၂၄ ဇွန် ၂၀၂၆ - ၀၇:၄၅
အီရန် နှင့် ဟစ်ဇ်ဘိုလာ တို့သည် ယန္တရားအသစ်တစ်ခု စတင်လိုက်

လက်ဘနွန်တွင် ဖြစ်ပေါ်တိုးတက်မှုများနှင့်ပတ်သက်သည့် အစီရင်ခံစာများက အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို ပေါင်းစည်းရန်နှင့် နိုင်ငံတောင်ပိုင်းမှ သိမ်းပိုက်ထားသော တပ်ဖွဲ့များ ဆုတ်ခွာခြင်းကို စစ်ဆေးရန် ယန္တရား အသစ်တစ်ခု ဖွဲ့စည်းခြင်းကို ညွှန်ပြနေပါတယ်။ ကာတာ၏ ကြားဝင်စေ့စပ်မှုနှင့် ဒေသတွင်း ဆွေးနွေးပွဲများ နှင့် အတူ လိုက်စားနေသော လမ်းကြောင်းတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ စောင့်ကြည့်သူများ၏ ရှုထောင့်မှကြည့်လျှင် ဤဖြစ်ပေါ် တိုးတက်မှုများသည် လက်ဘနွန်တွင် ဇီယွန် အစိုးရ၏ စစ်ပွဲရည်မှန်းချက်များ မအောင်မြင်ပြီးနောက် နိုင်ငံရေး နှင့် စစ်မြေပြင် ၏ ချိန်ခွင်လျှာ ပြောင်းလဲမှုများကို ထင်ဟပ်စေပါတယ်။

အဲဟ်လေ့ဘိုက်(သ) (အလိုင်ဟေမွစ်စလာမ်) သတင်းဌာန ၊ အဗ်နာ

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု နှင့် ဇီယွန်အစိုးရတို့၏ တောင်ပိုင်းလက်ဘနွန်ရှိ စစ်မြေပြင် ချိန်ခွင်လျှာကို ပြောင်းလဲ ရန် လပေါင်းများစွာ ကြိုးပမ်းမှုများသည် ရလဒ်များ မထွက်ပေါ်ခဲ့သော်လည်း၊ မကြာသေးမီက ဖြစ်ပေါ် တိုးတက်မှုများ နှင့် ပတ်သက်သည့် အစီရင်ခံစာများက လက်ဘနွန်အမှုသည် အဆင့်သစ်တစ်ခုသို့ ရောက်ရှိနေပြီး ယခုအခါ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော မူဘောင်အတွင်းနှင့် ဒေသတွင်း ဆွေးနွေးပွဲများနှင့်အတူ ဆောင်ရွက်နေကြောင်း ညွှန်ပြနေပါတယ်။

ထုတ်ပြန်ခဲ့သော အချက်အလက်များအရ အမေရိကန်အရာရှိများက လက်ဘနွန်အမှုသည် လွတ်လပ် သောပြဿနာတစ်ခု မဟုတ်တော့ဘဲ ဒေသတွင်း ဆွေးနွေးပွဲများနှင့် နားလည်မှုများ၊ အထူးသဖြင့် အီရန်နှင့် သက်ဆိုင်သည့် လုပ်ငန်းစဉ်၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖြစ်လာကြောင်း လက်ဘနွန်အရာရှိများအား အသိပေးခဲ့ပါတယ်။ ဤဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုသည် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး၏အနာဂတ်၊ သိမ်းပိုက်ထားသောတပ်ဖွဲ့များ ရုပ်သိမ်းခြင်းနှင့် တောင်ပိုင်းလက်ဘနွန်အတွက် လုံခြုံရေးအစီအစဉ်များကို ဘေရွတ်နှင့် တဲလ်အဗစ်အကြား နှစ်နိုင်ငံဆွေးနွေးပွဲများထက် ကျော်လွန်၍ ဆွေးနွေးမည်ဖြစ်ကြောင်း ညွှန်ပြနေပါတယ်။

လက်ဘနွန်သည် ဒေသတွင်းညီမျှခြင်းနှင့် သီးခြားကိစ္စတစ်ခု မဟုတ်တော့ပါ။

အယ်လ်အက်ခ်ဘာမှ ပဲ့တင်ထပ်ခဲ့သော ဤအစီရင်ခံစာများအပေါ် အခြေခံ၍ ဝါရှင်တန်က လက်ဘနွန် တောင်ပိုင်း နယ်စပ်များတွင် အခြေအနေကို တည်ငြိမ်အောင်လုပ်ဆောင်ခြင်းသည် ကြံ့ကြံ့ခံ ခုခံရေးဝင်ရိုး၏ အဓိက သရုပ်ဆောင်များ၏ အခန်းကဏ္ဍကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားခြင်းမရှိဘဲ မဖြစ်နိုင်ကြောင်း ကောက်ချက်ချခဲ့ပါတယ်။ထို့ကြောင့် သဘောတူညီချက်များကို စောင့်ကြည့်ခြင်းနှင့် စီမံခန့်ခွဲခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်တွင် လက်ဘနွန်အစိုးရအပြင် အီရန်နှင့် ဟစ်ဇ်ဘိုလာတို့၏ အခန်းကဏ္ဍကိုလည်း ထည့်သွင်းစဉ်းစားသည့် ယန္တရား အသစ်တစ်ခု ကို ဖွဲ့စည်းလျက်ရှိပါတယ်။

ဤဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုသည် စစ်ပွဲ၏ရည်မှန်းချက်များမအောင်မြင်ပြီးနောက် အမေရိကန်၏ ချဉ်းကပ်မှုတွင် ပြောင်းလဲမှု၏လက္ခဏာတစ်ခုအဖြစ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသူများက အကဲဖြတ်ကြပါတယ်။ ဝါရှင်တန်နှင့် တဲလ်အဗစ် တို့အား မြေပြင်ပေါ်ရှိ လက်တွေ့အခြေအနေအချို့ကို လက်ခံရန် ဖိအားပေးခဲ့သော ကျရှုံးမှုတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။

ကာတာ၊ တောင်ပိုင်းလက်ဘနွန်ဖိုင်ကို စီမံခန့်ခွဲသော ကစားသမားအသစ်

ဤဘောင်အတွင်း ကာတာသည် ဟစ်ဇ်ဘိုလာ နှင့် အစ္စရေးအစိုးရအကြား သွယ်ဝိုက်ဆွေးနွေးမှုများကို စီမံခန့် ခွဲရန် အစီအစဉ်အသစ်တစ်ခုကို အဆိုပြုထားပါတယ်။ ဤအစီအစဉ်ကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက အတည်ပြုပြီး ဖြစ်ပြီး ဒိုဟာသည် အုပ်ချုပ်ရေးကြားဝင်ညှိနှိုင်းရေးမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူရန်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြ ပါတယ်။

ဤအစီအစဉ်အရ ဆွေးနွေးပွဲများ၏ အဓိကရည်မှန်းချက်မှာ တောင်ပိုင်းလက်ဘနွန်တွင် ရေရှည် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးရရှိရန်နှင့် သိမ်းပိုက်ထားသောနယ်မြေများမှ သိမ်းပိုက်ထားသောတပ်ဖွဲ့များ ဆုတ်ခွာရန် အခြေခံအုတ်မြစ်ပြင်ဆင်ရန်ဖြစ်ပါတယ်။ ကာတာ၏အခန်းကဏ္ဍသည် လက်ဘနွန်၏ ပြည်တွင်း နိုင်ငံရေးဇာတ်ခုံ သို့ တိုးချဲ့လာနိုင်ဖွယ်ရှိပြီး အနာဂတ်တွင် ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော အမျိုးသားဆွေးနွေးပွဲအတွက် အခြေခံ အုတ်မြစ်ပြင်ဆင်ရန် အစီရင်ခံစာအချို့က ဖော်ပြထားပါတယ်?

တဲလ်အဗစ်၏ သုံးပွင့်ဆိုင်ယန္တရားအပေါ် ဆန့်ကျင်မှု

ဤဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုများနှင့်အတူ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးအကောင်အထည်ဖော်မှုကို နောက်ဆက်တွဲ လုပ်ဆောင်ရန် နှင့် အစ္စရေးအစိုးရ၏ ဆုတ်ခွာမှုအဆင့်များကို စစ်ဆေးရန် သုံးပွင့် ဆိုင်စောင့်ကြည့် ရေးယန္တရား တစ်ခုဖွဲ့စည်းရန် အဆိုပြုချက်တစ်ခုလည်း ပြုလုပ်ထားပါတယ်။ ဤယန္တရားသည် သိမ်းပိုက်ထား သောတပ်ဖွဲ့များ လက်ဘနွန်နယ်မြေမှ ဆုတ်ခွာရန် အချိန်ဇယားတစ်ခု ရေးဆွဲရန်နှင့် အကျဉ်းသား များ ကိစ္စ အပါအဝင် ဆိုင်းငံ့ထားသောအမှုအချို့ကို ဖြေရှင်းရန် လမ်းခင်းပေးရန် ရည်ရွယ်ထားပါတယ်။

သို့သော် ဇီယွန်ဝါဒအစိုးရသည် ဤလုပ်ငန်းစဉ်အပေါ် အပျက်သဘောဆောင်သော ရပ်တည်ချက်ကို လက်ခံကျင့်သုံးခဲ့ပါတယ်။ အစ္စရေးအရာရှိများသည် ထိုကဲ့သို့သောယန္တရားသည် လက်ဘနွန်တွင် အစိုးရ၏ စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုလွတ်လပ်ခွင့်ကို ကန့်သတ်ပြီး အစ္စရေးစစ်တပ်၏ လှုပ်ရှားမှုများအပေါ် စည်းမျဉ်းသစ်များ ချမှတ်မည်ကို စိုးရိမ်ကြပါတယ်။ ထို့ကြောင့် တဲလ်အဗစ်မြို့သည် ဤအစီအစဉ်ကို စည်းနှောင်မှုရှိသော နိုင်ငံရေးမူဘောင်တစ်ခု မဖြစ်လာစေရန် ကာကွယ်ရန် ကြိုးစားနေပါတယ်။

“စမ်းသပ်ဇုန်များ” အစ္စရေး၏ လုံးဝဆုတ်ခွာမှုကို ရှောင်ရှားရန် ဖြေရှင်းချက်

ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့် အစ္စရေးမီဒီယာများက “စမ်းသပ်ဇုန်” ဟုခေါ်သော အစီအစဉ်တစ်ခုအကြောင်း ပြောဆိုခဲ့ပြီး အစ္စရေးစစ်တပ်သည် အချို့နေရာများမှ အကန့်အသတ်ဖြင့် ဆုတ်ခွာမည်ဖြစ်ပြီး လက်ဘနွန် စစ်တပ်ကို ထိုနေရာများတွင် တပ်စွဲထားမည်ဖြစ်ပါတယ်။ ဤအစီအစဉ်တွင် ပစ်မှတ်ထားသောနေရာမှ ကြံ့ကြံ့ခံ ခုခံ တပ်ဖွဲ့များ ဆုတ်ခွာခြင်းနှင့် အထူးလုံခြုံရေးအစီအစဉ်များ အကောင်အထည်ဖော်ခြင်းတို့လည်း ပါဝင် မည် ဖြစ်ပါတယ်။

သို့သော် စောင့်ကြည့်သူများစွာက ထိုကဲ့သို့သော အစီအစဉ်များသည် သိမ်းပိုက်မှုကို အဆုံးသတ်ရန် ဖြေရှင်းချက်ထက် လက်ဘနွန်တောင်ပိုင်းတွင် တဲလ်အဗစ်မြို့၏ သြဇာလွှမ်းမိုးမှုအချို့ကို ထိန်းသိမ်းရန်နှင့် လုံးဝဆုတ်ခွာမှုကို နှောင့်နှေးရန် ကြိုးပမ်းမှုတစ်ခုဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ကြပါတယ်။

အလုံးစုံပြောရလျှင် မကြာသေးမီက ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုများက စစ်ပြီးကာလ ညီမျှခြင်းများသည် ပြောင်းလဲ နေကြောင်း ပြသနေပါတယ်။ကာတာနိုင်ငံသည် ကြားဝင်စေ့စပ်သူအဖြစ် ဝင်ရောက်လာခြင်း၊ လက်ဘနွန်အမှုကို ဒေသတွင်းဆွေးနွေးပွဲများနှင့် ချိတ်ဆက်ခြင်းနှင့် ယန္တရားအသစ်များတွင် ကြံ့ကြံ့ခံ ခုခံမှုကို ဦးတည်သော သရုပ်ဆောင်များ၏ အခန်းကဏ္ဍကို လက်ခံခြင်းတို့သည် လက်တွေ့ဖြစ်ရပ်မှန်များသည် နိုင်ငံရေး လုပ်ငန်းစဉ်များအပေါ် ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင် ပြဋ္ဌာန်းနိုင်ခဲ့သည်ကို ညွှန်ပြနေပါတယ်။

ဤရှုထောင့်မှကြည့်လျှင် ဆွေးနွေးပွဲမူဘောင်အသစ်များ ဖွဲ့စည်းခြင်းကို စစ်ပွဲအစတွင် ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင် ချမှတ်ထားသော ရည်မှန်းချက်များကို ဇီယွန်ဝါဒီအစိုးရနှင့် ၎င်း၏ထောက်ခံသူများသည် အောင်မြင်ရန် မစွမ်းဆောင်နိုင်ခြင်း၏ လက္ခဏာတစ်ခုအဖြစ် ရှုမြင်နိုင်ပါတယ်။

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

END / 251

Tags

Your Comment

You are replying to: .
captcha