ဓာတ္ မတည့္ ျခင္း

အဲဟ္ေလ့ဘိုက္(သ) (အလိုင္းဟစ္စလာမ္ အဗ္နာ) သတင္းဌာနာ



လူတစ္ဦးနဲ႔တစ္ဦး ဓာတ္မတည့္ျခင္း မတူညီႏိုင္ပါ။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာ လူဦးေရရဲ႕ ၁၀ ရာခိုင္ႏႈန္းဟာ အေၾကာင္းတစ္စုံတစ္ရာေၾကာင့္ ဓာတ္မတည့္ျခင္း ခံစားရတယ္။

ဓာတ္မတည့္ျခင္းဆိုရာမွာ အရာဝတၳဳတစ္ခုခုကို သြားေရာက္ထိမိရင္၊ စားေသာက္မိရင္၊ ရႉရႈိက္မိရင္ အျခားလူမွာမျဖစ္ဘဲ ဓာတ္မတည့္သူမွာသာ ယားယံျခင္း၊ အဖုအပိန႔္ထြက္ျခင္း၊ ႏွာေခ်ျခင္း၊ ရင္က်ပ္ျခင္း၊ ေအာ့အန္ျခင္းစတဲ့ လကၡဏာမ်ား ေပၚေပါက္လာျခင္းကို ဓာတ္မတည္ျခင္းလို႔ ေခၚတယ္။

လူတစ္ဦးနဲ႔တစ္ဦး ဓာတ္မတည့္ျခင္း မတူညီႏိုင္ပါ။ ဓာတ္မတည့္ေစတဲ့အေၾကာင္းအရာနဲ႔ ထိေတြ႕ဆက္စပ္မိတဲ့အခါတိုင္း ဓာတ္မတည့္တဲ့လကၡဏာမ်ား ေပၚေပါက္ေလ့ရွိတယ္။

လူရဲ႕ခႏၶာကိုယ္မွာ ပဋိပစၥည္းမ်ိဳးစုံရွိတယ္။ ယင္းတို႔မွာ မိမိနဲ႔သက္ဆိုင္တဲ့ ပဋိပစၥည္းလႈံတို႔ကိုသာ ခုခံတိုက္ခိုက္ႏိုင္စြမ္းရွိတယ္။ ခႏၶာကိုယ္မွာလည္း ယင္းပဋိပစၥည္းမ်ားကို လိုအပ္သလို ျဖစ္ေပၚေစႏိုင္တယ္။ ဓာတ္မတည့္ေစတဲ့ပစၥည္းဟာ ပဋိပစၥည္းလႈံတစ္မ်ိဳးျဖစ္တယ္။

တကယ္လို႔ အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ ယင္းပဋိလႈံပစၥည္းဝင္ေရာက္လာတဲ့အခါ ဓာတ္မတည့္ေစတဲ့အေၾကာင္းအခ်က္မ်ား ျဖစ္ေပၚလာတဲ့အခါ ယင္းတို႔နဲ႔ခႏၶာကိုယ္တြင္းရွိ သက္ဆိုင္တဲ့ပဋိပစၥည္းမ်ား ေတြ႕ဆုံတိုက္ဆိုင္ၾကျခင္းက ဓာတ္မတည့္တဲ့လကၡဏာေပၚေပါက္လာတယ္။ ယင္းတို႔ရဲ႕တိုက္ပြဲဟာ ေသြးလန႔္တစ္ရႉးမ်ားျဖစ္တဲ့ ေသြးေၾကာမ်ားနဲ႔ အသက္ရႉလမ္းေၾကာင္း၊ အစာလမ္း ေၾကာင္း၊ အဆုတ္စတာေတြမွာ အေျမႇးပါးမ်ားပါ ထိခိုက္ေစတယ္။

ဓာတ္မတည့္ျခင္းျဖစ္စဥ္အမ်ိဳးမ်ိဳးမွာ ဟစ္တမင္းေခၚ ဓာတ္တမ်ိဳးထြက္လာတယ္။ ယင္းအေရျပားယားယံေစၿပီး ေသြးေၾကာငယ္မ်ား က်ယ္လာေစတယ္။ အေရျပားမွာနီၿပီး အဖုအပိတ္ေပၚထြက္လာတယ္။ ေသြးေၾကာငယ္မ်ားက်ယ္ျပန႔္လာဖို႔ ေသြးဖိအားလည္းက်လာလို႔၊ ဓာတ္မတည့္ျခင္း၊ တစ္ခါတစ္ရံ ေသြးလန႔္ေမ့ေျမာျခင္းျဖစ္လာတယ္။ ပင္နယ္ဆလင္မတည့္ျခင္းမွာ သည္လိုအျဖစ္အပ်က္မ်ိဳးျဖစ္ၿပီး ေဆးအမီမထိုးႏိုင္ရင္ ေသဆုံးတတ္တယ္။

ဂဏန္း၊ ပုစြန္၊ ဘဲဥ၊ ၾကက္ဥ၊ ငါး၊ ဝက္သား၊ ပုရစ္၊ မႈိ၊ မွ်စ္၊ ခရမ္းသီး၊ ေဆးသၾကား စတဲ့အစားအစာမ်ား စားမိရင္ မိတ္ကပ္၊ ေပါင္ဒါ၊ ႏႈတ္ခမ္းနီ၊ ေရေမႊး၊ ဆံပင္ဆိုးေဆးစတဲ့အသုံးအေဆာင္မ်ား အသုံးျပဳမိရင္ ပန္းရနံ႔အမ်ိဳးမ်ိဳး၊ ေညႇာ္နံ႔၊ စက္ဆီနံ႔၊ ေရေမႊး၊ ဓာတ္ေငြ႕အမ်ိဳးမ်ိဳး၊ အနံ႔ဆိုးအမ်ိဳးမ်ိဳး၊ ႏြားေခ်း၊ ၾကက္ေခ်း၊ ၾကမ္းပိုးနံ႔၊ ဖုန္မႈန႔္၊ ေပါင္ဒါမႈန႔္ စတာ ရႉရႈိက္မိရင္ ဓာတ္မတည့္ျခင္းျဖစ္ေပၚလာတယ္။

အခ်ိဳ႕ကလည္း အပူအေအး ရာသီဥတုကိုလိုက္ၿပီး ဓာတ္မတည့္ျခင္းျဖစ္တယ္။ အိမ္ေမြးတိရစာၦန္အခ်ိဳ႕နဲ႔ နီးနီးကပ္ကပ္ေနတဲ့အခါမ်ိဳးမွာ ဓာတ္မတည့္ျခင္း ျဖစ္ေလ့ရွိတယ္။ အခ်ိဳ႕ေဆးဝါး၊ ပင္နဆလင္၊ ဆာဖာေဆးမ်ား၊ ကန႔္ဓာတ္ပါတဲ့ေဆး၊ ေဆးပလက္ေဆး၊ အင္ဖ႐ြန္ေဆးတို႔ ဓာတ္မတည့္ျခင္းျဖစ္လို႔ ထိုးေဆး၊ ေသာက္ေဆးအေနနဲ႔ ဓာတ္မတည့္ျခင္း ျဖစ္ေစတယ္။

စိတ္အေႏွာင့္အယွက္အမ်ိဳးမ်ိဳး စိတ္ညစ္ညဴးမႈမ်ား ပူပင္ေသာကနဲ႔ ထူးထူးျခားျခားႀကဳံေတြ႕ရရင္ လူအခ်ိဳ႕ ဓာတ္မတည့္ျခင္း ျဖစ္တတ္တယ္။

အျဖစ္မ်ားတဲ့ ပန္းနာရင္က်ပ္ေရာဂါဟာ မ်ိဳး႐ိုးလိုက္တတ္ပါတယ္။ ပန္းနာရင္က်ပ္ထတဲ့အခ်ိန္ ေခ်ာင္းတဟြတ္ဟြတ္ဆိုးျခင္း၊ အသက္ရႉမဝျဖစ္ျခင္း၊ ရင္တြင္းဆို႔က်ပ္ၿပီး ေမာပန္းေနလို႔ ဒုကၡေရာက္ရေလ့ရွိတယ္။ ကေလးနဲ႔ သက္ႀကီး႐ြယ္အိုေတြ အျဖစ္မ်ားတယ္။ ကေလးအ႐ြယ္ကစၿပီး ျဖစ္တတ္တယ္။

အစားအစာ၊ အနံ႔၊ စိတ္၊ ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲရင္လည္း ပန္းနာရင္က်ပ္ဆိုးေလ့ ရွိတယ္။ ယင္းေရာဂါဟာ မ်ိဳး႐ိုးလိုက္ေလ့ရွိ ၿပီး ကုသလိုက ေပ်ာက္ကင္းဖို႔ ခဲယဥ္းတယ္။ ယင္းနဲ႔အတူ ႏွင္းခူ၊ အေအးမိႏွာေစျခင္းတို႔ တြဲၿပီး ျဖစ္တတ္ပါတယ္။

ဓာတ္မတည့္ျခင္းမွာ ကုသဖို႔လြယ္ကူေပမယ့္ ကာကြယ္ဖို႔ ခက္ခဲပါတယ္။ ဓာတ္မတည့္ျခင္းျဖစ္တဲ့အခါ ဟစ္တမင္းဓာတ္ကို ဆန႔္က်င္တိုက္ဖ်က္တဲ့ေဆးမ်ား၊ အင္တီဟစ္တမင္း၊ ပိုင္ရီတြင္းေဆးမ်ားနဲ႔ ကုသေပးရင္ အျမန္သက္သာလာႏိုင္တယ္။

ဓာတ္မတည့္ျခင္းမျဖစ္ဖို႔ ဓာတ္မတည့္ေစတဲ့အေၾကာင္းအရာမ်ားနဲ႔ မိမိခႏၶာကိုယ္ ဘယ္လိုမထိေတြ႕ေစဖို႔ ေရွာင္ရွားဖို႔လိုပါတယ္။ တစ္ႀကိမ္ ဓာတ္မတည့္ျခင္းျဖစ္ရင္ ေနာက္တစ္ႀကိမ္ မပတ္သက္ဖို႔ ဆင္ျခင္ေနထိုင္သင့္ပါတယ္။ အရဲစြန႔္ၿပီး စားသုံးမႈမလုပ္သင့္ပါဘူး။ ဓာတ္မတည့္တဲ့အရာကို  ႀကိဳတင္ၿပီးသိရွိနည္းအခ်ိဳ႕ - ဥပမာ အေရျပားမွာ ထိုးစမ္းၾကည့္ႏိုင္တယ္။

ခႏၶာကိုယ္ဓာတ္မတည့္ေစတဲ့ပစၥည္းကိုထိၾကည့္ရင္ ယင္းေနရာတစ္ဝိုက္ နီရဲေဖာင္းႂကြယားယံကာ ယင္းပစၥည္းမ်ားနဲ႔ ဓာတ္မတည့္လို႔ ေယဘုယ်ယူဆႏိုင္ပါတယ္။ ခႏၶာကိုယ္တြင္း အနည္းငယ္စီ ဝင္ေရာက္ထိေတြ႕ေစျခင္းက ယဥ္ပါးလာၿပီး ဓာတ္မတည့္ျခင္း မျဖစ္ႏိုင္တာမ်ိဳးလည္း ရွိပါတယ္။ ဓာတ္မတည့္တဲ့အေၾကာင္းအရာေတြက မ်ားျပားသလို ယင္းနည္းလမ္းေတြအသုံးျပဳရင္ ခက္ခဲမႈရွိၿပီး စရိတ္စကလည္း အကုန္အက်မ်ား လာႏိုင္ပါတယ္။

အင္ပ်ဥ္ထျခင္း - အခ်ိဳ႕မွာ ဓာတ္မတည့္ျခင္းတုံ႔ျပန္မႈဟာ မိနစ္ပိုင္းအတြင္း ထိေတြ႕႐ုံနဲ႔ ျဖစ္ေပၚႏိုင္ပါတယ္။ ဓာတ္မတည့္တုံ႔ျပန္မႈဟာ မိနစ္ပိုင္းအတြင္း ထိေတြ႕႐ုံနဲ႔ ျဖစ္ေပၚႏိုင္ပါတယ္။ အေရျပားက ယားယံၿပီး အရႈိးရာထင္ေအာင္ ေယာင္ယမ္းလာတတ္တယ္။ အလယ္မွာ အေရာင္ေဖ်ာ့ၿပီး ေဘးဘက္နီျမန္းလာကာ အင္ပ်ဥ္ထတယ္။ အဖုအပိန႔္အကြက္ေတြ ေတြ႕လိုက္ေလ်ာ့လိုက္မ်ားလိုက္ျဖစ္ၿပီး မိနစ္ပိုင္းမွ ရက္အနည္းငယ္ထိ ၾကာႏိုင္ပါတယ္။ အင္ပ်ဥ္ထျခင္းကို ႏႈတ္ခမ္းမွ မ်က္လုံးေတြ ေရာင္ရမ္းကာ ျပင္းထန္လာတယ္။ ေသြးဖိအားပါက်ဆင္းၿပီး ေသြးလန႔္ျခင္းပါျဖစ္ရင္ အတ္ဒရီနယ္လင္း ခ်က္ခ်င္းထိုးလို႔ ကုသရမယ္ (သို႔) စတီး႐ြိဳက္၊ ဘာမီတြန္ထိုးႏွံၿပီး ကုသေပးႏိုင္တယ္။

မတည့္တဲ့အစားအစာစားၿပီး ဓာတ္မတည့္ျခင္းမွာ အစားအစာအခ်ိဳ႕စားၿပီး ဓာတ္မတည့္ျခင္းျဖစ္ရင္ မွတ္သားထားၿပီး ေရွာင္ရွားရင္ ကိုယ္နဲ႔မတည့္တဲ့အစာကို ေဖာ္ထုတ္ႏိုင္မွာျဖစ္တယ္။ စေတာ္ဘယ္ရီအနံ႔နဲ႔ ဓာတ္မတည့္ရင္ စားေသာက္ဖို႔ မႀကိဳးစားသင့္ပါဘူး။ ရက္လြန္ဒိန္ခဲ၊ ၾကက္အူေခ်ာင္း၊ ဆာဒင္း၊ မက္ကာရင္၊ တူနာငါးေတြနဲ႔ျပဳလုပ္ထားတဲ့ ငါးအူေခ်ာင္း၊ ဝက္အူေခ်ာင္း၊ ေဂၚဖီထုပ္ခ်ဥ္၊ အရက္၊ ၀ိုင္အနီေတြမတည့္ရင္ ေရွာင္ရွားဖို႔လိုပါတယ္။ ကစီဓာတ္ပမာဏမ်ားေနရင္ အစာအိမ္အူလမ္းေၾကာင္းထဲ ဘက္တီးရီးယားေတြက တုံ႔ျပန္မႈေၾကာင့္ ဇီဝတြင္း ပ႐ိုတိန္းျဖစ္ပ်က္မႈက ထြက္တဲ့ပစၥည္းေတြ ထုတ္ေပးတယ္။ ကစီဓာတ္မ်ားတဲ့ဟင္းသီးဟင္း႐ြက္ေတြ ေလွ်ာ့စားသင့္တယ္။ လတ္လတ္ဆတ္ဆတ္ရွိတဲ့ဒိန္ခ်ဥ္က အူထဲက အက်ိဳးျပဳဘက္တီးရီးယားပမာဏကို ထိန္းညႇိေပးတယ္။ ကစီဓာတ္မ်ားတဲ့ သစ္သီးနဲ႔ ဟင္းသီးဟင္း႐ြက္ေတြ ေလ်ာ့စားရင္ ကီဝီသီး၊ လိေမၼာ္သီးနဲ႔ စပ်စ္သီးလို သစ္သီးေတြကေန ဗီတာမင္ျပည့္ဝေအာင္ စားသုံးျခင္းက ခုခံမႈစနစ္ျမင့္တက္ေစၿပီး ဓာတ္မတည့္မႈမ်ားအေပၚ ခံႏိုင္ရည္ရွိပါတယ္။

ျပည္သူတို႔အေနနဲ႔ ဓာတ္မတည့္တဲ့ လကၡဏာေတြေပၚေပါက္လာရင္ သက္သာလာဖို႔ မိမိရဲ႕အစားအေသာက္၊ အဝတ္အစား၊ အေနအထိုင္တို႔ကို ေခတၱျပဳျပင္ေျပာင္းလဲၿပီး ဓာတ္မတည့္ေစတဲ့အေၾကာင္းအရာကို ဆင္ျခင္စဥ္းစားသင့္ပါတယ္။ ဓာတ္မတည့္ေစတဲ့ အေၾကာင္းမရွိေစဘဲ ေဝးေဝးက ေရွာင္ရွားဆင္ျခင္ရင္ ဓာတ္မတည့္တဲ့အႏၲရာယ္မွ ကာကြယ္ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ စိတ္ဖိစီးမႈမခံရေအာင္ စိတ္ညစ္ညဴးစရာမ်ား၊ ပူပင္ေသာကမ်ား ထူးထူးျခားျခားႀကဳံေတြ႕ရရင္ စိတ္ကို ခဏေျပေပ်ာက္ေအာင္ အေဝးကိုပို႔ထားၿပီး ယခုေတာ့ ေနရတဲ့ေနရာနဲ႔ အေဝးသို႔ စိတ္ေျဖျခင္းမ်ားေဆာင္႐ြက္ႏိုင္ေပရာ ဘာသာတရား လိုက္စားမႈရွိဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။

ဓာတ္မတည့္ျခင္းေရာဂါမ်ားဟာ လူတိုင္းရွိႏိုင္ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ရာသီဥတုေျပာင္းလဲ႐ုံႏွင့္ ရင္ၾကပ္ေရာဂါျပန္ျဖစ္တတ္တယ္။ အခ်ိဳ႕ေျမပဲဆန္မတည့္ေရာဂါေၾကာင့္ ဂ်ီ (၆) ပီဒီ (G6pd) က ခ်ိဳ႕ယြင္းမႈျဖစ္ကာ ဓာတ္မတည့္ျခင္းမ်ား ျဖစ္္တတ္သည္။ ယင္းေရာဂါရွိေၾကာင္း ေဆး႐ုံေဆးခန္းတို႔တြင္ ႀကိဳတင္ ေျပာၾကားထားဖို႔လိုပါတယ္။ ဥပမာ - ပင္နဆလင္ဓာတ္မတည့္ျခင္း၊ ဆာလဖာဓာတ္မတည့္ျခင္းတို႔ကို ႀကိဳတင္ေျပာၾကားထားရမယ္။ ဒါမွလည္း လြယ္ကူထိေရာက္မႈရွိမယ္။ ဓာတ္မတည့္ရာမွာ ႀကိဳတင္ေရွာင္ရွားႏိုင္မွာ ျဖစ္တယ္။



*****************************************************************
END / 251