)အလီ(အ.စ)ပက္သက္ ေသာဟဒီးစ္ေတာ္မ်ားကိုတင္ျပၿပီးမိုဗာေဟလာအေၾကာင္းကိုတင္ျပခဲ့ သည္။
   ဤဟဒီးစ္အားေလ့လာသံုးသပ္ျခင္းျဖင့္မအ္ေဝယာ(လ.န)သည္ ေမာင္လာအလီ(အ.စ)အားမည္မွ်ဆန္႔က်င္ေၾကာင္း၊(မုန္းတီးေနေၾကာင္း)သိႏိုင္ေပသည္။

ဟဒီးစ္(၂)။ရီဝါယတ္ေျမာက္မ်ားစြာကိုသံုးသပ္ေလ့လာျခင္းျဖင့္ပထမစူ ရာဟ္၌ဟဒီးစ္အတုမ်ားကိုေရးသားေသာအုပ္စုႏွစ္စုေပၚေပါက္လာ၏။
ပထမအုပ္စု။ ။အျပင္ပိုင္းဆိုင္ရာၾကည့္လွ်င္သီလ၊သမာဓိရွိသူမ်ားျဖစ္ၾက သည္။(သို႔ေသာ္သာမန္႐ိုး႐ိုးလူမ်ားပင္တည္း။)နီးစပ္မႈရရွိရန္အတြက္ဟဒီးစ္

အတုမ်ားကိုျပဳစုၾကေပသည္။အျပင္ပိုင္းဆိုင္ရာအရဘာသာေရးသမားျဖစ္ ၿပီး၊လူထုအေနျဖင့္က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္ဖတ္ရြတ္မႈ၌စြဲေဆာင္မႈရွိေစရန္၊အံ့ဩဖို႔ေကာင္းေသာစူရာဟ္မ်ား၏ျမင့္ျမတ္မႈႏွင့္ပက္သက္၍ဟဒီးစ္အတု မ်ားကိုျပဳစုၿပီး၊တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)မွဆင့္ျပန္သည္ဟုဆိုၾကေလသည္။
ဝမ္းနည္းစရာမွာဤကဲ့သုိ႔ေသာ္သူမ်ား၏အေရအတြက္သည္မနည္းေခ်။
ေက်ာ္ၾကားေသာစြန္နီပညာရွင္တစ္ဦးကရ္သြာဘီးအေနျဖင့္မိမိစာအုပ္
تذكار စာမ်က္ႏွာ(၁၅၅)၌ေရးသားထားသည္ကား-စူရာဟ္မ်ား၏ျမင့္ျမတ္မႈ ႏွင့္ပက္သက္၍ဟဒီးစ္အတုမ်ားျပဳစုေသာရီဝါယတ္ေတာ္မ်ားကိုယံု၍မရ ေခ်။
   ဤကဲ့သို႔ပင္ေျမာက္မ်ားစြာေသာသူမ်ားသည္က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္တြင္စူရာဟ္မ်ား၏ျမင့္ျမတ္မႈ၊၌သာမက၊ေကာင္းျမတ္ေသာလုပ္ရပ္မ်ားႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍လည္းဟဒီးစ္အတုမ်ားျပဳလုပ္ခဲ့ၾကသည္။၎တို႔အေနျဖင့္နီး စပ္မႈရရန္ႏွင့္လူထုအားေကာင္းျမတ္ေသာလုပ္ရပ္ဘက္သို႔ဖိတ္ေခၚရန္အလို႔ငွာ၊ဟဒီးစ္အတုမ်ားစီစဥ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ေပသည္။
   “သို႔ေသာ္မေကာင္းတကာ့မေကာင္းဆံုးသည္မည္သို႔မွ်အက်ိဳးအ ျမတ္မရွိေသာဂိုနာ၊လိမ္လည္ျခင္း၊လိမ္ညာျခင္း၊ေလာကီမက္ေမာမႈႏွင့္အဟ္ကမ္ေမရွာရီးအီးကိုမသိနားမလည္ၾကေခ်။”
   ဤပညာရွင္အေနျဖင့္မိမိစာအုပ္အျခားစာမ်က္ႏွာ၌“ေဟကမ္”ႏွင့္

အျခားဟဒီးစ္ကထိကမ်ားထံမွတင္ျပသည္မွာ-သီလ၊သမာဓိရွိေသာပုဂၢိဳလ္ တစ္ဦးအေနျဖင့္ကုရ္အာန္က်မ္းေတာ္ျမတ္၏စူရာဟ္မ်ား၊ျမင့္ျမတ္မႈႏွင့္ပက္သက္၍ဟဒီးစ္အတုမ်ားျပဳလုပ္ထား၏။၎အားတစ္ဦး၊တစ္ေယာက္ကေမး ျမန္းရာဤကဲ့သို႔အဘယ္ေၾကာင့္ျပဳရပါသနည္း?အေျဖေပးသည္မွာ-
   ကၽြန္ေတာ္အေနျဖင့္လူထုအားက်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္ဘက္သို႔ စိတ္မဝင္စားသည္ကဲ့သို႔ေတြ႔ရ၍စိတ္ဝင္စားလာေစရန္အတြက္ဤကဲ့သို႔ျပဳရျခင္းျဖစ္၏ဟုေျဖေလသည္။
   ၎သမာဓိရွိသူအားတမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏ဟဒီးစ္ေတာ္

فليتبوء مقعده من النار من كذب علىّ

   “မည္သူမဆိုလိမ္လည္ပါက၊၎အတြက္ေနရာသည္ကားဂ်ဟႏၷမ္ ျဖစ္ေခ် သည္”ဟုဆိုရာ၊၎အေနျဖင့္အေျဖျပန္ေပးသည္မွာ- တမန္ေတာ္ ျမတ္ႀကီး(ဆြ)မိန္႔ေတာ္မူသည္မွာ- ... من كذب علىّ
“မည္သူမဆိုကၽြႏု္ပ္ႏွင့္ဆန္႔က်င္ဘက္မုသားေျပာဆိုပါေလ။”
ကၽြန္ေတာ္အေနျဖင့္ဤမုသားကိုတမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏အက်ိဳးအျမတ္အတြက္ေျပာရေၾကာင္းျဖစ္ပါသည္ဟုေျဖေလ၏။!!
ကူရ္သိုဘီးတစ္ဦးတစ္ေယာက္ထဲဤကဲ့သို႔ေသာ္ဟဒီးစ္ေတာ္မ်ားကိုတင္ျပထားျခင္းမဟုတ္ဘဲ၊အျခားစြန္နီပညာရွင္မ်ားအေနျဖင့္လည္းတင္ျပထားပါသည္။(ပိုမို၍က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ေလ့လာႏိုင္ရန္တန္ဖိုးႀကီးမားေသာ

“အလ္ဂဒီးရ္”စာအုပ္အတြဲ(၅)ရွိ وضّاعين كذّابين و ဆိုသည့္ေခါင္းစဥ္ကိုေလ့ လာသင့္ေပသည္။)

ဒုတိယအုပ္စု။    ။ထိုသူမ်ားသည္ေငြအေျမာက္အမ်ားရရွိရန္အလို႔ငွာမအ္ ေဝယာႏွင့္ဗနီအိုမိုင္ယာ၏အက်ိဳးအျမတ္အတြက္ႏွင့္ဟဇရတ္(သ)အလီ (အ.စ)အားပုတ္ခတ္ကာဟဒီးစ္အတုမ်ားျပဳလုပ္ခဲ့ၾကသည္။
   သာဓကအားျဖင့္ سمرة بن جندب ျဖစ္ေပသည္။မအ္ေဝယာဆီမွဒီးရ္ ဟမ္ေလးသိန္းယူၿပီး၊ ဟဇရတ္(သ)အလီ(အ.စ)အားပုတ္ခတ္၍လုပ္ႀကံခဲ့သူ (အဗ္ေနမိုလ္ဂ်င္(လ.န)အားခ်ီးက်ဴးေသာဟဒီးစ္အတုျပဳလုပ္ကာအာယတ္ေတာ္-

... مَرْضَاةِ اللهِ نَفْسَهُ ابْتِغَاءَ مَنْ يَشْرِي وَمِنَ النَّاسِ စူရာဟ္ဘကရဟ္
အာယတ္အမွတ္ (၂၀၇)သည္အဗ္ေနမိုလ္ဂ်င္(လ.န)အတြက္က်ေရာက္ လာျခင္းျဖစ္ၿပီး၊ ... الدُّنْيَا الْحَيَاةِ قَوْلُهُ فِى مَنْ يُعْجِبُكَ وَمِنَ النَّاسِ စူရာဟ္ဘကရဟ္ အာယတ္အမွတ္(၂၀၄)သည္ဟဇရတ္(သ)အလီ(အ.စ)အတြက္က်ေရာက္လာျခင္းျဖစ္သည္ဟုဆိုထား၏။ الأكاذيب من هذه بالله نعوذ
   ဤအတြက္ေၾကာင့္ေမာင္လာအလီ(အ.စ)အားဆန္႔က်င္ေသာအ ေနျဖင့္ဝိုဇူ၌ေျခမ်ားကိုေဆးေၾကာရမည္ဟုရီဝါယတ္အတုျပဳလုပ္ထားျခင္းသည္အံ့ဩဖို႔မေကာင္းေပ။
=    =   =

ဖိနပ္အေပၚမဆာျပဳျခင္း၊အသိဥာဏ္ႏွင့္ရွရီအတ္အျမင္

   ကၽြန္ေတာ္တင္ျပထားခဲ့သည့္အတိုင္း၎တို႔(စြန္နီ)အေနျဖင့္ဝိုဇူ၌ ေျခမ်ားကိုမဆာလုပ္ရမည့္အစားေဆးေၾကာဖို႔ဝါဂ်စ္(ပ)ဆိုထားၿပီး၊ဖိနပ္အ ေပၚမဆာျပဳႏိုင္ေၾကာင္း၊တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၏ဟဒီးစ္ေတာ္အခ့်ိဳကုိ သက္ေသအျဖစ္တင္ျပထား၏။
   ဤကိစၥႏွင့္ပက္သက္၍အဟ္ေလဘိုက္(အ.စ)၏ဟဒီးစ္ေတာ္မ်ား သည္ဆန္႔က်င္ျငင္းပယ္ထားၿပီးစြန္နီ၏စစ္မွန္ၿပီးေနရာအမ်ားအၾကား၌ဆန္႔က်င္ထားေသာဟဒီးစ္ေတာ္မ်ားပါရွိေပသည္။
   ရွင္းျပရမည္ဆိုလွ်င္-အဟ္ေလဘိုက္(အ.စ)ႏွင့္ေနာက္လိုက္ရွီအာ ေအမာမ္မီးယာဓမၼသတ္ပညာရွင္မ်ားအေနျဖင့္ဖိနပ္အေပၚမဆာျပဳျခင္းကို ခြင့္ျပဳမထားေခ်။သို႔ေသာ္ေျမာက္မ်ားစြာေသာစြန္နီဓမၼသတ္ပညာရွင္မ်ားအေနျဖင့္ခရီး၌ျဖစ္ျဖစ္၊ေနရပ္၌ျဖစ္ျဖစ္ဖိနပ္အေပၚမဆာျပဳခြင့္ေပးထားၿပီးအခ့်ိဳအနည္းငယ္သာလိုအပ္ခ်ိန္(ခရီး…)၌သာျပဳခြင့္ေပးထားေပ၏။
   ဤေနရာ၌အခ့်ိဳေမးခြန္းမ်ားျဖစ္ေပၚလာေပသည္။
ေမးခြန္း(၁)အဘယ္ေၾကာင့္ေျခမ်ားကိုမဆာလုပ္ခြင့္မေပးထားပဲ၊ဖိနပ္အေပၚေပးထားရပါသနည္း?
     ေျခမ်ားကိုေဆးေၾကာရသည့္အေၾကာင္းျပခ်က္၌ေျခမ်ားသည္အညစ္အ

ေၾကးမ်ားစြဲကပ္ေနသျဖင့္၊ေဆးေၾကာလွ်င္မဆာထက္ပိုေကာင္းသည္ဟုဆိုထား၏။
   ဖိနပ္အေပၚမဆာျပဳလုပ္ျခင္းျဖင့္ေဆးေၾကာသည့္ေနရာကိုျဖည့္စြက္ေပးႏိုင္ပါသလား?
     ေျမာက္မ်ားစြာေသာစြန္နီဓမၼသတ္ပညာရွင္မ်ားအေနျဖင့္ေျခမ်ားအား ေဆးေၾကာျခင္းကိုျဖစ္ေစ၊ဖိနပ္အေပၚမဆာျပဳျခင္းႏွစ္ခုအနက္မွတစ္ခုကို လုပ္လွ်င္လံုေလာက္သည္ဟုဆိုထားၾက၏။

ေမးခြန္း(၂)က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္၌ဦးေခါင္းႏွင့္ေျခမ်ားကိုမဆာျပဳရမည္
ဟုမိန္႔ခ်က္ကိုဆန္႔က်င္ၿပီးဖိနပ္အေပၚမဆာလုပ္ခြင့္အဘယ္ေၾကာင့္ေပးရပါသနည္း?
ေမးခြန္း(၃)တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)သည္လြတ္ေျမာက္ေအာင္ျမင္ရန္အ တြက္က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္ႏွင့္အတူတူ၊ အဟ္ေလဘိုက္(အ.စ)မိန္႔ဆို ထားေသာေျခမ်ားကိုမဆာျပဳရမည္ဆိုသည့္ အဟ္ေလဘိုက္(အ.စ)၏အဆို

အမိန္႔မ်ားကိုလက္မခံရပါသနည္း?
ေမးခြန္း(၄)ဟဒီးစ္ေတာ္အခ့်ိဳအရတမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)သည္ဖိနပ္အေပၚမဆာျပဳလုပ္ခဲ့သည္ဟုပါရွိသလိုအျခားတဘက္၌လည္းမွန္ကန္ေသာဟဒီးစ္ေတာ္အရေျခေတာ္မ်ားကိုမဆာျပဳခဲ့ေၾကာင္းပါရွိေပသည္။ရီဝါယတ္ႏွစ္ခု ဆန္႔က်င္ခ်ိန္၌က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္ဘက္ေ႔ရွမ႐ႈၾကပါသနည္း?

အဘယ္ေၾကာင့္ျပႆနာကိုေျဖရွင္းေပးႏိုင္ရန္္ حاكم ႏွင့္مرجع မရွိရပါသ နည္း?
   ဒီကိစၥကၽြန္ေတာ္အေနျဖင့္စဥ္းစားေလေလ၊ပို၍အံ့ဩရေလေလပင္ ျဖစ္ေနပါသည္။
الفقه على المذاهب الاربعه စာအုပ္၌အခက္အခဲမ်ားႏွင့္ရင္ဆိုင္ရခ်ိန္တြင္ဖိနပ္ အေပၚမဆာလုပ္ရန္ဝါဂ်စ္(ပ)ျဖစ္ၿပီး၊က်န္အခ်ိန္မ်ား၌ခြင့္ျပဳထား၏။သို႔ေသာ္ေျခမ်ားကိုေဆးေၾကာျခင္းကိုပိုမိုျမင့္ျမတ္သည္ဟုဆိုထား၏။
ဟနဖီအေနျဖင့္ဖိနပ္အတြင္းမွမဆာျပဳျခင္းကိုေဆးေၾကာျခင္းထက္ပိုမိုျမင့္ ျမတ္သည္ဟုဆိုထား၏။
شكر خدا   ဟနဖီမ်ားအေနျဖင့္ဤကဲ့သို႔လက္ခံယံုၾကည္ထားၾကေပသည္။
ထို႔အျပင္ဖိနပ္အေပၚမဆာျပဳျခင္းႏွင့္စပ္လ်ဥ္းၿပီးရီဝါယတ္အေျမာက္မ်ားျဖင့္ေသခ်ာသြားၿပီးျဖစ္၍ဟဒီးစ္မ်ားအေနျဖင့္ تواتر ဟဒီးစ္ေလာကတြင္စိတ္ခ်ရ ေသာလမ္းတစ္ခု၊အထိေရာက္သြားၿပီးဟုဆိုေလ၏။
ပို၍စိတ္ဝင္စားစရာတစ္ခုသည္ကားစာေရးဆရာအေနျဖင့္ဖိနပ္အေပၚမဆာပက္သက္၍အက်ယ္တဝင့္မည္ကဲ့သို႔ေသာဖိနပ္မ်ားျဖစ္ရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊မဆာ၏အတိုင္းအတာ၊အခ်ိန္(ဘယ္ႏွစ္ရက္)သံုးရပါသနည္း ?

ဖိနပ္အေပၚမဆာလုပ္လွ်င္မြတ္စ္သဟပ္မ်ား၊မဂ႐ူးမ်ား၊မဆာကို ဖ်က္ေပးေသာအရာအခ်က္မ်ား၊စည္းကမ္းခ်က္မ်ား၊လံုးဝသေရျဖစ္ရမည္။ (သို႔)သေရမဟုတ္ပါကဖူလံု၊မလံု၊အဖြင့္ပါေသာဖိနပ္မ်ား၊အဖြင့္မပါေသာဖိ နပ္မ်ားႏွင့္ပက္သက္ေသာအဟ္ကမ္မ်ားစသည္ျဖင့္-အက်ယ္တဝင့္ေရး သားထားပါသည္။
ေမးခြန္း(၅)အဘယ္ေၾကာင့္အခက္အခဲမ်ား၊ခရီး၊စစ္…ႏွင့္ရင္ဆိုင္ရခ်ိန္၌ ဖိနပ္အေပၚမဆာလုပ္ႏိုင္ေၾကာင္းရီဝါယတ္မ်ားကိုေဖၚျပထားပါသည္။အခက္အခဲမ်ားႏွင့္ေတြ႔ႀကံဳရခ်ိန္၌ဖိနပ္ခၽြတ္ဖို႔မျဖစ္ႏိုင္ပါသေလာ!အျခားအခက္အခဲမ်ား၌ေျဖရွင္းသလိုေျဖရွင္းသင့္ေပသည္။
ဤေမးခြန္းမ်ားအတြက္အေျဖမရွိေခ်။အေၾကာင္းျပခ်က္မ်ားစြာျဖင့္႐ိုး႐ိုးကိစၥတစ္ခုအျဖစ္ေရာက္ေအာင္လုပ္ခဲ့သည္မွအပ၊အျခားမဟုတ္ေခ်။
   ကၽြန္ေတာ္ကိုယ္တိုင္ဤကဲ့သုိ႔ေသာ္သူမ်ားအနက္မွတစ္ေယာက္ကို-ဂ်စ္သာေလဆိပ္၌ဝိုဇူလုပ္ဖို႔လာၿပီး၊ေျခမ်ားကိုမဆာမလုပ္ဘဲ၊ေသေသခ်ာ ခ်ာေဆးေၾကာသြားသူႏွင့္၊ေနာက္တစ္ေယာက္ထပ္လာၿပီးမ်က္ႏွာႏွင့္လက္မ်ားကိုေဆးေၾကာၿပီး၊မိမိဖိနပ္အေပၚမဆာျပဳကာနမာဇ္ဖတ္ဖို႔ထြက္သြား သည္ကိုမ်က္ျမင္ကိုယ္ေတြ႔ျဖစ္ပါသည္။
   တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)ကဲ့သို႔    حاكمအက်ိဳးအေၾကာင္းဆင္ျခင္တံု တရားရွိေတာ္မူေသာပညာရွိအေနျဖင့္ဤကဲ့သို႔အေၾကာင္းျပခ်က္မခိုင္လံု

ေသာအမိန္႔မ်ားကိုေပးတာျဖစ္ႏိုင္ေခ်ရွိပါသလားဟုကၽြန္ေတာ္အေနျဖင့္စဥ္းစားမိေလသည္။(လံုးဝဥႆံုမျဖစ္ႏိုင္ေခ်။)
ဤေမးခြန္းေမးၿပီးေနာက္ရီဝါယတ္မ်ား၏ပင္မရင္းျမစ္ကိုစူးစမ္းေလ့လာရန္အေရးႀကီးေပသည္။ထို႔ေနာက္ဤကဲ့သို႔ေသာဖသ္ဝါမ်ားအတြက္အသိဥာဏ္စဥ္းစားဆင္ျခင္တံုတရားကိုအသံုးျပဳရန္လိုအပ္ေပသည္။

=    =   =

အခ့်ိဳရီဝါယတ္ေတာ္မ်ား

(က) ဖိနပ္အေပၚမဆာျပဳျခင္းႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍အဟ္ေလဘိုက္(အ.စ)မွဆင့္ျပန္ လာေသာအကိုးအကားက်မ္း၌အားလံုးတားျမစ္ထားေပသည္။
သာဓကအားျဖင့္။       ။
(၁)႐ွိတ္(ခ)သူစီး(ရ.ဟ)အေနျဖင့္ابى الورد ထံမွတဆင့္၊ဆင့္ျပန္သည္မွာ-
   ကၽြန္ေတာ္အေနျဖင့္(ابى الورد)မွေအမာမ္မိုဟမၼဒ္ဘာကဲရ္(အ.စ) အားေလ်ာက္ထားသည့္အဘူဇဇ္(ဘ)ရန္းေျပာသည္မွာကၽြႏ္ုပ္(အဘူဇဇ္ (ဘ)ရန္း)သည္ေမာင္လာအလီ(အ.စ)ေရကိုပစ္ခ်ၿပီးဖိနပ္အေပၚမဆာျပဳ သည္ကိုေတြ႔ရပါသည္။
ေအမာမ္အေျဖေပးသည္မွာ- ابوظبيان မုသားဆိုျခင္းျဖစ္၏။

         فِيهِمَا هَلْ: فَقُلْتُ ؟ الخُفَّيْنِ الكِتَابُ سَبَقَ : فِيكُمْ (السلام عليه) عَلِىٍّ قَوْلُ بَلَغَكُمْ أمَا
; رِجْلَيْكَ عَلَى تُخَافُ ثَلْج تَقِيَّةً أوْ مِنْ عَدُوٍّ لاَ إلاَّ : فَقَالَ رُخْصَةٌ؟

   ဟဇရတ္(သ)အလီ(အ.စ)၏မိန္႔ထားေသာဟဒီးစ္၊ဖိနပ္အေပၚမဆာလုပ္ရန္က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္အရမွန္ကန္ပါသလား?ဆုိသည့္ဟဒီးစ္အသင္ထံမေရာက္လာပါသေလာ?
ကၽြန္ေတာ္( ابى الورد )အေနျဖင့္ဖိနပ္အေပၚမဆာျပဳခြင့္ရွိပါသလား? ဟုေလ်ာက္ထားရာ၊အေျဖေပးေတာ္မူသည္မွာ-မရွိ။သို႔ေသာ္ရန္သူမ်ားအ ၾကားရွိ၍ေနခ်ိန္၊သကိုင္ယာ၊ျပဳရခ်ိန္ႏွင့္ေျမျပင္ေပၚေရခဲမ်ားျပန္႔ေနသျဖင့္ေျခ ေထာက္အတြက္အခက္အခဲ၊ျဖစ္မည္စုိးရိမ္ေနခ်ိန္၌ခြင့္ရွိေပသည္။
အထက္ပါဟဒီးစ္ေတာ္ကိုေလ့လာသံုးသပ္ျခင္းျဖစ္အခ့်ိဳအခ်က္အလက္မ်ားကိုအသံုးျပဳႏိုင္ပါသည္။
ပထမ။   ။ရီဝါယတ္မ်ားေအမာမ္အလီ(အ.စ)ဖိနပ္အေပၚမဆာျပဳခြင့္မေပး
ေၾကာင္းေက်ာ္ၾကားေနပါလ်က္ ابوظبيان ႏွင့္၎ကဲ့သို႔ေသာသူမ်ားသည္ အဘယ္ေၾကာင့္ေအမာမ္အလီ(အ.စ)ေျပာခဲ့ပါသည္ဟုေျပာရပါသနည္း?
   (မအ္အာဇလႅာဟ္တစ္နည္းဆိုရလွ်င္ဟဇရတ္(သ)အလီ(အ.စ) သည္ဖိနပ္အေပၚမဆာလုပ္ခဲ့ၿပီးမပိုင္ဟုလိမ္ေျပာ၊မုသားေျပာသည္ကိုစြပ္စြဲထားျခင္း ျဖစ္ေပသည္။)၎တို႔၏ေနာက္ကြယ္၌ႀကိဳးဆြဲသူရွိေနပါသလား?
အင္ရွာအလႅာဟ္ကၽြန္ေတာ္အေနျဖင့္ဤေမးခြန္းကိုေျဖေပးပါမည္။

ဒုတိယ။   ။ေအမာမ္အလီ(အ.စ)သည္က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္တြင္လူ တုိင္းအတြက္စံမွတ္ေက်ာက္ျဖစ္ေၾကာင္းမိန္႔ေတာ္မူထား၏။အကယ္၍ကုရ္အာန္ႏွင့္ဆန္႔က်င္ဘက္ရီဝါယတ္ကိုေတြ႔ရွိပါက၊မလြဲမေသြရွင္းလင္းခ်က္၊အေၾကာင္းျပခ်က္ကိုသဖ္စီးလုပ္ရေပမည္။

(အထူးသျဖင့္ဝိုဇူႏွင့္ပက္သက္ၿပီး၊အာယတ္ေတာ္စူရဟ္မာေအဒါ၌ပါရွိေနၿပီး၊လံုးဝပယ္ဖ်က္ျခင္းခံထားရေသာအာယတ္ေတာ္၊မဟုတ္ေခ်။)(သို႔ျဖစ္ပါ၍ရွင္းလင္းခ်က္သဖ္စီးစသည္ျဖင့္ရွိရေပမည္။)
တတိယ။   ။ေအမာမ္မိုဟမၼဒ္ဘာကဲရ္(အ.စ)အေနျဖင့္လည္းဖိနပ္အေပၚ မဆာျပဳျခင္းႏွင့္ပက္သက္ၿပီးရီဝါယတ္ေတာ္အားမိန္႔ေတာ္မူသည္မွာလည္းအေရးႀကီးသည့္အခ်ိန္၊ဥပမာအရမ္းေအးၿပီး၊ေျခမ်ားကိုအႏၱရာယ္ျဖစ္ႏိုင္ ေသာအခ်ိန္ကိုမိန္႔ထားေပသည္။ (သကိုင္ယာအခ်ိန္ျဖစ္ပါသည္။)
(၂)မရ္ဟြမ္ရွိတ္(ခ)ဆတ္ဒြတ္(က)(ရ.ဟ)အေနျဖင့္မိမိ၏က်မ္း
   من لا يحضره الفقيه ၌ဟဒီးစ္ေတာ္တစ္ပုဒ္အားအမီးရြလ္မိုေမနီးေမာင္လာ အလီ(အ.စ)ဆီမွဆင့္ျပန္ထားပါသည္။
ေမာင္လာအလီ(အ.စ)မိန္႔ေတာ္မူသည္မွာ-

بِسُنَّتِنَا وَلْيَسْتَنَّ فَلْيَقْتَدِ بِنَا مِنْ شِيعَتِنَا كَانَ فَمَنْ عَلَى الخُفَّيْنِ لاَ نَمْسَحُ... إنّا اَهْلُ بَيْت
                                                                                                          “ကၽြႏု္ပ္တို႔အဟ္ေလဘိုက္(အ.စ)မ်ားသည္ဖိနပ္အေပၚမဆာမျပဳေသာ

အဟ္ေလဘိုက္(အ.စ)မ်ားျဖစ္ေခ်သည္။မည္သူမဆိုကၽြႏု္ပ္တို႔၏ေနာက္ လိုက္ရွီအာျဖစ္ပါက၊ကၽြႏု္ပ္တုိ႔လုပ္သလိုလိုက္လုပ္ရမည္။ကၽြႏု္ပ္တို႔၏စြႏၷတ္အေပၚက်င့္သံုးရေပမည္။
(၃)အျခားဟဒီးစ္ေတာ္တစ္ပါး၌ေအမာမ္ဆြာဒစ္(က)(အ.စ)၏အသံုးအႏႈန္းမွာအံ့ဩစရာေကာင္းသည့္ဟဒီးစ္ျဖစ္ေပသည္။မိန္႔ေတာ္မူသည္မွာ-

صَلاَتُهُ غَيْرُ يَتُمَّ وَ وُضُوئُهُ لَمْ كِتَابَهُ وَ رَسُولَهُ وَ خَالَفَ اللهَ وَ الخُفَّيْنِ فَقَدْ مَسَحَ عَلَى مَنْ
مُجْزِيَة

   မည္သူမဆို္ဖိနပ္အေပၚမဆာျပဳမည္ဆိုလွ်င္အလႅာဟ္ရစူလ္(ဆြ) သည္ကုရ္အာန္က်မ္းေတာ္ျမတ္အားဆန႔္က်င္သူျဖစ္ၿပီး၊၎ဝိုဇူသည္မျပည့္စံုေခ်။၎၏နမာဇ္သည္မပိုင္ေခ်။
ဖိနပ္အေပၚမဆာမျပဳဖို႔ေမာင္လာအလီ(အ.စ)၏ရီဝါယတ္ေတာ္ကိုဂ႐ုျပဳၿပီးေနာက္ဖခ္ေရရာဇီးဟ္၏ဗစ္ေမလႅာဟ္ကိုတိုးညႇင္းစြာဖတ္ရမည္လား၊အသံက်ယ္ျဖင့္ဖတ္ရမည္လားဆိုသည့္ကိစၥဘက္အာ႐ံုေရာက္မိပါသည္။ ေရးသားထားသည္မွာ-အုပ္စုတစ္စုသည္ဗစ္ေမလႅာဟ္ကိုတိုးတိုးဖတ္ရမည္ ဟုဆိုၿပီးအမီးရြလ္မိုေမနီးေမာင္လာအလီ(အ.စ)သည္က်ယ္က်ယ္ဖတ္ရ

မည္ဟုဆိုထား၏။
ဆက္လက္၍ဖခ္ေရရာဇီးအေနျဖင့္ေရးသားထားသည္မွာ-

         نفسه فى دينه و بالعروة الوثقى فقد استمسك لدينه من اتخذ علياً إماماً

   မည္သူမဆိုမိမိသာသနာ၌အလီ(အ.စ)ကိုေခါင္းေဆာင္ေအမာမ္အ ျဖစ္သတ္မွတ္ပါကမိမိ၏နဖ္စ္(စိတ္)ႏွင့္ဘာသာကိုလံုၿခံဳစိတ္ခ်ရေသာေနရာသို႔အပ္ႏွံျခင္းႏွင့္တူေပသည္။
အျခားရီဝါယတ္ေတာ္မ်ားဘက္သို႔ေလ့လာၾကပါမည္။

(ခ)ဖိနပ္အေပၚမဆာျပဳျခင္းႏွင့္ပက္သက္၍အုပ္စုႏွစ္စုရွိပါသည္။
ပထမအုပ္စု။   ။မည္သည္စည္းမ်ဥ္း၊စည္းကမ္းခ်က္မပါဘဲ၊ဖိနပ္အေပၚ မဆာျပဳခြင့္ေပးထားေပသည္။
သာဓကအားျဖင့္။     ။စအ္ဗင္အဘီးဝါကာစ္၏ဟဒီးစ္မဲရ္ဖူအာمرفوعه ျဖစ္ပါ သည္။ တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)မိန္႔ၾကားေတာ္မူသည္မွာ-

                                    الْخُفَّيْنِ بِالْوُضُوءِ عَلَى أَنَّهُ لاَ بَأْسَ

ဖိနပ္အေပၚမဆာျပဳလုပ္ႏိုင္ေပသည္။

ဘိုင္ဟကီးက်မ္း၌အျခားဟဒီးစ္ေတာ္တစ္ပုဒ္အားစဟီးဘုခါရီ၊စဟီးမြတ္စလင္က်မ္းမ်ားမွတဆင့္ဂ်နာေပဟိုဇိုက္ဖာမွတင္ျပသည္မွာ-

    دعا بماء فبال قائماً ثمّ سباطة قوم إلى (إلى عليه وآله صلى الله ) مشى رسول الله
                                      على خفّيه و مسح بماء فتوضأ فجئته

ကၽြန္ေတာ္အေနျဖင့္အထူးေတာင္းပန္ၿပီး၊ရွက္ရွက္ႏွင့္ပင္မတတ္ႏိုင္သည့္အဆံုးဤဟဒီးစ္အားဘာသာျပန္ေရးသားပါမည္။(အာယာသြလႅာဟ္အလ္အြဇ္မာမကာေရမ္းမိုရွီရာဇီး)တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)

အေနျဖင့္လူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳး၏အမိႈက္ပံုနားမွႂကြျမန္းသြားၿပီးေနာက္၊အေပါ့သြားေတာ္မူၿပီး၊ကၽြႏု္ပ္(ဟိုဇိုက္ဖာ)ထံေရေတာင္းေတာ္မူ၏။ကၽြန္ေတာ္သည္ေရေပးရာတမန္ေတာ္ ျမတ္ႀကီး(ဆြ)

ကဝိုဇူျပဳ ေတာ္မူ၍ဖိနပ္မ်ားအေပၚမဆာျပဳေတာ္မူ၏။

မွတ္ခ်က္။ ။ကၽြႏု္ပ္တို႔ရွီအာေအမာမ္မိယာမ်ားသည္ဤကဲ့သို႔ေသာတမန္ ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)အားေစာ္ကားပုတ္ခတ္၊သိကၡာခ်ထားေသာဟဒီးစ္မ်ား၊
အေရးအသားမ်ား…..ကိုလံုးဝလက္မခံေခ်။(ဘာသာျပန္ဆိုသူ)
   ကၽြႏု္ပ္တို႔အေနျဖင့္ဤဟဒီးစ္ေတာ္သည္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)

အားေစာ္ကားပုတ္ခတ္ထားၿပီးအခ့်ိဳမိုနာဖစ္အေရၿခံဳမ်ားဘက္မွလုပ္ႀကံထားေသာဟဒီးစ္အတုျဖစ္ေၾကာင္းစိတ္ခ်ယံုၾကည္ပါသည္။
ထို႔ေနာက္စဟီးဘုခါရီ၊စဟီးမြတ္စလင္က်မ္းမ်ား၌အသံုးခ်ေဖၚျပ ထားပါသည္။
   ကၽြန္ေတာ္အေနျဖင့္ေမးခြန္းေမးစရာတစ္ခုသည္ကား-႐ိုး႐ိုးသာမန္ သိကၡာရွိသူ၊အေရးပါသူတစ္ေယာက္အေနျဖင့္ဤကဲ့သို႔ေသာသိကၡာမဲ့ေသာအလုပ္၊(အမႈိက္ပံုးေဘး၌အေပါ့သြားျခင္း)လုပ္ႏိုင္ပါသလား?(သို႔ေသာ္ကမာၻသိကၡာအရွိဆံုးလူသားျဖစ္သည့္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)အားေစာ္ကား ထားၾကသည္။မိုက္႐ိုင္းေလစြ! (ဘာသာျပန္ဆိုသူ)
   မည္မွ်ဝမ္းနည္းစရာပင္တည္း။ဤကဲ့သို႔ေသာသိကၡာက်ေစသည့္ ဟဒီးစ္ကိုမွန္ကန္တိက်ပါသည္ဟုခံယူထားေသာက်မ္းမ်ား၌ေဖၚျပထားၿပီးယေန႔တိုင္အေထာက္အထားသက္ေသမ်ားအျဖစ္အသံုးျပဳေနၾကပါသည္။
မည္သို႔ဆိုေစဤရီဝါယတ္ေတာ္မ်ား၌သတ္မွတ္ခ်က္စည္းကမ္းမရွိဘဲ၊ဖိနပ္အေပၚမဆာျပဳထားသည္ကိုေတြ႔ရေပသည္။
ဒုတိယအုပ္စု။ ။အေရးႀကီးသည့္အခ်ိန္၌ဖိနပ္အေပၚမဆာျပဳျခင္းကိုလက္ခံ ေသာအုပ္စုျဖစ္ေပသည္။
သာဓကအားျဖင့္။   ။ရီဝါယတ္ေတာ္တစ္ခု၌မိုကဒမ္ဘင္(န)ရွရီး(ဟ)သည္ ဂ်နာေပအာေအရွာထံမွတင္ျပသည္မွာ-

ကၽြန္ေတာ္(မိုကဒမ္ဘင္(န)ရွရီး(ဟ))သည္ဖိနပ္အေပၚမဆာျပဳျခင္း ႏွင့္ပက္သက္၍ဂ်နာေပအာေအရွာထံေမးျမန္းရာ၊အေျဖေပးသည္မွာ-အလီ(အ.စ)ဆီသြားသူဟာတမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)ႏွင့္အတူခရီးထြက္ေလ့ရွိ၏။
   ကၽြန္ေတာ္အေနျဖင့္ဟဇရတ္(သ)ေမာင္လာအလီ(အ.စ)ထံလာၿပီး၎ေမး ခြန္းကိုျပန္ေမးရာ၊အေျဖေပးသည္မွာ-

على خفافنا يأمرنا بالمسح (صلى الله عليه وآله) مع رسول الله كنّا إذا سافرنا

   ကၽြန္ေတာ္အေနျဖင့္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)ႏွင့္အတူခရီးထြက္ သည့္အခါဖိနပ္အေပၚမဆာျပဳ၍အားလံုးကိုအမိန္႔ေပးေလ၏။
ေက်ာ္ၾကားေသာဟဒီးစ္ပါရဂူဘိုင္ဟကီးသည္မိမိစာအုပ္السنن الكبرى စိုနန္ႏိုလ္ကဘ္ရီက်မ္း၌ صلى الله عليه وآله عليه باب الخف الذى مسح رسول الله ၏ ေခါင္းစဥ္ျဖင့္ေရးသားထားသည္။၎ေခါင္းစဥ္ေအာက္၌ေဖၚျပထားေသာ ရီဝါယတ္ေတာ္မ်ားအရသိရသည္မွာ-မိုဟေဂ်းရီး(န)ႏွင့္အန္ဆာတို႔အေန ျဖင္ဖိနပ္အဖြင့္မ်ား၊အမ်ားစုသံုးစဲြေၾကာင္းသိရေပသည္။(ဆိုလိုသည္မွာေ႔ရွ ပိတ္ေနာက္ဖြင့္ဖိနပ္မ်ားကိုဆိုလိုသည္။)


    مشققة مخرقة و الأنصار المهاجرين خفاف و كانت كذلك
ဤအတြက္ေၾကာင့္၎တို႔အေနျဖင့္မိမိတို႔ဖိနပ္မ်ားမခၽြတ္ဘဲမဆာလုပ္ခဲ့သည္မွာျဖစ္ႏိုင္ေခ်မ်ားေပသည္။စိတ္ဝင္စားစရာတစ္ခုသည္မွာ-ဖိနပ္အေပၚမဆာျပဳရမည္ဟုဟဒီးစ္ေတာ္မ်ားကိုတမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)ထံမွတင္ျပေသာသာဝကမ်ားတစ္ခါတစ္ရံသာတမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)၌ ခစားၾကၿပီး၊ဟဇရတ္(သ)အလီ(အ.စ)အေနျဖင့္အၿမဲခစားေနသူျဖစ္ေပ သည္။
ေက်ာ္ၾကားေသာစြန္နီဟဒီးစ္ေတာ္မ်ားအရေမာင္လာအလီ(အ.စ) သည္ဖိနပ္အေပၚမဆာျပဳျခင္းကိုလက္မခံေခ်။ဒီထက္ပို၍အံ့အားသင့္စရာသည္ကားဟဇရတ္(သ)အာေအရွာအေနျဖင့္တမန္ေတာ္ျမတ္ႀကီး(ဆြ)ထံမွဆင့္ျပန္ထားေသာဟဒီးစ္ေတာ္ျဖစ္ေပသည္။
                              الخفّين على أنْ أمسح إلىّ من قدماى أحبّ لئن تقطع
    ကၽြႏု္ပ္အေနျဖင့္ဖိနပ္အေပၚမဆာျပဳျခင္းထက္ေျခႏွစ္ဖက္ျဖတ္သြားသည္ကိုပိုမို၍ႏွစ္သက္ေပသည္။

ေနာက္ဆံုးရလဒ္

၁။က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္(စူရဟ္မေအဒါ၊အာယတ္၆)အရဝိုဇူျပဳရာ၌တာဝန္အစစ္သည္ေျခမ်ားအေပၚ(ေျခမ်က္စိအထိ)မဆာျပဳရမည္ျဖစ္ၿပီးအဟ္ ေလဘိုက္(အ.စ)ေနာက္လိုက္ဓမၼသတ္ပညာရွင္မ်ားအားလံုး၏ဖသ္ဝါမ်ားအားလံုးသည္လည္းဤအတိုင္းပင္ျဖစ္ေပသည္။

၂။စြန္နီဓမၼသတ္ပညာရွင္မ်ားအားလံုးနီးပါးအေနျဖင့္ေျခမ်ားအားေဆး ေၾကာျခင္းကိုတာဝန္အစစ္အျဖစ္လက္ခံၿပီးအမ်ားစုသည္ဖိနပ္အေပၚမဆာ ျပဳျခင္းကိုခြင့္ျပဳထားၿပီး၊အခ့်ိဳကအေရးေပၚအခ်ိန္၌ ခြင့္ျပဳထားေပသည္။

၃။အဟ္ေလစြႏၷတ္၏ဟဒီးစ္က်မ္းမ်ား၌ဖိနပ္အေပၚမဆာႏွင့္ပက္သက္ၿပီး တစ္ခုႏွင့္တစ္ခုဆန္႔က်င္ဘက္ဟဒီးစ္ေတာ္မ်ားပါရွိရာသုေတသီတစ္ဦးအတြက္သံသယကိုျဖစ္ေစပါသည္။
တစ္ခ့်ိဳအခ်ိန္တိုင္းအတြက္ခြင့္ေပးထားသည္ဟုေျပာျပထားၿပီး၊အခ့်ိဳကအ
ေရးေပၚအခ်ိန္၌ခြင့္ေပးထားသည္ဟုဆို၏။အေရးေပၚအခ်ိန္အားလမ္းခရီး၌ (၃)ရက္မိမိေဒသ၌(၁)ရက္ဟုသတ္မွတ္ထား၏။

၄။ရီဝါယတ္အားလံုးေပါင္းၿပီးအေကာင္းတကာ့အေကာင္းဆံုးနည္းလမ္း သည္ကား-
ေျခမ်ားကိုမဆာျပဳရမည့္အမိန္႔(၎တို႔(စြန္နီ)အေနျဖင့္မိမိတို႔အကီသာအရေျခမ်ားကိုေဆးေၾကာျခင္းအမိန္႔ကိုအမိန္႔အစစ္အျဖစ္သတ္မွတ္ၿပီးဖိနပ္အ ေပၚမဆာျပဳျခင္းကိုအေရးေပၚအခ်ိန္၊အခက္အခဲႏွင့္ရင္ဆိုင္ရခ်ိန္၊ဥပမာ-စစ္ပြဲအတြင္းစစ္ဗိုလ္ဖိနပ္မ်ားစီးထားရ၊ခၽြတ္၍အခက္အခဲရွိေနခ်ိန္၌ျပဳလုပ္ရေပမည္။
=    =   =

========================
251 / END

ရွီအာ ေဖရ္ကာ ႏွင့္ပတ္သက္သည္ အေရးႀကီး ေခါင္းစဥ္မ်ား မွ ၆ခု အတြက္ အေျဖမွန္

နောက်ဆုံးရသတင်း

ထရမ့် နဲ့ ပါရှန်းပင်လယ်ကွေ့ အာရပ်နိုင်ငံများ အကြောင်း စကားပြောနေသည့် ဒစ်ဂျစ်တယ် ပန်းချီ ။ ။ cartoon

ကွမ်းမြို့တွင် “တော်လှန်ရေးအာဇာနည်များ” ညီလာခံ ကျင်းပ ။ ။ Photos

အလည်အပတ်အများဆုံး

ဝန်ဆောင်မှုထရမ့်က ပင်တဂွန်၏ လက်နက်သိုလှောင်ရုံများတွင် လက်နက်ခဲယမ်းများ လျော့နည်းလာကြောင်း ဝန်ခံ

ဝန်ဆောင်မှုအီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဆယက်ဒ် အဘာစ် အီရတ်က်ကျီ ၏ ညီမ ကွယ်လွန် ။ ။ Photos